Nghệ thuật trình diễn, một sáng mùa hè, Granada (1) (trích từ "Life Navigator 25: Người tình của cả thế gian")

Họ hẹn gặp nhau ở Granada nhưng nàng đến muộn ba ngày so với đã hẹn và trong ba ngày đó chàng cứ như ôm mãi một dúm bùi nhùi không bao giờ ngừng âm ỉ cháy ở trong ruột. Đến ngày thứ tư, khi nàng xuất hiện, nhìn mặt nàng một cái là chàng quyết định ngay tốt nhất đừng hỏi gì hết. Chàng chỉ nói, cười và hành động đủ để nàng thấy chàng vui như thế nào khi lại được nhìn thấy nàng, dù sau ba ngày hay ba năm, và chàng sẵn sàng chia sẻ với nàng bất cứ chuyện gì xảy ra với nàng trong ba ngày đó nếu và khi nàng muốn. Với nàng lúc này thế là đủ. Đồng thời chàng kín đáo quan sát nàng, không phải dò xét, chỉ là quan sát, kín đáo, thật kín đáo mới được bởi chỉ cần hớ hênh một tí ti thôi là nàng sẽ hơi đanh mặt lại hỏi, lạnh tanh, Nhìn cái gì, hay một phản ứng tương tự, nếu không kèm lời thì càng đáng sợ hơn, và có các vàng chàng cũng không muốn như thế.

Họ ngồi ăn sáng ở một quán cà phê ngoài trời trên lưng chừng dốc, một lần nữa nhìn ra ngọn Sacromonte với những đường nét sắc như trong ảnh chụp laser. Việc ăn của chàng trở nên thú vị hơn gấp bội (tuy không nhất thiết có nghĩa là chàng ăn thấy ngon miệng hơn) bởi chàng vừa ăn vừa ngắm khuôn mặt nàng đang dường như bắt ánh sáng của chiếc đĩa bằng sứ màu hồng rất đẹp hắt từ dưới lên, làm cho khuôn mặt ấy như tỏa sáng với một màu hồng vừa đầy chất da thịt vừa không phải da thịt, có gì đó như là khoáng vật. Và chàng càng mê mẩn hơn bởi nàng có vẻ hoàn toàn không ý thức về cái nét mới bất ngờ và thuần phác này của mình, và bên cạnh đó nàng còn có cái vẻ như nếu nàng ý thức về điều đó đi nữa nàng cũng không quan tâm. Ngoài ra thì có vẻ như không có gì khác hơn bình thường ở nàng mặc dù riêng nụ cười của nàng thì chàng không bao giờ thực sự cảm thấy “bình thường” cả, với chàng nó luôn luôn đặc biệt, nụ cười đặc biệt của một trong số ít những người đặc biệt mà dường như, với nụ cười đó, có khả năng đường hoàng vượt qua mọi biến cố trên đời kể cả sự chết.

