Tập kích nhà băng: Quan điểm của nhà thơ (phần 3)

Có những quãng lặng bất ngờ giữa lúc chúng tôi đang hành sự. Cũng như là những quãng lặng bất ngờ giữa chừng bất cứ lúc nào khác giữa chúng tôi. Chẳng hạn, Antonín có thể đang hát thì ngừng bặt nửa chừng và im lặng từ đó cho đến hết ngày hay hết đêm, một im lặng thuộc loại khiến chúng tôi hay ít nhất là tôi có cảm tưởng rồi hắn sẽ im lặng đến chết (cái im lặng mà tôi không bao giờ chắc được nó kéo dài lâu hơn dư âm bài hát bị ngắt ngang của hắn hay không). Reza đang đọc thơ cho chúng tôi nghe thì đột ngột nín thinh như bỗng nhớ ra là gã còn có nghĩa vụ vuốt ve con chó con bị ai đánh gãy hai chân sau mà gã lượm ở bãi rác về, gã cho nó uống sữa (phần sữa của gã), ngồi xổm vuốt ve nó cho đến khi nó ngủ ngon lành, cuộn tròn trong cái hộp giày có lót nỉ đặt ở đầu đệm ngủ của gã, chừng đó thì chính gã cũng nằm xuống ngủ, để nguyên quần áo, và nhìn toàn bộ dáng điệu của gã thì thấy rõ gã đang ở một chiều nào khác nơi mà chúng tôi không có mặt. Có khi chúng tôi phá vỡ những im lặng này, buông mình theo một thứ xung năng phá phách mà chúng tôi có khuynh hướng cho là do ma quỷ xui khiến. Có khi chúng tôi để cho nó yên và theo nghĩa nào đó để cho chính chúng tôi yên. Đôi lần chúng tôi suýt đánh nhau về chuyện im lặng hay không im lặng. Khoảnh khắc kia giữa Shin và Pedro chỉ là cùng một tiết đoạn ấy tự nó lặp lại, hồi quy, mặc dù lần nào thì với chúng tôi cũng như lần đầu, làm tim chúng tôi đập thình thình và khiến chúng tôi khó thở. Một quãng lặng tương tự diễn ra trong khi Antonín đang gom tiền. Hắn nhìn đăm đăm cô gái đang chất từng đống tiền từ trong tủ ra đặt lên quầy trước mặt hắn, và, mỗi khi chất xong một đống mới, trước khi quay lại với cái tủ, cô nhìn hắn đăm đăm trong khoảng một giây, hai giây, những khoảnh nhỏ mà cô tự cho phép mình ngắt ra khỏi dòng thời gian, khỏi chuỗi sự kiện dù là sự kiện gì, dành những khoảnh ấy cho cái việc có vẻ là quan trọng hơn và đáng để tốn thời gian hơn đối với cô. Một cô gái - đúng hơn là một phụ nữ trẻ - cao, gầy, tóc đen dài, khuôn mặt lẽ ra có thể gọi là đẹp nếu không xanh xao như thế, xanh xao đến gần như trong suốt, khuôn mặt của người thỉnh thoảng soi gương mà tự nhủ thật ra mình đâu có hơn hay khác gì nhiều so với một bóng ma, một bóng ma lì lợm khăng khăng bám lấy cõi đời trước khi chết chứ không phải sau khi chết. Antonín nhìn cô và có thể thấy rõ là tiếng hát của hắn đang trào lên trong họng hắn, trào lên song tuy vậy vẫn không hẳn là trồi hẳn lên trên trong ý thức hắn, tuyệt vọng vì không thể bật ra và không bao giờ có thể bật ra, nó, như một thứ pha lê hay một chất có thuộc tính của pha lê, làm cho mặt hắn vừa ngời chói vừa đanh lại, một sự đanh lại vì khổ sở có nguy cơ làm rách da mặt hắn. Riêng tôi dường như bất cứ giây nào cũng đang sẵn sàng để nghe thấy “Bocca profumata / chioma di velluto / Tu non m’ami più” bật ra từ hắn dù tôi biết chuyện đó sẽ không xảy ra. Chuyện như vậy chắc sẽ không xảy ra nhưng một chuyện khác thì có xảy ra, đang xảy ra, là chuyện hai cái nhìn khóa chặt nhau này, những cái nhìn bị khóa chặt, những lời nói bị khóa chặt, những khả năng bị khóa chặt, những câu chuyện kết thúc từ trước khi chúng được bắt đầu, những ước mơ phí hoài, những nỗi dịu dàng luôn sẵn để trao đi nhưng rốt cuộc là không cần thiết cho ai. Có ít nhất một lần mấy đầu ngón tay của cô và của Antonín suýt nữa chạm nhau, có thể thấy một thứ động năng ngầm đáng lẽ đã có thể đẩy chúng tiến tới thêm tí nữa song rõ là chúng sợ, tuồng như sợ rằng chúng, một bên vật chất còn một bên phản vật chất, một khi đã chạm nhau thì cú nổ sẽ hủy diệt cả hai và tất cả. Những động tác của hai người – lấy tiền trong tủ ra chất lên quầy, lùa tiền vào cái bao tải há mõm chờ sẵn bên dưới – vẫn nhanh, đều nhịp, thành thạo, chuẩn xác, riêng phần hắn thì không hẳn thành thạo song nhất định là nhanh, đều nhịp và chuẩn xác. Tôi biết là để làm được như vậy hắn phải nỗ lực rất lớn. Dường như với hắn đó là một hình thức sám hối, một cách để chuộc lỗi, mặc dù sám hối với ai, chuộc lỗi với ai thì khó biết, dù chắc chắn là không phải chúng tôi. Cũng có thể (tuy không chắc) là sám hối trước chính hắn và chuộc lỗi với chính hắn, kẻ đã phát thệ nhất tâm dấn theo đường xuống địa ngục. Đến một lúc, lỡ tay hay run ray, cô gái đánh rơi đống tiền đang khệ nệ ôm trong lòng, tiền rơi tung tóe xuống sàn. Theo phản xạ cô đã toan quỳ xuống lượm tiền, nhưng gần như ngay tức khắc cô đờ ra tại chỗ, hai tay đông cứng lại như thể đột nhiên đâm ra thừa, bỗng dưng bị liệt, và cô quay đầu lại, há hốc miệng nhìn Antonín như chờ hắn cho một viên đạn vào họng cô và bằng cách đó bảo cho cô biết phải làm gì. Hắn nhìn cô trong khoảng một giây (trong thời gian đó mọi thứ xung quanh như đứng cả lại, “như khoảnh khắc đầu tiên sau một tiếng bom nổ”, giữa trời lặng), thế rồi hắn mở miệng nói. “Thôi,” hắn nói, và có thể cảm thấy “toàn bộ tâm hồn hắn dồn vào một chữ đó” như một nhà văn đã viết. Từ chỗ đứng của hắn (và của tôi vì tôi đang đứng gần hắn, cả hai chúng tôi đều ở phía bên trong quầy) có thể thấy tương đối rõ qua cửa tủ mở rằng trong tủ còn tiền. Nghe đoạn, mặt cô nghệt ra, miệng há to hơn hoặc không hẳn to hơn song cứng đờ lại khiến cho việc cử động đối với nó càng trở nên bất khả, và mắt cô trở nên có cái vẻ đờ đờ dại dại như của kẻ mộng du, tuồng như cô vừa nghe hắn hoặc ai đó nói “Chết đi!” và ý nghĩa của chữ đó cô không hiểu song cái trọng lượng của nó và điện tích mà nó mang thì cô cảm nhận được có thể nói là gần như trọn vẹn. Thế rồi hai bàn tay cô và vùng cơ quanh môi dưới cô run lên. Thấy vậy Antonín liền nhắc lại “Thôi” bằng giọng nhẹ hơn, dịu hơn, với một vẻ nhẫn nại lớn hơn, dường như nhẫn nại đến vô tận. Nhiều con mắt hướng