Một tác phẩm

Cô thợ gặt - Konstantin Vasiliev





Mừng người từ cõi sống trở về - Phần 3 (trích tiểu thuyết)

Trong khi ấy thì những giấc mơ vẫn tiếp tục đến, và có lẽ tự lúc nào không biết tôi đã trở nên quen với chúng đến nỗi ở mức độ nào đó có thể nói chúng đã trở thành một phần của tôi, hay nói cách khác tôi bắt đầu cảm thấy là chính mình hơn những khi mơ các giấc mơ ấy, dù nói thế nghe có vẻ hơi kỳ quặc, hơi ngoa ngôn chút gì đấy, nhưng quả thực là thế, tôi không diễn tả khác được. Và do đó khi tôi nói về tình trạng “bấn loạn rối bời” của mình, có lẽ tôi cần nói rõ hơn rằng đó là trạng thái của tôi khi thức, không phải là trạng thái của tôi khi ngủ và mơ.

Ấy, một khi đã ngộ ra điều này, hay nói cách khác là quyết định nhìn vấn đề, nhìn hoàn cảnh của mình theo cách này, tôi thấy ngay rằng cũng hoàn toàn tự nhiên khi tôi có tâm trạng như thế và hành xử như thế những khi tôi thức - nghĩa là thức mà như đang mơ. Âu cũng dễ hiểu bởi vì từ lâu tôi đã nhận ra rằng những khi ta mơ - ý tôi là mơ những giấc mơ thông thường, không phải những giấc mơ ấy, những giấc mơ tôi thường có trước khi chúng bị thay thế hoàn toàn bởi các giấc mơ ấy, nói gọn là những khi ta mơ, những cảm xúc của ta luôn luôn mạnh hơn, sâu hơn so với khi ta thức, thực hơn, nguyên dạng hơn (chà, có cần phải nhắc tên Freud ra đây không), và do đó các phản ứng của ta, trước những sự kiện diễn ra trong mơ, chúng khác biệt và thực hơn. Trong mơ ta vừa mạnh mẽ hơn nhiều vừa yếu đuối hơn nhiều so với khi thức. Trong mơ ta có thể bay lên trời, có thể xoay tròn hàng chục vòng trên đầu mấy ngón chân như diễn viên ba lê, có thể vận hết sức bình sinh đấm vào mặt một kẻ mạnh hơn ta nhiều lần, có thể dễ dàng khóc như đứa con nít. Cũng vậy, càng ngày thì những khi tôi thức - tức là thức mà như đang mơ - tôi càng có nhiều những lời nói, hành vi, phản ứng không kiểm soát, đúng hơn là không bị kìm nén. Tôi trở nên càng ngày càng gần với tự nhiên, gần bản năng hơn, tôi hú hét vì vui sướng khi con tôi qua khỏi cơn bệnh nặng, tôi gầm thét như con thú dữ khi có gã đàn ông lạ mặt toan chạm vào con tôi khi hai bố con đi dạo trong công viên gần nhà. Có phải đúng là chỉ khi đang nằm mơ tôi mới có thể làm như thế không? Đấy là tôi hay không còn là tôi hay không thật, không hẳn là tôi nữa rồi? Nếu như tôi vẫn tiếp tục là tôi thì vì lẽ gì cái con người mà tôi vẫn biết, vẫn nghĩ là chính tôi, đúng tôi - con người vốn sẽ không phản ứng và hành động như tôi hiện thời - sao giờ đây lại có vẻ xa tôi ghê gớm đến thế, vừa tưởng như vẫn ở trong tôi lại vừa thật ra là ở một cõi khác, một kiếp khác, một thế giới khác… Thế, hay liệu chăng có thể nói rằng mỗi lần thức dậy từ một giấc mơ là tôi đều thức dậy vào một cuộc đời khác, một thực tại khác nơi mọi thứ nhìn thì có vẻ thân thuộc nhưng về thực chất là khác, hết sức khác, cũng như tôi có vẻ là tôi nhưng kỳ thực là một cá thể khác với tôi? Và nữa, liệu chăng yôi sai, có phần sai hay hoàn toàn sai khi cứ mãi nghĩ về “mơ” và “thực” như là hai thứ khác biệt? Nào phải chưa từng có ai nghĩ và nói tới chuyện cần phải quên đi những ý niệm đó, lối phân biệt nhị nguyên đó, gọi đó là võ đoán và thô thiển? Đã thế từ mấy ngàn năm nay rồi. Nhưng chắc hẳn tôi chỉ có thể tự trả lời rằng hiển nhiên là phải thế… Đành rằng cũng có thể khác, nhưng nếu là thế thì mới bình thường hơn, tự nhiên hơn, đúng với con người hơn. Nó là thế: sau hàng ngàn năm, nhiều ngàn năm, con người - cả với tư cách giống loài lẫn tư cách cá thể - vẫn cứ không nhớ, không biết những gì mình từng có, từng biết, từng học được, thậm chí dù học được bằng cái giá quá đắt. Ồ, mà ngay chính cái điều tôi vừa nói xong ấy, cả điều đó nữa, con người không có hoặc rất ít có khả năng biết rằng mình không biết một điều từng có lúc biết. Và ngay khi tôi nói điều này, tôi biết chắc chắn rằng rất nhiều người sẽ nhún vai: “Chuyện xưa như trái đất, ai mà chẳng biết”, nhưng rồi tất cả hoặc gần như tất cả những gì diễn ra sau đó sẽ chứng minh rằng chả có chuyện nào mới hơn chuyện đó, nó mãi mãi là chuyện chẳng ai biết.

Trở lại chuyện mơ và thực. Sự tình đã thế thì tôi nghĩ mình có thể suy nghĩ theo hướng khác như thế này. Nghĩa là, nói đúng hơn, đây không phải cách lý giải hay hướng suy nghĩ của bản thân tôi, từ tôi mà ra. Hiển nhiên là thế. Ngay khoảnh khắc khi tôi chợt nhận ra mình có thể nghĩ theo hướng này, thì cùng lúc, trong khoảng một nháy mắt, có khi còn ngắn hơn, tôi cũng cảm thấy cái gì đó… kiểu như rợn người lên một cái, đại loại vậy, khi nhớ ra và hình dung ra, nhìn thấy trong tâm trí cái kích thước, độ dài, bề dày và có lẽ cả sức nặng tổng gộp của tất thảy các tâm trí của loài người từng tư duy theo hướng này, suy ngẫm các vấn đề này trước tôi. Tôi chỉ là một giọt nước hòa thêm vào một dòng chảy lớn từng có từ rất lâu, song đồng thời xét trong phạm vi thân phận của riêng tôi thì chính tôi là dòng chảy đó.

Tôi nghĩ thế này: tất cả là mơ, tất cả là hư ảo, và tất cả đều là thực. Và do vậy tôi không chỉ là tôi, tôi đồng thời là những người khác, nhiều người khác, và cái gọi là linh hồn của riêng tôi, thuộc về mình tôi chỉ là một ảo tưởng.

Nếu ai đó nghe tôi kể mà là người không thiên kiến, mẫn cảm, thì họ sẽ không nhầm - tuy rằng rất dễ nhầm - rằng ý tôi muốn nói tới những điều vốn dĩ ai cũng biết; Trang Sinh và con bướm, hay là chuyện giấc mơ của người này là thực tại của người kia và ngược lại, kiểu như trong cuốn tiểu thuyết-từ điển gì đó mà bạn tôi có cho tôi mượn và một mực bảo tôi phải đọc nhưng tôi bận quá không thể nào đọc cho hết được. Không, tôi không định nói tới những chuyện như thế. Cái kinh nghiệm mà tôi đang sống đây, chính tôi chứ không ai khác mới là kẻ đầu tiên cố gắng dùng ngôn từ để nói về nó… Kẻ đầu tiên và biết đâu là kẻ duy nhất… Tôi không biết, không thể biết và hẳn cũng không cần biết liệu đã từng có ai trải qua những cái như tôi trải qua. Tri thức của người khác là vô ích và vô nghĩa trong trường hợp của tôi. Dĩ nhiên là, biết rõ sự hạn hẹp và bất lực cố hữu của ngôn từ, tôi chẳng mấy cậy vào những miêu tả đó của chính mình, mà cứ thế nhận thấy và kinh qua những cảm xúc. Tôi sống và cảm nhận nhiều hơn là sống và suy nghĩ, nghĩa là có lẽ gần với phụ nữ hơn, một số người chắc sẽ nói thế.

Tôi sẽ không nói về tất cả những hậu quả sinh ra từ sự thay đổi nhận thức này - rằng chả có gì thực sự là mơ và chả có gì thực sự là thực -; những hệ quả đó quá to lớn so với khả năng dung nạp của trí óc và tâm hồn một con người… Tôi sẽ chỉ nói về một hệ quả trong đó, có thể là trực tiếp nhất, trọng yếu nhất, tuy không phải duy nhất: cuộc đời riêng của tôi, gia đình tôi, cái tôi của tôi, tất tật trở nên nhỏ bé, xa vời, khó nắm, khó giữ, chẳng khác gì của một kẻ hoàn toàn không quen biết sống ở xứ nào đấy không rõ là đâu và thời nào đấy khó mà xác định. Nó cứ chuội dần đi khỏi tôi giống như chỗ cuối cùng còn lại của một vốc cát chuội dần qua kẽ ngón tay (đấy, một lần nữa tôi lại dùng ngôn từ để nói về một điều không thể nói bằng ngôn từ; tôi biết đó là một thói quen nên bỏ, song tôi không thể dừng được). Có những lúc tôi kinh hoảng nhận ra tôi đang cố bíu lấy chút cảm quan còn lại về cuộc đời của chính tôi, hệt như cố níu giữ hình ảnh độc nhất còn lại từ một giấc mơ tôi cố nhớ song biết rằng mình sẽ không nhớ được.

Chao ôi, đó là cái tôi tha thiết muốn giữ hơn hết. Cho dù như tôi đã nói tôi vừa yêu vừa ghét nó, ghét nó nhiều hơn yêu nó, song nó là của tôi, của tôi, nó là tôi, là tôi. Tôi nghĩ là tôi đã quyết định. Hình như tôi đã nhìn thấy giải pháp. Không phải giải pháp tốt nhất. Giải pháp duy nhất.

Tôi đã đi đến kết luận… Tôi đã quyết định rằng những người đàn bà đó, những người đàn bà mà tôi thấy, buộc phải thấy rằng cũng chính là mình đó, những người đàn bà quằn quại khổ sở đau đớn đến hơi thở sau cùng đó, điên loạn vì khổ ải và đau đớn, điên loạn có lẽ đến cả sau khi chết, ừ họ là thế, song chẳng phải họ khổ sở đau đớn điên loạn như thế tức là họ có quyền chính đáng để khiến tôi thôi là tôi, khiến cho linh hồn tôi dần dần biến khỏi cuộc đời tôi và vĩnh viễn là linh hồn của họ. Tôi không biết và không muốn biết bằng cách nào, từ đâu ra cái chuyện phi lý cùng cực, vô lối cùng cực này. Tôi chỉ biết rằng tôi phải chấm dứt nó, sẽ chấm dứt nó.

Bếp nhà tôi có cả một bộ dao, trong đó con bén nhất không phải là con to nhất. Nó đã không ít lần làm đứt tay người dùng nó, kể cả vợ tôi dù cô ấy là người khéo léo cẩn thận nhất mà tôi biết. Đôi lúc tôi nhìn nó mà thầm nghĩ, ắt phải có sự nhầm lẫn gì đó, con dao này thuộc một loài khác, một đẳng cấp khác, giống như dao mổ hoặc còn hơn thế, việc ai chạm vào nó đều phải đổ máu chỉ là để nhắc cho ta nhớ điều đó, nó là thứ không thuộc về thế giới này, nó lạc vào thực tại này và đúng vào nhà tôi, qua một thứ khe hở nào đó chỉ mở ra một lần duy nhất trong thời gian, và sở dĩ như thế là bởi khi thời điểm đến tôi sẽ tự nhận ra rằng nó cần cho tôi… nó có đó là để cho tôi.

Tôi lấy con dao, cẩn thận không để ai chú ý, gói cẩn thận vào nhiều lớp giấy, vài lớp khăn bông. Tôi chưa nhìn thấy trước mình sẽ dùng nó cụ thể vào việc gì và như thế nào. Tôi chỉ thấy một điều: giải pháp của tôi không thể thiếu nó được. Cũng có thể là… cũng có thể nó chỉ đóng vai trò biểu tượng. Cũng có thể vậy… Khẩu súng treo trên tường ở Màn 1 không phải bao giờ cũng phải được đem ra dùng ở Màn 3, chuyện đó chỉ có ở trên sân khấu, mà cuộc đời không phải lúc nào cũng như trên sân khấu, có thể kinh khủng hơn vạn lần và có thể tầm thường hơn, phần lớn tầm thường hơn… Tôi ra khỏi nhà, dao lận kỹ trong ba lô, tuyệt không nghĩ tới chuyện gì có thể xảy ra, sắp sửa xảy ra. Tôi như kẻ lao đầu xuống vực mà trong thâm tâm - dù không tự thú nhận - bám lấy tia hy vọng cỏn con vào khả năng chỉ một phần triệu rằng ở dưới kia, một bề mặt đủ mềm sẽ khiến tôi vẫn còn sống ở cõi đời này chứ không phải cõi nào khác, ở cõi này và như chính tôi, chính tôi, là chính tôi, chính tôi…

Cô gái đó, cái trung tâm hắc ám của tất cả những gì đang xảy ra với tôi, cái hố đen đang biến tôi thành hư vô và không cho tôi một cơ may nào hòng thoát ra được. Tôi giữ cô ta ở một nơi kín đáo, vợ tôi không biết, gần như không ai quanh tôi biết, một thứ bí mật tuyệt đối quái quỷ, bệnh lý, có lẽ chỉ so sánh được với cái xác khô của người đàn bà trẻ đẹp mà một lão bác sĩ điên khùng nọ giữ mãi trong phòng ngủ hàng chục năm ròng chẳng thể rời. Tôi mang dao tới đó, tới chỗ người đàn bà đã mang lại cho tôi cái ngõ thông hầu có thể đi đi về về giữa cuộc đời nọ với cuộc đời kia, người đàn bà đang khiến tôi trở thành tất cả mọi người và không một người nào, người đàn bà đang buộc tôi đứng trước một câu hỏi mà trải nghiệm và tri kiến của một cuộc đời riêng lẻ không cách gì giải đáp được. Tôi mang dao đến đó, để chấm dứt tất cả điều ấy, cảm thấy sức nặng của máu - chưa đổ ra - trong bụng mình.