Chàng yên tâm khi thấy nụ cười đó, ngay cả khi chàng biết mình sẽ không thể đoán hoặc hình dung được cội nguồn sinh ra nó là ở đâu. Chếch bên trái họ, trên triền dốc của ngọn đồi lân cận (đồi La Golondrina chăng?), ở vị trí thấp hơn chỗ họ đang ngồi khá nhiều, bày ra cảnh tượng tuyệt đẹp của sân trong một khách sạn, toàn bộ các bức tường của những khối nhà cao vây quanh mảnh sân đó đều tuyền một màu xanh mướt nhìn đến nhức mắt của dây leo, lá cành dày đặc và đều đến nỗi không có bất cứ một viên gạch nào xuyên qua được nó mà lộ ra ngoài, hoàn toàn có thể hình dung là các bức tường ấy toàn bằng lá và cành, lá và cành ấy là bức tường duy nhất ngăn giữa các phòng ở đằng sau nó và không trung ở đằng trước nó, và, trên nền bức tường xanh đến nhức mắt ấy, điểm xuyết những mái đua của các cửa sổ suốt từ phải sang trái từ trên xuống dưới, xếp hàng theo những đường zích zắc thoạt trông có vẻ phức tạp lộn xộn song nhìn kỹ có thể nhận ra là theo một mẫu hình chung đều đặn và kỳ khu, những mái đua mỏng mảnh duyên dáng, hình như bằng một thứ vải bạt mềm, tất cả tuyền một màu đỏ thắm như là cánh một loại hoa hồng. Chàng biết nàng cũng đang quan sát khung cảnh đó như chàng, và đã hai ba lần chàng nhấp nhổm muốn nêu lên nhận xét hay đúng hơn là cái cảm giác ngờ ngợ, kỳ cục, khiến chàng hơi bứt rứt là hình như theo chỗ chàng nhớ thì mới cách đây mấy hôm khách sạn này còn chưa hiện hữu ở vị trí đó, chàng nhớ là mấy hôm trước ở triền dốc bên ấy có một dãy nhà tuyệt đẹp cao độ không đều nhau, chạy từ dưới lên trên, chàng muốn nói ra điều đó, song rốt cuộc chàng im lặng. Giữa lúc đó, hoàn toàn đột ngột, nàng nói, Đêm qua em mơ thấy em là cô gái con một làng chài... Lập tức chàng nghe như lưng mình lạnh đi hoặc là một đoạn tủy sống của mình co rút lại. Nàng có vẻ định nói tiếp ngay, nhưng lại dừng và thay vào đó bật một tiếng cười ngắn nghe hơi lạc lõng, hơi khác thường và khó hiểu, ít nhất với chàng thì vậy. Nàng nhìn thẳng vào mắt chàng như để đo lường tác động của điều mình vừa nói, đoạn nheo mắt, khẽ lắc đầu, như để gạt ra khỏi tâm trí bất cứ điều gì nàng vừa thấy ra được ở chàng. Nàng nói tiếp, giọng nhỏ nhẹ, tỉnh không, hoặc có vẻ tỉnh không, Làng chài ở miền nào hay xứ nào em chả biết nữa. Có chuyện gì xảy ra em chả nhớ, nhưng mà khi thức dậy em chỉ muốn khóc. Nàng im, cau mày trong một thoáng, rồi nhìn chàng và lại nhoẻn nụ cười quen thuộc khiến cho cái ánh sáng đẹp ấy một lần nữa bừng lên trước mắt chàng. Anh thấy có tức cười không, nàng nói. Chàng tiếp tục nhìn nụ cười của nàng và rồi miệng chàng cũng nở ra thành nụ cười trước khi chàng kịp nhận ra. Nàng nhìn chàng thêm khoảng hai giây, rồi thì, vẫn giữ nguyên nụ cười, nàng lại đưa mắt nhìn sang cảnh tượng sân trong khách sạn dưới kia với những bức tường bằng lá và những mái đua mềm màu đỏ.

Và bỗng dưng có một ý nghĩ thoáng qua trong đầu chàng, không phải như một tia chớp mà đúng hơn là như một bóng lá lay động trong làn gió mạnh, tức là nó không sắc, không chói sáng, mà là mờ, đen, khó nắm, không trọng lượng: nếu như ngay cả thời khắc này, khi họ đang ngồi đây ăn sáng nơi sân hiên một quán cà phê kiêm quán ăn trên triền dốc ở Albaycín, Granada, mó cũng chỉ là một giấc mơ thì sao? Nếu đúng vậy thì thật ra nàng vừa nói về giấc mơ trong một giấc mơ và nếu đúng vậy thì không ai và không cách nào có thể biết được còn có những tầng giấc mơ nào nữa, có bao nhiêu tầng giấc mơ chồng chất lên nhau, ôm chứa nhau, có phải số lượng chúng là vô hạn và con đường lần ngược về chỗ xuất phát của chúng, nguồn cội của chúng là một con đường không có điểm cuối?