vào hắn, nhiều cánh tay dừng lại. Tôi nâng súng lên chĩa về phía những người tôi thấy cần phải chĩa. Tiếp đi, tôi nói, và liền sau đó khẽ lắc đầu với cô gái kia khi cô hướng cái nhìn sang tôi, với vẻ đờ đẫn giống như mắt người đàn bà hướng từ gã này sang gã khác trong số những gã đàn ông vừa hiếp cô ta. Huỳnh Lê mỉm cười về phía Antonín mặc dù hắn không nhìn y. Tôi sẽ không ngạc nhiên nếu ngay lúc này Huỳnh Lê bước tới hôn hắn, và nếu Antonín không chịu khom xuống để y có thể hôn má hoặc môi hắn hoặc mũi hắn thì y sẽ hôn ngực hắn. Anh chàng để ria kiểu cọ nước hoa sực nức đầu tóc bóng nhẫy bờ-ri-ăng-tin, bóng đến nỗi chừng như thực sự là “con ruồi đậu vào cũng đến trượt chân rơi tuột xuống như người ta chơi trò bobsleigh”, anh chàng mà tôi thầm đặt tên là Nhẫy, anh ta nhìn Antonín, nhìn cái điệu của Antonín, nghe những gì Antonín nói và quan sát những gì Antonín làm hoặc không làm, và rồi anh ta nhổ xuống sàn một bãi nước miếng. Trong nháy mắt tôi thấy ở trong đầu hình ảnh tôi gí họng súng vào màng tang Nhẫy. Tôi cảm thấy cái xung năng muốn bóp cò tràn lên đầu các ngón tay tôi trong cái hình ảnh tâm trí này. Và cùng lúc tôi nhận ra là, ít nhất trong vòng một phần năm hay một phần mười giây, tôi thành thật mong rằng súng của tôi thực sự có đạn. Tôi biết cảm tưởng này không chỉ có ở một mình tôi, và không phải chỉ có trong một thời khắc duy nhất. Có một lúc Pedro đổi thế cầm súng, chuyển sang nắm ở đầu nòng, vung súng lên làm động tác như sắp sửa đập báng súng vào màng tang Nhẫy - lại Nhẫy - khi tay này mấp máy môi như đang lầm bà lầm bầm gì đó, có thể không phải chửi chúng tôi song hẳn không phải hoàn toàn không có cơ sở nếu chúng tôi hiểu ra hoặc một mực cho là anh ta đang chửi chúng tôi. Dĩ nhiên là cũng có khả năng Pedro sẽ làm vậy thật và trong trường hợp đó tôi không thể hình dung được chắc chắn thái độ hay phản ứng của tôi hay chúng tôi sẽ ra sao, liệu nó sẽ gây ảnh hưởng hay có tác động thế nào đến tiến trình của chuỗi sự kiện, hay liệu nó gây bất kỳ ảnh hưởng hay tác động nào chăng. Dù thế nào thì, trong khoảnh khắc Pedro vung báng súng lên, một vực thẳm không đáy vô hình mở ra dưới chân chúng tôi, chúng tôi hay ít nhất là tôi cảm thấy từ trong ruột mình sức hút của rất nhiều những khả năng - khả năng này đen tối hơn khả năng kia - ẩn dưới cái miệng vực đó, vô số những đường hầm dẫn đến đâu không thể biết mà cái miệng vực này là nơi hội tụ bằng sức hút và lực quy tâm của một lỗ đen. Vì lý do khó hiểu nào đó, chúng tôi hoặc ít nhất riêng tôi không cảm thấy điều tương tự hoặc cảm thấy ở mức độ ít hơn nhiều, hoặc không sâu bằng, hoặc không đau bằng khi thấy Shin làm điều tương tự, vung dao lên, hay thậm chí phóng dao ghim chặt ống tay áo của tay nhân viên nọ xuống quầy.

Tôi không thể không chốc chốc lại hình dung thấy Reza đang ở ngoài kia, ngồi trong xe, một mình, đợi chúng tôi. Thoạt đầu tôi thấy tiếc cho gã không có mặt ở đây cùng chúng tôi, để trải qua và dự vào tất cả những chuyện này cùng chúng tôi, nhưng sau đó tôi nhận ra rằng cảm nghĩ này có thể là ngớ ngẩn. Rồi có lúc tôi hình dung, như trong một đoạn phim, những gì có thể diễn ra ngoài kia. Nếu, trong khi Reza ngồi đó trong xe, có hai ba tên côn đồ tiến tới và, thậm chí không cần trưng vũ khí ra, yêu cầu gã giao xe, gã sẽ ra khỏi xe, trao chìa khóa cho chúng, bình thản, không nghĩ ngợi, không nói năng, với một thứ gần như là nụ cười dịu dàng hay ít nhất là một vẻ mặt dịu dàng không thể không thấy, không thể nhầm lẫn ở trong mắt, mềm và ấm như lụa, như thân thể con mèo béo ngủ trên lò sưởi một ngày đông giá. Nếu, trong khi Reza ngồi đó sau vô lăng, đợi chúng tôi, có hai ba tên côn đồ to khỏe hoặc hai ba tên choai choai sạch sẽ và bảnh chọe hoặc hai ba thằng oắt con bặm trợn vừa khởi sự đánh một đứa bé, một phụ nữ, một người già, một con chó hay con mèo phía bên kia đường, gã sẽ ra ngay khỏi xe, tiến về phía đó, và cho dù trước khi ra khỏi xe chắc chắn gã sẽ nhớ khóa xe và cầm di động theo - tôi biết như thế - song thế cũng chẳng khác gì lắm so với nếu gã không nhớ. Tôi biết gã sẽ nhớ không mang súng. Gã có súng. Hay có thể nói thế này: Có súng ở cạnh gã. Tôi biết - có thể nói là biết chắc - rằng gã sẽ tiến về phía mấy thằng kia với bộ mặt như mặt một đứa bé. Nét biểu hiện cụ thể trên mặt gã sẽ là gì thì tôi không thể hình dung một cách ít nhiều chắc chắn, song đó có là nét gì đi nữa - phẫn uất, hay đau buồn, mơ màng, điềm nhiên, quyết liệt, sưng sỉa, hay gì đi nữa - thì cũng là của mặt một đứa bé. Gã có thể sẽ giống một đứa bé sẵn sàng đánh nhau với tên đàn ông lực lưỡng để bảo vệ mẹ nó hay người thiếu phụ xinh đẹp mà nó ngưỡng mộ, một lòng ngưỡng mộ gần với tình yêu. Và có thể hình dung, kẻ nào sẵn sàng tấn công Reza thì cũng sẵn sàng tấn công một đứa bé, do yêu cầu của tình huống, hoặc chẳng do gì, hoặc để cho vui, do hứng lên: những kẻ như thế không phải số ít. Đó là một trong những nguy cơ khi giao nhiệm vụ lái xe cho Reza - tức là để gã một mình ngoài phố trong một lúc có thể lâu hoặc không lâu và đồng thời nắm một phần lớn cơ may sống còn của chúng tôi -, tuy nhiên vì lý do nào đấy mà không ai trong chúng tôi nói tới chuyện đó dù nghĩ thì có nghĩ, tôi tin là có nghĩ, nếu không phải tất cả đều có nghĩ thì ít nhất là một hai người khác và tôi hay ít nhất là tôi. Có lẽ bởi vì gã mà làm tốt bất kỳ nhiệm vụ nào khác là chuyện khó hình dung hơn thế nhiều. Gã làm tốt một nhiệm vụ như bất kỳ ai khác trong bọn chúng tôi làm, đó là chuyện khó hình dung hơn so với hình dung gã nằm úp mặt xuống vỉa hè, đầu trên vũng máu, năm cho tới mười giây sau khi gã toan làm gì đó để cứu một con chó, gã, kẻ xứng đáng nhất hoặc duy nhất xứng đáng để làm bạn với Hachiko, xứng đáng với tình yêu và sự thủy chung của Hachiko.

U mẹ, tụi mình mà bị cảnh sát nó vây khổn giống như trong phim Mỹ thì dzui lắm à nhe, Huỳnh Lê nói với tôi rồi thì chớp mắt lia lịa: ấy là cái tật hay cái kiểu của y. Và y có cách phát âm riêng của mình: u mẹ thay vì đụ mẹ, và y luôn luôn dồn vào cái âm u này một lượng khí lực lớn, có lẽ gần như lượng khí lực cần để dồn vào một quả đấm, tuy rằng, xét từ góc độ khác, nó cũng có phần gần với tiếng “hự” của kẻ vừa lãnh trọn một cú đấm mạnh (không nhất thiết là bất ngờ) vào vùng bụng hay cơ hoành. Nó là cả hai đối với y: nỗi bàng hoàng trước cái điều hay sự kiện khiến y không thể không bật ra “u mẹ”, và cơn bàng hoàng mà y muốn nện vào người khác, như một cách để cho cơn bàng hoàng mà bản thân y vừa cảm nghiệm ấy được lan truyền, được chia sẻ, được nhân lên và do đó hoàn toàn thoát khỏi sự im lặng và lãng quên. Kiểu chớp mắt lia lịa của y khiến ta liên tưởng tới một người già hoặc không hẳn già có cặp mắt kèm nhèm không mang kính: chúng tôi thì biết mắt y không kèm nhèm. Có thể hiểu rằng đó là một cách khác để bộc lộ nỗi kinh ngạc của y trước thế giới. Y có thể kinh ngạc và thực sự kinh ngạc về mọi thứ, bất cứ thứ gì, trừ Shin. Nhìn Shin và nói chuyện với Shin, y không chớp mắt: với y, Shin như là một bí mật hay một vực sâu thân thuộc với y đến mức y thôi không còn thấy kinh ngạc nữa. Không lạ rằng Shin luôn luôn đặc biệt dịu dàng với y. Trước viễn cảnh chúng tôi có thể bị cảnh sát bao vây và tệ hơn thế, Shin lặng lẽ cười: hai bàn tay Shin, nhỏ, trắng, mềm (nhìn bằng mắt là biết mềm), như tay một cô gái trẻ, trẻ và kiều diễm. Huỳnh Lê nhìn hai bàn tay đó và mắt y mềm ra, dịu đi: y nhìn vẻ dịu dàng của hai bàn tay kia với vẻ dịu dàng. Hê, dzui quá bây, y hét to ngay khi những cánh tay của đám nhân viên vừa giơ hết lên trước mũi súng của chúng tôi, và lúc đó, hơn lúc nào hết, tôi thấy tiếc cho y đã không thể nói câu đó bằng tiếng Anh. Tuy nhiên vị tất đã cần như thế: những ai trong bọn tôi không biết tiếng Việt - Pedro, Shin, Antonín - đều hiểu y. Như thể là lần đầu tiên - mặc dù dĩ nhiên đây không phải lần đầu tiên - tôi cảm nhận rõ từ sâu trong mình rằng bản thân cường độ, âm sắc và chiều sâu của giọng nói, trong một số trường hợp, là thứ truyền đạt trọn vẹn, hữu hiệu và chân xác nhất sự thực về một con người, hơn bất cứ ngôn từ nào mà giọng ấy được cho là truyền tải. Dù thế nào thì, cái vẻ hoàn toàn trẻ con trong giọng kêu của Huỳnh Lê như truyền cho chúng tôi một tia lửa đặc biệt, khiến tất cả chúng tôi chuyển sang một số khác, có thể nói vậy. Đó là bước sang số mạnh, nửa được chờ đợi nửa không, tối hậu, từ cõi của người lớn sang cõi của con nít, một cõi con nít giống như mọi cõi con nít chỉ có điều không có ảo tưởng và không hy vọng.

Hiển nhiên không phải tất cả chúng tôi đều sang số cùng một nhịp và cùng biên độ như nhau. Có thằng sang nhanh hơn, có thằng sang chậm hơn. Có thằng “một phát là sang tới bến”, và có thằng sang hơi non, hơi thiếu dứt khoát và hơi thừa lưỡng lự, có thể nói là một cách cầm chừng, một cách lừng khừng. Dù thế nào thì tôi tin hoặc nghĩ rằng hoặc cảm thấy rằng nếu không phải tất cả thì ít nhất cũng một vài trong số những người kia cảm ứng được loạt pháo bông hoặc pháo đùng vô hình vô thanh mà tiếng kêu này của Huỳnh Lê khai hỏa, bầu không khí hội hè - vừa rộn rịp vừa tối, sâu, đen - lập tức ập đến cùng với nó như có phép thần, và, khi đến lượt mình Huỳnh Lê giương súng của y lên (một việc không cần thiết, vì bất cứ đôi tay nào cần giơ lên trong thế đầu hàng thì đều đã giơ lên trước mũi súng của tôi và Shin từ trước đó rồi) thì, chắc hẳn trong những người kia có ít nhất một người nhận ra, y làm vậy là có ý chờ họ đáp ứng lại theo cách mà một trò chơi đòi hỏi. Và ít nhất có một người nhận ra như thế, theo sở nguyện của y. Một chú nhân viên nhà băng, trẻ măng, đến độ thoạt tiên thật khó hình dung lại có người cho phép chú ta ngồi ở vị trí đó, lập tức nhìn sang Huỳnh Lê ngay khi y hét lên cái câu bất hủ của y, và không thôi dán mắt vào y khi y nở cái nụ cười phớn phở toe toét nhất của mình, mặt đỏ, môi dưới lại như mấp máy, như kẻ vừa sợ vừa không dám tin vào hạnh phúc của mình, kẻ thấy ngỡ ngàng trước cái niềm vui thuần khiết nhất mà tự hắn tạo ra cho hắn. Hai môi của chú nhân viên cũng liền cử động, mở ra theo một cấu hình giông giống như nụ cười, khiến người quan sát bị cám dỗ muốn gọi là nụ cười. Một nụ cười bị bóp chết ngay cả trước khi nó kịp đặng hình hài bởi kẻ cưu mang nó chợt nhớ ra kịp lúc rằng vị trí của chú ta trên cõi nhân gian đòi hỏi chú ta không cười trong khoảnh khắc này. Miệng tiếp tục cười toe toét, y nháy mắt với chú, một cách sao cho chú không thể hiểu lầm rằng cái nháy mắt không phải dành cho chính chú. Không may (hoặc có thể may) cho chú rằng lúc ấy chú chưa thể nhìn thấy cái nụ cười nửa miệng hay nụ cười ám gợi hay cái bóng của nụ cười trên môi trên mặt một số người trong các đồng nghiệp lớn tuổi hơn (và già đời hơn) của chú, cho nên chú vẫn còn có niềm tin rằng nụ cười ở đây-lúc này không phải là một thứ bất khả, hoặc hãy còn chưa có sự hoang mang không biết liệu có phải một nụ cười ở đây-lúc này là một thứ bất khả. Khả năng sau có vẻ nhiều hơn, bởi vì gần như ngay tức khắc cái mầm mống này của nụ cười ở chú duờng như bị một bàn tay từ bên trong chú bóp chết, ánh sáng của nó tắt ngấm hầu như cùng một lúc với khi nó lóe lên, đến nỗi người ta ắt hẳn không thể không nghĩ tới sự minh triết xưa như trái đất về chuyện sáng và tối, cũng như hàng lô các cặp đối lập tương tự, là hai mặt của cùng một thể. Từ khoảnh khắc đó trở đi chú không nhìn, quyết tâm không nhìn hoặc không có khả năng nhìn Huỳnh Lê thêm một lần nào nữa, ít nhất là trong chừng mực tôi có thể quan sát thấy và có thể nói được. Chú ta có thể đi xa đến cỡ đó. Mặc dù, bất cứ lúc nào nhìn sang chú ta từ sau đấy trở đi, tôi luôn luôn cảm thấy, hoặc tôi biết rằng chú ta đang phải chiến đấu với chính mình một cách ương bướng và quả cảm như thế nào để tiếp tục không nhìn Huỳnh Lê và không để sinh ra trên mặt mình cái mà chú biết sẽ lớn lên thành mỉm cười, nụ cười mà nét tươi rói của Huỳnh Lê giống như là nắng và nước mát tưới cho để nó chóng nảy nở trọn vẹn.

Huỳnh Lê không phải không biết chuyện đó. Shin cũng biết. Mặc dù Shin có vẻ như không một lần nào nhìn về phía chú nhóc, hay nói chính xác hơn là nhìn chú ta như nhìn một cá nhân. Nhìn chú ta như nhìn một khuôn mặt phi cá thể trong một nhóm những kẻ khác thì dĩ nhiên Shin có nhìn. Ít nhất thì đó là theo chỗ tôi quan sát được, tôi luôn luôn biết mình có khả năng lầm. Tuy nhiên có ít nhất một khoảnh khắc mà tôi biết chắc mình không lầm, bởi chính mắt tôi thấy (dù tôi dám nói là không ai khác thấy ngoài tôi). Có một khoảnh khắc Shin nhìn thẳng vào chú ta khi hai cặp mắt tuồng như tình cờ gặp nhau và Shin nháy mắt với chú ta. Tôi nhìn thấy rất rõ. Liền sau đó Shin nhìn sang chỗ khác và nét lạnh như đá lập tức trở lại trên khuôn mặt trắng phau của Shin. Và cũng như mọi khi, tốc độ, cùng với độ dứt khoát, sự trọn vẹn, có thể nói là cái toàn bích của sự chuyển hóa - ở đây là từ ấm sang lạnh, từ mềm sang cứng - của Shin khiến cho đối thể - ở đây là chú nhóc măng sữa - hoàn toàn bất lực, bị chiếm lĩnh trọn vẹn trong một cơn ngỡ ngàng không lối thoát. Tuy rằng ở đâu đó trong sâu thẳm, và có lẽ sau đó, chú nhóc hẳn sẽ nhận ra một cái gì chung hoặc giống nhau giữa nụ cười của Huỳnh Lê và cái nháy mắt này của Shin.

Trở ngại lớn nhất cho chúng tôi: nhân viên an ninh có súng. Trước khi hành sự chúng tôi đã điều nghiên cái nhà băng này kỹ vô cùng tận, đã nắm được chắc mười mươi rằng, đúng vào ngày chúng tôi đã chọn, nhân viên an ninh sẽ là thằng cha có bản mặt đần nhất trong bất cứ thằng cha an ninh hay cảnh sát nào chúng tôi từng gặp từng biết, cái bản mặt đần thối “giống như chó rặn hột mận” (khiến chúng tôi ít nhiều yên tâm vì cho rằng loại cảnh sát hay an ninh như thế này chỉ có đóng chung với chú lùn Charlot là hợp), song dù vậy chúng tôi vẫn không bao giờ cho rằng vô hiệu hóa y là nhiệm vụ dễ dàng. Giải pháp của chúng tôi: nhanh, bất ngờ, dứt khoát, và thuốc mê. Ngay sau khi Pedro và tôi chĩa súng vào y, đủ nhanh và bất ngờ để y không kịp rút súng y ra, Shin cắm mũi kim vào ven y, nhanh chẳng kém gì xỉa một mũi dao, tiêm cho y liều thuốc mê đủ mạnh. Khi y đã sụm xuống thành đống thịt bất động thở đều rồi, Pedro và tôi trói gô y lại sau khi đút súng của y vào túi mình. Súng này chúng tôi sẽ không đụng tới, chúng tôi thỏa thuận từ trước như thế. Thật sự là tôi không thể ngờ, không thể hình dung không thể tin rằng riêng công đoạn này trong kế hoạch của chúng tôi lại có thể thực hiện và hoàn thành suôn sẻ chóng vánh mỹ mãn đến vậy: cứ như là trong một phim găng tơ Hôliút hạng ba hay hạng bét hay phim xã hội đen Hồng Kông tầm phơ về một vụ cướp nhà băng mẫu mực, tôi biết bất cứ ai cũng có thể nói thế. Cứ như là một đoạn phim hoạt hình xạo hết chỗ nói, Tom và Jerry chẳng hạn, bỗng dưng trở thành chuyện thật ngoài đời, và có một khoảnh khắc tôi thực sự lấy làm lạ tại sao Pedro không ôm bụng cười sặc sụa theo đúng bản tính hắn, ít nhất là trong chừng mực tôi tin mình biết hắn. Tuy nhiên cũng có thể hắn đã đủ sức tự kìm mình đừng cười, lại một nét khác mà tôi chưa đủ sức ngờ ở hắn. Và quả thật chuyện này có thể xảy ra chỉ do chúng tôi có Shin và Pedro, do Shin là Shin và Pedro là Pedro và càng như vậy hơn bao giờ hết trong những giây phút này, khi thứ chúng tôi tôi cần hơn hết là hành động hoàn hảo hoặc gần như hoàn hảo, một năng lực hiện thực hóa ý tưởng rất gần với sự toàn bích, một năng lực hiện diện tại đây-lúc này gần như toàn bích. Nếu là Huỳnh Lê, y sẽ vừa làm vừa ngạc nhiên khoái chí trước từng cử động của mình, mất bao nhiêu thì giờ vào đó mà không bận tâm, do vậy đây không phải là công việc cho y. Song thậm chí dù Shin và Pedro, tự thân họ góp bao nhiêu phần đi chăng nữa, tôi vẫn thấy trong sự hoàn thành mỹ mãn việc này có cái gì đó không thật. Trong quan điểm của tôi, phàm cái gì gần như một phép mầu đều đáng ngờ. Cố nhiên điều này tôi không nói ra. Không phải điềm gở nào cũng được nói ra và nên nói ra. Một phần lý do là bởi người đầu tiên (và, trong hầu hết trường hợp, người duy nhất) biết nó hãy còn bận tranh cãi với chính mình liệu đó có thật là điềm gở không. Chẳng hạn như tôi. Tôi không chắc ai thắng ai thua trong cuộc tranh cãi ấy ở tôi. Cho nên tôi không thể nói nhiều về chuyện đó. Ngay cả nghĩ về nó tôi cũng không cho phép mình nghĩ lâu. Thay vào đó tôi kiểm tra dây trói xem Pedro và tôi đã trói chặt chưa. Kiến thức từ thời hướng đạo sinh của tôi té ra là đắc dụng trong tình huống này, hay, nói cách khác, té ra là trong đời tôi rồi cũng có một tình huống tận dụng kiến thức đó giống như thế này. Cố nhiên việc này có thể là thừa, có vẻ thừa vì tay nhân viên an ninh ngủ rất say, tuy nhiên hẳn là chúng tôi có quyền giả định như hoặc làm bộ như hắn đang tỉnh táo, chỉ vờ ngủ và có thể phản công lại chúng tôi bất cứ lúc nào. Chúng tôi cần nó, cái cảm giác hồi hộp căng thẳng thậm chí hơi lo lo này cũng như cần một thứ nỗi buồn hay nỗi đau. Mặc dù chúng tôi đôi lúc cười nhạo thơ của mình ngay cả khi thơ ấy viết bằng máu mình như Nicanor Parra đã viết. Chúng tôi tìm cái khiến cho nỗi đau lớn nhất của chúng tôi đôi khi cũng đâm ra có vẻ tức cười. Pedro: trong vài giây đầu tiên sau khi hắn cùng Shin và tôi hoàn thành một cách viên mãn cái công đoạn then chốt, cái nhiệm vụ hầu như không tưởng đó, hắn cười toét miệng, thực sự là cười, điều đó không thể nghi ngờ, song đồng thời mặt hắn trắng như tờ giấy, giống như thể hắn vừa trong nháy mắt bị mất một nửa máu trong người, gần như choáng, gần như run rẩy (có một dòng run rẩy chạy ngầm ở dưới da hắn, sâu trong thịt, có thể trong mạch máu, có lẽ gần như cái rần rần nhè nhẹ của máy cạo râu chạy điện), mắt hắn vừa sáng ngời lại vừa lạc đi: hắn như thằng đầu gấu ở trường trung học vẫn thường to mồm nói chuyện giết này giết nọ hay bỗng nhiên thấy mình vừa thực sự giết người. Tôi nhìn hắn và chợt có một ý gì đó đại loại như, Nếu có thứ niềm vui làm cho người ta đau đến cỡ ấy song vẫn có thể gọi là niềm vui thì Pedro đang đắm trong niềm vui, một trong các thứ niềm vui, tuy nhiên nếu đúng vậy thì phải chăng là, thật ra thì thành công, ít nhất là thành công trong riêng phần việc này, không phải là cái mà Pedro hay nói chính xác hơn hoặc rốt ráo hơn là tất cả chúng tôi theo đuổi? Dường như theo nghĩa nào đó điều làm chúng tôi đau hơn là khi mọi chuyện diễn ra đúng theo sơ đồ của chúng tôi, cái sơ đồ mà trong thâm tâm chúng tôi coi rẻ, khinh miệt. Shin, dù lúc này đang chĩa súng về phía đám nhân viên nhà băng, ngoái lại nhìn Pedro trong tình trạng đó, nhìn mà cười nửa miệng bằng đôi môi mọng hồng như môi thiếu nữ của Shin, và đột nhiên, lần đầu tiên, cứ như lần đầu tiên trong nhiều chục năm ròng, lần đầu tiên trong một cuộc đời dài hơn cuộc đời tôi đã sống cho đến giờ, tôi cảm thấy ghét Shin, một cảm giác ghét dữ dội, không thể hiểu khác, trọn vẹn. Không có nhiều người từng khơi nên nỗi căm ghét như thế ở tôi, hay ít nhất là tôi cảm thấy như vậy. Lần đầu tiên kể từ phút đầu cho tới lúc đó, và có lẽ là lần duy nhất trong suốt khoảng thời gian chuyện này diễn ra, cảm giác căm ghét này – mà tôi nhanh chóng nhận ra rằng kỳ thực không phải nhắm vào bản thân Shin mà nhắm vào cái gì đó tôi không rõ lắm hoặc không có sẵn từ để gọi, trong khi Shin chẳng qua là vật thế vì cho nó trong khoảnh khắc cụ thể này -, nó nhanh chóng lớn dần lên và chuyển hóa thành cái gì đó giống như chán ghét trong tôi, một nỗi chán ghét đột ngột, ngạt thở, độc địa đối với tất tật mọi thứ, đến độ tôi hầu như sẵn sàng ngay lúc đó vứt bỏ tất cả mà đi thẳng ra ngoài đường mặc cho chuyện gì đến thì cứ đến với tôi hoặc sẵn sàng tự cho một phát súng vào đầu bởi đằng nào mà chả thế dù dĩ nhiên cả hai việc này tôi đã không làm. Một lần nữa, ít nhất là ngay tại thời điểm đó tôi cảm thấy mình không hiểu Shin, không hiểu bản thân mình, không hiểu nổi những gì đang diễn ra ở ngoài tôi và ở trong tôi, không hiểu bất cứ dòng chảy ngầm hay tiến trình ẩn mật nào đang âm thầm đưa đẩy, dẫn dắt, chi phối, quyết định mọi thứ. Tôi đá vào thân hình bồ tượng của tay nhân viên an ninh đang nằm thiêm thiếp giấc nồng, đá vào chỗ hõm giữa cổ và bả vai, nói rõ là vậy, không quá mạnh cũng không phải nhẹ, chân đá, miệng nói, Không đến nỗi tệ các con ạ, bằng tiếng Tây Ban Nha bởi vì một câu như thế Shin cũng hiểu được, hiểu được cả chuyện tôi cố tình nói hijito tức con bé bỏng thay vì hijo tức chỉ con không thôi, lựa chọn này là nhắm đến những chỗ mềm hơn trong tính cách hay tâm khảm Pedro còn của Shin thì tôi không chắc lắm. Và, nghĩ cho kỹ, tôi nhận ra là cái chữ hijito này chắc hẳn cũng dành cho bản thân tôi. Một chút đa cảm kiểu con nít, dĩ nhiên, tuy nhiên chúng tôi có cao hơn cái mức ấy không, có nhất thiết là phải vượt lên khỏi cái mức ấy không? Kẻ nào sẵn sàng hủy diệt một đứa trẻ lớn, cái đứa trẻ lớn trong chúng tôi? Pedro ngước lên nhìn tôi bằng ánh nhìn khiến trong nháy mắt tôi nghe mình đứng tim, như thể tôi vừa gọi tên cha hắn mà chửi thề. Cảm giác này, như tôi vừa nói, thoáng qua trong nháy mắt, song dư ba của hay dư chấn hay dư gì đó của nó thì không ngắn ngủn như thế. Từ tư thế ngồi xổm hắn đứng dậy, với vẻ mệt mỏi vô tận. Không hiểu do vô tình hay thế nào mà giữa lúc hắn đang đứng dậy thì bàn tay trái hắn (bàn tay không cầm súng) vung lên, kiểu như để làm động tác quệt mồ hôi trán, và lưng bàn tay đó đập trúng vào má phải tôi quãng gần tai. Bàn tay hắn đủ to và rắn và nặng để một sự va chạm có vẻ như nhẹ, có vẻ như vô tình này gây tác động vào tôi gần tương đương với một quả đấm. Khi đã đứng hẳn lên rồi, hắn nhìn tôi với ánh nhìn mà tôi có thể luận ra rằng: Hắn biết hắn đã làm tôi đau ra sao, dù vô tình hay không, và hắn đang không phải lúc bận tâm đến chuyện xin lỗi tôi hay làm gì đó để tỏ ý xin lỗi. Tôi không đau vì điều ấy – riêng điều ấy thì không làm tôi đau; riêng ở tình huống này, ít nhất là thế, tôi cho rằng mình thấu hiểu hắn. Sau đó hắn lập tức chuyển sang nhìn Shin lúc bấy giờ vẫn đang chĩa súng vào các nhân viên nhà băng đồng thời vẫn để một mắt nhìn chúng tôi. Không có một mảy may căng thẳng nào tỏ lộ ở Shin: đầu hơi nghiêng, mắt nheo, miệng cười, Shin giống như đang ôm một bó hoa trong lễ cưới của bạn mình, một món quà sắp trao tặng bạn nhân lễ sinh nhật. Và một lần nữa tim tôi vừa dịu đi vừa hơi nhói lên khi mắt tôi thu vào trọn vẹn sự trắng ngần và mềm mại của Shin: không chỉ một người trong chúng tôi từng yêu và được yêu bởi ít nhất một cô gái cũng sở hữu sự trắng ngần mềm mại như thế, song, ở Shin, nó mang chứa một cái gì đó đặc biệt hơn, đáng ngờ hơn, đáng sợ hơn, và, theo nghĩa nào đó hoặc trong chừng mực nào đó, bi thương hơn. Tôi không chắc lắm tại sao không một người nữ nào trong các người nữ có mặt tại đó và lúc đó có vẻ chú tâm đến Shin nhiều hơn đến ai khác trong chúng tôi. Dĩ nhiên là không tính trường hợp tôi đã quan sát lầm. Bởi tôi tin mình không lầm. Cái nhìn của họ có hướng vào Shin chứ chả phải không, dĩ nhiên. Nhưng hễ hướng vào là liền lập tức trượt đi hướng khác, sang phải, sang trái, lên trên, xuống dưới: cứ như Shin là một thiên thể lớn có thể bẻ cong mọi tia sáng đi về phía nó vậy. Có thể rằng đã có chúng tôi rồi mà lại còn thêm Shin nữa, thế là quá nhiều đối với họ. Cũng có thể một trong số họ chỉ muốn phá lên cười khi thấy có một kẻ như Shin giữa chúng tôi, bất giác hình dung cảnh chúng tôi cãi nhau và xém đánh nhau về chuyện thằng nào ngủ với Shin vào ngày nào trong tuần. Hoặc cũng có thể - tuy khả năng này ít hơn nhiều -, một trong số họ, bằng trực giác của phụ nữ, của bộ phận nhân loại thường xuyên làm nạn nhân hơn và do đó nhạy cảm hơn với những gì có thể khiến họ thành nạn nhân, đã sớm nhận ra hoặc nhận ra ngay rằng, trong tất cả chúng tôi, tâm bóng tối đích thực là Shin, kẻ ngời ngời nhất cái ánh sáng nhìn thấy được, kẻ mà, rất có thể, như một nhà văn đã viết, “[vào thời thơ ấu], để thỏa mãn lòng ham muốn những trò ngông, [hắn] đái lên một con bướm và ị lên đầu một con rắn”. Hoặc người đó nhìn ra được ở Shin cái mà có thể chính chúng tôi không nhìn ra, nỗi buồn vô tận khôn khuây trước thực tế rằng thời thơ ấu đó sẽ không bao giờ trở lại, trước những tiềm năng vĩnh viễn thui chột và phí hoài của cái lòng ham muốn những trò ngông đó. Và cũng có thể người này không dám nhìn Shin là bởi ở nơi sâu nhất của mình cô ta lập tức nhận ra rằng, trong tất cả chúng tôi, Shin là người đầu tiên hoặc duy nhất có thể lúc nào đó sẽ nhảy lên đứng trên quầy vạch quần bắt cặc đái và đái với cái vẻ nghiêm trang u hoài ấy trên gương mặt trắng ngần và sáng một cách mà không lời lẽ không tài khéo và không dụng cụ nào có thể tái tạo được ấy. Hoặc có thể người này có khả năng nhìn thấy bóng tối, bóng tối đích thực nằm giữa cái ánh sáng đó, thực hơn cả ánh sáng đó dù ánh sáng đó cũng đã thực rồi, và đó là thứ bóng tối có khả năng gợi liên tưởng tới một sự tuyệt vọng và nỗi đau và có thể cả nỗi sợ mà bình thường ra mắt người không chịu nổi. Tôi tin hoặc linh cảm rằng có một người như thế trong số những người nữ có mặt ở đó lúc ấy, mặc dù xét cho cùng có hay không thì cũng như nhau tức là cùng không có ý nghĩa gì. Shin là bóng tối của chúng tôi, bóng tối mà chúng tôi sợ song vẫn dấn vào và không muốn thoát, không thể thoát.


Có tiền rồi thì làm chi bây ơi, Huỳnh Lê đã hỏi tất cả chúng tôi bằng giọng oang oang dị ứng với mọi sự giảm volume của y, bằng tiếng Việt và dĩ nhiên sau đó tôi phải dịch ra tiếng Anh, cố tìm từ tạm gọi là đạt nhất để chuyển được cái thần thái sâu nhất của hai chữ “bây ơi” của y. Liền sau đó tất cả chúng tôi nín lặng, tuồng như do một thứ phù phép quái gở nào đó mà cơ quan phát âm của chúng tôi đùng một cái đồng loạt biến mất. Có những thứ mà ai trong chúng ta cũng có, biết rằng mình có và biết rằng người khác đều có, biết rằng nó là thứ trọng yếu đối với sự sống còn của ta, nó chính là ta, tuy nhiên ta không bao giờ muốn nhìn thấy nó. Nhìn thấy một tí ti còn được, nhiều thì không. Toàn bộ nó, càng không. Nhìn gián tiếp, qua trung gian thứ gì đó, còn tùy, nhưng tạm gọi là được. Nhìn trực tiếp, không. Máu, chẳng hạn. Hay nội tạng. Hay một thứ vô hình. Một bí mật tối hậu. Một sự thực khủng khiếp, như người ta nói. Câu của Huỳnh Lê như làm phơi lộ ra trước chúng tôi, trần trụi, hầu như gây choáng và tê liệt, một thứ như thế. Và đúng như chúng tôi hay ít nhất là tôi có thể chờ đợi, Pedro là người đầu tiên cảm thấy không thể chịu đựng lâu hơn điều này. Tao sẽ du lịch khắp thế giới trong ba năm liền, ở toàn resort năm sao cùng với toàn các em bốc lửa nhất thế giới cho nó đã mẹ cái đời, còn phải hỏi, hắn nói, to, hăm hở, có lẽ hơi quá to và hăm hở so với mức cần thiết, tuy rằng thực ra thế nào là mức cần thiết?, mức cần thiết với tôi đâu nhất thiết là mức cần thiết với Pedro hay với ai. Tuy nhiên điều này thì tôi tin là không phải do tôi tưởng tượng ra: hắn phải nói to và hăm hở thế là để át đi một im lặng to hơn ở trong hắn, sự im lặng trước một câu hỏi lớn hơn nhiều mà hắn không dám và không đủ sức trả lời. Thật ra câu trả lời đến chậm hơn đối với Antonín, Shin và Huỳnh Lê: bộ ba này phải đợi Reza dịch từ tiếng Tây Ban Nha sang tiếng Anh thành thử tụi nó chắc hẳn là hiểu hoặc cảm nhận được chậm hơn tôi và Reza rằng câu trả lời của Pedro chỉ càng nống rộng ra thêm cái khoảng rỗng mà câu hỏi của Huỳnh Lê đã mở ra giữa chúng tôi. Tuy nhiên cũng có thể Antonín hoặc Shin hoặc Huỳnh Lê hoặc hai trong ba hoặc cả ba đã cảm được điều đó lập tức, cùng lúc với Reza và tôi, bởi ý tưởng mà Pedro muốn truyền đạt là đủ mạnh và đủ độ rắn để xuyên qua mọi lớp vỏ ngôn ngữ. Bản thân Pedro cũng cảm nhận rõ điều đó, cả hắn cũng thế. Điều này tôi tin chắc. Tuy nhiên, trung thành với bản tính của mình, hắn không thể không dấn tới thêm, nống rộng hơn nữa cái khoảng rỗng này bằng chính một hành động có vẻ nhằm khỏa lấp nó được chừng nào hay chừng nấy. Hắn nói tiếp, không dừng, dù chắc chắn hắn biết là có cách khác hay hơn. Và thế là chúng tôi nghe, không rõ lần thứ mấy, về ước mơ đau đáu của hắn là mở một lầu xanh dành riêng cho các nhà thơ, không phải bất cứ nhà thơ nào mà chỉ các nhà thơ như chúng tôi, vừa sang cả vừa bần cùng, vừa bi thảm vừa chết cười, vừa hăng hái vừa chán ngán, “tử tế, cô đơn, mệt mỏi và nhạy cảm”, như chúng tôi hay ít nhất là như chúng tôi nghĩ hoặc cảm về bản thân. Một lầu xanh nơi chúng tôi chỉ phải trả tiền cho bận đầu tiên còn từ sau đó trở đi cho đến hết đêm chúng tôi có được bận thứ hai và những bận kế tiếp nữa hay không là tùy thuộc vào thơ của chúng tôi, vào mức độ vô vọng và vô sở cầu mà chúng tôi bộc lộ ra bằng cách nào đó, mức độ hào sảng và khôn cưỡng của tiếng cười mà chúng tôi ném vào mặt nhau vào mặt bản thân mình và vào bản mặt vô hình tướng của hư vô, mức độ nén chặt của sức nổ tiềm tàng mà người ta chỉ có thể thoáng thấy hoặc mường tượng ra qua những lời và cử chỉ nhẹ nhàng nhất hay của sự dịu dàng và tình yêu lớn tiềm tàng mà chỉ thứ trực giác nguyên sơ nhất mới lĩnh hội được trong những hành vi hung bạo nhất. Thỉnh thoảng ục nhau giành gái. Và sau đó, tay bó bột, đầu quấn băng, mắt bầm đen, ngồi bàn với nhau chọn những bài nào vào hợp tuyển, cãi nhau như mổ bò về chuyện đâu là cái nhan đề búa bổ nhất cho hợp tuyển. Và thỉnh thoảng ục nhau chả phải để giành ai hay cái gì mà để tự giải phóng mình kiểu như Fight Club của anh cu Brad Pitt. Pedro kể tất tật cái chuyện đó và cả nhiều chuyện khác rất nhanh, không ngừng, không quan tâm liệu Reza hay tôi có theo kịp để dịch không. Tuy nhiên chạy theo cho kịp để dịch hắn, xét cho cùng, chả cần thiết. Bởi vì chỉ sau một lát mỗi chúng tôi không nhiều thì ít hẳn đều nhận ra rằng những lời này của Pedro có gì đó rất giống những tiết điệu bùng nhùng phần phật đều đều của một cái mái vải bạt to giật đùng đùng trong cơn gió giật: thứ cơ bản tạo nên chúng là những vùng rỗng, những hõm rỗng. Hoặc, theo lối hình dung của người Việt, như những tiếng vang được om lại bên trong một cái thùng rỗng khi ta nện một vật nặng và tù vào vách thùng. Phần sâu hơn của hắn thì câm lặng như một tầng đất cứng. Dù chúng tôi biết rằng cũng có chuyển động ở đó. Thậm chí là chuyển động duy nhất thực sự có ý nghĩa đối với hắn. Có lẽ thậm chí không phải với chúng tôi. Theo nghĩa nào đó chúng tôi luôn luôn biết rằng chỉ cần một thay đổi cực nhỏ trong hoàn cảnh chung của chúng tôi và hoàn cảnh riêng của Pedro, một biến cố cỏn con trong chuỗi ngày hay chuỗi giờ sắp tới của hắn và của chúng tôi là rồi chúng tôi sẽ vĩnh viễn không bao giờ còn thấy lại hắn, tuy nhiên chẳng lẽ không phải với bất kỳ ai khác trong chúng tôi và bất cứ ai trên đời cũng y hệt như thế? Tôi có thể hình dung hắn trở thành thợ học nghề trong một hiệu xăm mình ở Honolulu hay Barcelona hay Los Angeles hay Kyoto rồi sau đó trở thành nghệ nhân xăm mình chuyên nghiệp hành nghề ở nơi nào đó trên thế giới cho đến một ngày kia bị đâm chết bởi một kẻ không hài lòng với thứ hắn đã xăm vào thịt y. Tôi hình dung được cảnh hắn, đạo diễn phim porno, ngồi khóc cô nữ diễn viên quan trọng nhất của hắn vừa chết, chết trước khi hắn kịp làm gì đó cho cô, làm gì thì hắn không biết. Tôi có thể mường tượng được cái khoảnh khắc khi hắn, sau cú nhảy từ tầng mười một khách sạn xuống hồ bơi bên dưới trong cơn xỉn quắc cần câu, nhận ra và đồng thời không làm sao tin được rằng mình đã chết. Tôi có thể thấy trong đầu cảnh tượng hắn, mồ hôi như tắm, ngồi nơi băng sau taxi, vùi mặt vào sau tờ báo mở rộng giả bộ đọc, trốn sự truy sát của một băng mafia Đông Âu chuyên bắt cóc và buôn gái sau khi hắn đã hở ra đôi điều với cảnh sát, việc mà hắn không bao giờ hiểu nổi rằng mình đã thực sự làm, tại sao làm, giống như đứa con nít không bao giờ hiểu nổi tại sao mình đã thực sự pha thuốc chuột vào sữa cho mẹ nó uống. Có những lúc hắn sẽ khóc thút thít vì thế, không phải vì sợ mà vì hắn không biết. Cũng có thể hắn khóc là vì hoặc còn bởi vì hắn biết chắc hoặc gần như chắc rằng mũi hắn sẽ hết thở và tim hắn sẽ hết đập trước khi hắn kịp nhìn thấy lại Hania yêu dấu của hắn. Những người khác cũng nhìn thấy được không nhiều thì ít những cảnh tượng này trong sự cộng hưởng hay tương tác với tôi hay ít nhất là thông qua tôi. Những hình ảnh không ngừng nối theo nhau tự dựng nên rồi tự rụn đi trong khi hắn tiếp tục nói, bóng ma của những thực tại khả dĩ mà các lời này của hắn, như một thứ niệm chú bất ngờ và chết cười, đang liên tục gọi ra. Hắn đang nói đến chuyện làm một bộ phim về những cơn ác mộng của chúng tôi và chúng tôi, về tiềm thức của chúng tôi và chúng tôi, ít nhất là theo chỗ tôi nhớ hoặc hiểu được thì thế, thì Shin cắt ngang hắn. Shin nói câu gì đó tôi không kịp hiểu hay không kịp nghe hay không kịp nhận ra, thực sự là vậy, nhưng nó khiến cho toàn bộ khuôn mặt Pedro lập tức đỏ ké như tôm luộc, tuồng như toàn bộ máu bên trong hắn loáng cái biến thành một thứ chất nổ. Và, khỏi phải nhắc, những gì hắn đang nói, dù là gì đi nữa, bị ngắt phăng nửa chừng như diều đang no gió bị cắt dây. Cái im lặng theo sau vừa là một khoảng rỗng khổng lồ chừng như nuốt chửng chúng tôi vừa như một khối chì bằng cách nào đó được rót vào trong ngực chúng tôi. Ngay khi đó tôi cảm thấy, sâu trong tủy sống mình như ai đó nói, rằng không một ai, không một cái gì, không một cách nào, không phép mầu nào cứu được chúng tôi, trong trường hợp chúng tôi có chờ đợi một ai hay cái gì hay cách gì hay phép mầu nào đến cứu chúng tôi. Và rồi giọng Huỳnh Lê cất lên. Đù mẹ mười triệu hai chục triệu hay năm chục triệu đô là cái cứt gì hả bây. Tao thì tao đem cho từ thiện hết, dĩ nhiên là giấu không cho biết của ai, cho biết làm cái chó gì, còn tao thì lại về lượm rác kiếm cơm. Thằng nào không coi tiền như cục đất thằng đó thật ra chết mẹ từ đời nào chớ đâu có sống. Lần này tôi chưa kịp dịch thì Reza đã dịch trước tôi, và lần này tôi thực sự thấy biết ơn gã, dù tôi vẫn thấy da đầu ngưa ngứa khó chịu khi gã dịch lời của Huỳnh Lê, nhất là hay nói đúng hơn là riêng câu cuối thành cái gì đó giống như thơ, na ná như một câu của Whitman, với nụ cười sầu muộn méo mó, sinh ra một lần rồi chết. Một lần nữa chúng tôi không hẹn mà cùng im lặng, như thể cùng một lúc, trong cùng một khoảnh khắc, nhận ra bí mật sâu nhất ẩn trong bản thân mình, bí mật mà trước nó sự im lặng tuyệt đối, sững sờ và im lặng tuyệt đối, là phản ứng khả dĩ duy nhất. Tất cả những gì chúng tôi làm cho đến bây giờ đều là để cưỡng lại, hòng xua đi những bóng ma của cái bí mật đó. Một số trong chúng tôi – nếu không tất cả, chắc hẳn không phải tất cả chúng tôi – dường như cảm thấy xấu hổ nếu như không đủ sức để không nói về chuyện đó mà chỉ làm những gì cần làm hoặc cho là cần làm. Shin lại nói gì đó và tất cả chúng tôi ngay sau đó cùng cười rộ, kể cả Pedro cho dù tất cả những phần nào lộ ra ngoài của thân thể y từ thắt lưng trở lên lúc này đã đỏ lừ như tôm luộc, thậm chí ở một số chỗ, trên cổ hắn, hai bên hàm hắn da còn nổi mẩn, sần lên đúng hệt như khi ta nổi da gà theo cách nói của người Việt. Tràng cười này là sự bùng nổ tất yếu, không thể khác, nhất thiết phải xảy ra của cái khối lượng tới hạn vô hình, đen ngòm, căng cực độ, nặng vô hạn đã tích tụ từ nãy tới giờ giữa chúng tôi và trong chúng tôi, chúng tôi cười như thể trong thâm tâm đều biết không có sự cười này chúng tôi chết.

Tiếng cười của chúng tôi gần hơn với sự sống, chính xác hơn là đầy ắp sự sống, chính xác hơn nữa thì nó là bản thân sự sống trong dạng thức viên mãn, thuần khiết, khinh khoái nhất của nó, nếu có thể nói vậy, mỗi khi chúng tôi nói – và cười – về khả năng chúng tôi bị người ta bắt, bị người ta bắn chết, hoặc, như tôi đã nhắc một lần, khả năng chúng tôi tự bắn mình, cách giải thoát và xả bỏ cuối cùng, tối hậu của chúng tôi. Chúng tôi thấy mình sống hơn hết khi chúng tôi nói về cái chết của mình. Nói thế không có nghĩa là chúng tôi coi việc chúng tôi làm như một biện pháp để tự sát hoặc tương đương với tự sát. Chúng tôi kiêu hãnh (hoặc kiêu căng) hơn thế nhiều. Nói đúng ra là: Càng gần sát cái chết, chúng tôi càng cảm thấy mình sống. Gần sát cái chết, chứ không phải ngay tâm cái chết. Trong khi thực thi phi vụ của mình chúng tôi cảm thấy một ánh sáng phi phàm và một bóng tối phi phàm cùng một lúc, giống như khi chúng tôi làm thơ, những bài thơ mà khi viết xong chúng tôi cảm thấy như mình vừa chết và vừa sống lại trong một cái xác khác đỡ xấu hơn, đỡ cũ hơn, đỡ hôi hơn dù bên trong vẫn lại đầy cứt. Tôi không biết đó là lớp nào ở trong chúng tôi; tôi không chắc liệu đó có phải lớp sâu nhất, dưới cùng của chúng tôi không. Tôi không biết; nghĩ đến đó thì tôi ngộ ra rằng hay buộc phải nhận rằng mình không biết gì hết.


(còn tiếp)