Trước đó tôi đã cẩn thận nói khéo để cho tất cả phụ tá của tôi vắng mặt khỏi nơi đó. Họ không nhiều, dĩ nhiên, hai người, song nhiều lúc tôi bắt gặp mình đang nghĩ về họ như thể họ là gần hết loài người, bởi họ đang biết quá nhiều về chuyện đang xảy ra với tôi, họ đang cảm thấy được quá nhiều về mối liên hệ bí ẩn giữa tôi với cô gái này, bệnh nhân đặc biệt của tôi, họ đang ở vào vị trí có khả năng đoán được quá nhiều thứ nếu muốn, hay dù vô tình họ có thể gây thêm cho tôi nhiều lo âu nữa, nhiều căng thẳng khó lòng kham nổi nữa… Nếu được tôi cũng muốn sao cho những người này im lặng mãi mãi, mặc dù dĩ nhiên tôi chưa mất nhiều óc suy xét đến như thế, tôi vẫn còn biết nghĩ, lạy Trời tôi vẫn còn biết nghĩ rằng con dao này, vạn nhất nó có được dùng, chỉ nên được dùng một lần, thế là quá đủ, là quá nhiều, quá đắt để một cuộc đời có thể tiếp tục tồn tại, quá khó cho tôi quyết định, quá nặng cho tôi có thể nhấc tay lên thực hiện nó... Dù vậy tôi vẫn cứ tiến tới, bỏ lại tất tật những kiếp sống khác kia ở sau lưng tôi, dứt sạch, dứt cho kỳ sạch cơn đau giống như cái dằm nhọn trong tim này, quên cho bằng hết chuyện mình cũng đồng thời là những ai và từng biết từng nếm trải những cái gì, nhằm tới chỉ một điểm, một điểm duy nhất, hoặc nó hoặc không gì hết…

Thế rồi, khi đã nhìn cô lâu hơn một chút, tôi bắt đầu cảm thấy có gì đó không ổn đang diễn ra bên trong mình, đang chuyển động và lớn lên: một cái đau thắt ngực, mà tôi chưa sẵn sàng gọi tên là nỗi thương xót. Tôi bất chợt thấy - hay do tôi cố thử hình dung? - cảnh cô gái này ngồi ăn. Cô ta cũng cần ăn và có ăn ba lần một ngày như tôi, phải không. Không phải cô như thế này ngay từ lúc sinh ra, điều đó chắc chắn, mặc dù nhìn cô bây giờ tôi không khỏi có cảm giác đó, tuy nó chỉ lẩn quất như một thứ hơi độc. Đầu tôi cũng bắt đầu nghe váng vất, thật đột ngột, hệt như quả thực tôi vừa hít nhằm một thứ hơi độc. Hay hơi độc bốc ra từ trong chính tôi? Tim tôi hồ như ngừng đập một đôi nhịp vì ý nghĩ đó. Thứ hơi độc này, mà tôi hoàn toàn chẳng biết một tí gì, tôi đang mang nó trong tôi, đang tạo ra nó ở trong tôi, và vì nó chính tôi sẽ chết, tôi đang từ từ chết?.. Con dao cất kỹ dưới đáy cái ba lô cỡ lớn tôi đang khoác trên vai, mặc cho bị gói ghém trong mấy lần giấy báo và túi ni lông, dường như nó đang ghè cái lưỡi sắc lẻm của nó lên một cái nhọt bọc căng cứng nhức nhối nơi vách trong tim tôi, và một cử động nhỏ nhất của tôi là đủ để mủ và máu bẩn từ cái nhọt bị rạch vỡ sẽ hòa vào máu lan khắp cơ thể tôi, thấm nhập vào vùng sâu kín nhất của tâm trí tôi mà tôi không biết tới: dù tôi sắp sửa làm gì đi nữa, tôi cũng sẽ làm thế giới nhiễm độc, làm uế tạp thêm một thực tại vốn dĩ đã rất không tinh khiết, làm hỏng thêm một vũ trụ nữa trong khi lẽ ra tôi có thể giữ nó lại được dẫu trong tình trạng không nguyên lành. Dường như, ngay lúc tôi giơ tay lên làm cái việc đang cảm thấy phải làm, một quá trình ung hoại không gì ngăn nổi sẽ bắt đầu diễn ra trong không khí quanh vợ tôi, con tôi, trong tế bào máu và tủy sống của vợ con tôi, và đó là bởi tôi đang chặt đứt cái mà đáng lẽ tôi phải hàn gắn lại, tôi đang không làm việc mà tôi lẽ ra phải làm và còn có thể làm.


Và rồi tôi cảm thấy có cái gì đó trước nay chưa từng có xuất hiện bên trong tôi, có lẽ không phải chính cái quá trình ung hoại kia nhưng chắc cũng gần như thế, nó khiến cho toàn bộ cơ bắp và gân cốt tôi tự dưng như nhũn ra, tôi cảm thấy thân mình cứ thế hạ thấp dần xuống, rũ xuống như khối sáp ở quá gần một ngọn lửa lớn. Tôi nhìn thấy - chứ không hẳn cảm nhận bằng xúc giác, bằng da nơi hai đầu gối hoặc qua trọng lượng dồn xuống hai đùi chẳng hạn - rằng mình đã sụp xuống, phải, quỳ sụp xuống bên giường cô ta, như con chiên sùng tín tự động phủ phục xuống bên giường đấng tuẫn đạo; không, không hẳn thế, không nhất thiết như thế, hoàn toàn không phải như thế: đấy là tôi, giống như một gã thanh niên Nga kiết xác, rồ dại, trong sáng cách đây gần hai thế kỷ, tôi quỳ xuống trước nỗi khổ đau của loài người.


Tôi nằm không biết bao lâu trên sàn gạch lạnh giá, song song với giường cô gái nằm, song song với thân mình như chết của cô, sóng đôi với cơn hôn trầm như sâu hàng thế kỷ của cô, nỗi cô đơn của cô. Yên lặng quá. Tôi chợt cảm thấy, giữa nhiều ý nghĩ và ấn tượng chập chờn mông lung khác, rằng mình đang bắt đầu hiểu một cách sâu sắc hơn bao giờ điều mà xưa nay mình vẫn nghĩ là có hiểu: cái phản xạ ở con người muốn nói to lên, hát to, gây tiếng động ồn ào hòng phá vỡ một sự yên lặng, nó mới sâu xa và đầy tính người như thế nào: im lặng lớn đến mức nào đó thì con người bắt đầu cảm thấy y không còn khả năng hiện hữu, không còn lý do đủ để tiếp tục hiện hữu. Còn khi, trước một im lặng lớn như thế mà ta không cảm thấy một mảy may thôi thúc muốn nói to, hát to, gây tiếng động ồn ào - tôi tiếp tục xuôi theo dòng cảm nghĩ ấy -, liệu rằng thế có nghĩa là mình đã chấp nhận thôi không gắng gỏi để tiếp tục hiện hữu… Lúc này tôi cảm thấy mình không mong muốn một cái gì; sự im lặng này chừng như quá tương hợp với tôi đến nỗi có thể nói rằng tôi chưa bao giờ hiện hữu trọn vẹn hơn khi đó, trong những phút ấy. Và rồi, trong lòng sự bất động và tịch lặng này, đến một lúc, có một ý nghĩ thoáng qua, không quá sáng nhưng đủ sáng để kéo tâm trí tôi về nó, và trong khoảng thời gian hẳn ngắn hơn một tia chớp: cũng tốt nếu như tôi cứ nằm mãi như thế trong im lặng này, mãi mãi, và giữa lúc đó thì cô gái kia tỉnh dậy, thoát khỏi cái đang chiếm giữ cô dù đó là gì đi nữa.

Chuyện đó không xảy ra. Tôi cảm thấy không cần phải mở mắt mới biết được điều ấy. Im lặng quanh tôi vẫn quá dày, quá thuần chất, quá sâu, tuy nhiên lúc này tôi không thể tiếp tục an trú bên trong nó nữa, bởi một bất an bắt đầu cồn lên trong tôi như thể bằng sự bén nhọn và không thương tiếc của một cái bàn mài. Đó có lẽ là do một nhận thức đột ngột rằng hành động phủ phục của tôi trước sự khổ đau của loài người - nếu có thể nói vậy - tuyệt không làm thay đổi chút nào sự khổ đau đó, rằng cái gì đó kinh khủng và u ám mà tôi hoàn toàn không biết vẫn đang tiếp tục kẹp chặt cô gái này và tôi trong gọng kìm siêu nhiên, phi nhân tính của nó. Tôi hình dung, vừa day dứt vừa mơ hồ, rằng cảm giác cồn cào đầy chất nhục thể này trong gan ruột mình sẽ dịu đi ít nhất là một phần nếu ngay lúc này tôi quyết định làm một việc gì đó, không chậm trễ. Song tôi tuyệt vọng nhận ra tâm trí tôi hầu như trống rỗng. Hình ảnh đầu tiên đến trong đầu tôi - không phải trong một nỗ lực hầu tìm phép so sánh khả dĩ cho tình trạng này của tôi - là tôi giống như một cái vò vừa bị trút sạch thứ từng chứa bên trong dù đó là gì, còn bây giờ tôi hay cái vò ấy nằm đây chờ sự lấp đầy lại mình, sự lấp đầy mà tôi không biết bao giờ diễn ra, liệu có diễn ra không, và liệu chăng chính tôi chứ không ai khác là nhân tố có khả năng khởi phát nó.

Nhưng rồi, sau một lát, tôi dần dần nhận ra rằng sự trút rỗng này hình như chính là một sự giải phóng, nó có thể làm tôi thấy mình rỗng không một cách nhẹ bẫng, tươi mới, có thể nói là tràn đầy sự tinh khiết của một cái gì nguyên sơ, giống như cảm giác nơi phần dưới cơ thể trong mấy phút đầu tiên khi ta vừa phóng tinh xong - dù vào một người đàn bà hay không - sau khi ta đã ôm toàn bộ khối sinh lực đó bên trong mình suốt một thời gian khá dài. Có lẽ cái vừa được trút khỏi tôi là một thứ cần được trút ra ngoài giống như chỗ tinh khí ấy, dù thực ra nó có là gì…

Lần đầu tiên, sau không biết bao lâu, tôi nghĩ đến việc thử động đậy. Như thể tâm trí tôi từng mất hết mọi liên hệ với thân thể tôi và bây giờ, từng tí một, tôi cần phải chắp nối lại, thử từng cặp hai đầu dây vô hình mảnh hơn tơ nhện để xem có đúng là trước kia chúng thuộc về nhau và là một hay không. Tôi từ từ, lần lượt thử động đậy hai khuỷu tay, mấy ngón chân theo cách đó, thử làm cho mình thay đổi, bớt ngần ngại trước sự dịch chuyển… Cơ thể tôi là một khối vật liệu tinh tế cần được gượng nhẹ, một khối ảo ảnh mà, nếu tôi nâng niu với đủ cẩn trọng và yêu thương, tôi sẽ có thể khích lệ cho nó dần dần tự vươn dậy trở thành một thể xác có thực; song chỉ cần tôi sơ sẩy một tí, hơi quá mạnh tay trong khoảnh khắc là nó sẽ tan vỡ, biến mất, chỉ còn lại cái rỗng không vĩnh viễn ở nơi từng là hiện hữu của tôi trên mặt đất…

Một lần nữa tôi thấy mình quỳ bên giường cô gái, lại cảm thấy ngượng ngập trước cảm giác sức nặng cơ thể mình tì lên hai đầu gối, như thể hoặc cái trọng lượng này hoặc hai đầu gối này không phải là của tôi hoặc không có thật. Tuy nhiên, khi nhìn lâu vào gương mặt cô gái chìm sâu trong cái gối to mềm bọc vải màu xanh da trời, cảm giác đó từ từ qua đi; tôi như thể chuyển từ cảm nhận được mặt đất thông qua một cây gậy sang cảm nhận được mặt đất thông qua cánh tay chống thẳng và hai chân mình.

Và tôi bắt đầu nói với cô gái. Lúc đầu tôi không biết mình nói gì. Một cái gì đó đang thoát ra khỏi mồm tôi; chuyện đó tôi biết. Nó hướng đến cô gái, điều này tôi biết khá rõ, bởi đó đang là điểm tập trung tâm trí tôi. Song dường như có một rào cản không thể vượt qua ngăn giữa nhận thức của tôi với những lời ấy, như thể ngay khi vừa thoát khỏi môi tôi là những lời này nhập vào một thế giới khác. Điều duy nhất khiến tôi ít nhất cũng có thể nhẹ lòng một chút, đấy là tôi cảm thấy những lời này rồi sẽ đến trong tâm thức cô gái, vốn đang nằm ở một trạng thái mà về nó tôi không có chút ý niệm.

nhiều quá phải không em nhiều quá nhiều so với chúng ta nhiều quá nhiều quá chao ôi nhiều quá

bây giờ em ra sao đầu em đã đỡ chưa chỗ ấy của em liền lại với nhau chưa

hai nửa đầu ráp vào nhau lại không dễ đâu đau lắm đau nhiều lắm anh biết phải cố mình cùng cố cố lên em phải cố đừng để thế đừng chết phải cố

không đến nỗi thế đâu không đến nỗi tiếng gào làm cho họng mình đứt đôi ra đâu không đến nỗi thế chính anh đã kinh qua anh biết không đến nỗi thế rất giống như thế quả thật rất giống như nhìn thấy cảnh đó mình sẽ chết ngay tức khắc giống như hít phải liều khí độc đủ giết mười con voi rất giống thế thật nhưng không phải thế không hẳn thế

hình như từ đó trở đi mãi mãi từ đó trở đi bất cứ chỗ rách nào nhỏ nhất trên thân thể mình do một cái dằm ví dụ thế là cũng đủ cho bao nhiêu máu còn lại bên trong mình chảy ra kỳ hết và mình sẽ chết vì mùi tanh của máu mình trước khi chết vì mất máu

tiếng hú tiếng hét tiếng cười khi khí tiếng cười hô hố tiếng huýt sáo
tiếng những đôi đũa gõ lên những cái bát những cái thùng cái lon cái hộp hòa theo từng nhịp họ thốc tới

cái cây gỗ họ vót nhọn nhúng dẫm cứt đái rồi lụi vào trong đó nó làm ruột nát bấy óc vữa ra tim ung thối đến bao nhiêu đời sau

cái thứ sền sệt màu trắng nhờ nhợ ấy cái mùi của nó cái vị của nó vị
của nó mùi của nó trên đời có gì khác ngoài nó không

có ai còn sót lại trên đời để thấy chúng ta không tàu họ chạy trước chị em ta theo sau khi gần lại một chút khi xa ra một chút bởi mấy sợi dây co duỗi lâu lâu chúng ta lại dúi vào nhau lâu lâu lại đụng vai nhau cồm cộp va đầu bình bịch va lưng nắng và gió và nước mặn da chúng ta nứt mình chúng ta trương họ đứng trên tàu lâu lâu ngoái lại nhìn và cười họ nói với nhau gì đó và cười

ai đó nói gì họ nói sai khi ta đã chết rồi ta vẫn tiếp tục cảm nhận được bằng cái thân xác này bởi vì không thể khác được không thể được không thể không thể không thể ai khác thì có thể ta không biết riêng ta không thể một khi ta đã cảm nhận bằng thân xác ta nhiều đến thế thì không thể không thể không bao giờ có thể vạn lần không thể

sự khác nhau giữa cảm giác khi một vật cứng bằng thịt đâm thật sâu vào ta với cảm giác khi một vật cứng bằng kim loại lạnh nhọn cắt ngọt đâm sâu hơn vào ta sâu hơn nhiều làm cầu nối thân xác ta với cái ở bên dưới ta sàn gỗ của con tàu hay cái gì đi chăng nữa

có một tiếng động tôi ngẩng đầu lên căng tai chú ý nghe ngóng rồi thì nhận ra là mình đang làm thế ngẩng đầu căng tai chú tâm nghe ngóng, là tôi đang làm việc này là thể xác tôi tâm và ý của tôi
kỳ lạ cái cảm giác mình đang hồi sinh sau khi đi khỏi thế giới trong mười lăm phút hay một tiếng trong nhiều tiếng hay hơn thế… tôi đang ở đâu, lúc này là lúc nào. Tôi không thực sự biết, tôi không nhớ ra, chưa đủ thì giờ để nhớ ra được… song cảm giác về độ căng của tôi của các cơ nơi cổ tôi thì rõ rệt; có lẽ để bắt đầu thì chừng đó là đủ.
Âm thanh toát ra từ sự hiện diện của một sinh thể: tiếng thét qua mũi, tiếng hô hấp của da, tiếng tim đập trong lồng ngực, tiếng máu chảy trong mạch máu: một sự sống khác đang hiện hữu ở đây, lúc này bên cạnh tôi, bên cạnh chúng tôi (chúng tôi?); một sự sống khác, loại sự sống không khiến tôi cảm thấy muốn rụt mình lại, mà làm tôi những muốn vươn ra, đến gần nó hơn… Nó, một cái gì đó cũng đang sinh thành, đang bỡ ngỡ, sợ sệt, vẫn cố gắng tìm, vươn ra, lắng nghe, cảm nhận, nối kết. Tôi muốn nhìn thấy sinh vật đó, tôi muốn thấy nó… Tôi chưa nhìn thấy được nó bằng cặp mắt bên trong của mình, trong khi hình như đáng lẽ điều đó phải xảy ra rồi, trong tình trạng hiện thời của tôi...

Không còn cách nào khác, tôi căng mắt ra nhìn (và đột ngột nhận ra một cách mạnh mẽ chưa từng có trước đây rằng mình có một cặp mắt nhìn), và tôi thấy lại căn phòng đó, nơi tôi đang nằm trước đây, trên sàn; cái lạnh của gạch men cộng với sự mất nhiệt của đất khi trời tối (do đâu tôi cảm thấy được trời đã tối?) như ngấm vào tận xương sống tôi, và, trên giường, ở bên trên cái giường, cô gái đang vươn thẳng người theo chiều đứng, hai bàn chân trần - dài, mảnh, như không có xương, trắng xanh - lơ lửng trên không, cách tấm ga và đống chăn cuộn lùng nhùng chừng nửa mét hoặc hơn, cái đầu với mái tóc rất đen bồng bềnh gần như ngay bên cạnh chót mũi một trong ba cánh của cái quạt trần đang đứng yên, hình như có luồng chuyển động của cái gì đó, một thứ lưu chất nào đó trong suốt, vô hình từ dưới lên bao quanh cô gái, dâng lên không ngừng, tuôn chảy không ngừng, hồ như bất tận, mắt tôi không thấy song tim tôi nhận thấy rằng đó là ánh sáng, một thứ ánh sáng, kẻ nào đã thấy nó thì tự biết rằng từ nay trở đi mình không thể như trước, cô ấy vẫn nhắm mắt, tôi không thể nói ngay rằng cô vẫn đang trong cơn ngủ triền miên hay đang kiểu như nhập định. Một gợn sóng lạnh như băng chạy dọc theo mặt trong sống lưng tôi từ dưới lên trên: kính sợ, hẳn rồi, song chắc cũng là quá hoan hỉ.

Nước trào ra khỏi mắt tôi; tôi chớp mắt để những giọt kế tiếp không đọng lại ở đó quá lâu. Và ngay sau khi chớp mắt xong, tôi thấy cô gái vẫn đang nằm trên giường như trước, chăn kéo tận cổ không xô lệch, tôi nhìn, và bằng cách nào đó tôi biết rằng cả cảnh này lẫn cảnh trước đó một giây tôi đều thấy bằng chính cặp mắt và tâm trí mình.

Đột ngột tôi nhổm dậy, chống một tay xuống sàn, rồi đứng phắt dậy, ngỡ ngàng trong một tích tắc khi thấy mình đang có thể làm chủ một thứ gọi là đôi chân, rồi lật đật đến cạnh cô gái, tức tốc kiểm tra nhịp tim cô, mạch cô, đồng tử cô. Không, cô đang sống. Một cái gì đó vẫn đang giữ cho sự sống không rời khỏi cơ thể này.

Cái âm thanh kia… Âm thanh của một sinh thể đang chập chững hình thành kia đâu rồi? Nó đâu rồi, cái đã đồng hành với tôi khi tôi vừa mới quay trở về thế giới này? Tai tôi - đôi tai bằng thể xác của tôi - không còn nghe thấy nó nữa. Căng tai ra đến mấy, và căng ý thức của mình ra đến mấy, thì âm thanh sâu nhất tôi nghe được vẫn là tiếng tim của chính tôi đập, mạch phập phồng hai bên thái dương tôi, và sự tịch lặng trọn vẹn đến nỗi hầu như chuyển thành một thứ âm nền ri ri ong ong, điều quen thuộc đến nỗi lẽ không cần nhắc tới. Và một lần nữa tôi cảm thấy cái nhu cầu bên trong vốn có tuổi hàng triệu năm - là gây một thứ âm thanh nào đó, buộc thế giới bên ngoài phải lên tiếng, một khi sự vắng mặt âm thanh đã trở nên lớn hơn cá nhân anh. Bằng cách nào đó tôi kìm nén được xung động bản năng này, dù một cánh tay tôi đã dợm giơ lên, tìm một đối tượng vật thể bất kỳ mà tôi có thể dụng sức vào một cách tương đối vô hại, tỉ như cầm chiếc ghế kim loại kia, gập nó lại và dằn nó vào tường bằng một lực lớn hơn cần thiết.

Tôi đứng đó, ngỡ ngàng, băn khoăn, có lẽ hơi ngốc nghếch, một tay để nguyên ở tư thế lửng lơ bất định đó, cố nghe ra cho được cái gì đó ở trong tôi vừa mới ngăn tôi lại. Là tôi đấy, phải không? Chính là tôi, bởi đây không phải lần đầu trong đời tôi kìm chế được những động tác thừa do nóng giận hoặc do bối rối. Không phải lần đầu tôi ngăn được mình làm một hành vi có tính hủy hoại lên một ngoại thể. Song nếu chỉ có vậy, thì cái gì khiến tôi phải băn khoăn tự quán sát/chiêm nghiệm mình như thế này?

Có một âm thanh. Một âm thanh khác; giống như một cái lò xo vô hình - bằng thứ kim loại vô hình - vừa bung ra bên trong tôi. Thứ âm thanh bình thường, quen thuộc này, tại sao nó làm cho các cơ ở cả hai tay lẫn hai chân tôi tự dưng như rũn ra, như rời cả khỏi xương? Nhạc chuông điện thoại, giai điệu tôi dành riêng cho con gái nhỏ của tôi. Nó vang lên ở đây nghe như tiếng huýt sáo mồm gọi một kẻ vừa mới chết.


Tôi lái xe về nhà, phóng ào ào như tên rồ. Dường như chỉ cần về muộn hơn vài giây là tôi sẽ không bao giờ còn thấy lại con tôi. Cháu nó vừa nói với tôi một điều duy nhất, rằng tôi đừng về muộn giờ đọc truyện buổi tối cho cháu nó. Trong thâm tâm tôi biết lẽ ra mình phải ở lại đó.

Bằng cách nào đó tôi biết - tôi cảm thấy mình biết - rằng sẽ không thể có chuyện gì xảy ra với cô gái từ nay trở đi, ít nhất là từ phút này cho đến khi tôi quay lại thăm cô vào ngày mai, ngày kia, cho đến khi một trong hai cộng sự của tôi quay lại, cho đến khi có bất cứ một kẻ nào bước vào căn phòng nơi cô nằm, lại gần cô và làm một việc gì đó - bất cứ việc gì - hòng lôi cô ra khỏi cái trạng thái không ngừng đó của cô, buộc cô thức dậy, hoặc buộc cô chết mãi mãi về mặt thể lý đối với thế giới. Đó là một sự biết kỳ quặc, vô sở cứ, nhưng nó mạnh mẽ hơn tôi; lý tính của tôi không làm nó được cả. Vả chăng điều đó không quan trọng, hoàn toàn không quan trọng nữa, bởi từ nay cái đó luôn luôn ở cùng tôi, ở ngay trong tôi, đang lớn lên không ngừng như theo từng hơi tôi thở từng nhịp tim tôi đập, nó chạy trong huyết quản tôi (khi nghĩ tới điều đó, tôi như nghe thấy được nó trong từng mao mạch nơi các đầu ngón tay tôi), như một thứ mã lệnh di truyền phát đi từ một cõi tinh thần vô tận nào đó sắp sửa làm biến đổi một cái gì đó ở tôi, hệ gien tôi ư, một thứ năng lượng tâm linh nào đó có khả năng điều khiển một hệ gien ư, hay điều khiển hệ thần kinh, không tôi không muốn, không muốn chứ không hẳn là không tin, nhanh lên nhanh lên, nhanh nữa lên, con đường trước mặt phóng qua dưới chân tôi quá chậm, chậm như dòng máu sắp sửa đặc quánh lại từ một vết thương, có tiếng còi huýt hình như thế, tôi không biết nó có liên quan tới tôi không có thể có có lẽ là có, tôi không quan tâm việc duy nhất đáng quan tâm với tôi bây giờ là giết chết con đường trước khi nó kịp giết tôi, tôi tấn công nó lao mình vào nó với tư thế của kẻ không có gì để mất.

Tôi có gì để nói về những gì xảy ra sau đó? Tôi nói với tay cảnh sát chặn xe tôi lại rằng tôi là bác sĩ và có một ca cấp cứu đang đợi tôi. Tôi nói điều đó giống như gã diễn viên lặp lại lời thoại của một vai diễn đã sắm đi sắm lại nhiều lần đến nỗi đã lẫn vào trong máu, vừa nói tôi vừa thầm cảm ơn tay cảnh sát đã vô tình giằng tôi ra khỏi cơn cuồng sát của tôi dù đối tượng của nó liệu có phải chỉ là một con đường. Sự tỉnh táo, lý tính, rốt cuộc nó vẫn có kia, dù ở đâu đó bên trong tôi mơ hồ cảm thấy đấy chỉ là một phần của nó.

Và chẳng để làm gì nếu tôi kể lại rằng, rốt cuộc, tôi cũng về được đến nhà để nhìn thấy con tôi, bế cháu lên áp vào ngực tôi, hôn môi vợ tôi khi nàng bước ra đón tôi, và rồi tôi đọc truyện cho con tôi nghe như vẫn đọc hàng tối, hôm nay thì muộn hơn bình thường một chút, năm bảy phút gì đó song may thay điều này không làm con tôi bận tâm, vợ tôi cũng không hỏi tôi vừa đi đâu về, tuy nàng có thể dễ dàng đoán chắc rằng không phải tôi đến bệnh viện.

Và chắc hẳn cũng chẳng để làm gì nếu tôi kể lại rằng trong khi tôi bế con gái nhỏ trên tay, đầu của cháu gối lên vai tôi, tôi hát ư ử một trong mấy bài hát ru ít ỏi mà tôi biết, tôi luôn luôn tin rằng những bài hát ru là tốt nhất cho con tôi, tôi hát không nghe rõ lời mà cũng không cần thiết, cháu nó gần như đã ngủ hẳn, trong khi tôi làm thế thì bao trùm và choán ngợp tôi không phải là sự bình an mà là cảm giác rằng, tôi và con tôi, hai chúng tôi đang ở trên một chiếc xe lao tới trước trong một cõi không hình thù với tốc độ điên rồ, chiếc xe do một kẻ điên rồ lái, một kẻ như tôi trước đó mười lăm phút, kẻ chính là tôi đồng thời là một kẻ khác, tuy nhiên, do thế nào đó, có lẽ là do nó lao quá nhanh nhưng lại quá đều cho nên, nếu nhắm mắt, tôi có thể giả vờ như mình đang ở trong một căn phòng đứng yên, một thế giới đứng yên, và có thể truyền sang cho con tôi sự giả vờ này…

Hay tôi sẽ kể về vợ tôi, kể rằng đêm hôm đó khi tôi đã lên giường và đã ngủ - tôi thực sự đã ngủ, chứ không phải đang chập chờn nửa ngủ, điều này tôi biết rõ, mong rằng không ai hồ nghi -, tôi cảm nhận được, tôi thấy được vợ tôi đứng đó trong khung cửa, nàng chưa ngủ, thường thì giờ đó nàng đã ngủ, nàng đứng đó như không còn ý thức được lúc này là lúc nào trong ngày, nàng như đang sẵn sàng ra khỏi nhà để đi chợ khi mới sáng tinh mơ, hoặc như sắp sửa ra ngoài ban công phơi quần áo vừa giặt, hy vọng sẽ khô nhanh nhờ ánh nắng buổi chiều, nàng đăm đăm nhìn tôi giữa khi tôi ngủ, xin nhắc lại là lúc này tôi thực sự đang ngủ, điều đó tôi biết, nàng nhìn như không sao hiểu được làm thế nào mà tôi là tôi và khi trở về sau chuyến đi bí ẩn lúc chiều tối ngày hôm đó tôi vẫn lại là tôi. Nàng đã không nói gì khi tôi bế bổng con gái của chúng tôi lên ghì nó vào lòng thật chặt, bởi tôi vẫn hay làm thế chẳng có gì khác biệt, nhưng lúc này nàng nhìn tôi như thể nàng đang nhớ lại khoảnh khắc đó và nhận ra rằng sâu bên trong nó có gì đó xưa nay chưa từng có và sẽ không lặp lại.

Và tôi tự hỏi điều đáng nhắc tới hơn có phải là từ đêm hôm đó trở đi tôi thôi không còn cảm thấy như có một người khác ẩn trong tôi và hòa lẫn với tôi trong hành động trong cảm xúc trong tri giác, tuy nhiên tôi thấy rõ tôi vẫn cứ không còn thật sự là mình theo một cách khác.

Tôi bắt đầu thấy mình viết ra những cái mà chính tôi không thể viết. Chuyện đó không đợi lâu để đến với tôi: ngay hôm sau đó hình như thế, giữa lúc tự cho phép mình nấn ná thêm trong quán bar chừng mươi phút sau khi nuốt nhanh bữa trưa, tôi thấy mình giở sổ tay - cuốn sổ tay tôi thường dùng để ghi đủ thứ linh tinh liên quan đến công việc và đời sống của tôi, chút nào đó còn như cuốn nhật ký chắc là thế, đôi khi cả phác thảo của một cái gì đó, truyện ngắn truyện vừa tạp văn tùy bút, mà tôi chẳng cách nào biết liệu có bao giờ sẽ nói được là mình đã hoàn thành -, tôi mở nắp cây bút máy và rồi, đùng một cái, từ ngữ cứ thế tuôn ra liên tục, tuôn ra trong khi tôi chưa kịp nghĩ mình có biết những gì đang viết hay không, làm như bàn tay tôi biết rõ hơn tôi xa chừng về những bí ẩn thâm u nhất của vũ trụ nếu có thể nói vậy.

(Còn tiếp)

Một tác phẩm

Hoàng hậu Nefertiti - Tác giả khuyết danh.

Mừng người từ cõi sống trở về - Phần 2 (trích tiểu thuyết)

Nếu một người như tôi trước kia - kẻ như tôi từng là trước khi có những giấc mơ này - mà đã bất lực thì còn ai khác có thể giải đáp được câu hỏi đó. Tôi biết rõ tôi hơn ai hết, tôi biết rõ điều tôi nói. Những kẻ bình thường như tôi trước kia, họ không tin tôi, âu cũng là điều đương nhiên, bởi chuyện này không xảy ra với họ mà với tôi. Họ không tự mình sống điều này, nên tất cả những gì họ nói và nghĩ về nó đều là kết quả sự vận hành của một đầu óc không sống. Họ sống, nhưng họ suy nghĩ - hay đúng hơn là làm cái việc họ tưởng là suy nghĩ - bằng một bộ óc đã chết. Xin lỗi, cho tôi ngụm nước.

Vợ tôi là người đầu tiên nhận thấy những chuyển biến này ở tôi. Cũng dễ hiểu. Chỉ có cô ấy là người ở vào cái thế có thể bắt gặp tôi đứng trước gương tự ngắm nghía mình với cái vẻ bỡ ngỡ như đang nhìn một kẻ lạ và khi bất chợt nhận ra có người đang nhìn trộm mình thì tôi vụt khum hai tay che lấy ngực, một cách bất giác, vô thức, thực sự là thế, ở đây thì thực sự đúng với nghĩa của mấy từ đó: bất giác, vô thức. May cho tôi, vợ tôi là người đủ tinh tế để không hỏi tôi nhiều câu hỏi. Cô ấy biết, có những điều mà không nói ra là cách tốt nhất để nói ra. Một số giấc mơ mà tôi tiết lộ với cô ấy (bên cạnh những giấc mơ tôi buộc phải kìm mình không tiết lộ), một phần những bứt rứt, ngờ vực của tôi, một phần những nỗ lực của tôi để buộc mình suy luận một cách mạch lạc, tỉnh táo, hữu lý, tôi có thổ lộ bằng lời với cô ấy vào lúc này hay lúc khác, hình như thế là đủ để cô ấy biết cần phải giữ mình trong im lặng như thế nào để có thể cảm thấy được những lúc chuyển hóa đột ngột, chớp nhoáng như thế này ở con người bên trong của tôi.

Để cưỡng lại những lúc biến đổi đột ngột mà mình không kiểm soát được ấy, giống như là cố tăng cường một đối trọng, để lấy lại sự cân bằng, tôi chủ ý quan hệ tình dục nhiều hơn với vợ tôi. Tôi quan tâm tới những thứ thuốc tăng cường sinh lực nam giới mà bình thường tôi không cần đến và không nghĩ là sẽ có lúc cần đến, tôi theo dõi chăm chú hơn so với trước kia sự thèm muốn khiến dương cụ tôi cương cứng và to lên mỗi khi nhìn thấy và quan sát một người đàn bà trên vỉa hè, dừng ở ngả tư, nơi quán cà phê, trong thang máy, trên hành lang bệnh viện mắt đỏ hoe chờ nghe tin lành hoặc tin dữ. Thậm chí - tôi có thể nói điều này vì biết vợ tôi nếu biết thì sẽ hiểu và chấp nhận - tôi còn làm việc đó với một số phụ nữ khác, một cách quyết liệt, gần như là tuyệt vọng, có thể nói vậy, nhằm khẳng định với chính mình là tôi khác họ, tôi không phải là một với họ, giống như một tên giết người hàng loạt đã nói, hắn giết các nạn nhân để chứng tỏ với chính hắn rằng hắn khác họ, hắn vẫn sống vì hắn muốn thế, còn họ thì hắn không muốn.

Tôi đã đạt được, đã thu được gì từ những hành động đó? Tôi nhận thấy tôi có phũ phàng, hung hãn, thô bạo đến bao nhiêu với những người đàn bà (không phải vợ tôi) thì cũng không đủ - tôi đã từng biết tới những sự phũ phàng, hung hãn thô bạo lớn hơn thế quá nhiều lần đến nỗi dù có cố bao nhiêu đi nữa tôi cũng không tìm được một cách so sánh.

Có nhớ câu “Quyền lực nó hấp dẫn ta ở chỗ ta có nó còn kẻ khác thì không”? Nhớ, nhưng không nhớ cụ thể là ở đâu, trong sách gì, phim gì, kinh tạng gì, tổng luận gì? Cũng chẳng quan trọng. Điều đáng quan tâm là quả có thế thật: anh yêu quyền lực là vì, có nó, anh có thể làm với kẻ khác tất cả những gì kẻ khác không thể làm dù với anh hay với ai. Đó chẳng qua là một kiểu khác biệt, cũng như người ta khác biệt với đám đông khi người ta cao hơn, khỏe hơn, đẹp hơn, thông minh hơn, tài năng hơn, khôn ngoan hơn, quỷ quyệt hơn, tàn ác hơn. Một số người chỉ cảm thấy mình thực sự hiện hữu chừng nào họ còn nhận thức được là mình khác biệt.

Khi làm tình với những người đàn bà (không phải vợ tôi) một cách hối hả, hung hãn và tuyệt vọng như thế, chính là tôi đang quyết liệt thực thi một thứ quyền lực, điều này chỉ sau đó tôi mới hiểu ra, mới nhận định được về nó đủ để có thể nói thành lời như thế này, một thứ quyền lực nhằm để phủ nhận một thực tại này và cố sống cố chết khẳng định một thực tại khác. Những khi tôi đã xuất hết vào trong họ, tôi có cảm giác toàn thân tôi cũng tan chảy hết ra và phân hủy vào trong họ, chỉ còn mỗi họ là hiện hữu và do đó chỉ còn mỗi một thực tại duy nhất hiện hữu, thực tại của những người đàn bà mở ra, mãi mãi mở ra, mãi mãi bị buộc phải mở ra, mãi mãi bị xâm hấn và chiếm đoạt, mãi mãi không được phép là chính mình, mãi mãi là một cái lỗ có cảm giác, đầy cảm giác song không ai quan tâm liệu nó có linh hồn, và dù tôi có tống vào nó cật lực đến thế nào cái quyết tâm tự khẳng định tôi, ý chí quyền lực của tôi, cái sự thật ấy vẫn tồn tại đó, như một bức tường đá đập mạnh vào tủy tôi: tôi hiểu ra rằng không thể đương đầu với nó theo cách này được, không thể lấy một thứ quyền lực khác - ở đây là thứ quyền lực đực tính nhỏ nhoi của một cá nhân - để cưỡng lại nó.

Các giấc mơ vẫn tiếp tục xuất hiện, không nhiều hơn, không dày hơn, nhưng rõ ràng là ngày một tăng lên về chiều sâu, về mật độ, về sức mạnh… (Dĩ nhiên những từ này thật ra hàm nghĩa gì thì chỉ một mình tôi, người thực sự sống trong những giấc mơ ấy mới có thể hiểu được.) Làm thế nào mà tôi không bị hoang tưởng, bị loạn thần kinh trong hoàn cảnh đó, với tôi đấy là cả một bí ẩn lớn. Tôi chỉ có thể nhẹ lòng hơn một chút khi tự an ủi mình - tự khuyên nhủ mình - rằng mọi sự vật và hiện tượng trên thế giới này, tồn tại của mỗi sinh thể trong vũ trụ tự nó đã là một bí ẩn dù nhỏ hay lớn. Bằng cách này, viện tới những thứ minh triết chẳng có gì mới song đôi khi hữu hiệu ấy, tôi hóa giải dần dần từng ít một những cơn hoang mang nhiều khi choán hết tâm trí tôi và có vẻ sẽ chẳng bao giờ buông tha tôi. Tuy nhiên, những lúc nhẹ lòng như vậy không kéo dài lâu. Về mặt nào đó, nó không khác lắm với những quãng gián cách giữa hai cuộc tra tấn, giữa hai đợt phải trao thân cho vài chục tên lính. Ở đây hẳn có gì đó rất giống với tình cảnh của Prométhée, có điều không chỉ lá gan. Mà toàn thân ta bị xuyên thủng, cày nát, rã thành từng mảnh, sau đó ta cố sức lắp ráp lại bản thân mình, tâm trí mình, tất cả những mẩu bầm dập rách nát của bản thân mình còn sót lại, và rồi ngay sau đó cái vừa được chắp nối sơ sài chưa liền mép ấy lại bị xuyên thủng, cày nát, băm xả, bắt phải rã ra từng mảnh. Và cứ thế không dứt. Cứ thế, cho đến cái độ mà bất chợt có những lúc tôi thấy mình một cách vô thức cứ canh chừng mặt đất dưới chân mình xem có đúng là nó đang nghiêng đi không hay đúng hơn là bên trong tôi đang nghiêng đi, đang bị xô lệch cong vênh đi vì một cái gì đó quá nặng mà tâm thức tôi không mang nổi.

Dần dần thì cũng đến lúc thành trì tưởng như không thể lung lay của vợ tôi bắt đầu tỏ ra dấu hiệu lung lay trước sức ép của vấn nạn tôi đang mang, cái tình trạng gần như khủng hoảng ngày càng rõ là vô phương cứu chữa của tôi. Chẳng hạn như cái lần tôi cùng vợ đi ăn quán, có một người quen tình cờ cũng ở đó đứng dậy tiến lại bàn chúng tôi định bắt tay tôi, song có lẽ vì anh ta muốn gây bất ngờ nên cứ thế đến đứng lù lù ngay trước mặt tôi, không nói không rằng trong khi hai vợ chồng mải ăn không chú ý, và rồi, khi tôi ngẫu nhiên ngẩng đầu lên thì hoàn toàn bất ngờ thấy một người lạ - một người đàn ông lạ - hay ít nhất là chưa kịp nhận ra ở ngay cạnh mình, quá gần mình không biết từ lúc nào và bằng cách nào, tôi liền hét lên và túm lấy vật đầu tiên trong tầm tay ném thẳng vào anh ta. Tôi làm thế trước khi kịp nghĩ, trước khi bất cứ ai khác kịp có phản ứng khác. Khỏi cần nói, đó hoàn toàn không phải tôi. Sau đó, suốt quãng đường ngồi ô tô về nhà, sau khi đã tắm rửa, lo cho mấy đứa nhỏ lên giường, rồi bản thân mình cũng thay đồ ngủ và lên giường, vợ tôi không hé răng với tôi. Mãi đến khi tôi cũng lên giường và, chú ý lấy giọng tự nhiên nhất, gợi chuyện với cô ấy về một chủ đề vô thưởng vô phạt, thì sau một hồi im lặng dài, có lẽ không thực sự dài nhưng với tôi thì quá dài, cô nói, Em muốn anh thôi không chăm sóc cô kia nữa, ngay lập tức. Đẩy cô ta đi chỗ khác càng xa càng tốt, và đừng bao giờ bén mảng lại gần cô ta một lần nữa. Cô ấy nói ôn tồn như từ trước đến nay, nhưng tôi cảm nhận được cô phải dùng tới bao nhiêu sức lực mới có thể nói hết mấy câu đó.

Hẳn không khó hình dung rằng tôi đã tiên liệu từ trước cái tình thế này, dự trù trước mình nên hay không nên nói gì và cần phải làm gì. Do vậy tôi bèn làm những gì tôi biết trước rằng sẽ phải làm. Tuy nhiên, dẫu tôi biết là vợ tôi đã biết tôi đang sắp sẵn những gì trong đầu rồi, tôi vẫn thấy tim mình như bị bóp nghẹt lại khi tôi làm thế, tuồng như tôi đang làm một việc giấu kín, lén lút, không thể ngờ tới đối với cô ấy. Hiển nhiên là tôi vẫn làm, bởi nếu nhìn từ khía cạnh nào đó thì ngay từ đầu tôi đã phạm một điều không phải đối với cô ấy: bản thân việc tôi - tôi chứ không phải ai khác - mang trong mình một bí mật lớn và tối tăm như thế đã là một cái tội rồi. Ai khác có thể nói tôi nghĩ thế là quá đáng, tôi không có phần trách nhiệm trong chuyện đó, tôi đã không hề tự lựa chọn để có những giấc mơ ấy. Tôi hiểu thế, hiểu lắm. Nhưng tôi không thể nghĩ khác.

Để tìm ra sự thật, hay dù chỉ là tìm được đúng hướng để tiến về phía sự thật, và cũng để cứu bản thân tôi, cứu vợ tôi thoát khỏi tình trạng không lối thoát của tôi, tôi làm tất cả những gì làm được, như bất cứ ai ở vào hoàn cảnh tôi sẽ làm. Tôi cố gắng tìm cách nối kết những gì tôi sống trong các giấc mơ với những gì mình biết hoặc có thể biết, về lịch sử đất nước mình, những thời kỳ lịch sử khác, những đất nước khác, những thế giới khác, những môi trường khác nơi có những con người cũng như tôi sinh ra, lớn lên, hưởng thụ hoặc chịu đựng cuộc sống rồi chết. Và rồi tôi dần dần tìm ra những sự tương đồng, vài chỗ trùng khớp hoặc giống nhau nào đó, đôi nét gần gũi hay là một môtíp ít nhiều đồng dạng, nếu có thể nói vậy. Lý do khiến tôi dùng toàn những cách diễn đạt không chắc chắn như vậy là vì tôi không thực sự tin là mình biết ngay cả những gì có vẻ như đã biết… Tôi ra sức tìm những gì mình có thể tin, song những gì ít ỏi tôi chật vật thu thập được càng lúc càng có vẻ là thuộc về một cái gì đó lớn hơn nhiều mà cái này thì càng ngày càng rời xa tôi hơn và càng lớn mãi lên. Tôi biết càng nói ra thì càng mờ mịt càng khó hiểu, song bản chất của chuyện này là thế, như tôi đã hiểu ra: ta càng đến gần nó thì ngôn ngữ của ta càng thất bại trong ý đồ bao trọn nó.

Một trong số những người đó - tức cũng là tôi ở những giấc mơ đồng thời là thực tại đó - là một cô gái Trung Hoa bị trói chặt hai tay hai chân vào một cái giường, trần truồng, để cho bất cứ chú lính Thiên hoàng nào chủ ý đến đó hoặc tình cờ đi qua hoặc được rủ rê chèo kéo mà vào thì đều có thể cưỡi lên không phải mất tiền, cứ thế cho đến khi rốt cuộc cái chết cũng tới giải thoát cho cô ta mặc dù trước đó cô ta đã phải đợi quá lâu, lâu đến độ quãng thời gian cô ta phải chịu đựng và phải chịu đựng ấy hóa ra là dằng dặc, vô hạn, vĩnh hằng hơn nhiều so với sự chết.

Trong khi tôi nói những lời vừa rồi, tôi cũng nhận ra rằng mình nói như thể đang bị ai hoặc cái gì đó ám. Cũng dễ hiểu vì rằng, dĩ nhiên, khi tôi đang nói đây thì tôi là tôi, phần chính là tôi, không phải là người kia. Mặc dù tôi có tự bảo mình đến bao nhiêu rằng tôi chính là người đó và người đó chính là tôi, dẫu cho tôi muốn tin đến nhường nào rằng quả thật không có ranh giới rạch ròi phân cách giữa tôi với người đó, song sự thực là có cái ranh giới ấy, có nó đấy, nó khiến cho những khi tôi - đúng là tôi - nói thì lời tôi nói ra đối với chính tôi lại nghe cứ như không phải lời tôi, không thể là lời tôi, dẫu rằng ở đâu đó sâu bên trong tôi vẫn biết đó là lời tôi.

Bất cứ khi nào tôi nói những chuyện như thế này, tôi luôn luôn có vẻ thật kỳ quái, đáng ngại, đúng không? Ai đó hoàn toàn có quyền nói rằng mỗi lần nghe tôi nói là thêm một lần họ phải chịu đựng tôi. Vợ tôi thì không nói thế, nhưng tôi tìm đâu ra được người thứ hai như vậy trên đời này? Và mặc dù cô ấy không nói, cũng như bình thường cô ấy không nói nhiều hơn là nói, nhưng qua nét mặt như hóa đá của cô ấy khi tôi kể cô ấy nghe chuyện về người đàn bà Trung Hoa kia, qua những giọt nước mắt tự nhiên trào lên trong mắt cô ấy mà tôi không thể biết là dành trước hết cho ai, người đàn bà đó, tôi, chính cô ấy hay ai khác hay tất cả, tôi hiểu rằng mình không thể buộc cô ấy chịu đựng thêm nữa. Tôi trở nên không nói nhiều hơn là nói đối với cô ấy.

Sự thực là tôi đâm ra không nói nhiều hơn nói không chỉ đối với cô ấy. Mà với hầu hết mọi người. Với tất cả. Dĩ nhiên, khi đang làm việc thì tôi nói, nhưng đó là một thứ nói khác, nói một cách thuần túy chức năng, nói như là một việc chẳng đặng đừng, do bên ngoài quy định, không phải là tôi, ở ngoài tôi. Tôi không coi đó là nói theo nghĩa như tôi đang nói. Một kẻ chỉ có khả năng nói như chức năng của mình đòi hỏi, kẻ đó không có giọng nói riêng, không có cá nhân tính, không có bản thể, và do vậy theo nghĩa nào đó là không hiện hữu. À phải… theo nghĩa đó thì tôi có bản thể của mình, có hiện hữu, có giọng nói riêng, dẫu rằng trong khi tôi nói những điều như thế này, tôi không ngừng cảm thấy buộc phải băn khoăn tự hỏi đó là bản thể nào, giọng nói nào của tôi.

Phải, vấn đề là ở đó: giọng của ai. Và tôi, thông qua những trải nghiệm máu thịt, gan ruột theo nghĩa đen, trải nghiệm bằng chỗ kín cùng thẳm nhất của mình theo nghĩa đen, thông qua sự phơi trần tuyệt đối cái chỗ từng là kín cùng này, cũng như sự lộn ra ngoài những cơ quan ẩn giấu bên trong vốn quyết định sự sống còn, tôi nghĩ… chắc là tôi đã hiểu rằng đó là giọng của những chủ thể vốn không có giọng nói, những chủ thể không được kẻ khác cho phép có giọng nói.

Hệ quả của điều tôi mới hiểu ra này là, từ đó trở đi, sự mẫn cảm của tôi như thể tự nó tiến lên một cấp độ khác, cao hơn hẳn, và tôi ý thức được điều đó, bằng một năng lực nhận thức mạnh và có lẽ cao hơn hẳn. Tỉ như, từ đó trở đi, mỗi khi nghe được những chuyện như là loài sư tử châu Phi đang đi đến chỗ tuyệt diệt do những con mồi mà chúng mất bao công sức mới săn được thường xuyên bị con người cướp mất, tôi liền cảm thấy một cái đau có lẽ so sánh được với khi bị dao đâm thủng ruột, và tôi cảm thấy bắt đầu cồn lên trong mình một giọng nói khác, giọng của con sư tử cái nhìn lũ con mình và bản thân mình chết dần bởi không còn sức để tiếp tục săn và tiếp tục chịu đựng cơn đói.

Tôi chuyển cô gái đến một nơi khác mà vợ tôi không biết, tôi tin là vậy, nếu không thì ít nhất cũng là nơi cô ấy vờ như không biết. Cô gái thì vẫn vậy, tiếp tục bằn bặt trong giấc ngủ hoặc cơn mê không ai hiểu nổi, tuy nhiên càng ngày tôi càng cảm thấy rõ hơn một cái gì đó khác thường từ cô ta toát ra, và đó không phải là một thứ gì chèn ép con người như bầu khí quyển bên trong một hầm mộ vừa bị xâm nhập sau hàng ngàn năm đóng chặt. Không có bất cứ lý lẽ nào làm chỗ dựa cho ý nghĩ của mình, song dẫu có vậy đi nữa tôi vẫn không thể không đinh ninh rằng cái không thể gọi tên này, cái thứ mạnh mẽ khó mà lường được này, nó phù trợ sự sống nhiều hơn là gây hại tới sự sống. Có những lúc đứng ngắm cô gái, làn da trắng, đôi má hồng, sống mũi thẳng, mái tóc đen dày của cô, khuôn ngực phập phồng thở đều của cô, như của người đang trong giấc ngủ bình thường, an lành nhất, tự dưng tôi có ý nghĩ cô đang đồng thời tồn tại ở một chỗ khác, không phải trong dạng thức này, bằng một phương thức khác hẳn, mà chắc chắn tôi chưa có khả năng hiểu được. Và ở đó cô đang chú tâm, dốc sức làm một việc gì đó rất quan trọng, vì nhiều người trong đó có tôi, với lòng yêu thương như thể cô là mẹ tôi. Một lần nữa, không có bất kỳ thứ lý lẽ hay cơ sở hay bằng chứng nào trợ giúp cho ý nghĩ ấy.

Cần nói ngay rằng ý nghĩ ấy, rằng có một người khuất mặt nào đấy giống như cô gái này, vốn chính là cô gái này, đang chăm lo cho tôi, phù trợ tôi từ một nơi nào đó, nó không làm tôi thấy ấm áp, an toàn, hạnh phúc. Nghĩa là… có, nhưng cảm giác ấm áp an toàn hạnh phúc đó so ra thì nhỏ nhoi và bị lấn át bởi cái gì đó bứt rứt, bứt rứt và… tôi thực không muốn dùng chữ hãi hùng, nó có vẻ cường điệu quá, nhưng có lẽ cũng không xa như thế lắm… khi tôi nghĩ tới chuyện người khuất mặt đó đang hiện diện ở cõi nào hay những cõi nào, đang gặp gỡ những thứ… những dạng tồn tại nào, đang phải giải quyết những vấn đề, những mâu thuẫn nào, những ân oán gì vì sự bình an của những người như tôi, vì tôi.

Có lẽ tôi không nên kể ra lần lượt từng chi tiết, tiểu tiết của quá trình lần mò, lục lạo, tìm kiếm mà cuối cùng đã đưa tôi đến với… hoặc về với những số phận khác… của tôi, những quãng đời, những kiếp sống mà, do một sự sắp xếp ở cấp độ nào đó cao hơn sức hiểu của tôi, đã được nhắc lại cho tôi nhớ. Cũng có thể, rất có thể là, qua chuyện này rồi sẽ đến lúc tôi phải hiểu ra rằng còn có việc gì đó nữa mình phải làm trong đời. Việc đó là gì; nếu như tôi khởi sự suy niệm bằng toàn bộ tâm trí mình, bằng toàn bộ cái… có lẽ là năng lực bi phẫn của mình, và trong khi làm vậy tôi buông bỏ cái tôi đi, thì có thể rồi sẽ đến lúc tôi biết. Còn tại sao chính là tôi chứ không phải người nào khác, chắc hẳn rồi tôi cũng sẽ biết, tuy rằng có lẽ là dẫu tôi biết hay không tôi vẫn cứ phải làm việc cần làm, nhất là nếu việc đó trở thành lựa chọn có ý thức của tôi chứ không chỉ là cái gì đó được tiền định.
Như tôi vừa nói, và như không ít người đã nói, có những giọng nói, những số phận, những cái chết được người ta chấp nhận là thuộc về lịch sử, là một phần của lịch sử, được coi là có diễn ra trong hiện hữu của nhân loại. Một số giọng nói, số phận và cái chết khác thì không. Hàng trăm phụ nữ, ở nước Hồi giáo đông dân nhất thế giới, bị làm nhục và giết chết thê thảm trong những cuộc bạo loạn mà ai thực sự là kẻ đứng đằng sau, mãi tới bây giờ vẫn không ai biết. Từng ấy cái chết có khơi dậy được nơi loài người dù chỉ một phần cơn xúc động mà cái chết của Diana hay MJ gây ra hay không? Cơn xúc động mạnh như thế và ký ức dài lâu như thế? Có phải vì ở hai trường hợp sau, họ là những kẻ mà trong mọi tình huống luôn luôn ở tâm điểm của nhân loại và những gì xảy ra với một ngón út của họ cũng có tầm quan trọng với cả nhân loại? Còn những phụ nữ ở những cái xó ngoài lề xa xôi kia, sự sống chết của họ hình như đâu có gây nên thay đổi gì ở nhân loại, cho nên không cần phải coi trọng chuyện số phận của họ được kể hay không được kể là một vấn đề nhân loại?

Hay những phụ nữ bị những gã ngư-dân-kiêm-cướp-biển của một nước láng giềng hãm hiếp sau đó đập chết và buộc dây kéo theo sau thuyền. Ký ức về những người này nằm đâu rồi? Đâu rồi những lời về họ mà thế giới này sẵn lòng lắng nghe như nó đã sẵn lòng lắng nghe - không quan trọng lần thứ bao nhiêu - về cái chết của Marilyn, của JFK, của Bruce Lee? Bao giờ cũng vậy, giống người chúng ta mù và điếc đối với những sự thật sâu nhất.

Tất cả những điều trên tôi chưa bao giờ nói ra ở đâu, với bất cứ ai. Ai là kẻ nghe tôi xong thì sẽ bảo rằng đó là những lời cần được nói, những ý nghĩ cần được nghĩ, những vận động cần có của một tâm trí? Ai là người, sau khi tôi nói xong, sẽ tiến lại đặt tay lên vai tôi sao cho tôi hiểu rằng những gì có trong đầu tôi đã không khiến tôi trở nên xa lạ với nhân loại?

Dĩ nhiên, như những trang chữ này cho thấy, không phải vì vậy mà tôi không nói, mãi mãi không nói. Tôi nói như chỉ với một người duy nhất sẵn sàng nghe với trọn vẹn tâm trí và linh hồn mình, đó là chính tôi. Và, qua đó, ít nhất tôi cũng cố duy trì, giữ lấy niềm hy vọng dù mong manh rằng tôi đang ấp ủ hạt nhân của một nhân loại mới, tốt hơn nhân loại đang có dù chỉ một chút, dù chỉ hơn ở mỗi một khả năng xả kỷ và cảm thông, dẫu cho nhân loại này chỉ là một dúm nhỏ nhanh chóng lọt thỏm vào trong nhân loại kia và chẳng chóng thì chầy sẽ bị hủy diệt, bị đào thải và hủy diệt.

Tôi chơi với đứa con gái đầu lòng và duy nhất cho tới giờ của vợ chồng tôi, cháu nó ba tuổi, và khi một trái banh nỉ tình cờ lăn đúng vào chỗ con bướm của cháu giữa cặp đùi đang giạng rộng còn cháu thì dõi theo đường đi của banh với vẻ vừa ngỡ ngàng vừa thích thú, tôi quan sát cháu cùng trái banh và chợt nghĩ ra rằng sự sống và cái chết của một cá thể hay của một nhóm đông có nhiều khả năng sẽ qua đi vĩnh viễn và cũng bằng như chưa từng diễn ra nếu như ngay từ đầu - từ trước khi nó diễn ra - nó đã đặt vào vị trí ở bên rìa. Có một cỗ máy cái đang định đoạt tất cả về việc, đối với nhân loại này, cái gì quan trọng cái gì không quan trọng, ấn định việc người ta nghĩ gì và không nghĩ những gì, tỉ như một gã da đen đang xếp hàng đợi lãnh suất cứu đói ở trại tị nạn nào đó ở châu Phi thì chỉ có thể có những gì và không thể có những gì trong đầu hắn - chẳng hạn không thể có chuyện hắn đang đứng chờ như vậy và đồng thời mơ trở thành nhà văn viết về những chuyến du hành vũ trụ -, và một công dân nào đó, ở một xứ sở nằm dưới chế độ chuyên chế dù thế quyền hay thần quyền, thì chỉ có thể nghĩ và viết cái gì và không có khả năng mở rộng mình ra để nghĩ và viết cái gì.

Hãy nghĩ những gì con muốn nghĩ và có khả năng nghĩ, và đừng để cho ai khác định nghĩa con là ai bởi không một ai ngoài con có thể làm việc đó. Tôi những muốn nói vậy với con tôi dù cháu nó còn quá bé chưa thể hiểu được. Những ý nghĩ này chạy qua tâm trí tôi đồng thời với việc tôi nhận ra rằng, từ giờ trở đi, tôi không còn hoài nghi chuyện tất cả những gì xảy ra với tôi trong thời gian gần đây đều gắn liền với cô gái này. Một cái gì đó, lớn hơn cả hai chúng tôi, đã thông qua cô ấy mà vươn đến tôi và chiếm lĩnh tôi.

Nói cách khác, một cái gì đó đang sở hữu hai chúng tôi, chứ không phải chúng tôi cùng sở hữu một cái gì đó. Nhưng liệu khi nói thế tôi có gần với sự thực hơn chút nào không? Có thể, rất có thể là không có một chủ thể nào sở hữu hai chúng tôi hết nếu xét cho cùng. Tôi thực tình không tin, không nghĩ, hoặc không muốn tin không muốn nghĩ rằng có một thế lực, một ý chí, một âm mưu nào đó, hoàn toàn ngoài sức hiểu của tôi, đang sử dụng và thao túng tôi giống như con tốt vô tri trên bàn cờ, điều người ta từng nói tới và tưởng tượng ra không biết bao nhiêu lần dưới nhiều dạng nhiều hình thức, chuyện kể, phim, tiểu thuyết… đến nỗi dường như chẳng còn gì mới và không còn khả năng làm cho một câu chuyện đủ gây hứng thú cho anh trừ phi, phải, trừ phi nó xảy ra với chính anh và anh đang trải nghiệm nó từ trong tiềm thức anh, từ trong tủy anh, nếu có thể nói vậy.

Đứa con gái ba tuổi của tôi - tôi phải quay lại nó bởi vì, ở đây, một cách bất ngờ, tuy không phải quá bất ngờ đối với tôi, nó đâm ra có một vai trò quan trọng để tôi tiếp tục suy tư nữa, kịch liệt hơn, tỉnh táo hơn, về vấn đề của mình, và cuối cùng đi tới quyết định.

Những cuộc viếng thăm của tôi đến chỗ bí mật (ít nhất là với vợ tôi) nơi tôi để hay là giấu cô gái càng ngày càng trở nên giống những lần lén lút đi gặp một ả nhân tình, một mối tình nửa vụng trộm được giữ cho tạm thời an toàn nhờ quyết tâm không đả động gì tới từ phía vợ tôi, song dẫu vậy vẫn là một cuộc tình mà tôi muốn đập vỡ ra bằng cách nào đó, có thể là để phục dựng lại sau đó hoặc không. Chỉ có điều, trong trường hợp tôi, tôi không làm sao biết được nếu như tôi đập vỡ thì sau đó tôi sẽ phục dựng cái gì. Ban nãy tôi có nói đến ý xây dựng mầm mống của một nhân loại mới, tốt hơn, bớt tập trung vào bản thân mình hơn hay gì đó. Đó có lẽ vĩnh viễn chỉ là một ý nghĩ. Nếu một điều tương tự đã từng được thể hiện ra bởi những con người lớn hơn tôi nhiều, qua lời nói, việc làm và cả cuộc đời họ, Mẹ Teresa, ví dụ vậy, mà nhân loại vẫn cứ như nhân loại bây giờ đây, không khác hơn, không tốt hơn, dù chỉ tốt theo một cách độc nhất tôi muốn nói, thì cá nhân tôi, với phần thời gian và khả năng mà tôi biết là hạn hẹp của mình, tôi nên làm gì? Tôi cần sự thay đổi nào để có thể biết chắc mình đang làm đúng việc cần làm hơn hôm qua? Dĩ nhiên là ai đó, sau khi nghe trọn những gì tôi vừa nói, sẽ nghĩ rằng họ có thể khuyên bảo, gợi ý, bình luận với tôi rằng tôi có thể làm gì, nên làm gì. Và chắc ai cũng sẽ nói rằng tôi nên lắng nghe họ, nên lưu tâm tới thiện ý của họ, chút chân lý và hiền minh nào đó, một chút cũng đáng kể trong những lời họ nói. Tỉ như, dĩ nhiên, ai đó sẽ nói, anh không cần phải thay đổi gì hết. Giống như trong câu chuyện Phật giáo nào đó, hoặc trong một cuốn sách của Nikos Kazantkakis, tít là gì tôi không nhớ, cũng thế, người ta dạy rằng tôi không cần phải đi đâu khác, không phải làm gì khác, tôi hãy cứ ở ngay nhà mình, làm tròn mọi nghĩa vụ của tôi với người xung quanh, cha mẹ tôi, vợ con tôi, các bệnh nhân của tôi, bằng hữu của tôi, con chó con mà chúng tôi nuôi, những cây con tôi trồng trong sân nhà. Song nếu như tôi có thể làm thế, tôi chỉ cần làm đúng như thế, thì tại sao những chuyện này ập xuống tôi? Tại làm sao tôi không thể nào tự thuyết phục mình rằng đó chỉ thuần là ngẫu nhiên? Chỉ là ngẫu nhiên mà gã thanh niên kia chọn chính tôi chứ không phải ai khác để đưa cô bạn của gã tới, ngẫu nhiên mà tôi chứ không phải ai khác, một trong các trợ lý của tôi, ví dụ vậy, là kẻ có hệ thần kinh đủ nhạy, có sẵn khả năng tiếp thụ để cho tình trạng của cô ta trở thành tình trạng của mình? Tại sao tin đó là ngẫu nhiên lại là việc khó đến vậy? Ai là kẻ có thể hiểu được tôi mong muốn đến độ nào rằng tất cả toàn là ngẫu nhiên? Chỉ cần có một chứng cứ cho thấy đó là ngẫu nhiên thì dù chứng cứ ấy có mong manh như cọng lông tơ tôi cũng sẽ làm mọi cách để bíu chặt lấy, may ra sức mạnh của nỗi mong muốn ở trong tôi sẽ làm cho nó lớn và rắn chắc lên như một thân cây chăng. Tôi cần điều đó, cần vô chừng. Bởi chỉ bằng cách đó, dựa vào sự ngẫu nhiên, may ra tôi mới nhẹ lòng được chút ít khi thấy cơ sự này xảy ra cho vợ tôi, phải, bất cứ điều gì xảy ra với tôi là xảy ra với cô ấy.

Tôi không biết liệu bạn có thể hiểu được chuyện này khiến cho tình trạng của vợ tôi ngày càng tồi tệ như thế nào không? Ừ, dĩ nhiên, hiểu thì bạn có thể hiểu, đấy là trường hợp tốt nhất. Nhưng tôi mới là kẻ đang trải nghiệm, đang sống cái cơ sự này, cái tình cảnh này. Từ một thời điểm nào đó trở đi, mỗi lần tình cờ phát hiện thấy tôi có những phản ứng bất chợt, vô thức, bản năng vốn chỉ có thể là của một người đàn bà, một người đàn bà luôn luôn bên bờ vực hoảng loạn - ví như có lần tôi ném đĩa ăn vào một người quen trong một nhà hàng bất thình lình xuất hiện, như tôi đã kể -, vợ tôi bắt đầu có những phản ứng khiến tôi bất an, có lẽ gần như là phản ứng của một cô gái khi đột nhiên khám phá ra rằng người yêu của cô về thực chất là một tên tính dục biến thái. Những phản ứng đó của cô ấy lúc ban đầu hãy còn chỉ là thoảng qua, khó nhận thấy, được kiềm chế, song càng ngày càng lộ rõ, càng khó kiềm chế, cho đến khi tôi nhận ra rằng vợ tôi không còn cố sức kiềm chế chúng nữa - bởi cô ấy đã nhận ra rằng có lẽ không kiềm chế gì hết là cách tốt nhất hoặc duy nhất để cô ấy có thể tiếp tục tồn tại - thì tôi hiểu rằng đã đến lúc nên chấm dứt.

Cho tôi xin ngụm nước.

Bạn thấy bức ảnh kia chứ? Vợ tôi đó. Cô ấy là người đàn bà nhân hậu nhất tôi từng biết. Ngay cả với những chuyện tôi không thể tha thứ cho chính mình, cô ấy tha thứ cho tôi. Mặc dù, như người ta đã chỉ ra, nếu một kẻ được tha thứ quá nhiều thì có thể sẽ đến lúc anh ta lại phạm lỗi, tự để mình phạm lỗi vì đó là cách duy nhất để chứng tỏ rằng thật ra anh ta không xứng đáng được tha thứ. Cũng có thể như thế, và nếu đó là trường hợp của tôi, riêng tôi thì theo nghĩa nào đó tôi có thể yên lòng được, có thể chung sống với điều đó được. Tuy nhiên có lẽ tôi khó mà nói được như vậy nếu như… nếu, đúng như tôi nghĩ, đó không chỉ là vấn đề của một cá nhân mà là của toàn bộ giống người: để có thể chung sống với đồng loại của mình và duy trì tình yêu đối với họ, chúng ta cần phải có khả năng và tha thứ và lòng khoan dung càng ngày càng lớn hơn. Có phải đó mới là thử thách thực sự đối với loài người không - với loài người, có nghĩa là với cá nhân mỗi người? Mà không phải chỉ có thế. Cái thử thách đích thực, thử thách… gọi là gì nhỉ, tối hậu ấy còn là ở chỗ, sau bao lâu nữa và trong những hoàn cảnh nào thì ta, nghĩa là cá nhân ta và nghĩa là toàn bộ giống người, ta sẽ mắc lỗi, sẽ phạm tội thêm một lần nữa rồi thì sau đó phải vận dụng nhiều năng lượng hơn thì mới có thể khoan thứ cho chính ta và tiếp tục sống với chính ta? Phải chăng cái mớ lẫn lộn rối bời giữa yêu thương và căm ghét này mới là cái duy nhất đúng, chứ không phải sự căm ghét tuyệt đối hay tình yêu vô điều kiện đối với loài người?

Và một khi tôi đã nghĩ như thế rồi thì ngay cả lúc ngắm đứa con gái nhỏ của tôi đang ngủ yên lành, hồn nhiên đến thế, ngây thơ vô tội là thế, gần với sự khởi nguyên đến thế, khi lòng tôi thắt lại, nhói đau vì tình yêu thương vô điều kiện, chắc chắn vậy, thì đâu đó bên trong tôi cũng có một cái gì đó dằng dặc, thao láo, không lơi nghỉ, như một cặp mắt đã hoàn toàn mất khả năng khép lại, ấy là một câu hỏi không thể trả lời, một nỗi băn khoăn không thể hóa giải: liệu có phải cái tình yêu thương vô điều kiện kia đối với con tôi, “thiên thần nhỏ” của tôi, chỉ thực sự trọn vẹn và hợp lẽ nếu bên trong nó có cả một yếu tố nào đó thuộc về sự căm ghét, hay ít nhất, hay nói cách khác, luôn có một chỗ dành sẵn cho ít nhiều căm ghét, bởi vì anh không thể yêu vô điều kiện một đối tượng nếu anh không đồng thời ghét đối tượng đó, vì thế này hoặc thế khác hoặc vì thế nào anh không biết, nhiều hoặc ít? Và ngược lại cũng vậy, xét cho cùng?

Thử hỏi tôi có thể làm gì, có thể quyết định gì trong tâm trạng rối bời hoang mang như thế? Tôi có thể làm được gì chừng nào tâm trí tôi còn ngổn ngang quá nhiều điều khôn giải như thế, đến độ có những lúc đột nhiên tôi nhận ra đầu mình hoàn toàn rỗng không, như cái bồn tắm vừa mới xả sạch nước và kỳ cọ kỹ, không còn lấy một mảy gàu một cọng lông. Phải, đó là phản ứng tự nhiên, bản năng của trí óc để tự vệ, tránh cho bản thân nó khỏi bị sụp đổ: xóa trắng tất cả, sao cho ta có cảm giác như chưa hề, không hề có gì xảy ra, cho dù đó chỉ là một ảo giác, như ta sẽ nhận ra sau đó, có thể là ngay sau đó, ảo giác tồn tại trong một khoảng quá ngắn đến độ hầu như đúng hơn là ta vẫn luôn luôn biết không lúc nào ngừng rằng đó là một ảo giác, rằng cái sự rối bời bấn loạn kia là thực tại duy nhất ta có và cảm nhận của ta về nó là cảm nhận duy nhất đúng thực.

(Còn tiếp)

Một tác phẩm

Tình bạn, Trần Dật Phi (1946-2005)

Mừng người từ cõi sống trở về - Phần 1 (trích tiểu thuyết)

Không thể biết chuyện gì đã xảy ra với cô gái. Nhìn bên ngoài thì đó là một cơn hôn mê sâu, và kéo dài, tuy nguyên nhân thì không thể luận ra, bởi người này không có tiền sử bệnh gì cả. Trông bằng mắt thì rất khó nói, vừa giống đang ngủ vừa giống như chết, có thể là mới chết mà trông như đang ngủ hoặc ngủ quá say chẳng khác gì đã chết. Thân nhiệt 33 độ C, mạch 15-20, môi đỏ hồng, cánh tay trước bên phải có một lằn tím rộng, sâu, nhìn đáng sợ, như thể do bị đánh bằng một vật nặng như là ống nước kim loại. Anh ta một mực bảo rằng cô ấy không bị ai đánh. Tôi cảm thấy tin anh ta, tuy nếu hỏi có cơ sở gì không thì thật ra là không. Dĩ nhiên là anh ta gặp tôi trong tình trạng sốc nặng, mà người ta thì có thể bị sốc sau khi thực hiện hành vi bạo lực thực sự đầu tiên trong đời.

Thế rồi cũng đại để vào quãng thời gian đó có một số chuyện không bình thường xảy ra với tôi. Trước hết tôi bắt đầu nằm mơ thấy mình là đàn bà. Một con người hoàn toàn khác tôi. Lần đầu tiên chuyện đó xảy ra, tôi chỉ cười khẩy, kể cho vợ tôi nghe và bảo, Mơ gì mà vớ vẩn. Khi giấc mơ như thế lặp lại lần nữa sau đó ba ngày, tôi không kể cho vợ và không nói vậy nữa. Và khi nó lặp lại lần nữa, sau đó bốn ngày - tức ba lần trong vòng bảy ngày - thì tôi bắt đầu mất ngủ bởi nghĩ về nó.
Điều chủ yếu là, như tôi đã nói, không chỉ có mỗi chuyện tôi trở thành đàn bà. Điều chủ yếu là, người đàn bà mà tôi trở thành ấy, cô ta hoàn toàn khác tôi. Nói sao cho dễ hiểu hơn đây? Chỉ là ở trong thâm tâm tôi hay là ở góc sâu kín nào đó của tâm thức tôi, có lẽ vậy, luôn có một cảm giác bứt rứt khó chịu rằng giá như tôi trở thành đàn bà nhưng vẫn tiếp tục là một người tương tự như tôi, một người đàn bà mà bản tính thực ra là bản tính tôi, một alter ego của tôi chỉ có điều khác phái, thì những giấc mơ này hẳn đã không có vẻ quá dị thường, khó lý giải như thế.

Nếu anh hỏi thì, tình thật, nhiều lúc, ngay khi đang mơ hoặc trong lúc chập chờn chẳng rõ là đã thức dậy hay vẫn chưa dứt mơ, tôi bị một cơn hãi hùng khôn tả siết chặt lấy, thế là tôi thét lên, chừng như thét đến cỡ đó thì toàn thân tôi chỉ còn nước rách toạc từ trong ra. Nhưng rồi chẳng tiếng thét nào thoát ra khỏi miệng tôi và xé toang thân thể hay màng nhĩ tôi hết, và trong khoảnh khắc đó tôi thấy mình hiểu điều tôi từng đọc ở đâu đó rằng tôi không nghe thấy tiếng thét cũng phải bởi vì bản thân tôi chính là tiếng thét ấy hiện thân thành hình thể. Đó chính là lúc tôi cảm thấy hay nhận ra hay hiểu ra, tôi chả biết nói thế nào cho đúng, rằng thật ra đó là một người khác, thực sự khác đang nằm mơ hoặc đang sống lại một quãng đời sống nào đó thông qua tâm trí tôi.

Theo cách nói của một người bạn tôi vốn vẫn thường tin những chuyện tương tự thì đây là những giấc mơ hôn ám, rất có thể là những giấc mơ của linh hồn một người đã chết ám vào tôi. Tôi có tin hay không à? Tôi có thể tin hay không ư? Có nên tin không? Khi nghe người bạn nói thế, qua điện thoại, tôi đang ở sân bay Changi chờ máy bay đến Isfahan, một hội nghị quốc tế quan trọng - các hội nghị kiểu này có khi nào mà chả quan trọng - đang chờ tôi ở đó, thủ đô của nước Persinia mà tôi chưa tới bao giờ. Sau khi người bạn gác máy, tôi vẫn cầm khư khư cái ống nghe trong tay mà nhìn, như thể giấu biệt trong đó là lời đáp cho bất cứ câu hỏi nào của tôi. Tôi hình dung thấy ở hội nghị đó tôi sẽ nhìn mà không nhìn, nghe mà không nghe, nói mà bằng như không nói, tâm trí tôi đang ở lại nhà, nấn ná bên giường cô gái, bệnh nhân kỳ lạ nhất tôi từng gặp trong đời.

Gã đàn ông đưa cô đến đã biến mất từ hôm đó tới giờ. Mặc dù gã là chỗ quen biết của tôi, đến mức có thể coi tôi như bác sĩ gia đình, tôi sẽ không nêu tên gã ra đây. Có lẽ vì tôi không hiểu được gã, không thể tự lý giải hoặc phỏng đoán nguyên nhân sự biến mất của gã cũng như cảm nhận của cá nhân tôi về chuyện đó. Nói gọn, có một cái gì đó khiến tôi không muốn ngờ vực rằng có điều chi ám muội ở gã. Xưa nay tôi luôn thận trọng tránh gọi nó là linh cảm, trực giác, nhưng có lẽ lần này tôi buộc phải gọi nó bằng đúng tên nó cho dù đó chỉ là cái tên do người ta quy ước, xét cho cùng thì cũng chẳng mang nhiều thực chất cho cam. Có lẽ tôi đành phải nói rằng chỉ nhìn vào mắt gã, tôi đã thấy rõ sự trong sáng của tâm hồn gã, đủ rõ để không thể lầm, dẫu cho các sự kiện sau đó có vẻ khẳng định điều ngược lại một cách hiển nhiên cách mấy đi nữa. Tôi đành tin vào tôi, mặc dù thế cũng có nghĩa là tôi chống lại tôi.

Đêm đầu tiên ở Isfahan, trong phòng khách sạn, tôi lại thấy giấc mơ đó. Đêm hôm trước tôi mệt phờ vì phải cụng ly quá nhiều lần với những người rất nổi tiếng mà tôi gặp lần đầu (ấy là bữa tiệc chào mừng những người đến dự hội nghị, cái thứ nghi thức xã hội mà tôi ghét cay ghét đắng, đến độ nếu như tôi hết còn nặn ra được cớ nào để tránh, tôi sẽ tặc lưỡi coi như mình bị tổn thọ mất một đêm). Rượu làm giấc ngủ tôi nặng nề, nặng nề và… chống chếnh, phải, đúng vậy. Nhưng ngay lúc giấc mơ xuất hiện, tôi cứ như vừa vục đầu vào bọng nước từ trong hang núi chảy ra, trí óc tôi như tấm gương vừa được giội nước rửa sạch bong không còn hạt bụi. Tôi biết mình lại bắt đầu mơ, chính giấc mơ ấy, và tôi chờ xem nó diễn ra giống như người ta quan sát diễn biến của một thí nghiệm khoa học. Nhưng dĩ nhiên ở đây khác: tôi vừa là người quan sát vừa là đối tượng thí nghiệm, nếu từ thí nghiệm có thể áp dụng vào trường hợp này.


Người đàn bà mà tôi trở thành ở trong mơ, trong giấc mơ đó. Cô ta. Ừm… Chậc. Hà! Quỷ tha ma bắt. Cứ hễ tôi định nói về cô ta là cứ như chữ nghĩa hùa nhau chạy trốn hết khỏi đầu tôi. Có một thứ hỗn độn… mờ mịt nào đó trong đầu tôi những khi tôi muốn suy nghĩ một cách sáng sủa nhất, rành mạch nhất về chuyện này. Ngôn ngữ vốn không phải là chỗ yếu của tôi: những năm học trường y tôi thường xuyên làm thơ, viết truyện ngắn, một số có đăng báo, mặc dù tôi biết hầu hết chúng không có giá trị gì, nhưng ít nhất văn chương giúp tôi duy trì một cách nhìn đầy đủ hơn về thế giới. Mãi đến gần đây tôi vẫn thường xuyên đọc sách văn học và viết những thứ cho riêng mình như nhật ký, tùy bút, vân vân. Chữ nghĩa vẫn luôn là một trong các thế mạnh của tôi. Cho tới lúc này.

Có phải là vì ngay khi muốn bắt đầu nói về cô ấy là tôi lập tức trở nên không còn hoàn toàn là tôi không? Nếu vậy thì chẳng thà tôi có thể nói chuyện toàn bằng giọng của cô ấy, giống như đang mộng du, đang mê sảng hay đang nhập đồng! Giá như ngay lúc này cô ấy thức dậy trong tôi và xuất hiện qua trung gian là tôi, làm thế thì cô ấy khiến mọi người nghe được giọng của chính cô ấy và cả tôi… may ra tôi cũng tìm lại được giọng của mình. Sự tỉnh thức của tôi vào lúc này là chướng ngại ngăn tôi nói ra câu chuyện của tôi.

Nói những lời này, tôi tỉnh thức với từng chữ của mình. Khi tôi nói “chuyện của tôi”, tình thực là tôi muốn nói chuyện của tôi đồng thời là chuyện của tôi ở trong mơ, chuyện của người đàn bà là tôi ở trong mơ, người đàn bà mà với cô ấy giấc mơ là thực tại, chính tôi nằm trong quãng thời gian có hai mặt một mặt là giấc mơ một mặt là thực tại, người đàn bà cùng với thực tại của cô ấy hay là thực tại của tôi… Nếu đó hoàn toàn là giấc mơ thì nó hẳn không thể để lại trong tôi (tức là tôi khi thức dậy) cảm giác về chiều sâu, nhịp đập, độ co giãn, độ mềm, sức nóng của cái đường hầm kín nơi cơ thể mình một cách rõ rệt, vật chất, sống sít như thế, cái đường hầm mà cơ thể tôi vốn dĩ không có nếu không kể lỗ hậu môn, cái cảm giác… kề cận… máu thịt… về một bộ phận cơ thể không có thật, có lẽ giống như cảm giác của kẻ dù đã bị cắt cụt cánh tay phải song vẫn toan dùng tay phải để với lấy cốc nước hay sờ mu bàn tay một người đàn bà.

Mà thật ra… lại còn thế này nữa… Không chỉ một người đàn bà ấy. Càng về sau tôi càng nhận ra mình trở thành không phải chỉ một người đàn bà duy nhất trong các giấc mơ. Tuy nhiên, vì lý do nào đó mà nhiều lần nhớ về họ những khi tỉnh thức, như lúc này tỉ dụ vậy, tôi vẫn cứ mường tượng về tất cả họ như một người. Họ khác nhau lắm chứ, tôi biết. Dần dần nhớ lại từng chi tiết, chắp nối lại, sắp xếp lại, phân tích kỹ hơn, tôi biết. Không có lý gì họ là một người duy nhất được. Họ khác nhau đến thế, khác mọi thứ: tên tuổi, xứ sở, ngoại hình, tâm tính, tiếng nói, ký ức… Thậm chí cảm giác của họ về nhịp thở và hơi ẩm của chính mình cũng khác nhau. Họ khác nhau ở cảm giác về độ thít chặt của âm đạo mình khi tiếp xúc với một ngoại vật, khác nhau về mùi và độ đặc hay độ nhớt của thứ nước họ tiết ra làm chất bôi trơn hay là khác nhau ở chỗ thứ nước ấy có mặt hay vắng mặt. Với tôi, ở tôi và qua tôi, tất cả họ là một. Và tất cả những gì họ trải qua trong cuộc đời mình cũng là một. Đợi đã, đưa tôi ly nước.

Kể từ khi những… giấc mơ đó bắt đầu có mặt trong cuộc sống của tôi, có nhiều biến chuyển xảy ra đối với tôi, diễn ra bên trong tôi. Có những thời điểm tôi đột ngột rùng mình khi thấy mình đứng giữa một đám toàn đàn ông ở một không gian kín, trong buồng thang máy chẳng hạn… Nó là thứ nỗi sợ khiến cho cá nhân mình hoàn toàn biến mất, nỗi sợ thuần túy, bản năng, phi lý tính của người đàn bà, thứ nỗi sợ thuộc về bản chất của tồn tại, tôi nhớ có ai đó đã viết như thế. Nỗi sợ đó lớn đến mức khi đã thoát ra được những nơi đó rồi, tôi thực tại sửng sốt nhận ra rằng vẫn còn một cái linh hồn vốn là linh hồn tôi quay trở lại với tôi, để tôi nhận ra rằng, may chưa, tôi vẫn còn đây và vẫn là tôi, vẫn là anh bác sĩ tên T. hay bất cứ người đàn bà nào ẩn trong con người ấy… Hai chữ “hoàn hồn” người ta vẫn nói, chỉ khi nào chính mình nếm trải trạng thái đó trong tận cùng bản thể mình như thế thì may ra mình mới thực sự thấu hiểu được cái ẩn đằng sau những từ.

Những khoảnh khắc ấy, khi tôi cảm thấy có một con người nữa ở trong tôi, chúng rất ngắn ngủi, đến rồi qua như một cú nổ ở bên trong tôi trong khi xung quanh tôi mọi cái vẫn điềm nhiên tiếp diễn như thể không một cái gì phá vỡ được chiều hướng thường nhật của nó. Tôi nhớ đến trường hợp những người được ghép tạng của người khác và sau đó có những lúc bất chợt họ nhận ra mình đang cảm nhận, mong muốn, hành động không phải như chính mình mà như cái kẻ không quen biết - đúng hơn là một phần kẻ ấy - đang ngụ bên trong mình. Khi điều đó xảy ra với chính tôi - tuy theo một cách khác - thì tôi không còn băn khoăn với câu hỏi “Sự như thế này có tồn tại thật không?” nữa. Tôi tự hỏi, “Liệu mình có thể thích nghi được và tiếp tục sống với điều này không?” Đó là câu hỏi thực tế hơn, nó chỉ liên quan đến một mình tôi, không ai khác ngoài tôi phải nỗ lực để trả lời nó. Tôi biết mình sẽ không chịu nổi tình trạng lệ thuộc vào những kẻ khác và phải chứng kiến sự bất lực của họ trước câu hỏi “Làm cách nào để tôi thoát khỏi tình trạng này?”

Bởi vì tôi biết, họ sẽ bất lực.

(Còn tiếp)

Một tác phẩm



Chim trong không trung - Constantin Brâncusi (1876-1957)



Người đẹp và thú nhỏ (trích tiểu thuyết)

Nàng được họ cho vào bằng cách nào đó hoặc vì sao đó. Lẽ ra nàng không được có mặt ở đây. Có rất đông người. Tuồng như là một sân vận động lớn kín đặc người. Thoạt tiên nàng nghĩ có một trận bóng đá nào đấy rất nhiều người trông đợi sắp diễn ra. Chắc vậy. Chắc là đây đó phải có những lá cờ những khẩu hiệu những băng rôn những kèn những trống. Nàng đưa mắt tìm những thứ đó. Cái duy nhất nàng thấy là những thân người, cơ man nào những thân người, màu trắng nhức mắt của quần áo họ mặc, như một kiểu đồng phục, và cũng ngần ấy những gương mặt. Có đủ loại khuôn mặt, to, nhỏ, vuông, tròn, dài, ngắn, bạnh, choắt, đầy, bẹt, đàn ông đàn bà, vừa giống đàn ông vừa giống đàn bà, trung niên, thanh niên, thiếu niên, già khọm, trẻ con, khó hoặc không thể nào đoán tuổi, nói chung là có quá nhiều kiểu dạng quá nhiều đặc tính khác nhau đến nỗi rốt cuộc chính số lượng quá nhiều đó xóa nhòa tất cả và cảm nhận cuối cùng của nàng về những khuôn mặt là kỳ thực chúng chẳng khác nhau mấy. Mặt khác đó không phải là sự giông giống nhau của những khuôn mặt đều cùng vô bản sắc, chúng giống nhau bởi đều có cùng một bản sắc chung rõ rệt, nổi bật. Bản sắc chung đó là một sự phấn khích cao độ gần như một thứ ánh sáng từ bên trong chúng làm bừng sáng từng khuôn mặt, từng phần tử của khối tổng thể. Một sự đồng nhất không phải màu xám, mờ và lạnh mà là trắng, sáng, tỏa ra một hơi nóng hầu như cảm thấy được bằng da. Sân vận động này, với không biết bao nhiêu người - dễ tới chục vạn người - trong đó, là cả một chảo lửa khổng lồ - lối nói đặc cliché của giới bình luận bóng đá, nhưng chưa khi nào và chưa ở đâu lại có vẻ thích hợp và chính xác đến thế.

Thoạt tiên nàng ngơ ngác, sau đó là hầu như kinh hoảng khi nhận ra mình đang nằm trong lòng cái chảo lửa này. Nếu bản thân nàng không phải cũng là một phần tử của lửa thì chỉ có thể là nàng kiểu như đang ở bên trong một thứ tinh thể trong suốt không thể cháy nào đó, như là kim cương, một thứ chất liệu do con người mới tạo ra chứ không hề có trong tự nhiên, và từ chỗ tương đối an toàn đó nhìn ra lửa khắp chung quanh, không làm sao hết choáng váng trước vận may không hiểu nổi của mình. Mãi một hồi lâu nàng mới dứt được mắt ra khỏi những gì quanh nàng - biển người trên các khán đài - để nhìn xuống nơi chắc hẳn là sân cỏ xem có gì đang diễn ra. Và mãi một hồi nàng vẫn không sao thấy rõ để mà xác định thật ra mình đang thấy gì. Sân cỏ thì có, đúng. Nhưng cái đang diễn ra ở đó không phải một trận bóng đá, không phải nhiều cuộc thi điền kinh thuộc nhiều bộ môn khác nhau diễn ra cùng lúc như thường thấy ở Olympic hay Asiad, không phải buổi diễn của một sao nhạc rock hay boyband girlband thời thượng nào đó, không có vẻ là một sự kiện kiểu như đón David Beckham sang Việt Nam, không phải một cuộc mít tinh biểu tình. Dĩ nhiên có gì đấy đang diễn ra. Có những nhóm người rải rác, lố nhố, hoạt động, hăm hở, náo nhiệt, từ xa thế này nàng vẫn cảm thấy được sự hăm hở náo nhiệt đó, nó là trung tâm của cơn nhiệt hứng nàng đang thấy quanh nàng, cái này là chất xúc tác và là hệ quả của caí kia, mặc dù xa quá nên nàng vẫn chưa làm sao nhận ra cụ thể các nhóm người kia đang làm gì vậy, đường viền phân biệt giữa cơ thể người này với cơ thể người kia nhòe cả đi và hòa lẫn vào nhau khiến cho mọi động tác của họ hợp lại chỉ như là sự động đậy và dịch chuyển mơ hồ của một khối lớn ít nhiều đồng nhất lờ mờ không xác định trong cảnh nhá nhem tối hoặc mù sương. Gần như tuyệt vọng, nàng ngẩng lên nhìn trời - hướng mà nàng chờ đợi là có bầu trời, như muốn cầu sự giúp đỡ từ trên đó, mặc dù, cũng như bao nhiêu người khác đã từng làm vậy, vào một lúc khác nhìn lại nàng sẽ thấy rằng động tác đó vô nghĩa như thế nào. Và cái nàng thấy khiến máu trong người nàng như đông cứng lại, thực sự là vậy. Cái bầu trời nàng thấy, nó như là bầu trời trong một bức tranh theo trường phái Biểu hiện, bầu trời như trong phim Kwaidan, một bầu trời vẽ bằng tranh, bằng những màu cơ bản, đỏ, vàng, đen, chói gắt đến hầu như làm buốt võng mạc nàng, bằng những nét cọ lớn, khoáng đạt, vô kiềm tỏa, bạo liệt, có gì đó giống một cơn cuồng loạn bị dồn ứ trong cơ thể và chọn cách này, duy chỉ có một cách này để phụt ra ngoài thành từng đợt, một cơn điên bởi vì đau hoặc vì cô đơn. Dĩ nhiên là ngay khoảnh khắc đó nàng không thể còn tâm trí để liên tưởng đến Tiếng hét của Edvard Munch song nếu có lúc nào đó nhớ lại phút này nàng sẽ liên tưởng đến bức tranh ấy, bầu trời ở đó, cái miệng há hoác của người đàn bà, sự cong vẹo méo xệch của không gian, nỗi đau, sự cô đơn hay bất cứ cái gì đã khiến người đàn bà hét lên như thế và không-thời gian xoắn vặn đi như thế, sự điên loạn. Nàng lập tức hạ đầu xuống, chuyển mắt đi nơi khác, cố tìm một cái gì đó bình thường hơn, ít điên loạn hơn, cái gì đó khả dĩ tạo điều kiện cho nàng hít thở trở lại, thì bỗng nhìn thấy một màn hình cực lớn ngay trước mắt. Đó là thứ màn hình quen thuộc ở các sân vận động, chẳng phải cái gì hiếm thấy, song không hiểu sao nàng có cảm giác cái màn hình này lớn một cách quá độ, quá lớn so với nàng. Nó choán hầu như toàn bộ tầm mắt nàng, và bên dưới nó biển người giờ đây thực sự nhòa đi, chìm vào hậu cảnh. Và trên màn hình đó, như trên nền trời, là những gì nàng muốn thấy, đang diễn ra trên sân cỏ dưới kia. Có những con người ở đó. Điều này nàng nhận ra lập tức, mặc dù những người này thật to lớn, quá to lớn so với nàng chờ đợi, gần như chỉ có thể là những sinh vật từ một thế giới khác, mặc dù nàng vẫn có thể tự lý giải rằng đó chỉ là hiệu ứng thị giác do sự phóng đại quá đáng của những hình người này trên cái màn hình lớn rộng đến mức phi lý hay lố bịch kia mà thôi. Khi đã tĩnh trí hơn một chút, khi đã bớt ngợp trước kích thước thuần túy của những hình người đó, ít nhiều lấy lại được cân bằng, nàng bắt đầu chú tâm nhìn kỹ họ đang làm gì và trước hết họ là ai.

Họ khá đông, có lẽ vài trăm? trên một ngàn? tuy rằng do sân cỏ rộng và họ chia ra thành từng nhóm cách quãng nhau khá xa cho nên thoạt nhìn có vẻ không đông lắm, ấn tượng ban đầu vốn dĩ dễ sai lạc. Và, bằng cách nào đó không rõ, những nhóm mà nàng hiểu là ở xa nhất, nàng cũng thấy rõ với tỷ lệ không khác mấy so với những nhóm gần như chắc chắn là ở gần nhất. Gần như tất cả là người trẻ tuổi, khoảng từ mười lăm mười sáu đến ngoài hai mươi, tất cả mặc đồ toàn trắng tuy nhiều kiểu dáng khác nhau, đơn sơ khiêm nhường cũng có, “cá tính”, cầu kỳ cũng có. Tất cả hoặc hầu như tất cả là nữ giới, đấy là nếu nàng không nhìn lầm hoặc không bỏ sót một người nào, và rất nhiều - tuy có thể không hẳn đại đa số - là người xinh đẹp. Dĩ nhiên không phải ai cũng đẹp như nhau - cái đó còn tùy quan điểm của mỗi người về chuyện thế nào là người đẹp -, tuy nhiên một điều không thể phủ nhận là phần lớn các cô này thuộc loại có một hay nhiều nét nhất định khiến họ trở nên đặc biệt, khó quên, khó hòa lẫn được, khó hòa lẫn không chỉ đám đông đa số tầm thường mà cả một đám đông đặc biệt này, nơi có nhiều đến thế những người như vậy tập trung vào một chỗ, từng người trong họ vẫn cứ đặc biệt, một đám đông không hẳn gợi nhớ tới đám thí sinh một cuộc thi hoa hậu hoa khôi gì đấy mà có lẽ chính xác hơn là khiến liên tưởng đến cuộc diễu hành của các nữ tình nguyện viên phục vụ cho Olympic Bắc Kinh, những người vốn cũng được chọn lọc theo nhiều tiêu chí khắt khe vì những mục đích về cơ bản là trong sáng và ưu nhã. Thật khó hình dung nhiều người như thế tập hợp lại ở đây chỉ là do sự tình cờ, dĩ nhiên nếu loại trừ khả năng những người này là cư dân một xứ sở hoặc thế giới nào đấy nơi sắc đẹp là một thứ thường tình không mấy đáng để tâm.

Dĩ nhiên nói thế tức là trước hết các cô này đẹp theo những cách khác nhau, đẹp theo nhiều típ khác nhau, cũng như vóc người họ, cao có thấp có, đầy đặn có mảnh dẻ có, rất thể thao và rất mong manh, hoang dã sơn cước và cao sang đài các kiểu con nhà danh gia vọng tộc, mặt bầu ra chiều nữ tính và mặt trái xoan đậm chất liêu trai, một mái tóc trông cực giống như tóc Hara Setsuko trong Câu chuyện Tokyo và do vậy khiến người mang nó hồ như cũng phảng phất thần thái của Hara Setsuko và một mái tóc màu xanh lá cây từ lớp da đầu trắng phau bóng lưỡng chĩa thẳng lên trời như ba ngọn lửa. Tuy nhiên cái lôi cuốn nàng mạnh nhất không phải là cấu trúc cơ bản về mặt vật lý của các nữ nhân này - nói cách khác, nếu như nàng nhìn thấy họ ở trạng thái tĩnh, khi họ đang đứng làm mẫu ảnh hoặc đang ngủ hoặc trầm tư hay làm bộ trầm tư chẳng hạn thì ấn tượng họ gây cho nàng chưa chắc đã mạnh đến thế, sức mê hoặc của họ đối với nàng chưa chắc đã khó cưỡng đến thế. Nàng thấy họ khi họ đang giữa lúc hoạt động cường liệt, với một thứ say sưa tuyệt hứng mà cõi đời thường nhật gần như không bao giờ biết tới, và những động tác ấy, những vẻ mặt ấy, những chuyển dịch nhỏ nhặt của từng bộ phận trên mặt và trên cơ thể họ, những âm thanh họ phát ra (nàng nghe rõ tiếng họ, một thứ âm thanh không có vẻ gì là được khuếch đại, tuồng như họ ở ngay trước mặt nàng vậy), chính sự hiện hữu của các vận động như thế nơi những con người như thế mới là cái khiến nàng gần như tê liệt hoàn toàn cả thân lẫn tâm như thế trong lúc nhìn và bị cuốn theo. Đấy như là cái đầu của con nữ quái Gorgon, đối tượng quan sát có khả năng hấp thụ hoàn toàn và do đó hủy diệt chủ thể quan sát.

Mỗi nhóm trong số họ đang giữ một con vật, một con vật nhỏ. Nhóm này là một con thỏ, không hẳn quá bé cũng không phải phải đã trưởng thành, một con thỏ choai, có thể nói vậy. Nhóm kia là một con mèo nhỡ, hoặc một con mèo bé thuộc một nòi mèo to xác hay một con mèo to xác thuộc một nòi mèo vốn nhỏ con. Nhóm nọ là một con chuột bạch cực to, dễ gấp năm lần chuột bạch thường, song xét vì chuột bạch vốn dĩ nhỏ xíu nên chuột bạch này thực ra cũng chẳng lớn nếu đo bằng hệ quy chiếu khác. Nhóm khác là một con khỉ choắt không lớn hơn đứa bé chừng một tuổi của loài người là mấy. Nhóm khác nữa là một con chó bông cỡ bằng hai nắm tay, không phải hai nắm tay một trong các cô kia mà là hai nắm tay một đàn ông to khỏe. Vân vân. Họ đang cùng làm một số việc với các con vật đó.

Họ chuyền tay nhau con vật. Mỗi người giữ nó một chốc, trong khi những người khác làm những gì họ muốn với nó. Chẳng hạn, có người cầm gì đó giống như là cái kìm thuộc loại hay gặp ở nhà hàng dùng khi người ta ăn cua, họ dùng nó để kẹp vỡ những phần cứng nhất mà trước tiên là cặp càng cua. Dùng cái kìm này họ kẹp một chỗ nào đó trên mình con vật, chân nó, đuôi nó, lườn nó, tai nó, bụng nó, mũi nó, gáy nó. Người khác cầm dùi nhọn lụi từng nhát một vào những chỗ mềm của nó song chủ yếu là các cơ: có thể thấy khá rõ là họ rất thuần thục với kiểu động tác này, cẩn thận không đâm sâu vào nội tạng, tránh gây những vết tử thương quá sớm. Một người cầm bật lửa đốt dần từng cọng râu, từng mảng lông, núm thịt lòng bàn chân, tròng mắt. Một người không cầm gì, việc cô này làm là khum hai bàn tay ôm lấy ngang thân con vật mà bóp mạnh hết sức, có thể thấy cơ mặt cô căng ra và hàm cô đanh lại khi cô làm vậy. Về phần người có nhiệm vụ giữ con vật cho những người khác làm các việc nói trên (họ luân phiên đảm nhận vai này, như trên đã nói), việc của cô không đơn giản và dễ dàng: con vật - cố nhiên - quằn quại đau đớn, điên cuồng vùng vẫy hòng thoát, mặc dù càng về sau sức lực còn lại để nó làm vậy càng ít và theo đó nhiệm vụ của cô này càng về sau càng nhẹ. Và càng về sau nàng càng nhận thấy rằng thành phần chủ đạo, yếu tố quyết định, cái đinh, hiệu quả mong muốn tối hậu của tất cả các việc này không hẳn là những gì mắt thấy mà là những gì tai nghe. Những âm thanh phát ra bởi các sinh vật, đúng vậy. Những tiếng rên rỉ, gầm gừ, gào rống của các con vật. Tiếng hú hét khoái trá hầu như điên cuồng của biển người trên các khán đài (giờ nàng đột nhiên cảm nhận thấy lại họ ở xung quanh mình, cái đại dương nàng đang chìm trong đó). Tiếng hú hét và rú rít tương tự của chính các cô gái đang là trung tâm của sự chú ý kia, song vượt lên trên nó là tiếng cười của họ, những tiếng cười nhiều chủng loại nhiều sắc thái nhiều cung bậc, tiếng cười giọng thủy tiếng cười giọng thổ tiếng cười giọng kim tiếng cười giọng kim pha thổ tiếng cười giọng thủy pha kim, tiếng cười như ai đó nói là trong như suối nguồn, tiếng cười có thể mô tả là mượt như nhung đẹp não lòng, tiếng cười mà người xưa tán tụng là nghe như chuỗi hạt ngọc bị đứt rơi vãi trên nền gạch - những giọng cười đó nàng nghe rõ cả, theo nghĩa nào đó là dõ nhất, mặc dù về lý mà xét thì đáng lẽ chúng phải bị chìm lấp dưới những tiếng rống và tiếng thét vốn dĩ có độ decibel cao hơn. Rồi ngay sau đó nàng nhận ra rằng cảm tưởng này của mình về sự thượng tôn này của các âm thanh là một sai lầm. Hiệu quả tối thượng mà những người này nhắm tới là một hiệu quả tổng hợp của tất thảy những gì hiện hữu ở đây-lúc này. Tiếng gào rống, hò hét, tiếng cười, tiếng huýt sáo, tiếng vỗ tay, giậm chân, thì đã hẳn. Nhưng còn là những ấn tượng thị giác, mà rõ rệt nhất có lẽ hoặc chắc chắn là màu sắc. Màu đỏ tươi của máu lũ thú loang trên mình chúng, bết vào lông chúng, phụt lên áo lên quần lên váy các cô, vấy vào tay vào sườn vào má vào cổ các cô. Hẳn không phải tình cờ mà hầu hết các con vật đều lông trắng và các cô mặc đồ tuyền trắng, cả da các cô cũng phần lớn là trắng với rất nhiều sắc thái và cấp độ: đỏ trên trắng, giống như dấu máu trên tuyết, nhất định là cảnh tượng đấm mạnh vào mắt và thọc mạnh vào tâm trí, không thể quên.

Rồi các cô gái bắt đầu thả các con vật ra. Một số con nằm đờ ra, gần như không nhúc nhích, chỉ còn thở thoi thóp, chừng như đã ngắc ngoải, sắp chết. Song phần lớn con khác vẫn còn đủ sức và đủ bản năng sinh tồn để, sau một thoáng sững sờ, ngỡ ngàng, không tin hoặc không dám tin vào cơ hội bất thần bày ra trước mắt mình, liền bắt đầu cố sức chạy. Có con chạy mau, có con chạy chậm. Có con gần như không phải chạy, đúng hơn là lết, nhưng mà lết với tâm thế của kẻ muốn chạy do đó theo nghĩa nào đấy vẫn có thể xếp vào phạm trù chạy dù không thật thỏa đáng lắm. Các cô gái cười ngặt nghẽo, người nheo mắt nhếch mép người bình thản lạnh lùng người làm bộ bắt chước, nhìn theo lũ vật chạy, để cho chúng chạy một quãng, để cho chúng hưởng dù chỉ mươi giây, trong vài giây cái ảo tưởng rốt cuộc mình cũng được tự do, bầm dập rách nát song tự do. Thế rồi, lần lượt, chậm rãi, rất chậm rãi (một sự chậm rãi gần với sự đường hoàng, có chút gì uể oải song đồng thời hết mực ung dung, có thể do đã bàn tính và thỏa thuận từ trước, một phần trong một kế hoạch chi li đã vạch sẵn từ đầu, song ở nơi này và tại lúc này thì dường như chẳng có gì không-định-trước hơn thế, tự nhiên hơn thế), các cô bắt đầu thi triển trở lại quyền lực của mình đối với kẻ trốn chạy, bằng nhiều cách. Ở một nhóm, có cô tháo guốc cao gót, nhắm kỹ, ném nó. Ở nhóm thứ hai, một cô rút ná (không rõ từ đầu cất ở đâu) ra bắn. Ở nhóm thứ ba, các cô lại bắt đầu rộn lên, tíu tít dùng chân vờn con vật, đá nó qua lại nhau như quả bóng. Ở nhóm thứ tư, một cô vung ngọn roi dài thậm thượt quất về phía nó, roi cắt ngang không khí tạo thành tiếng rít kinh hồn. Ở nhóm thứ năm một cô móc trong túi ra một cái lọ nhỏ xíu có vẻ bằng sứ, dốc vài giọt cái chất lỏng chứa trong đó lên mình con vật đang lê lết, mấy giọt này khiến con vật lập tức oằn mình lại và gào lên một tiếng chừng như đủ mạnh để khiến toàn bộ phủ tạng nó ộc hết ra ngoài qua đường miệng. Và ngay khi đó toàn bộ cảnh tượng này biến mất. Giờ trên màn hình nàng thấy người ta đang phỏng vấn hai cô gái, chắc hẳn là hai trong các cô này. Lần này nàng lại không nghe thấy tiếng họ, câu hỏi không câu trả lời cũng không, họ nói năng như trong một bộ phim câm hay một phim truyền hình bị làm cho im tiếng. Thật ra nàng cũng không chắc lắm liệu có phải đó chẳng qua là do những lời đó, không như những tiếng cười, đã bị mọi thứ huyên náo khác - vốn không hề ngừng nghỉ - vùi lấp đi mất. Song chẳng mấy chốc nàng nhận ra rằng tiếng nói - hay từ ngữ - ở đây chẳng còn cần thiết: những vẻ mặt, những cử chỉ, những nụ cười, những cặp mày nhướn lên, những cái miệng đương nói nửa câu liền phá ra cười, những đôi môi chúm, những cái phẩy tay, những chữ tạo bằng ngón trỏ và ngón giữa giơ cao, những cái nghiêng đầu, những cái lắc vai (cả hai vai), những cái mũi chun, những cái lưỡi thè, tất cả các thứ đó và nhiều thứ như thế nữa nói cho nàng biết nhiều hơn gấp bội so với những lời lẽ ra nàng cũng phải được nghe. Và nàng cảm nhận được luôn cả tiếng vỗ tay tiếng huýt sáo tiếng reo hò tiếng trống tiếng thanh la não bạt tiếng kèn tỏ lòng tán thưởng và ngưỡng mộ của đám đông đối với hai cô đang trả lời phỏng vấn kia, một đám đông vô hình hiện diện trên màn hình đó chứ không phải đám đông hữu hình có thật quanh nàng mà lúc này vẫn không thôi huyên náo, cũng bằng những giọng tương tự thế song đồng thời vẫn có gì đó khác biệt.

Rồi trong nháy mắt hai cô gái trên màn hình biến mất, thay vào đó lại là các nhóm người và các con vật trên sân như cũ. Lúc này mọi thứ tiếng khác đã biến mất, nhường chỗ hoàn toàn cho tiếng thét, một tiếng thét đồng thời ở một cấp độ ngoài lý tính của tất cả những người - nhiều vạn người - có mặt trên sân, một tiếng thét mà thần kinh con người về lý thuyết là không đời nào chịu nổi. Cũng lạ rằng nàng vẫn tiếp tục hiện hữu để nghe tiếng thét đó kéo dài từ giây này sang giây khác và ở bất cứ giây nào cũng có vẻ như nàng và tất cả những gì của nàng sẽ tắt nghỉ ngay tức khắc nhưng rồi nàng tiếp tục tồn tại sang đến giây sau và tất cả những gì đã diễn ra ở giây vừa rồi lại diễn ra như cũ. Bất cứ giây nào cũng có vẻ như nàng và thực tại quanh nàng đã lên tới đỉnh điểm điên rồ ở đó nó sẽ tự hủy diệt thế nhưng hóa ra giây sau đó mới là cái đỉnh điểm ấy, cao hơn thế và giây sau cũng thế, cứ vậy và cứ vậy hồ như vô tận. Giờ thì nàng thấy đám đông khán giả quanh nàng đang cầm súng, rất nhiều súng, cơ man nào là súng có trời biết ở đâu ra, nhiều, nhiều loại súng, súng lục súng trường súng săn súng máy, súng phóng lựu, những thứ súng nàng có biết và từng thấy trong phim ảnh sách báo chứ tận mắt thì chưa thấy bao giờ và nhiều loại súng khác nàng chưa từng biết và không ngờ là có mặt trên đời. Những cây súng máy nhỏ xíu như đồ chơi trong tay mấy đứa con nít từ tám đến mười một mười hai tuổi, mà bằng cách nào đó nàng biết rằng không phải đồ chơi. Vài cụ già ôm trong tay những vật dài, mảnh, có tiết diện tròn giống cây gậy chống tức là cây ba toong song bằng cách nào đó nàng biết đó là một loại súng. Có những khẩu súng nom gần in hệt con chó quay nguyên con người ta hay bày bán ở quầy thịt chó, một trong hai đùi là báng súng còn mõm là nòng súng. Một khẩu có hình dáng như đàn ghi ta (chắc hẳn cần đàn là nòng súng), một khẩu trông chẳng khác kèn trôm pét trôm bôn gì đó, chỉ có điều người ta không ngậm vào mồm. Một nhóm ba người xúm quanh một khẩu cao xạ na ná như kiểu ngày xưa người ta dùng bắn B-52. Toàn bộ các họng súng chĩa lên trời, mọi con mắt mọi cái đầu hướng thẳng lên trời. Nàng cũng nhìn lên trời. Cái bầu trời ban nãy, đen kịt như mực nho với những đốm, những vằn vện, những làn sóng, những cái gì giống như lưỡi lửa đỏ chói, vàng khè và cam sẫm hỗn độn và gây tê liệt kia giờ đây đã được thay bằng cái gì đó giống như một vực thẳm hun hút lộn ngược tuyền một màu đỏ thon thót của thịt người, với vùng rìa - gần như khớp với cái gọi là đường chân trời mà thật ra bị khuất lấp đằng sau những dãy khán đài cao - đầy những mép gấp nhăn nhúm và vết rách te tua nham nhở giống như thịt - không nhất thiết thịt người - bị cắt đứt bằng một lưỡi cưa cùn. Và từ nơi nào đó vô hình bên trong cái vực trời không rõ đâu là đáy này, bên trong cái vũ trụ màu đỏ thịt người càng lên cao càng sẫm hơn này, một cái gì đó đang rơi thẳng xuống, đáp xuống sân cỏ, đầu, cổ, vai, ngực, lưng những người đương nghển cổ nhìn, đáp xuống một bên tai nàng. Nàng cảm thấy nó đầu tiên qua làn da mỏng nơi dái tai, nhưng sau đó là bằng những phần khác của cơ thể mình: da nàng cảm nhận được nó dù không trực tiếp tiếp xúc. Chất lỏng đặc hơn nước, nóng, có màu đặc trưng. Máu. Họ hớn hở đê mê chào đón nó, như đám trẻ con hoặc toán dân xứ nóng đón những bông tuyết đầu tiên trong năm hoặc lần đầu tiên thấy trong đời. Duy có một điều, nhiều máu đến thế song nàng không thực sự ngửi thấy mùi máu. Nói cách khác, nếu máu mà nàng đang thấy thực sự bốc lên thứ mùi quen thuộc mà khứu giác con người có thể nhận ra thì gần như chắc chắn nó sẽ khiến nếu không phải cả mọi người xung quanh thì ít nhất riêng nàng thấy ngạt thở, thiếu không khí một cách cấp kỳ, nguy hiểm, sẽ khơi dậy một cách mãnh liệt bản năng sinh tồn ở nàng, khiến nàng muốn rời khỏi chốn này ngay tức khắc bằng mọi giá, sao cho cái chết mà mùi máu đó là hiện thân không thể lấp đầy nàng, giành mất chỗ vốn thuộc về sự sống của nàng được. Nàng không cảm thấy bằng mũi một cái mùi như thế. Có chăng, nàng nghe trong máu mình như có một thứ dư âm ran ran xa xăm của một ký ức về cái mùi tương tự mà nàng đã nghe, vào một lúc nào đó và ở nơi nào đó có khi không phải trong cuộc đời này của nàng.

Gần như trong nháy mắt quần áo mình mẩy tất cả những người quanh nàng đã loang lổ máu, ngút tầm mắt là một khối hầu như vô tận những hình dáng hỗn độn nhòe mờ không ra một màu gì rạch ròi ngoại trừ những đốm đỏ chi chít như một thứ vi tinh thể. Trên sân cỏ - lúc này là một tấm thảm khổng lồ màu lục ken dày những chấm đỏ li ti, không phải là không có vẻ đẹp của riêng nó -, các cô gái là những người duy nhất không nhìn lên bầu trời hay cái giống như bầu trời, cái thay vào chỗ bầu trời ở trên đầu mình. Họ tiếp tục trò chơi của họ, đúng hơn là kết thúc nó, việc này thu hút trọn vẹn tâm trí họ. Họ đang dùng gót giày cao gót của mình - không phải ai cũng mang giày cao gót, song một số khá đông là có, và ai không mang giày cao gót thì dùng thứ khác họ mang, chẳng hạn giày thể thao - để giẫm đạp, gí và nghiến lên mình các con vật ở dưới chân (giờ thì cảnh đó diễn ra gần như một thứ phim câm, do tiếng cười của họ và tiếng kêu cuối cùng nếu có của lũ thú nếu vẫn còn hiện hữu thì không còn có thể vượt lên trên bề dày tiếng gào thét của biển người được nữa). Và gần như đồng thời họ rút súng (chẳng hiểu từ đâu) ra, súng lục, súng trường, nhắm vào chỗ kín của nhau vừa bắn vừa cười ngặt nghẽo (giống như họ đang bắn súng nước vào nhau, song nhìn theo chỗ máu bắn ra thì nàng biết là không phải vậy). Những người bị bắn, thay vì thét la đau đớn, cũng cười. Rồi nàng nhìn lên và thấy tất cả các súng ở quanh nàng, gần, xa, xa tít, xa gần như khuất mắt nàng thảy đều đang nã đạn lên trời tức là lên cái vực sâu màu thịt tối tăm đang úp ngược trên đầu họ và rỏ máu kia. Cũng như mỗi người có một súng khác nhau, mỗi người có một phong cách bắn khác nhau. Khá gần nàng, một tay nhỏ nhắn, gầy gò, trung niên, đeo kính cận, tướng mạo rõ là một tay mọt sách suốt đời mài đũng quần trên ghế thư viện hoặc là một anh kế toán lành nghề mẫn cán và tỉ mẩn chi li, cầm khẩu súng to dài - mà nàng tin là khẩu súng săn - ngắm một hồi, bắn một phát, ngắm một hồi, bắn thêm phát nữa, với vẻ nhẹ nhàng cẩn trọng của người không bao giờ muốn mắc sai lầm dù chỉ một ly, một trong những người mà với họ trật tự và chính xác đồng nghĩa với dưỡng chất cho sự sinh tồn. Xa hơn một chút, một cặp thiếu niên để tóc bờm ngựa đứa xanh đứa đỏ, điều khiển một cỗ súng máy to xấp xỉ thân mình chúng, vừa xoay nòng súng loạn xạ tứ phía vừa hú hét và cười sặc sụa. Một thiếu phụ có phong tư đài các lạnh lùng y phục đơn sơ tao nhã, cầm khẩu súng ngắn cong cong manh mảnh, bắn với vẻ tư lự mơ màng như đang bắn một kẻ thù mà chị biết rằng dù có diệt được đi nữa thì niềm vui của chị cũng phù du như một niềm vui ở trong mơ. Sự huyên náo - trộn lẫn giữa hàng vạn hay hàng triệu tiếng súng đủ loại nổ cùng một lúc và những âm thanh của con người phát ra -, trong cơn cuồng hứng đỉnh điểm, được đẩy lên tận cùng giới hạn khả năng của kết cấu vật chất, lúc này trở thành một thứ đối tượng mà với nó bản thân nàng tê liệt, không còn giác quan thích hợp lẫn khả năng tâm trí để tiếp nhận và lĩnh hội được nữa. Nàng biết nó vẫn đang tiếp tục hiện hữu và tiếp diễn, là thành phần chủ đạo và nội dung cốt lõi của thực tại quanh nàng phút này, nó chính là thực tại song với nàng nó không hiện hữu, chỉ những gì mắt nàng thấy là đang hiện hữu, và những gì nàng tiếp tục thấy hồ như đang sắp làm từng tế bào của nàng nổ tung ra. Và nàng nổ tung ra thành một thứ mà giá như còn lại đủ khả năng tự thức nàng sẽ biết là một tiếng thét, tiếng thét nàng chưa bao giờ bật ra trong đời nàng, tiếng thét mà qua đó nàng nổ tung thành từng mảnh vụn và có lẽ là cách duy nhất để nàng đối chọi với cái nàng đang nếm trải, cách duy nhất để nếu như tóm được một phần tí ti may mắn biết đâu nàng có thể thoát ra.