Nhìn kìa, nàng nói, cắt ngang dòng ý nghĩ đó. Chàng nhìn mắt nàng, đoạn chú ý đến hướng xoay đầu – chỉ hơi xoay một chút – của nàng. Chàng nhìn sang hướng đó và trong khoảng hai ba giây chàng phân vân không biết có phải đây đúng là hướng nàng muốn chàng nhìn theo hay không. Không có gì khác thường ở đó, ít nhất là so với cách đây chừng một phút. Ít nhất là có vẻ như thế. Ở phía đó là biển, biển như ngày hôm qua tuy không chắc là có như mọi khi hay không, với màu xanh nổi tiếng của biển Địa Trung Hải, một màu xanh ngắt thuần khiết, nhìn đến nhức mắt, như thể chỉ có thể có trong một giấc mơ về biển, một giấc mơ không bao giờ có thể thành thực tại, một giấc mơ vẫn tồn tại trong thế giới có thật này, ở sau lưng nàng. Nhưng dù có như vậy đi nữa chàng vẫn đang không nhìn thấy được cái mà nàng muốn chàng nhìn. Hay chàng lầm? Dọc theo vịnh biển xanh đến mức không thể có thật đó là những ngôi nhà lô nhô cái ở cao hơn cái ở thấp hơn, “nhỏ xíu như những cái nhà đồ chơi” nhiều kiểu nhiều màu, những màu khác nhau song đều là những màu dịu nhẹ, màu vàng phớt giống như quả mơ chớm chín, màu xanh nõn chuối nhạt, màu xanh da trời rất sáng, màu cam phơn phớt, màu hồng của hoa đào phai, những căn nhà mà mãi bây giờ, sau bao nhiêu năm sống trên đời, chàng mới nhận ra là có thể đẹp đến thế, chúng có thể làm nên một vẻ đẹp như thế khi nhìn từ xa, một phần sự đăng đối hoàn hảo không thể tách rời với màu xanh siêu thực của biển. Rất có thể cái nàng muốn chàng nhìn chẳng là gì khác ngoài cảnh này, cảnh mà có thể hôm qua chàng đã thấy còn hôm nay chưa thấy, chưa thực sự thấy, nhìn song không thấy, nhưng chàng vẫn cứ cảm thấy không thật an lòng, hơi băn khoăn với cảm giác rằng thật ra không phải như vậy, rằng giống như thể nàng đang muốn chàng thấy một thứ gì đó vô hình mà kỳ thực chỉ mình nàng thấy được nhờ một thứ giác quan đặc biệt còn chàng thì không. Chàng chờ thêm chừng một giây rồi mới quay sang nàng với một ý ngầm hỏi mà chàng tin nàng sẽ nhận ra. Và thốt nhiên cái chàng nhìn thấy như thể có mang một cái gì đó cứng chọc vào mắt chàng. Mất chừng một giây hoặc hơn chàng mới nhận ra cảm giác đó là do chàng thấy mắt nàng hình như đẫm nước, rất giống như nàng đang khóc dù nếu bảo nàng đang khóc thì chưa chắc đã phải. Và trong nháy mắt chàng nhớ lại rằng nàng là người không dễ khóc như thế nào trong một số tình huống hay vấn đề và dễ khóc ra sao trong một số tình huống hay vấn đề khác. Lệ ai chan chứa hơn người, câu đó vừa không đúng vừa thật đúng với nàng. Cảm giác như thể nước mắt có thể ứa ra khỏi nàng vào lúc bất ngờ nhất do một nỗi đau từng hiện hữu trên thế giới cách đây hàng ngàn năm và vẫn đang hiện diện bằng một cách nào đó trong không khí. Chàng thấy vậy thì hiểu ngay rằng mình không nên hỏi gì mà tốt hơn hãy cố nhìn cho ra cái nàng đang thấy và muốn chàng thấy, cho dù rất có thể việc này chàng sẽ không làm được. Chàng lại nhìn những căn nhà duyên dáng tuyệt đẹp nhiều màu nhấp nhô cao thấp dọc triền đồi đó, tắm trong ánh nắng rực rỡ tràn trề của buổi sáng, bầu không khí trong vắt đến độ mỗi phân tử của nó dường như đều mang một phẩm tính giống như lăng kính pha lê, biển xanh và có vẻ sâu đến độ nhìn nó và được trầm mình trong nó chắc chắn là một hạnh phúc viên mãn. Nàng đang thấy cái gì ở đó? Một cái gì cụ thể, đặc biệt? Cái gì? Chàng cố gắng căng mắt nhìn, dồn vào đó sự chú tâm mà trong vô thức chàng những mong có thể sánh với sự chú tâm của con chim ưng ở tít trên cao đang theo dõi động tĩnh của một con gà con trên mặt đất. Hoặc hơn thế.

Đến một lúc chàng có cảm tưởng mình nắm bắt được một chuyển động cực nhỏ nào đó của một vật thể nhỏ xíu nào đó trên nền khung cảnh kia, nhỏ xíu là do khoảng cách chứ không phải vì bản thân nó nhỏ, có lẽ là một bàn tay vừa kéo tấm rèm một ô cửa sổ nơi một trong các căn nhà nhiều màu trông như những hộp đồ chơi kia, chàng cảm thấy mình càng lúc càng tin chắc rằng đúng như vậy mặc dù nếu có một người thò đầu ra khỏi một trong các ô cửa sổ kia thì chàng sẽ không thể nhìn ra đó là đàn ông hay đàn bà, người lớn hay trẻ con; muốn vậy chàng phải có ống nhòm. Và giữa lúc đó chàng lại có một cảm giác khác, rằng cái chuyển động cực nhỏ mà chàng nắm bắt được ấy không phải của một người hay một sinh thể nào mà là một cái cựa mình cực nhẹ, có thể là một nhịp thở bất thần lộ ra ngoài của một trong các căn nhà kia hoặc của toàn bộ các căn nhà kia như một đồng nhất thể hoặc của triền đồi nơi chúng đang tựa lên như những đứa trẻ bám trên thân thể bà mẹ lớn. Tim chàng như khẽ rùn lại một cái bởi cảm tưởng đó. Chàng hít một hơi dài, tự trấn an bằng cách tự nghĩ đó chỉ là một ảo giác, không hơn. Nhưng gần như liền sau đó một lần nữa chàng bắt gặp mình đang nhận ra một chuyển động cực nhỏ trên nền cái cảnh trí tưởng như hoàn toàn tĩnh lặng hoặc đã trở lại hoàn toàn tĩnh lặng kia (tĩnh lặng một phần vì không có gió, phần khác vì nắng sáng tuy tràn trề nhưng sức nóng của ban ngày lại chưa đủ lớn để làm cho không trung nhìn từ xa có vẻ rung rinh chập chờn do chuyển động của các lớp không khí có nhiệt độ chênh lệch nhau và của hơi nước). Chàng chớp mắt một lần, hai lần, ba lần để bảo đảm rằng đó không phải ảo giác. Chàng vẫn có thể cảm thấy mình đang nhìn ra được một cái gì đó chuyển động, dù chỉ một cách mơ hồ giống như cảm thấy chuyển động bơi của một con cá to ở sâu chừng một mét trong làn nước chẳng mấy trong, hay cảm nhận được sự hiện diện của khối nước khổng lồ của hồ hay biển hoàn toàn khuất dưới sương mù dày đặc. Chừng như chàng sẽ chỉ có thể thực sự nắm chắc được nó, cái chuyển động ấy, chủ thể hay nguyên nhân của cái chuyển động ấy nếu như chàng có một cặp mắt có khả năng nhìn thấu được cấu trúc của từng phân tử nếu không phải từng nguyên tử của vạn vật. Nhưng chàng vẫn đang thật sự lĩnh hội được chuyển động đó! Chàng biết vậy là do chàng cảm thấy như có một hòn bi sắt lăn chậm và miết nhẹ lên tim mình, tốc độ di chuyển của nó là tương đương với tốc độ của cái chuyển động mà chàng cảm được nhiều hơn thấy được ấy.

(Còn tiếp)

Nhớ mãi một giờ yêu đương nàng đã trao tôi (Trích tiểu thuyết - Phần 10)

Một gã đàn ông đứng đó, cạnh cửa ra vào, bên tay trái chúng tôi. Trong khoảnh khắc tim tôi như ngừng đập, tưởng thấy trước mặt mình một hồn ma. Nếu kẻ này quả thật cấu tạo bằng vật chất thì tuồng như y lọt vào được đây bằng cách tự làm mình tan thành khí, luồn qua khe cửa rồi sau đó tụ nguyên hình trở lại. Hẳn chỉ có thể là thế, hẳn chỉ có thể y là vật chất, dù vật chất dạng gì đi nữa. Song mặt khác, nếu y thực sự không phải hồn ma thì giải thích làm sao nỗi khiếp đảm tột cùng đang khiến Jazmina biến dạng hoàn toàn, mặt nàng méo xệch theo một kiểu khiến tôi không thể không nhớ tới “Tiếng kêu” của Edvard Munch trong khi thân thể nàng rúm lại giống như món quần áo vừa giặt được sấy khô và vắt kiệt. Hai bàn tay nàng co quắp giống như ở một cô gái đang bị tra tấn bằng điện cao thế mà tôi từng thấy (và khó mà quên) trong một bộ phim, và, mặc dù cả hai chân tôi như đang lỏng ra, tôi cảm thấy một số phần của cơ thể tôi đanh lại.


T… T… Tibor, a… a… anh làm gì ở đây? nàng nói, tiếng răng đánh lập cập đệm theo và cắt nhỏ lời nàng.

Tibor, tôi thầm nhắc lại. Vậy thì ít nhất y không phải hồn ma vô danh, y có tên. Ý nghĩ đó, dù một cách kỳ cục và có lẽ vớ vẩn, khiến tôi bắt đầu thở nhẹ hơn một chút, nghe tim đập chậm lại một phần, và bắt đầu - dẫu thoạt tiên hơi chật vật - tập hợp đủ tâm trí để hướng vào ngoại diện của kẻ không mời mà tới này.

Tibor, chủng da trắng, trạc từ 35 đến 42 tuổi, da có sắc nâu, hoặc có thể ô liu, tóc đen, mẫu điển hình cho người Nam Âu và Mỹ La tinh. Ăn mặc tuềnh toàng - cũng như khá nhiều người phương Tây đến xứ này ăn mặc tuềnh toàng, như thể toàn bộ đất nước này là bãi biển đối với họ -, áo sơ mi lụa sặc sỡ chim cò phanh ngực, quần soóc màu ghi, dép cao su, một sợi dây chuyền bằng vàng hoặc mạ vàng mỏng tang quanh cổ, đầu to, cằm vuông một cách khác thường, mắt nâu, lồi, đôi vai quá rộng đến nỗi, tuy y không cao lắm, không quá cao so với tôi, song dường như toàn bộ khung cửa và vùng không gian quanh nó bị sự hiện diện của gã làm cho biến mất. Tiếng thở hổn hển. Tôi nhận ra rằng đó là tiếng thở của Tibor chẳng khác gì của Jazmina; cô gái, vì khiếp đảm, gã kia, không rõ liệu có phải vì thịnh nộ.

Tôi đã bảo tôi sