Một tác phẩm

Tắm cho ngựa đỏ - Kuzma Petrov-Vodkin (1878-1939)

Mừng người từ cõi sống trở về - Phần 4 (trích tiểu thuyết)

Gã đã hoàn toàn biến mất. Kẻ đã đưa cô gái kỳ lạ này đến với tôi, cái mắt xích nối liền số phận của hai chúng tôi, kẻ đó đã thôi không còn tồn tại. Sự biến mất vào hư vô của một người sống trong hang cách đây hai triệu năm hay của một con kiến có lẽ cũng không trọn vẹn, tuyệt đối hơn thế. Mọi nỗ lực tìm kiếm của tôi chỉ trả lại cho tôi không gì khác ngoài sự phủ định, sự trống rỗng, sự vắng mặt. Không người thân, không địa chỉ, không hồ sơ, không dấu vết. 

Trong số rất ít oi những người có biết gã, không ai nói được lần cuối họ gặp gã là từ bao giờ. Hiện hữu của gã như bị một bàn tay khổng lồ vô hình xóa khỏi thế giới như cái tên viết bằng phấn bị xóa khỏi bảng đen.

Tôi vẫn viết, không ngừng, dẫu cho tất cả những gì viết ra đó, tôi không bao giờ có thể cho nhân lên thành một bản khác. Viễn cảnh để cho một ai khác phải gánh chịu sức nặng của chúng như tôi khiến tôi không thể chịu nổi. Nay thì tôi biết, có những thứ chữ đặc và mặn như máu.

Tôi không còn có những hành vi và phản ứng ngoài kiểm soát, khó hoặc không thể giải thích như trong mấy tháng vừa qua nữa. Theo nghĩa đó, tôi đã trở lại là tôi. Nhưng tôi, kẻ đang viết những dòng kia và cả dòng này, tôi đã là một cái tôi khác. Không một kẻ nào còn có thể y nguyên là hắn một khi những dòng chữ như thế đã tìm được lối để đi qua tim óc hắn.

Dù sao thì, những chuyển biến theo hướng hồi phục của bề ngoài tôi đã mang lại niềm vui cho vợ tôi, do đó là cho tôi. Và, do đó, cho con tôi. Chừng đó không phải là ít. Ít nhất, nó cho tôi cảm giác nắm lại được sự sống. Cái cảm giác tưởng chừng đã phải mất gần cả cuộc đời mới tìm lại được, rằng hai chân mình trụ chắc được trong từng giây phút của dòng thời gian thuộc về mình, cảm giác đó, kẻ nào chưa trải qua bằng chính trọn vẹn thể xác và linh hồn hắn thì đời nào có thể hiểu được.

Vì thế nào đó mà những cơn mơ kia - mà tôi gọi là cơn-mơ-cõi-khác của tôi - không còn trở lại trong những giấc ngủ của tôi, mặc dù tôi có nhiều lý do để tin hay biết chắc rằng chúng không đi khỏi cuộc đời tôi. Tôi không tin rằng chúng tạm thời trở nên vắng mặt chỉ vì tay tôi đang viết ra những dòng chữ mà qua đó may ra tôi có thể phục dựng được chút gì về chúng, một nỗ lực hòng giữ lại được cái bóng của một cái bóng, hoặc đồ lại một dấu chân không phải trên mặt đất mà sâu trong đất.

Tuy nhiên, bên cạnh đó, nếu bảo tôi không cảm thấy thiếu những giấc mơ đó thì sẽ không thành thật. Tôi… thực sự nhớ chúng. Tôi nhớ chính mình trong những giấc mơ đó, những con người vốn cũng là tôi trong ấy; nhớ bản thân họ, chứ không phải nhớ những gì họ - tức là tôi - trải qua. Những giấc mơ ấy đi mất thì cũng giống như một phần của tôi đã mất; tôi như kẻ đang hì hụi leo núi, kiệt sức bèn chợp mắt trong chốc lát, sực tỉnh thấy mình chỉ còn nửa thân trên, từ thắt lưng lên. Cái cảm giác của kẻ đã quen với chuyện mình có thể cùng một lúc vừa mơ vừa thức nay bỗng nhiên buộc phải chấp nhận chỉ có thể hoặc mơ hoặc thức, cảm giác đó, ai có thể chia sẻ cùng tôi, ai từng trải qua để cùng chia sẻ với tôi?

Tôi trở nên chắc chắn hơn trong việc là chính mình, trong việc giữ cho mình đừng thường xuyên chệch khỏi mình. Tuy nhiên, sau mỗi giấc ngủ sâu, dài, không mộng mị - giờ đây gần như tôi hoàn toàn không mộng mị, thảng hoặc chỉ là những chuỗi hình ảnh rời rạc vô nghĩa, ngớ ngẩn -, tôi cảm thấy như mình vừa sống dậy sau khi kết thúc một kiếp trước, và điều ghê sợ nhất với tôi là tôi vốn dĩ có biết những gì đã xảy ra với tôi trong kiếp trước song bây giờ tôi không thể nhớ lại được.

Viết - viết ra những dòng chữ kia - là cách duy nhất để tôi nối lại ký ức về mối liên kết đã đứt lìa đó. Mỗi lần viết xong một đoạn, hoàn tất một mạch ý nghĩ, tạo hình trọn vẹn xong một chi tiết, tôi cảm thấy như mình tri nhận được thêm một nhịp huyết quản mà vọng âm chỉ có thể nghe được hết sức mơ hồ trên da của con người vốn dĩ là tôi. Một đêm - một trong không nhiều những đêm tôi có thể dành thời gian để viết, đơn độc, trong phòng làm việc khóa chặt, đôi khi dưới cái nhìn chăm chăm của vợ tôi cách một vách tường -, tôi không viết ra những dòng chữ mà mọi khi tôi vẫn viết ra. Ngòi bút tôi, tay tôi, luồng sinh điện nào đó vận hành bên trong tôi hay thông qua tôi, tất cả cứ trở đi trở lại cùng một chỗ, giống như đứa trẻ rắn mắt cứ lì lợm nhắc đi nhắc lại cùng một câu chửi tục tằn mặc dù người lớn đã cấm nó nói, nhất là bởi người lớn đã cấm tiệt nó không được nói, hoặc như cái đầu kim của máy hát kiểu xưa cứ quay đi quay lại mãi cùng một đoạn nhạc, với một sự dai dẳng ma quái và hiểm độc. Tháp Đôi Hà Nội, Tháp Đôi Hà Nội, Tháp Đôi Hà Nội, Tháp Đôi Hà Nội, Tháp Đôi Hà Nội, cứ thế kín đặc một trang giấy, hai trang, ba trang, bốn trang, năm trang, sáu trang, tôi đang làm gì, tôi tự hỏi trong khi tay tôi tiếp tục viết, tôi không rõ liệu có thể dùng ý chí để buộc mình dừng lại không tôi không biết, biết đâu chừng chính tôi không muốn dừng phải đấy biết đâu chừng, tôi muốn cứ để nó thế xem sự thể sẽ đi đến đâu liệu tôi có viết mãi như thế cho đến sáng không đến hết cả ngày không đến kiệt sức mà gục xuống không đến khi thở hơi cuối cùng không, kể cũng thú vị nếu một kẻ vừa điên vừa có thể tỉnh táo và lạnh lùng quan sát và mô tả xem mình điên đến mức nào và đến bao giờ, hay một người vừa đang rơi xuống vực vừa giữ được đủ cân bằng tâm trí để tường thuật phân tích và bình luận cảm nhận sâu sắc nhất của mình khi đang rơi xuống vực.

Tháp Đôi Hà Nội. Toàn bộ tôi - người tôi, ý thức tôi, tâm linh tôi - như tan rã dần vào mấy chữ này. Chúng dần dần lớn lên, không quá nhanh, nhưng thấy rõ, trở thành chuỗi âm tiết lớn hơn một cá thể người, một kết hợp thanh âm vốn là hiện thân của hư vô và mang tới hư vô. Tôi ngủ thiếp đi, đầu gục xuống bàn, bề ngoài thì thế, tay đang viết dở chữ N hoa ở vị trí lưng chừng một trong mấy trang cuối cuốn sổ tay, hơi thiên về nửa cuối trang. Tôi không buồn lật ngược các trang để đếm xem mình đã viết kín bao nhiêu trang, tổng cộng (dù chỉ đại khái) là bao nhiêu lần của “Tháp Đôi Hà Nội”, tay phải tôi nghe như các cơ sắp rời hết ra khỏi xương, trong đầu tôi vẫn còn, như một cụm hơi nước, ngưng tụ cái gì đó giống như một cái mồm lớn, vô hình đang há ra, bất động giữa lúc đang phát âm nửa chừng mấy tiếng “Tháp Đôi Hà Nội”.

Tôi gọi điện thoại cho một trong hai cộng sự mà tôi đã thuê riêng để trông nom cô gái. Tình trạng cô vẫn ổn định, họ nói. Nghĩa là, thân thể cô vẫn đang tiếp tục làm chức năng của một đường thông, kênh dẫn, trạm trung chuyển giữa hai thế giới, bất động, thở phập phồng, cần mẫn, câm lặng. Vợ tôi hỏi tôi mặc quần áo để đi đâu; đã đến giờ cơm. Trong lúc trả lời nàng, tôi nhìn thẳng vào trán nàng, vị trí chính giữa hai chân mày, và đột nhiên như thấy ngay trước mắt hai bàn chân trắng nhợt lơ lửng cách mặt nệm giường khoảng năm sáu chục xăng ti mét. Tôi nhận thấy vợ tôi khẽ há mồm như muốn kêu lên, như sắp thốt ra một câu hỏi mà tôi không thể trả lời. Tôi rời khỏi nhà, ngoái lại nhìn lại nàng đang đứng nơi khung cửa một lần nữa, lần cuối cùng hay không thì tôi không biết; dù thế nào thì, trong khoảnh khắc đó, tôi cảm thấy một cách mơ hồ rằng bước chân ra khỏi nhà lần này tôi sẽ rời khỏi nàng xa hơn tôi có thể hình dung, rằng cứ mỗi bước chân tôi, khoảng cách giữa tôi với nàng cũng như với con tôi sẽ tăng lên không phải theo cấp số cộng mà là cấp số nhân, cấp lũy thừa, nếu những cách nói này còn có ý nghĩa.

Nghe có vẻ lạ, nhưng quả thật tôi chưa lần nào bước vào trong Tháp Đôi Hà Nội. Chẳng phải vì tôi quá bận rộn đến thế, cũng không phải do tôi thờ ơ hoặc có ác cảm gì với nó. Quả thật, nếu nghĩ kỹ thì có lẽ cũng hơi kỳ quặc rằng tôi đã có mặt ở tất cả các công trình xây dựng mới nhất, to đẹp nhất, cao nhất, sang trọng và tân kỳ nhất ở đất nước này, vì đủ thứ lý do và vào đủ thứ dịp, tất cả, ngoại trừ Tháp Đôi Hà Nội, do một sự ngẫu nhiên nào đó, hay đúng hơn là, do một sự không ngẫu nhiên nào đó.

Tôi nổ máy, lái xe đi, chọn tuyến đường dài nhất trong mấy tuyến đường khác nhau dẫn tới Tháp Đôi Hà Nội, bởi trong thâm tâm tôi muốn lần lữa thêm chút nữa, kéo dài thêm một chút vài giờ phút cuối cùng; cuối cùng của cái gì tôi không chắc lắm, mặc dù hẳn không phải là cuối cùng của cuộc đời tôi… Trong khi lái xe, ý nghĩ lạ lùng này vụt đến với tôi: kỳ hạn của tôi ở thế giới hay thực tại này sắp hết nhưng rồi một kỳ hạn khác sẽ lập tức khởi đầu, hoặc cũng có khi ngay lúc này cái kỳ hạn đó đang diễn ra rồi; đời tôi đang đồng thời, ngay lúc này, diễn ra ở một nơi khác, và điều đó tôi không biết tới.
Và rồi, giống như ai đó viết, trong nhiều khoảnh khắc kế tiếp nhau sau đó, nhiều ý nghĩ từng cái một ập vào tôi, phần lớn là ý nghĩ về những việc tôi chưa làm tròn, chưa thể thực hiện được cho tất cả: vợ tôi, con tôi, cha mẹ tôi, bệnh viện của tôi, bệnh nhân của tôi, đồng nghiệp tôi, bạn thời đại học của tôi, bạn thời niên thiếu của tôi, cuộc truy tìm gã thanh niên đã để lại cô gái này cho tôi, mà tới giờ vẫn vô kết quả, danh tính cô gái mà các tay thám tử tư tôi thuê cho đến giờ đành chịu bó tay vô phương truy tìm, cái răng hàm bị sâu mà tôi mãi không thu xếp được thời gian đi trám và bọc lại, có lẽ nguyên nhân chính không phải vì công việc quá nhiều - mặc dù cũng có thế thật - mà là bởi cái lỗ sâu kia ở trong tâm trí hay linh hồn tôi suốt mấy tháng qua, nó tối tăm hơn làm tôi đau hơn và khó chữa trị hơn. Tôi nhớ tới bàn chân nhỏ bé của vợ tôi mà có lần tôi sơ ý giẫm lên lúc tôi bước qua trước mặt nàng đặng chộp cái điện thoại, trả lời một cuộc gọi mà tôi đang phát điên vì chờ đợi; vào thời điểm này trong trạng thái này, ký ức về sự cố đó gây cho tôi một cảm giác đau gần như bằng với cái đau tôi đã trải qua vào ít năm đầu hành nghề, những khi do sự bất lực và - đôi khi - non kém của tôi mà một bệnh nhân phải chết khi lẽ ra chưa đến lúc chết.

Đường đi không ngắn; tôi lái chậm, những suy tưởng và hồi ức lớp nọ chồng lên lớp kia dường như làm cho xe chất nặng hơn và đi càng chậm. Những dãy đèn cao áp cao ngất ngưởng hai bên đường cao tốc đổ thứ ánh sáng quá mạnh, hầu như thừa thãi lên mọi vật quanh tôi, tương tự ánh sáng trong phòng mổ, thứ ánh sáng mà mục đích tối hậu là làm sao cho không một cái bóng nào còn tồn tại. Trong ánh sáng này, dường như ngay cả tủy sống của tôi trong giấc mơ cũng bị phơi ra như nội tạng của con ếch bị phanh bụng ghim trên bàn thí nghiệm. Thật kỳ lạ, cái cảm giác rằng không còn bất cứ cái gì của tôi, bên trong tôi đủ sức tự giấu mình đi dưới ánh sáng ấy.

Tháp Đôi Hà Nội; thật vĩ đại, thật tự phụ, thật cường liệt; dẫu chỉ là bóng mờ của Tháp Đôi New York, cái khuôn mẫu không thể đạt tới của nó. Một anh bạn đồng nghiệp của tôi, người Mỹ, dân Boston, kể với tôi rằng, trong một cơn ác mộng, anh đã thấy Tháp Đôi New York bị những kẻ khủng bố nào đó phá hủy hoàn toàn bằng cách cướp máy bay dân dụng và điều khiển máy bay lao vào đó, nơi từng có Tháp Đôi nay chỉ còn là đổng đổ nát cao như núi và bên dưới đó là bình địa. Và, dĩ nhiên, lẫn trong núi đổ nát đó là những mảnh còn lại của hàng ngàn thân xác con người và hàng ngàn mảnh vỡ không bao giờ còn có thể tìm thấy lại của những cuộc đời vĩnh viễn bị cắt ngang. Chuyện như thế có lẽ nào lại xảy ra thật, anh nói, và tôi nhớ rõ nỗi đau đớn hằn sâu như dấu vết của những cú đấm tàn bạo nào đó trên mặt anh. Không một lời nào của tôi làm nguôi dịu được nỗi bàng hoàng trong mắt anh: với anh đó không là gì khác ngoài linh kiến về một chuyện chắc chắn sẽ xảy ra, nếu không phải vào năm 201... này thì cũng trong mười hai mươi năm nữa, nếu không phải ở thực tại này thì ở thực tại khác, dù chính anh không chắc nói như vậy thì có nghĩa là gì. Tôi thử nhắc anh nhớ rằng Lò Thiêu cũng như hai quả bom nguyên tử ném xuống nước Nhật là những chuyện đã xảy ra và xảy ra ở thực tại này, và một trong số ít những điều cốt tử mà một con người thực sự có trí và tâm có thể ngộ được, ấy là những sự ác mà con người có thể tưởng tượng ra không bao giờ có thể sánh nổi với những sự ác mà con người thực sự làm ra. Tôi nói điều này mà nghe máu khẽ dồn lên trong tôi mặc dù tôi biết rõ rằng những lời này, cả chúng nữa, là cũ rích và sáo rỗng đến mấy. Dù thế nào, anh bạn tôi nhìn tôi như thể ít nhất là trong giờ phút này anh đã mất khả năng hiểu tôi, hiểu những lời nói xuất phát từ thiện ý của giống người. Anh nhìn tôi như thể tôi, cả tôi nữa, đang ra sức giấu giếm một sự thực mà anh đã biết, cố công phủ định một tương lai mà anh hiểu cần phải gọi bằng chữ Định Mệnh.

Tháp Đôi Hà Nội, đầy vật thể, đầy khoảng trống, đầy ánh sáng, đầy âm thanh. Tôi chưa bao giờ đến đây; tôi cố đẩy lùi cái ý nghĩ rằng khoảnh khắc đầu tiên tôi bước chân vào nó đã được định đoạt từ trước bởi những kẻ khác. Tôi lái xe vào hầm đỗ: sâu hơn, sâu nữa, sâu hơn nữa, tôi phải đánh vòng xe theo những đoạn dốc uốn cong nhiều lần đến nỗi có một khoảnh khắc tôi chợt có ý nghĩ động tác tay này của tôi trên vô lăng không khéo sẽ trở thành một động tác tự động lặp lại vô phương kiểm soát, giống như động tác siết bù loong của anh công nhân Charlot. Những hầm ngầm đỗ xe của một tòa nhà có thể sâu đến thế này sao, một ý nghĩ khác lại len lỏi vào trong tôi; vô lý, chiều cao tổng cộng của ngần ấy tầng hầm từ nãy tới giờ dễ thường cũng tương đương với một phần nếu không phải là tất cả các tầng ở trên mặt đất, cứ như ngay ở nơi này từng có lúc tồn tại một mỏ khoai khoáng với những vỉa hầm không bao giờ tự thấy mình đã xuống đủ sâu. Người ta không cần nhiều chỗ đỗ xe đến thế, tôi nghĩ, với đôi chút hoảng hốt - giấu làm gì -, mặc dù tất cả các tầng tôi đã đi qua trên con đường chui xuống đất hồ như vô tận của mình đều đã kín đặc những vật thể mà tôi không còn thực sự tin là những chiếc xe. Một ý nghĩ khác lởn vởn hiện ra mà tôi cố gắng đẩy lùi: toàn bộ cái bối cảnh này - những tầng hầm mải miết đẩy lùi mọi giới hạn này - nằm trong một thứ thực tại được tạo ra dành riêng cho tôi.



Tầng hầm nơi rốt cuộc tôi cũng tìm được một góc trống vừa đủ cho xe tôi hoàn toàn không phải là tầng cuối; thậm chí không có vẻ gì là một trong những tầng áp cuối; có cái gì đó bên trong tôi bảo tôi rằng cái khúc quanh dẫn sâu xuống nữa kia chỉ là một chặng nằm đâu đó giữa nhiều, nhiều chặng; tuy nhiên tôi không có thì giờ phán đoán hay suy ngẫm thêm; đám người vừa đỗ xe cùng tầng với tôi - không quá đông, nhưng cũng đủ tạo thành một dòng lưu chuyển mạnh hơn cá thể - đã lôi hoặc đẩy tôi về phía dãy buồng thang máy. Những con người. Tôi nhìn họ. Đàn ông đàn bà, già trẻ lớn bé, cao thấp mập ốm, ăn mặc thoải mái kiểu đi chơi cuối tuần hay com lê cà vạt xách cặp như sắp dự họp hội đồng quản trị, tất cả như không thấy tôi và cũng không thấy nhau. Không một cái nhìn nào hướng vào mặt tôi, mặc dù người ta vẫn nhận biết sự tồn tại của tôi, điều này thể hiện ở việc họ lùi lại chừa một chỗ tối thiểu cho tôi và không xăm xăm đâm cả thân mình vào tôi như vào chốn không người. Chỉ những lúc buộc phải ép mình vào một không gian nhỏ khép kín và đầy chật đồng loại như buồng thang máy, tôi mới nhận ra một cách rõ rệt nhất rằng cái trạng thái của tôi cách đây vài tháng giờ không còn nữa.

Đó là, tôi không còn cảm thấy từ sâu trong mình cái thôi thúc muốn rụt người lại - dù không còn một centimét nào để rụt - và co hai tay lên làm thành một thứ giáp che lấy ngực khi mà tình cờ - hẳn chỉ tình cờ - có hai ba người đàn ông chứ không phải đàn bà đứng sát vào tôi, mùi cơ thể họ xuyên qua không khí mà xộc vào tôi. Không còn một con người khác ở trong tôi nữa. Còn, kẻ nào hay cái gì đã viết Tháp Đôi Hà Nội qua tôi và lúc này đang dẫn dụ tôi hướng lên những tầng lầu ở trên kia, đó là chuyện khác tôi muốn nghĩ thế, mặc dù tôi vẫn biết rằng một ý chí tuy ở bên ngoài song kiểm soát được hành vi của tôi thì có khác nào đang ở trong tôi.

Thang lên rất nhanh, xét qua tốc độ các con số màu xanh lục trên đầu tôi thay đổi: -15, tức là tầng hầm thứ 15, -14, -13, -12, -11…, chuyển nhanh thoắt, đến nỗi ta không thể nghĩ rằng để đạt tới tốc độ ấy cái buồng thang này cần phải thắng vượt được trọng lực đè lên ngần này con người. Nhiều người quanh tôi dán mắt vào dãy số nối nhau hiện sáng đó, kẻ liên tục đổi tư thế trong phạm vi không gian cho phép, người gõ gõ ngón tay lên vách buồng làm phát ra những tiếng lạch cạch khẽ. Ai đó khẽ huýt sáo một bài của Nat King Cole nhan đề gì tôi không nhớ chỉ biết là có chữ Trinidad, một phụ nữ ăn vận khá xuềnh xoàng săm soi môi nơi cái gương nhỏ xíu ở mặt trong nắp túi xách tay. Sự chờ đợi; sự chật hẹp; sự nôn nóng. Đây là Tháp Đôi Hà Nội, nơi có cái tôi cần tìm; thứ độc nhất tôi cần. Thang máy hữu hình đang kéo tôi lên nó, một thứ vòi hút vô hình đang nuốt dần tôi vào trong lòng nó. Bằng cách nào đó tôi không thể thực sự lý giải, song với sự rõ ràng và chắc chắn chẳng kém sàn buồng thang máy bằng kim loại bọc thảm êm ở dưới chân đang đỡ lấy thân thể tôi, sức nặng của tôi, tôi biết rằng những gì tôi sẽ nhìn thấy ở trên đó không thực sự nằm ở đó, và một khi đã ở trên đó, tôi là một trong những kẻ cô độc nhất trên trái đất, cô độc bởi những gì tôi thấy, bởi những gì tôi có trong tim.

Một cái gì đó mách bảo tôi rằng tôi nên đi tìm cái mình tìm ở những tầng thuộc quãng giữa. Tôi quyết định rồi sẽ làm theo nó, không bận tâm đến chuyện nó từ đâu tới.

Tòa kiến trúc này quá lớn đối với tôi, mặc dù tôi từng có mặt bên trong những công trình vốn được cho là lớn hơn nó nhiều. Có lẽ ấy là do một ý đồ đặc biệt nào đấy của những người thiết kế ra nó chăng, song dường như tại bất cứ thời điểm nào, dù tôi đang đứng ở vị trí nào bên trong Tháp Đôi Hà Nội dựa trên sơ đồ chỉ dẫn, tôi luôn luôn thấy vòi vọi phía trên đầu mình một không gian trống lộng hồ như khôn cùng, tạo ấn tượng rằng Tháp Đôi thực chất là một kết cấu rỗng, đằng sau lớp vỏ ngoài mà ta thấy khi từ xa tới thật ra không có một cái gì. Nó gợi liên tưởng tới một hang đá vĩ đại vươn cao theo chiều thẳng đứng, trong đó các không gian sử dụng duy nhất - những tầng lầu, những khu phòng nếu có thể nói vậy ¬- không là gì khác ngoài những cụm kết cấu khép kín bám cheo leo đây đó trên vách hang giống như những tổ chim yến. Sự rỗng không khép kín mở lên trên đến vô cùng mới là nội dung chính của nơi này, sự rỗng không đầy ắp thứ âm thanh rì rầm đặc trưng của hàng ngàn con người đi lại, tiếng lóc cóc nhọn hoắt của cơ man gót giày phụ nữ, tiếng cười nói, gọi nhau, bàn luận, tranh cãi, tiếng cửa đóng, tiếng nhạc chuông điện thoại reo, tiếng rẹt khô và sắc của những khóa kéo mở ra kéo lại, thế mà vẫn cứ là một rỗng không khiến cho tim con người như lặng đi vì sự tĩnh lặng của nó. Sự tĩnh lặng quá lớn khiến cho ngần ấy âm thanh vẫn còn xa mới chiếm chỗ được.

Tầng cao nhất, 146. Đám người quanh tôi tản mát đi mọi hướng thật nhanh, một đám khác tức thì tụ lại trước cửa buồng thang máy. Đừng nhìn qua vách kính, vài giọng bảo. Cao lắm, sâu lắm, họ nói. Nhìn xuống là lập tức tim mình như thốc lên tận mồm rồi nhảy tót ra ngoài ấy, họ nói. Nhiều người bước ra chỗ vách kính, nhìn. Tôi ngước lên bầu trời qua khoảng mở hình bầu dục, cũng lắp kính, ở trên đầu. Nền trời xanh biếc, quá sẫm gần như đen, có vài ngôi sao nhấp nháy. Buổi tối. Lần này thì thời gian đi nhanh hơn tôi; tôi chưa sẵn sàng về mặt tâm trí để gặp cái mình sẽ phải gặp vào một thời khắc thuộc về đêm.

Và rồi khi đó tôi cảm thấy một điều khá kỳ lạ - thật ra, có lẽ nó chỉ kỳ lạ nếu tôi nhìn nó vào một lúc khác, từ một góc khác. Không rõ có phải tất cả hoặc một phần là do tôi ngẩng lên nhìn trời quá lâu - do cái nhìn hướng thượng quá dài và tập trung cao độ, mãnh liệt đó - hay không mà dường như một phần cơ thể tôi không còn thuộc về tôi nữa. Điều đó thật khó tri nhận, khó lĩnh hội, nói gì đến chuyện mô tả bằng lời. Gần như thể một phần nào đó bên trong tôi, não tôi có lẽ thế, đã biến thành một thứ vật chất khác nhẹ hơn, không khí hay ánh sáng, và thoát cả ra ngoài qua các lỗ chân lông trên mặt tôi. Và trong khi thoát lên phía trên như thế, nó khiến tôi nhận thức một cách sâu sắc hơn rằng hầu hết phần còn lại của tôi vẫn đang ở đây, trên mặt sàn bằng đá hoa này. Trong khoảnh khắc, tim tôi nhói lên với ý nghĩ tôi hoàn toàn không biết phải làm gì với chính tôi.

Hai chân tôi, tự chúng trở gót, bắt đầu cất bước về bên trái. Ý thức của tôi tiến theo sau chúng, mơ hồ cảm thấy có sự nối kết giữa mình với một trong những dòng chảy lớn nào đó của vũ trụ dẫu là một dòng chảy sâu kín và tối tăm. Bằng cách nào đó, tôi cảm thấy mình nhìn ra được một thứ bóng tối ở đằng sau bất cứ ánh sáng đèn nào ở quanh mình, một thứ bóng tối vô hình mà ta lĩnh hội được trực tiếp từ đâu đó trong trung khu thần kinh, giống như chiều sâu đáng sợ của biển về đêm dù cái ta nhìn thấy chỉ là mặt biển. Tôi tiến dọc cái hành lang rộng thênh thang kéo dài theo hình cánh cung, sáng như ban ngày bởi ánh đèn quá nhiều đèn, cảm giác của tôi có lẽ giống như của phi công vũ trụ đang bay giữa vùng ánh sáng mặt trời song biết rõ rằng phía sau đó, vô cùng tận phía sau đó là khoảng không vũ trụ tối đen. Một ý nghĩ vừa phấn khích vừa ghê rợn lướt qua tôi, như một tia chớp giá lạnh: theo nghĩa nào đó, tôi đang đi, bằng đôi chân, vào cõi vĩnh hằng. Và ý nghĩ này, hay đúng hơn, cảm xúc này, nó không chỉ đi qua tôi và nằm lại đó mà dường như còn lan xa hơn, tỏa rộng ra phía trước tôi, tạo thành một bầu khí quyển vô hình, tách biệt mà trong đó tôi tiến tới.

Những nhà hàng, nhà hàng, nhà hàng, nơi hàng trăm con người đang ngồi, ăn uống, nói cười, đùa giỡn, nhìn ngó, chờ đợi cái gì đó hoặc không chờ đợi một cái gì. Tôi đi qua họ như đi qua hàng dãy dài những hình nhân chiếu lên tường trong một vở rối bóng; hóa ra sự vật trên đời có thể vừa ba chiều vừa hai chiều một cách rành rành và không thể cứu vãn như thế! Mặc dù tôi hầu như biết trước linh cảm này chắc không đúng, tôi vẫn không ngăn được mình chờ đợi thấy tiếng cộp của mỗi bước chân mình sẽ dát mỏng hơn một chút bề dày của những con người kia, ở mức độ sao cho mắt tôi có thể nắm bắt được nếu tôi đi đủ chậm và tập trung nhìn đủ lâu vào một đối tượng nhất định. Gần như là vô tình, tuy có lẽ phần nhiều vô thức, tôi đi không đủ chậm và nhìn không đủ lâu vào bất cứ một dáng người nào; hình như đối với tôi việc rất hệ trọng là giữ nguyên vẹn cảm quan rằng thế giới quanh tôi là thực sự hiện hữu.

Hành lang này - cái gọi là hành lang ẩm thực này - kéo dài tưởng như vô tận, song tôi đi hết chiều dài của nó hai lần mà vẫn không thể quyết định sau đây sẽ làm gì, sẽ đi đâu. Không thể có lầm lẫn nào, phải không, tôi nghĩ. Cái mà tôi cần thấy ở đây đâu phải là những gì mắt tôi nhìn, còn cái bóng tối đằng sau những gì mắt có thể nhìn, nó vẫn ở đó, nhưng cả nó nữa hình như cũng không phải là cái cuối cùng, nếu không thì tại sao cái nỗi nôn nao kia vẫn không chịu nguôi đi trong tôi, nỗi nôn nao của kẻ không thể có bình an chừng nào còn một món nợ lớn chưa trả dứt. Bóng tối ấy, cả nó cũng chẳng cho tôi một gợi ý nào; không có một ánh lóe nào - phản chiếu của dù một mảnh trăng hay một ít vì sao trên mặt biển trong đêm tối.

Nó là thứ bóng tối khiến người ta lập tức cảm thấy mình đang đối mặt trực tiếp với sự tiêu vong, sự vắng bặt cuộc sống, sự tịch lặng vĩnh viễn, sự chết - kiểu sự chết tuyệt không hứa hẹn nẻo hồi quy về sự sống, như thứ bóng tối trong bức tranh nổi tiếng của Chirico mà tôi thấy từ khi còn nhỏ, khi tôi hãy còn không thể nhớ tên tác giả, và, bây giờ tôi mới nhận ra, nó đã theo tôi suốt cả đường đời của tôi.

Rồi tôi thấy một dáng người đứng nơi sảnh đợi thang máy. Như có cái gì đó đột ngột chẹn lên ngực tôi ngay khoảnh khắc tôi nhìn kỹ người đó.

Một cô gái, đó là cảm nhận đầu tiên của tôi. Một con người như mọi con người. Có nghĩa, không phải một loài sinh vật khác, một quái vật. Ít nhất là bề ngoài… Một con người với hình dong bình thường của con người, không kỳ dị, không biến thái, thậm chí phần nhiều nghiêng về phía hoàn thiện hơn, lý tưởng hơn: một cô gái có khả năng làm cho cơ thể và tâm hồn của phần lớn đàn ông chuyển động. Một cô gái đẹp, ăn mặc bình dị, trang nhã, đứng đó cách tôi dăm mét, trông có vẻ dày dày vật chất tuy rằng ánh sáng xung quanh quá tràn trề đến nỗi tôi không nhìn thấy bóng của cô cũng như không thấy bóng của chính tôi - tại sao, cái gì, cái gì ở cô khiến cho tôi, sau khi chú mục vào cô lâu hơn khoảng một giây, tôi đột nhiên cảm thấy một sự run nhẹ nơi đầu các ngón tay mình, cảm thấy toàn thân mình giống như thành một quả bóng lớn đang căng ra quá sức chịu đựng và hai chân tôi vừa như nhũn ra vừa như cứng lại; tôi cảm thấy khó lòng tiến tới song không thể không tiến tới, tôi cần sự chuyển động, nó giữ cho tôi không khuỵu xuống.

Cô gái không nhìn tôi, cũng không nhìn dãy cửa buồng thang máy, không nhìn xuống, không nhìn lên. Mắt cô, xét qua dáng đầu xoay nghiêng, đang dán vào một đối tượng nào đó không rõ rệt, hoặc - dù tôi không tin lời mình nói cho lắm - đang ngắm nhìn một cảnh tượng nào đó thu hút tâm trí cô ở bên ngoài không gian và thời gian này, tuy nhiên một cái gì đó nơi cô vẫn đang xoáy vào tôi; tôi cảm thấy nó xói vào trong nội thể tôi giống như một lưỡi mác làm bằng thứ khí hơi lành lạnh. Tôi nín thở - hay đúng hơn, trong khoảng mười giây gì đó tôi hoàn toàn quên mất việc thở - ngó trân trân vào đối thể này, tự hỏi, như một kẻ ngơ ngẩn, rằng đến khi nào sự sống sẽ theo lỗ thoát do lưỡi mác kia mở ra mà rời bỏ tôi.

Tôi vẫn tiếp tục nhìn cô, dù cảm thấy rằng từ khi có cô, nhịp tim của tôi, rồi hơi thở của tôi lần lượt bị nhấn chìm. Tôi nhìn cô, cảm thấy mình đang dần dần trở nên sẵn sàng thuận theo ý chí của cô hay, nếu nói cách khác, ý chí của các phần tử tạo nên hình hài cô lúc này, dẫu đó là gì đi nữa, dẫu đó là một ý chí muốn cho các phần tử tạo nên thể xác tôi phải bắt đầu bị tiêu trầm.

Đến một lúc, ngoài khả năng kiểm soát của tôi, chân tôi ngừng di chuyển. Chừng như cơ thể tôi tự nó biết rằng, chỉ cần dấn tới thêm bước nữa thì chính nó sẽ bị cơn rần rật khởi đi từ các đầu ngón tay này làm cho tan biến. Cô gái vẫn không nhìn sang tôi… tuy thật khó mà nghĩ rằng cô không cảm thấy sự hiện diện của tôi ở gần cô như thế… và chỉ đến lúc này tôi mới nhận ra một điều mà đáng lẽ từ nãy giờ tôi phải nhận ra, đó là sảnh thang này vắng tanh một cách bất thường, và đèn hiệu gọi thang đi xuống ở trên tường không bật sáng, cho thấy rằng không phải cô đang đợi thang còn có phải cô đang đợi tôi hay không thì tôi không muốn nghĩ tới và không muốn trả lời trong khi tim tôi như thể tụt xuống và biến đâu mất trong cái khoảng rỗng không nơi từng có các cơ quan nội tạng tôi.

Tôi há mồm muốn nói, kêu lên, phát ra một âm thanh nào đó bất kỳ âm thanh gì miễn sao nó đúng là phát ra từ bản thể tôi, một tay tôi cuống quýt - phải, cuống quýt - vươn ra tìm một khoảng tường ốp đá giả hoa cương như thể xa vô cùng tận mặc dù theo mắt tôi đánh giá thì chỉ cách tôi không hơn một mét, tôi cần một sự động chạm dù tối thiểu vào thế giới - cái thế giới có thể nhìn bằng mắt chạm bằng tay - giống như người đương sắp chết đuối cần nắm lấy dù chỉ một đoạn cây khô.

Cửa thang máy trượt mở sang hai bên không gây nên một tiếng động dù nhỏ nhất, giống như cái bóng trên tường dịch chuyển. Không có gì báo trước sự kiện này, không có ô đèn hiệu nào sáng lên, không một tiếng bính bong hay tương tự như ở sảnh thang máy của mọi tòa nhà cao tầng tôi từng biết mỗi khi thang đến. Một vùng khô, cứng đờ và rỗng, đó là cảm giác của tôi về miệng tôi, khu vực quanh miệng, bên trong miệng và vòm họng, kéo dài cho đến cuống họng, tôi không cảm thấy mình đang thở, không có ý niệm rằng mình đang nín thở, đang nuốt nước miếng hay đang muốn nói hoặc kêu gì đấy song không còn sai khiến được các bộ phận có chức năng làm việc đó. Khi cô gái bước vào trong buồng thang, tôi cũng bước vào, sau cô chừng hơn một mét, có cảm giác - cái này thì chắc chỉ là cảm giác - rằng có một cái gì đó vô hình đang lưu chuyển từ cô gái sang tôi, vô hình nhưng có thể cảm nhận được thật rõ rệt, rõ rệt như tôi đang ý thức rằng tại thời khắc này tôi vẫn đang hiện hữu. Cái gì đó này, nhẹ và tinh hơn không khí nhiều lần, xâm nhập vào bên trong tôi giống như một hơi thở đầu tiên phả vào trong một vùng kín vốn từ bao lâu nay là chỗ chân không: trong một khoảnh khắc ngắn hơn nhiều lần so với một giây, một nhận thức bừng lên như chớp trong tâm trí tôi: chính tại điểm này trong không gian và thời gian, đối với tôi, một cái gì vừa mới bắt đầu cùng lúc với một cái gì khác vừa chấm dứt vĩnh viễn.




Khác với tất cả những gì anh có thể hình dung, anh cảm thấy một sự ấm áp kỳ lạ trong không khí sau khi cửa đóng và chỉ còn lại mình anh trong buồng thang máy - cái giống như buồng thang máy - bên cạnh người thiếu nữ đó. Dường như không chỉ có một cô gái này cùng với anh trong không gian khép kín này mà còn có vài người nữa, vô hình, hay ít nhất là tinh túy của họ, sự ấm áp tỏa ra từ phần quan trọng nhất làm nên họ. Hơi ấm này - chứ không phải cái đối lập với nó - là bằng chứng rõ ràng cho anh thấy những người này đang sống, đang hiện hữu.

Rồi anh nghe cô gái nói, hoặc anh cảm thấy mình nghe cô gái nói:

Mừng người từ cõi sống trở về.

Trần Tiễn Cao Đăng

Một tác phẩm

Cô thợ gặt - Konstantin Vasiliev





Mừng người từ cõi sống trở về - Phần 3 (trích tiểu thuyết)

Trong khi ấy thì những giấc mơ vẫn tiếp tục đến, và có lẽ tự lúc nào không biết tôi đã trở nên quen với chúng đến nỗi ở mức độ nào đó có thể nói chúng đã trở thành một phần của tôi, hay nói cách khác tôi bắt đầu cảm thấy là chính mình hơn những khi mơ các giấc mơ ấy, dù nói thế nghe có vẻ hơi kỳ quặc, hơi ngoa ngôn chút gì đấy, nhưng quả thực là thế, tôi không diễn tả khác được. Và do đó khi tôi nói về tình trạng “bấn loạn rối bời” của mình, có lẽ tôi cần nói rõ hơn rằng đó là trạng thái của tôi khi thức, không phải là trạng thái của tôi khi ngủ và mơ.

Ấy, một khi đã ngộ ra điều này, hay nói cách khác là quyết định nhìn vấn đề, nhìn hoàn cảnh của mình theo cách này, tôi thấy ngay rằng cũng hoàn toàn tự nhiên khi tôi có tâm trạng như thế và hành xử như thế những khi tôi thức - nghĩa là thức mà như đang mơ. Âu cũng dễ hiểu bởi vì từ lâu tôi đã nhận ra rằng những khi ta mơ - ý tôi là mơ những giấc mơ thông thường, không phải những giấc mơ ấy, những giấc mơ tôi thường có trước khi chúng bị thay thế hoàn toàn bởi các giấc mơ ấy, nói gọn là những khi ta mơ, những cảm xúc của ta luôn luôn mạnh hơn, sâu hơn so với khi ta thức, thực hơn, nguyên dạng hơn (chà, có cần phải nhắc tên Freud ra đây không), và do đó các phản ứng của ta, trước những sự kiện diễn ra trong mơ, chúng khác biệt và thực hơn. Trong mơ ta vừa mạnh mẽ hơn nhiều vừa yếu đuối hơn nhiều so với khi thức. Trong mơ ta có thể bay lên trời, có thể xoay tròn hàng chục vòng trên đầu mấy ngón chân như diễn viên ba lê, có thể vận hết sức bình sinh đấm vào mặt một kẻ mạnh hơn ta nhiều lần, có thể dễ dàng khóc như đứa con nít. Cũng vậy, càng ngày thì những khi tôi thức - tức là thức mà như đang mơ - tôi càng có nhiều những lời nói, hành vi, phản ứng không kiểm soát, đúng hơn là không bị kìm nén. Tôi trở nên càng ngày càng gần với tự nhiên, gần bản năng hơn, tôi hú hét vì vui sướng khi con tôi qua khỏi cơn bệnh nặng, tôi gầm thét như con thú dữ khi có gã đàn ông lạ mặt toan chạm vào con tôi khi hai bố con đi dạo trong công viên gần nhà. Có phải đúng là chỉ khi đang nằm mơ tôi mới có thể làm như thế không? Đấy là tôi hay không còn là tôi hay không thật, không hẳn là tôi nữa rồi? Nếu như tôi vẫn tiếp tục là tôi thì vì lẽ gì cái con người mà tôi vẫn biết, vẫn nghĩ là chính tôi, đúng tôi - con người vốn sẽ không phản ứng và hành động như tôi hiện thời - sao giờ đây lại có vẻ xa tôi ghê gớm đến thế, vừa tưởng như vẫn ở trong tôi lại vừa thật ra là ở một cõi khác, một kiếp khác, một thế giới khác… Thế, hay liệu chăng có thể nói rằng mỗi lần thức dậy từ một giấc mơ là tôi đều thức dậy vào một cuộc đời khác, một thực tại khác nơi mọi thứ nhìn thì có vẻ thân thuộc nhưng về thực chất là khác, hết sức khác, cũng như tôi có vẻ là tôi nhưng kỳ thực là một cá thể khác với tôi? Và nữa, liệu chăng yôi sai, có phần sai hay hoàn toàn sai khi cứ mãi nghĩ về “mơ” và “thực” như là hai thứ khác biệt? Nào phải chưa từng có ai nghĩ và nói tới chuyện cần phải quên đi những ý niệm đó, lối phân biệt nhị nguyên đó, gọi đó là võ đoán và thô thiển? Đã thế từ mấy ngàn năm nay rồi. Nhưng chắc hẳn tôi chỉ có thể tự trả lời rằng hiển nhiên là phải thế… Đành rằng cũng có thể khác, nhưng nếu là thế thì mới bình thường hơn, tự nhiên hơn, đúng với con người hơn. Nó là thế: sau hàng ngàn năm, nhiều ngàn năm, con người - cả với tư cách giống loài lẫn tư cách cá thể - vẫn cứ không nhớ, không biết những gì mình từng có, từng biết, từng học được, thậm chí dù học được bằng cái giá quá đắt. Ồ, mà ngay chính cái điều tôi vừa nói xong ấy, cả điều đó nữa, con người không có hoặc rất ít có khả năng biết rằng mình không biết một điều từng có lúc biết. Và ngay khi tôi nói điều này, tôi biết chắc chắn rằng rất nhiều người sẽ nhún vai: “Chuyện xưa như trái đất, ai mà chẳng biết”, nhưng rồi tất cả hoặc gần như tất cả những gì diễn ra sau đó sẽ chứng minh rằng chả có chuyện nào mới hơn chuyện đó, nó mãi mãi là chuyện chẳng ai biết.

Trở lại chuyện mơ và thực. Sự tình đã thế thì tôi nghĩ mình có thể suy nghĩ theo hướng khác như thế này. Nghĩa là, nói đúng hơn, đây không phải cách lý giải hay hướng suy nghĩ của bản thân tôi, từ tôi mà ra. Hiển nhiên là thế. Ngay khoảnh khắc khi tôi chợt nhận ra mình có thể nghĩ theo hướng này, thì cùng lúc, trong khoảng một nháy mắt, có khi còn ngắn hơn, tôi cũng cảm thấy cái gì đó… kiểu như rợn người lên một cái, đại loại vậy, khi nhớ ra và hình dung ra, nhìn thấy trong tâm trí cái kích thước, độ dài, bề dày và có lẽ cả sức nặng tổng gộp của tất thảy các tâm trí của loài người từng tư duy theo hướng này, suy ngẫm các vấn đề này trước tôi. Tôi chỉ là một giọt nước hòa thêm vào một dòng chảy lớn từng có từ rất lâu, song đồng thời xét trong phạm vi thân phận của riêng tôi thì chính tôi là dòng chảy đó.

Tôi nghĩ thế này: tất cả là mơ, tất cả là hư ảo, và tất cả đều là thực. Và do vậy tôi không chỉ là tôi, tôi đồng thời là những người khác, nhiều người khác, và cái gọi là linh hồn của riêng tôi, thuộc về mình tôi chỉ là một ảo tưởng.

Nếu ai đó nghe tôi kể mà là người không thiên kiến, mẫn cảm, thì họ sẽ không nhầm - tuy rằng rất dễ nhầm - rằng ý tôi muốn nói tới những điều vốn dĩ ai cũng biết; Trang Sinh và con bướm, hay là chuyện giấc mơ của người này là thực tại của người kia và ngược lại, kiểu như trong cuốn tiểu thuyết-từ điển gì đó mà bạn tôi có cho tôi mượn và một mực bảo tôi phải đọc nhưng tôi bận quá không thể nào đọc cho hết được. Không, tôi không định nói tới những chuyện như thế. Cái kinh nghiệm mà tôi đang sống đây, chính tôi chứ không ai khác mới là kẻ đầu tiên cố gắng dùng ngôn từ để nói về nó… Kẻ đầu tiên và biết đâu là kẻ duy nhất… Tôi không biết, không thể biết và hẳn cũng không cần biết liệu đã từng có ai trải qua những cái như tôi trải qua. Tri thức của người khác là vô ích và vô nghĩa trong trường hợp của tôi. Dĩ nhiên là, biết rõ sự hạn hẹp và bất lực cố hữu của ngôn từ, tôi chẳng mấy cậy vào những miêu tả đó của chính mình, mà cứ thế nhận thấy và kinh qua những cảm xúc. Tôi sống và cảm nhận nhiều hơn là sống và suy nghĩ, nghĩa là có lẽ gần với phụ nữ hơn, một số người chắc sẽ nói thế.

Tôi sẽ không nói về tất cả những hậu quả sinh ra từ sự thay đổi nhận thức này - rằng chả có gì thực sự là mơ và chả có gì thực sự là thực -; những hệ quả đó quá to lớn so với khả năng dung nạp của trí óc và tâm hồn một con người… Tôi sẽ chỉ nói về một hệ quả trong đó, có thể là trực tiếp nhất, trọng yếu nhất, tuy không phải duy nhất: cuộc đời riêng của tôi, gia đình tôi, cái tôi của tôi, tất tật trở nên nhỏ bé, xa vời, khó nắm, khó giữ, chẳng khác gì của một kẻ hoàn toàn không quen biết sống ở xứ nào đấy không rõ là đâu và thời nào đấy khó mà xác định. Nó cứ chuội dần đi khỏi tôi giống như chỗ cuối cùng còn lại của một vốc cát chuội dần qua kẽ ngón tay (đấy, một lần nữa tôi lại dùng ngôn từ để nói về một điều không thể nói bằng ngôn từ; tôi biết đó là một thói quen nên bỏ, song tôi không thể dừng được). Có những lúc tôi kinh hoảng nhận ra tôi đang cố bíu lấy chút cảm quan còn lại về cuộc đời của chính tôi, hệt như cố níu giữ hình ảnh độc nhất còn lại từ một giấc mơ tôi cố nhớ song biết rằng mình sẽ không nhớ được.

Chao ôi, đó là cái tôi tha thiết muốn giữ hơn hết. Cho dù như tôi đã nói tôi vừa yêu vừa ghét nó, ghét nó nhiều hơn yêu nó, song nó là của tôi, của tôi, nó là tôi, là tôi. Tôi nghĩ là tôi đã quyết định. Hình như tôi đã nhìn thấy giải pháp. Không phải giải pháp tốt nhất. Giải pháp duy nhất.

Tôi đã đi đến kết luận… Tôi đã quyết định rằng những người đàn bà đó, những người đàn bà mà tôi thấy, buộc phải thấy rằng cũng chính là mình đó, những người đàn bà quằn quại khổ sở đau đớn đến hơi thở sau cùng đó, điên loạn vì khổ ải và đau đớn, điên loạn có lẽ đến cả sau khi chết, ừ họ là thế, song chẳng phải họ khổ sở đau đớn điên loạn như thế tức là họ có quyền chính đáng để khiến tôi thôi là tôi, khiến cho linh hồn tôi dần dần biến khỏi cuộc đời tôi và vĩnh viễn là linh hồn của họ. Tôi không biết và không muốn biết bằng cách nào, từ đâu ra cái chuyện phi lý cùng cực, vô lối cùng cực này. Tôi chỉ biết rằng tôi phải chấm dứt nó, sẽ chấm dứt nó.

Bếp nhà tôi có cả một bộ dao, trong đó con bén nhất không phải là con to nhất. Nó đã không ít lần làm đứt tay người dùng nó, kể cả vợ tôi dù cô ấy là người khéo léo cẩn thận nhất mà tôi biết. Đôi lúc tôi nhìn nó mà thầm nghĩ, ắt phải có sự nhầm lẫn gì đó, con dao này thuộc một loài khác, một đẳng cấp khác, giống như dao mổ hoặc còn hơn thế, việc ai chạm vào nó đều phải đổ máu chỉ là để nhắc cho ta nhớ điều đó, nó là thứ không thuộc về thế giới này, nó lạc vào thực tại này và đúng vào nhà tôi, qua một thứ khe hở nào đó chỉ mở ra một lần duy nhất trong thời gian, và sở dĩ như thế là bởi khi thời điểm đến tôi sẽ tự nhận ra rằng nó cần cho tôi… nó có đó là để cho tôi.

Tôi lấy con dao, cẩn thận không để ai chú ý, gói cẩn thận vào nhiều lớp giấy, vài lớp khăn bông. Tôi chưa nhìn thấy trước mình sẽ dùng nó cụ thể vào việc gì và như thế nào. Tôi chỉ thấy một điều: giải pháp của tôi không thể thiếu nó được. Cũng có thể là… cũng có thể nó chỉ đóng vai trò biểu tượng. Cũng có thể vậy… Khẩu súng treo trên tường ở Màn 1 không phải bao giờ cũng phải được đem ra dùng ở Màn 3, chuyện đó chỉ có ở trên sân khấu, mà cuộc đời không phải lúc nào cũng như trên sân khấu, có thể kinh khủng hơn vạn lần và có thể tầm thường hơn, phần lớn tầm thường hơn… Tôi ra khỏi nhà, dao lận kỹ trong ba lô, tuyệt không nghĩ tới chuyện gì có thể xảy ra, sắp sửa xảy ra. Tôi như kẻ lao đầu xuống vực mà trong thâm tâm - dù không tự thú nhận - bám lấy tia hy vọng cỏn con vào khả năng chỉ một phần triệu rằng ở dưới kia, một bề mặt đủ mềm sẽ khiến tôi vẫn còn sống ở cõi đời này chứ không phải cõi nào khác, ở cõi này và như chính tôi, chính tôi, là chính tôi, chính tôi…

Cô gái đó, cái trung tâm hắc ám của tất cả những gì đang xảy ra với tôi, cái hố đen đang biến tôi thành hư vô và không cho tôi một cơ may nào hòng thoát ra được. Tôi giữ cô ta ở một nơi kín đáo, vợ tôi không biết, gần như không ai quanh tôi biết, một thứ bí mật tuyệt đối quái quỷ, bệnh lý, có lẽ chỉ so sánh được với cái xác khô của người đàn bà trẻ đẹp mà một lão bác sĩ điên khùng nọ giữ mãi trong phòng ngủ hàng chục năm ròng chẳng thể rời. Tôi mang dao tới đó, tới chỗ người đàn bà đã mang lại cho tôi cái ngõ thông hầu có thể đi đi về về giữa cuộc đời nọ với cuộc đời kia, người đàn bà đang khiến tôi trở thành tất cả mọi người và không một người nào, người đàn bà đang buộc tôi đứng trước một câu hỏi mà trải nghiệm và tri kiến của một cuộc đời riêng lẻ không cách gì giải đáp được. Tôi mang dao đến đó, để chấm dứt tất cả điều ấy, cảm thấy sức nặng của máu - chưa đổ ra - trong bụng mình.

Trước đó tôi đã cẩn thận nói khéo để cho tất cả phụ tá của tôi vắng mặt khỏi nơi đó. Họ không nhiều, dĩ nhiên, hai người, song nhiều lúc tôi bắt gặp mình đang nghĩ về họ như thể họ là gần hết loài người, bởi họ đang biết quá nhiều về chuyện đang xảy ra với tôi, họ đang cảm thấy được quá nhiều về mối liên hệ bí ẩn giữa tôi với cô gái này, bệnh nhân đặc biệt của tôi, họ đang ở vào vị trí có khả năng đoán được quá nhiều thứ nếu muốn, hay dù vô tình họ có thể gây thêm cho tôi nhiều lo âu nữa, nhiều căng thẳng khó lòng kham nổi nữa… Nếu được tôi cũng muốn sao cho những người này im lặng mãi mãi, mặc dù dĩ nhiên tôi chưa mất nhiều óc suy xét đến như thế, tôi vẫn còn biết nghĩ, lạy Trời tôi vẫn còn biết nghĩ rằng con dao này, vạn nhất nó có được dùng, chỉ nên được dùng một lần, thế là quá đủ, là quá nhiều, quá đắt để một cuộc đời có thể tiếp tục tồn tại, quá khó cho tôi quyết định, quá nặng cho tôi có thể nhấc tay lên thực hiện nó... Dù vậy tôi vẫn cứ tiến tới, bỏ lại tất tật những kiếp sống khác kia ở sau lưng tôi, dứt sạch, dứt cho kỳ sạch cơn đau giống như cái dằm nhọn trong tim này, quên cho bằng hết chuyện mình cũng đồng thời là những ai và từng biết từng nếm trải những cái gì, nhằm tới chỉ một điểm, một điểm duy nhất, hoặc nó hoặc không gì hết…

Thế rồi, khi đã nhìn cô lâu hơn một chút, tôi bắt đầu cảm thấy có gì đó không ổn đang diễn ra bên trong mình, đang chuyển động và lớn lên: một cái đau thắt ngực, mà tôi chưa sẵn sàng gọi tên là nỗi thương xót. Tôi bất chợt thấy - hay do tôi cố thử hình dung? - cảnh cô gái này ngồi ăn. Cô ta cũng cần ăn và có ăn ba lần một ngày như tôi, phải không. Không phải cô như thế này ngay từ lúc sinh ra, điều đó chắc chắn, mặc dù nhìn cô bây giờ tôi không khỏi có cảm giác đó, tuy nó chỉ lẩn quất như một thứ hơi độc. Đầu tôi cũng bắt đầu nghe váng vất, thật đột ngột, hệt như quả thực tôi vừa hít nhằm một thứ hơi độc. Hay hơi độc bốc ra từ trong chính tôi? Tim tôi hồ như ngừng đập một đôi nhịp vì ý nghĩ đó. Thứ hơi độc này, mà tôi hoàn toàn chẳng biết một tí gì, tôi đang mang nó trong tôi, đang tạo ra nó ở trong tôi, và vì nó chính tôi sẽ chết, tôi đang từ từ chết?.. Con dao cất kỹ dưới đáy cái ba lô cỡ lớn tôi đang khoác trên vai, mặc cho bị gói ghém trong mấy lần giấy báo và túi ni lông, dường như nó đang ghè cái lưỡi sắc lẻm của nó lên một cái nhọt bọc căng cứng nhức nhối nơi vách trong tim tôi, và một cử động nhỏ nhất của tôi là đủ để mủ và máu bẩn từ cái nhọt bị rạch vỡ sẽ hòa vào máu lan khắp cơ thể tôi, thấm nhập vào vùng sâu kín nhất của tâm trí tôi mà tôi không biết tới: dù tôi sắp sửa làm gì đi nữa, tôi cũng sẽ làm thế giới nhiễm độc, làm uế tạp thêm một thực tại vốn dĩ đã rất không tinh khiết, làm hỏng thêm một vũ trụ nữa trong khi lẽ ra tôi có thể giữ nó lại được dẫu trong tình trạng không nguyên lành. Dường như, ngay lúc tôi giơ tay lên làm cái việc đang cảm thấy phải làm, một quá trình ung hoại không gì ngăn nổi sẽ bắt đầu diễn ra trong không khí quanh vợ tôi, con tôi, trong tế bào máu và tủy sống của vợ con tôi, và đó là bởi tôi đang chặt đứt cái mà đáng lẽ tôi phải hàn gắn lại, tôi đang không làm việc mà tôi lẽ ra phải làm và còn có thể làm.


Và rồi tôi cảm thấy có cái gì đó trước nay chưa từng có xuất hiện bên trong tôi, có lẽ không phải chính cái quá trình ung hoại kia nhưng chắc cũng gần như thế, nó khiến cho toàn bộ cơ bắp và gân cốt tôi tự dưng như nhũn ra, tôi cảm thấy thân mình cứ thế hạ thấp dần xuống, rũ xuống như khối sáp ở quá gần một ngọn lửa lớn. Tôi nhìn thấy - chứ không hẳn cảm nhận bằng xúc giác, bằng da nơi hai đầu gối hoặc qua trọng lượng dồn xuống hai đùi chẳng hạn - rằng mình đã sụp xuống, phải, quỳ sụp xuống bên giường cô ta, như con chiên sùng tín tự động phủ phục xuống bên giường đấng tuẫn đạo; không, không hẳn thế, không nhất thiết như thế, hoàn toàn không phải như thế: đấy là tôi, giống như một gã thanh niên Nga kiết xác, rồ dại, trong sáng cách đây gần hai thế kỷ, tôi quỳ xuống trước nỗi khổ đau của loài người.


Tôi nằm không biết bao lâu trên sàn gạch lạnh giá, song song với giường cô gái nằm, song song với thân mình như chết của cô, sóng đôi với cơn hôn trầm như sâu hàng thế kỷ của cô, nỗi cô đơn của cô. Yên lặng quá. Tôi chợt cảm thấy, giữa nhiều ý nghĩ và ấn tượng chập chờn mông lung khác, rằng mình đang bắt đầu hiểu một cách sâu sắc hơn bao giờ điều mà xưa nay mình vẫn nghĩ là có hiểu: cái phản xạ ở con người muốn nói to lên, hát to, gây tiếng động ồn ào hòng phá vỡ một sự yên lặng, nó mới sâu xa và đầy tính người như thế nào: im lặng lớn đến mức nào đó thì con người bắt đầu cảm thấy y không còn khả năng hiện hữu, không còn lý do đủ để tiếp tục hiện hữu. Còn khi, trước một im lặng lớn như thế mà ta không cảm thấy một mảy may thôi thúc muốn nói to, hát to, gây tiếng động ồn ào - tôi tiếp tục xuôi theo dòng cảm nghĩ ấy -, liệu rằng thế có nghĩa là mình đã chấp nhận thôi không gắng gỏi để tiếp tục hiện hữu… Lúc này tôi cảm thấy mình không mong muốn một cái gì; sự im lặng này chừng như quá tương hợp với tôi đến nỗi có thể nói rằng tôi chưa bao giờ hiện hữu trọn vẹn hơn khi đó, trong những phút ấy. Và rồi, trong lòng sự bất động và tịch lặng này, đến một lúc, có một ý nghĩ thoáng qua, không quá sáng nhưng đủ sáng để kéo tâm trí tôi về nó, và trong khoảng thời gian hẳn ngắn hơn một tia chớp: cũng tốt nếu như tôi cứ nằm mãi như thế trong im lặng này, mãi mãi, và giữa lúc đó thì cô gái kia tỉnh dậy, thoát khỏi cái đang chiếm giữ cô dù đó là gì đi nữa.

Chuyện đó không xảy ra. Tôi cảm thấy không cần phải mở mắt mới biết được điều ấy. Im lặng quanh tôi vẫn quá dày, quá thuần chất, quá sâu, tuy nhiên lúc này tôi không thể tiếp tục an trú bên trong nó nữa, bởi một bất an bắt đầu cồn lên trong tôi như thể bằng sự bén nhọn và không thương tiếc của một cái bàn mài. Đó có lẽ là do một nhận thức đột ngột rằng hành động phủ phục của tôi trước sự khổ đau của loài người - nếu có thể nói vậy - tuyệt không làm thay đổi chút nào sự khổ đau đó, rằng cái gì đó kinh khủng và u ám mà tôi hoàn toàn không biết vẫn đang tiếp tục kẹp chặt cô gái này và tôi trong gọng kìm siêu nhiên, phi nhân tính của nó. Tôi hình dung, vừa day dứt vừa mơ hồ, rằng cảm giác cồn cào đầy chất nhục thể này trong gan ruột mình sẽ dịu đi ít nhất là một phần nếu ngay lúc này tôi quyết định làm một việc gì đó, không chậm trễ. Song tôi tuyệt vọng nhận ra tâm trí tôi hầu như trống rỗng. Hình ảnh đầu tiên đến trong đầu tôi - không phải trong một nỗ lực hầu tìm phép so sánh khả dĩ cho tình trạng này của tôi - là tôi giống như một cái vò vừa bị trút sạch thứ từng chứa bên trong dù đó là gì, còn bây giờ tôi hay cái vò ấy nằm đây chờ sự lấp đầy lại mình, sự lấp đầy mà tôi không biết bao giờ diễn ra, liệu có diễn ra không, và liệu chăng chính tôi chứ không ai khác là nhân tố có khả năng khởi phát nó.

Nhưng rồi, sau một lát, tôi dần dần nhận ra rằng sự trút rỗng này hình như chính là một sự giải phóng, nó có thể làm tôi thấy mình rỗng không một cách nhẹ bẫng, tươi mới, có thể nói là tràn đầy sự tinh khiết của một cái gì nguyên sơ, giống như cảm giác nơi phần dưới cơ thể trong mấy phút đầu tiên khi ta vừa phóng tinh xong - dù vào một người đàn bà hay không - sau khi ta đã ôm toàn bộ khối sinh lực đó bên trong mình suốt một thời gian khá dài. Có lẽ cái vừa được trút khỏi tôi là một thứ cần được trút ra ngoài giống như chỗ tinh khí ấy, dù thực ra nó có là gì…

Lần đầu tiên, sau không biết bao lâu, tôi nghĩ đến việc thử động đậy. Như thể tâm trí tôi từng mất hết mọi liên hệ với thân thể tôi và bây giờ, từng tí một, tôi cần phải chắp nối lại, thử từng cặp hai đầu dây vô hình mảnh hơn tơ nhện để xem có đúng là trước kia chúng thuộc về nhau và là một hay không. Tôi từ từ, lần lượt thử động đậy hai khuỷu tay, mấy ngón chân theo cách đó, thử làm cho mình thay đổi, bớt ngần ngại trước sự dịch chuyển… Cơ thể tôi là một khối vật liệu tinh tế cần được gượng nhẹ, một khối ảo ảnh mà, nếu tôi nâng niu với đủ cẩn trọng và yêu thương, tôi sẽ có thể khích lệ cho nó dần dần tự vươn dậy trở thành một thể xác có thực; song chỉ cần tôi sơ sẩy một tí, hơi quá mạnh tay trong khoảnh khắc là nó sẽ tan vỡ, biến mất, chỉ còn lại cái rỗng không vĩnh viễn ở nơi từng là hiện hữu của tôi trên mặt đất…

Một lần nữa tôi thấy mình quỳ bên giường cô gái, lại cảm thấy ngượng ngập trước cảm giác sức nặng cơ thể mình tì lên hai đầu gối, như thể hoặc cái trọng lượng này hoặc hai đầu gối này không phải là của tôi hoặc không có thật. Tuy nhiên, khi nhìn lâu vào gương mặt cô gái chìm sâu trong cái gối to mềm bọc vải màu xanh da trời, cảm giác đó từ từ qua đi; tôi như thể chuyển từ cảm nhận được mặt đất thông qua một cây gậy sang cảm nhận được mặt đất thông qua cánh tay chống thẳng và hai chân mình.

Và tôi bắt đầu nói với cô gái. Lúc đầu tôi không biết mình nói gì. Một cái gì đó đang thoát ra khỏi mồm tôi; chuyện đó tôi biết. Nó hướng đến cô gái, điều này tôi biết khá rõ, bởi đó đang là điểm tập trung tâm trí tôi. Song dường như có một rào cản không thể vượt qua ngăn giữa nhận thức của tôi với những lời ấy, như thể ngay khi vừa thoát khỏi môi tôi là những lời này nhập vào một thế giới khác. Điều duy nhất khiến tôi ít nhất cũng có thể nhẹ lòng một chút, đấy là tôi cảm thấy những lời này rồi sẽ đến trong tâm thức cô gái, vốn đang nằm ở một trạng thái mà về nó tôi không có chút ý niệm.

nhiều quá phải không em nhiều quá nhiều so với chúng ta nhiều quá nhiều quá chao ôi nhiều quá

bây giờ em ra sao đầu em đã đỡ chưa chỗ ấy của em liền lại với nhau chưa

hai nửa đầu ráp vào nhau lại không dễ đâu đau lắm đau nhiều lắm anh biết phải cố mình cùng cố cố lên em phải cố đừng để thế đừng chết phải cố

không đến nỗi thế đâu không đến nỗi tiếng gào làm cho họng mình đứt đôi ra đâu không đến nỗi thế chính anh đã kinh qua anh biết không đến nỗi thế rất giống như thế quả thật rất giống như nhìn thấy cảnh đó mình sẽ chết ngay tức khắc giống như hít phải liều khí độc đủ giết mười con voi rất giống thế thật nhưng không phải thế không hẳn thế

hình như từ đó trở đi mãi mãi từ đó trở đi bất cứ chỗ rách nào nhỏ nhất trên thân thể mình do một cái dằm ví dụ thế là cũng đủ cho bao nhiêu máu còn lại bên trong mình chảy ra kỳ hết và mình sẽ chết vì mùi tanh của máu mình trước khi chết vì mất máu

tiếng hú tiếng hét tiếng cười khi khí tiếng cười hô hố tiếng huýt sáo
tiếng những đôi đũa gõ lên những cái bát những cái thùng cái lon cái hộp hòa theo từng nhịp họ thốc tới

cái cây gỗ họ vót nhọn nhúng dẫm cứt đái rồi lụi vào trong đó nó làm ruột nát bấy óc vữa ra tim ung thối đến bao nhiêu đời sau

cái thứ sền sệt màu trắng nhờ nhợ ấy cái mùi của nó cái vị của nó vị
của nó mùi của nó trên đời có gì khác ngoài nó không

có ai còn sót lại trên đời để thấy chúng ta không tàu họ chạy trước chị em ta theo sau khi gần lại một chút khi xa ra một chút bởi mấy sợi dây co duỗi lâu lâu chúng ta lại dúi vào nhau lâu lâu lại đụng vai nhau cồm cộp va đầu bình bịch va lưng nắng và gió và nước mặn da chúng ta nứt mình chúng ta trương họ đứng trên tàu lâu lâu ngoái lại nhìn và cười họ nói với nhau gì đó và cười

ai đó nói gì họ nói sai khi ta đã chết rồi ta vẫn tiếp tục cảm nhận được bằng cái thân xác này bởi vì không thể khác được không thể được không thể không thể không thể ai khác thì có thể ta không biết riêng ta không thể một khi ta đã cảm nhận bằng thân xác ta nhiều đến thế thì không thể không thể không bao giờ có thể vạn lần không thể

sự khác nhau giữa cảm giác khi một vật cứng bằng thịt đâm thật sâu vào ta với cảm giác khi một vật cứng bằng kim loại lạnh nhọn cắt ngọt đâm sâu hơn vào ta sâu hơn nhiều làm cầu nối thân xác ta với cái ở bên dưới ta sàn gỗ của con tàu hay cái gì đi chăng nữa

có một tiếng động tôi ngẩng đầu lên căng tai chú ý nghe ngóng rồi thì nhận ra là mình đang làm thế ngẩng đầu căng tai chú tâm nghe ngóng, là tôi đang làm việc này là thể xác tôi tâm và ý của tôi
kỳ lạ cái cảm giác mình đang hồi sinh sau khi đi khỏi thế giới trong mười lăm phút hay một tiếng trong nhiều tiếng hay hơn thế… tôi đang ở đâu, lúc này là lúc nào. Tôi không thực sự biết, tôi không nhớ ra, chưa đủ thì giờ để nhớ ra được… song cảm giác về độ căng của tôi của các cơ nơi cổ tôi thì rõ rệt; có lẽ để bắt đầu thì chừng đó là đủ.
Âm thanh toát ra từ sự hiện diện của một sinh thể: tiếng thét qua mũi, tiếng hô hấp của da, tiếng tim đập trong lồng ngực, tiếng máu chảy trong mạch máu: một sự sống khác đang hiện hữu ở đây, lúc này bên cạnh tôi, bên cạnh chúng tôi (chúng tôi?); một sự sống khác, loại sự sống không khiến tôi cảm thấy muốn rụt mình lại, mà làm tôi những muốn vươn ra, đến gần nó hơn… Nó, một cái gì đó cũng đang sinh thành, đang bỡ ngỡ, sợ sệt, vẫn cố gắng tìm, vươn ra, lắng nghe, cảm nhận, nối kết. Tôi muốn nhìn thấy sinh vật đó, tôi muốn thấy nó… Tôi chưa nhìn thấy được nó bằng cặp mắt bên trong của mình, trong khi hình như đáng lẽ điều đó phải xảy ra rồi, trong tình trạng hiện thời của tôi...

Không còn cách nào khác, tôi căng mắt ra nhìn (và đột ngột nhận ra một cách mạnh mẽ chưa từng có trước đây rằng mình có một cặp mắt nhìn), và tôi thấy lại căn phòng đó, nơi tôi đang nằm trước đây, trên sàn; cái lạnh của gạch men cộng với sự mất nhiệt của đất khi trời tối (do đâu tôi cảm thấy được trời đã tối?) như ngấm vào tận xương sống tôi, và, trên giường, ở bên trên cái giường, cô gái đang vươn thẳng người theo chiều đứng, hai bàn chân trần - dài, mảnh, như không có xương, trắng xanh - lơ lửng trên không, cách tấm ga và đống chăn cuộn lùng nhùng chừng nửa mét hoặc hơn, cái đầu với mái tóc rất đen bồng bềnh gần như ngay bên cạnh chót mũi một trong ba cánh của cái quạt trần đang đứng yên, hình như có luồng chuyển động của cái gì đó, một thứ lưu chất nào đó trong suốt, vô hình từ dưới lên bao quanh cô gái, dâng lên không ngừng, tuôn chảy không ngừng, hồ như bất tận, mắt tôi không thấy song tim tôi nhận thấy rằng đó là ánh sáng, một thứ ánh sáng, kẻ nào đã thấy nó thì tự biết rằng từ nay trở đi mình không thể như trước, cô ấy vẫn nhắm mắt, tôi không thể nói ngay rằng cô vẫn đang trong cơn ngủ triền miên hay đang kiểu như nhập định. Một gợn sóng lạnh như băng chạy dọc theo mặt trong sống lưng tôi từ dưới lên trên: kính sợ, hẳn rồi, song chắc cũng là quá hoan hỉ.

Nước trào ra khỏi mắt tôi; tôi chớp mắt để những giọt kế tiếp không đọng lại ở đó quá lâu. Và ngay sau khi chớp mắt xong, tôi thấy cô gái vẫn đang nằm trên giường như trước, chăn kéo tận cổ không xô lệch, tôi nhìn, và bằng cách nào đó tôi biết rằng cả cảnh này lẫn cảnh trước đó một giây tôi đều thấy bằng chính cặp mắt và tâm trí mình.

Đột ngột tôi nhổm dậy, chống một tay xuống sàn, rồi đứng phắt dậy, ngỡ ngàng trong một tích tắc khi thấy mình đang có thể làm chủ một thứ gọi là đôi chân, rồi lật đật đến cạnh cô gái, tức tốc kiểm tra nhịp tim cô, mạch cô, đồng tử cô. Không, cô đang sống. Một cái gì đó vẫn đang giữ cho sự sống không rời khỏi cơ thể này.

Cái âm thanh kia… Âm thanh của một sinh thể đang chập chững hình thành kia đâu rồi? Nó đâu rồi, cái đã đồng hành với tôi khi tôi vừa mới quay trở về thế giới này? Tai tôi - đôi tai bằng thể xác của tôi - không còn nghe thấy nó nữa. Căng tai ra đến mấy, và căng ý thức của mình ra đến mấy, thì âm thanh sâu nhất tôi nghe được vẫn là tiếng tim của chính tôi đập, mạch phập phồng hai bên thái dương tôi, và sự tịch lặng trọn vẹn đến nỗi hầu như chuyển thành một thứ âm nền ri ri ong ong, điều quen thuộc đến nỗi lẽ không cần nhắc tới. Và một lần nữa tôi cảm thấy cái nhu cầu bên trong vốn có tuổi hàng triệu năm - là gây một thứ âm thanh nào đó, buộc thế giới bên ngoài phải lên tiếng, một khi sự vắng mặt âm thanh đã trở nên lớn hơn cá nhân anh. Bằng cách nào đó tôi kìm nén được xung động bản năng này, dù một cánh tay tôi đã dợm giơ lên, tìm một đối tượng vật thể bất kỳ mà tôi có thể dụng sức vào một cách tương đối vô hại, tỉ như cầm chiếc ghế kim loại kia, gập nó lại và dằn nó vào tường bằng một lực lớn hơn cần thiết.

Tôi đứng đó, ngỡ ngàng, băn khoăn, có lẽ hơi ngốc nghếch, một tay để nguyên ở tư thế lửng lơ bất định đó, cố nghe ra cho được cái gì đó ở trong tôi vừa mới ngăn tôi lại. Là tôi đấy, phải không? Chính là tôi, bởi đây không phải lần đầu trong đời tôi kìm chế được những động tác thừa do nóng giận hoặc do bối rối. Không phải lần đầu tôi ngăn được mình làm một hành vi có tính hủy hoại lên một ngoại thể. Song nếu chỉ có vậy, thì cái gì khiến tôi phải băn khoăn tự quán sát/chiêm nghiệm mình như thế này?

Có một âm thanh. Một âm thanh khác; giống như một cái lò xo vô hình - bằng thứ kim loại vô hình - vừa bung ra bên trong tôi. Thứ âm thanh bình thường, quen thuộc này, tại sao nó làm cho các cơ ở cả hai tay lẫn hai chân tôi tự dưng như rũn ra, như rời cả khỏi xương? Nhạc chuông điện thoại, giai điệu tôi dành riêng cho con gái nhỏ của tôi. Nó vang lên ở đây nghe như tiếng huýt sáo mồm gọi một kẻ vừa mới chết.


Tôi lái xe về nhà, phóng ào ào như tên rồ. Dường như chỉ cần về muộn hơn vài giây là tôi sẽ không bao giờ còn thấy lại con tôi. Cháu nó vừa nói với tôi một điều duy nhất, rằng tôi đừng về muộn giờ đọc truyện buổi tối cho cháu nó. Trong thâm tâm tôi biết lẽ ra mình phải ở lại đó.

Bằng cách nào đó tôi biết - tôi cảm thấy mình biết - rằng sẽ không thể có chuyện gì xảy ra với cô gái từ nay trở đi, ít nhất là từ phút này cho đến khi tôi quay lại thăm cô vào ngày mai, ngày kia, cho đến khi một trong hai cộng sự của tôi quay lại, cho đến khi có bất cứ một kẻ nào bước vào căn phòng nơi cô nằm, lại gần cô và làm một việc gì đó - bất cứ việc gì - hòng lôi cô ra khỏi cái trạng thái không ngừng đó của cô, buộc cô thức dậy, hoặc buộc cô chết mãi mãi về mặt thể lý đối với thế giới. Đó là một sự biết kỳ quặc, vô sở cứ, nhưng nó mạnh mẽ hơn tôi; lý tính của tôi không làm nó được cả. Vả chăng điều đó không quan trọng, hoàn toàn không quan trọng nữa, bởi từ nay cái đó luôn luôn ở cùng tôi, ở ngay trong tôi, đang lớn lên không ngừng như theo từng hơi tôi thở từng nhịp tim tôi đập, nó chạy trong huyết quản tôi (khi nghĩ tới điều đó, tôi như nghe thấy được nó trong từng mao mạch nơi các đầu ngón tay tôi), như một thứ mã lệnh di truyền phát đi từ một cõi tinh thần vô tận nào đó sắp sửa làm biến đổi một cái gì đó ở tôi, hệ gien tôi ư, một thứ năng lượng tâm linh nào đó có khả năng điều khiển một hệ gien ư, hay điều khiển hệ thần kinh, không tôi không muốn, không muốn chứ không hẳn là không tin, nhanh lên nhanh lên, nhanh nữa lên, con đường trước mặt phóng qua dưới chân tôi quá chậm, chậm như dòng máu sắp sửa đặc quánh lại từ một vết thương, có tiếng còi huýt hình như thế, tôi không biết nó có liên quan tới tôi không có thể có có lẽ là có, tôi không quan tâm việc duy nhất đáng quan tâm với tôi bây giờ là giết chết con đường trước khi nó kịp giết tôi, tôi tấn công nó lao mình vào nó với tư thế của kẻ không có gì để mất.

Tôi có gì để nói về những gì xảy ra sau đó? Tôi nói với tay cảnh sát chặn xe tôi lại rằng tôi là bác sĩ và có một ca cấp cứu đang đợi tôi. Tôi nói điều đó giống như gã diễn viên lặp lại lời thoại của một vai diễn đã sắm đi sắm lại nhiều lần đến nỗi đã lẫn vào trong máu, vừa nói tôi vừa thầm cảm ơn tay cảnh sát đã vô tình giằng tôi ra khỏi cơn cuồng sát của tôi dù đối tượng của nó liệu có phải chỉ là một con đường. Sự tỉnh táo, lý tính, rốt cuộc nó vẫn có kia, dù ở đâu đó bên trong tôi mơ hồ cảm thấy đấy chỉ là một phần của nó.

Và chẳng để làm gì nếu tôi kể lại rằng, rốt cuộc, tôi cũng về được đến nhà để nhìn thấy con tôi, bế cháu lên áp vào ngực tôi, hôn môi vợ tôi khi nàng bước ra đón tôi, và rồi tôi đọc truyện cho con tôi nghe như vẫn đọc hàng tối, hôm nay thì muộn hơn bình thường một chút, năm bảy phút gì đó song may thay điều này không làm con tôi bận tâm, vợ tôi cũng không hỏi tôi vừa đi đâu về, tuy nàng có thể dễ dàng đoán chắc rằng không phải tôi đến bệnh viện.

Và chắc hẳn cũng chẳng để làm gì nếu tôi kể lại rằng trong khi tôi bế con gái nhỏ trên tay, đầu của cháu gối lên vai tôi, tôi hát ư ử một trong mấy bài hát ru ít ỏi mà tôi biết, tôi luôn luôn tin rằng những bài hát ru là tốt nhất cho con tôi, tôi hát không nghe rõ lời mà cũng không cần thiết, cháu nó gần như đã ngủ hẳn, trong khi tôi làm thế thì bao trùm và choán ngợp tôi không phải là sự bình an mà là cảm giác rằng, tôi và con tôi, hai chúng tôi đang ở trên một chiếc xe lao tới trước trong một cõi không hình thù với tốc độ điên rồ, chiếc xe do một kẻ điên rồ lái, một kẻ như tôi trước đó mười lăm phút, kẻ chính là tôi đồng thời là một kẻ khác, tuy nhiên, do thế nào đó, có lẽ là do nó lao quá nhanh nhưng lại quá đều cho nên, nếu nhắm mắt, tôi có thể giả vờ như mình đang ở trong một căn phòng đứng yên, một thế giới đứng yên, và có thể truyền sang cho con tôi sự giả vờ này…

Hay tôi sẽ kể về vợ tôi, kể rằng đêm hôm đó khi tôi đã lên giường và đã ngủ - tôi thực sự đã ngủ, chứ không phải đang chập chờn nửa ngủ, điều này tôi biết rõ, mong rằng không ai hồ nghi -, tôi cảm nhận được, tôi thấy được vợ tôi đứng đó trong khung cửa, nàng chưa ngủ, thường thì giờ đó nàng đã ngủ, nàng đứng đó như không còn ý thức được lúc này là lúc nào trong ngày, nàng như đang sẵn sàng ra khỏi nhà để đi chợ khi mới sáng tinh mơ, hoặc như sắp sửa ra ngoài ban công phơi quần áo vừa giặt, hy vọng sẽ khô nhanh nhờ ánh nắng buổi chiều, nàng đăm đăm nhìn tôi giữa khi tôi ngủ, xin nhắc lại là lúc này tôi thực sự đang ngủ, điều đó tôi biết, nàng nhìn như không sao hiểu được làm thế nào mà tôi là tôi và khi trở về sau chuyến đi bí ẩn lúc chiều tối ngày hôm đó tôi vẫn lại là tôi. Nàng đã không nói gì khi tôi bế bổng con gái của chúng tôi lên ghì nó vào lòng thật chặt, bởi tôi vẫn hay làm thế chẳng có gì khác biệt, nhưng lúc này nàng nhìn tôi như thể nàng đang nhớ lại khoảnh khắc đó và nhận ra rằng sâu bên trong nó có gì đó xưa nay chưa từng có và sẽ không lặp lại.

Và tôi tự hỏi điều đáng nhắc tới hơn có phải là từ đêm hôm đó trở đi tôi thôi không còn cảm thấy như có một người khác ẩn trong tôi và hòa lẫn với tôi trong hành động trong cảm xúc trong tri giác, tuy nhiên tôi thấy rõ tôi vẫn cứ không còn thật sự là mình theo một cách khác.

Tôi bắt đầu thấy mình viết ra những cái mà chính tôi không thể viết. Chuyện đó không đợi lâu để đến với tôi: ngay hôm sau đó hình như thế, giữa lúc tự cho phép mình nấn ná thêm trong quán bar chừng mươi phút sau khi nuốt nhanh bữa trưa, tôi thấy mình giở sổ tay - cuốn sổ tay tôi thường dùng để ghi đủ thứ linh tinh liên quan đến công việc và đời sống của tôi, chút nào đó còn như cuốn nhật ký chắc là thế, đôi khi cả phác thảo của một cái gì đó, truyện ngắn truyện vừa tạp văn tùy bút, mà tôi chẳng cách nào biết liệu có bao giờ sẽ nói được là mình đã hoàn thành -, tôi mở nắp cây bút máy và rồi, đùng một cái, từ ngữ cứ thế tuôn ra liên tục, tuôn ra trong khi tôi chưa kịp nghĩ mình có biết những gì đang viết hay không, làm như bàn tay tôi biết rõ hơn tôi xa chừng về những bí ẩn thâm u nhất của vũ trụ nếu có thể nói vậy.

(Còn tiếp)