Thứ Hai, 13 tháng 7, 2020

Nhật ký làm nghề

Tiếp tục dịch một số phần trong "Life Navigator 25: Người tình của cả thế gian". Khi bắt đầu việc này hồi năm ngoái, đã có lúc tôi hoài nghi liệu mình có làm được không. Giờ, tôi biết chắc tôi làm được. Bản dịch sẽ cần được người bản ngữ hiệu đính/nhuận sắc, dĩ nhiên. Song, điều cơ bản là tôi có khả năng tự dịch. Cái tôi thiếu là thời gian.
Giá như bây giờ tôi trúng số độc đắc (chỉ cần 2 tỷ vé bình thường chứ không cần vài chục tỷ Vietlott), việc đầu tiên tôi sẽ làm là xin nghỉ không lương ít nhất một năm, hủy bỏ mọi dự án khác, tập trung vào việc tự dịch này, và tiếp tục viết những cái khác. Kế đó tôi sẽ đến những nơi tôi muốn đến từ lâu: 1) Andalusia, cái nôi của flamenco; 2) Châu Phi: Kenya, Tanzania, Nam Phi, Botswana, để kịp tận mắt thấy sư tử, tê giác, voi, hươu cao cổ… trước khi họ vĩnh viễn biến mất khỏi môi trường tự nhiên; 3) Maroc, Tunisia, nơi tôi sẽ để mình lạc trong những khu chợ cổ lừng danh, “y nguyên như thời Nghìn lẻ một đêm”; 4) Nhật Bản: không cần bất cứ nơi nào khác, Kyoto là đủ.
-----
… Liền sau đó chàng nghe một tiếng thở ra vĩ đại phát xuất từ lồng ngực cả đám đông, và chàng cảm thấy hoặc trông thấy hay nghe thấy nàng cũng thở ra như thế, gần như cùng nhịp với đám đông, có thể cả chàng nữa cũng thở. Đám đông lập tức sôi động lên. Bảo là “phát cuồng lên” thì khí phóng đại song chẳng xa sự thực mấy. Có tiếng huýt sáo, tiếng vỗ tay, tiếng ồ à cộng hưởng của hàng trăm, có thể hàng ngàn người. Liền đó Minotaur hoặc loài tương cận Minotaur bèn rướn cổ vươn đầu và làm một cử động của quai hàm khiến cho miệng hắn mở ra từ phía dưới nom giông giống như cười.
… Right after that he hears a gigantic exhalation coming out of the manifold chests of the whole crowd, and he feels or sees or hears her exhalation, exactly or almost at the same as that of the others, and maybe his own. Immediately the crowd grows animated. To put it “grows insane” may be a bit overstated yet not too far from the truth. There are whistles, hand clappings, the synchronized uh-oh of hundreds, if not thousands persons. Right after that the Minotaur, or that something-similar-to-Minotaur, stretches his head and performs a gesture with his jaw that makes his mouth open from the lower side in a way remotely similar to a smile.


Cây ôliu, ở Andalusia, Tây Ban Nha.
"Tôi ca sự thanh quý của anh bằng những lời than thở
Và nhớ ngọn gió buồn trong rặng ôliu."
(Thơ Federico García Lorca, Hoàng Hưng dịch)

Thứ Hai, 22 tháng 6, 2020

Tự phỏng vấn

- Tại sao anh viết?
- Để không ngừng làm mới, làm giàu bản thân mình và làm mới, làm giàu thế giới.
- Còn gì nữa?
- Để làm sạch bản thân mình và may ra có thể chút nào đó làm sạch thế giới.
- Anh hình dung độc giả của anh là ai?
- Độc giả của tôi không có sẵn: tự họ sẽ tạo ra họ.
- Cuốn sách của anh được đề tặng Mẹ.
- Mẹ ở đây vừa là người Mẹ cụ thể đã sinh ra tôi, vừa là người Mẹ Lớn của tất cả chúng ta, Mẹ Trái đất, Mẹ Vũ trụ. Cuốn sách của tôi là một hạt tinh luyện nhỏ bé mà tôi làm được trong sức của tôi để dâng tặng Người.

Chủ Nhật, 7 tháng 6, 2020

Về tự dịch.

.. Nơi khoảnh sân trước nhà thờ được quây kín lại, ngăn cách với đám đông bằng một hàng rào bảo vệ gồm lưới thép và cảnh sát, như một mảnh đất cuối cùng còn giữ được cho khỏi ngập nhờ những đê bao kiên cố nhất dù được dựng vội vàng, có một quần thể tượng khổng lồ ngự trên bệ đá tương xứng về kích cỡ, và, ở một chỗ trên thành bệ đá này, có một cái vòng kim loại hẳn phải to cỡ bắp tay người lớn, đàn ông. Buộc chắc vào vòng kim loại đó lúc này là một sợi xích to không dễ gì thấy được trong đời thường, dài dễ tới dăm chục mét, quấn thành nhiều vòng xiên xẹo trên nền đá lát có tuổi hàng trăm năm.
The front yard of the church is blocked off, separated from the crowd by a security fence made of steel barriers and policemen and, at one end of it, as the last piece of land protected by makeshift dams from being swallowed away by oncoming floods, there erects a huge group of sculptures reigning atop a correspondingly huge pedestal and, at one place along this one, you can see a metal hook the size of a normal man’s wrist. Deadly tied to this hook is a colossal, not-to-be-seen-in-daily-life metal chain at least fifty yards long, serpentinely winding into numerous chaotic coils on the centuries-old stone pavement.
(từ "Minotaur hát giữa quảng trường", trong "Life Navigator 25: Người tình của cả thế gian")
Cố nhiên, bản dịch sẽ cần được hiệu đính/nhuận sắc bởi một người bản ngữ thông tuệ và mẫn cảm; tuy nhiên, có thể cảm thấy rằng thần khí, tiết điệu... cốt lõi và nền tảng của cuốn sách bằng tiếng Anh đã có đó rồi.
Bản thân tôi không khỏi có những lúc, giống như nhiều người khác, cảm thấy mình đang làm một việc vô ích – cũng như bản thân việc viết cuốn “Life…” là một việc vô ích. Tuy nhiên, vào những lúc khác, tôi hăm hở làm việc, vì cảm thấy rằng sau đây nhiều năm, ở một đất nước có thể rất xa đây, sẽ có người cầm cuốn sách mà đọc và cảm thấy sung sướng rằng đã có một cuốn sách như thế được viết ra, được dịch ra một ngôn ngữ mà người ấy có thể đọc.
Văn chương sống nhờ cái cảm giác đó, trực cảm đó, niềm tin đó.
Minotaure dans une barque sauvant une femme (1937), Pablo Picasso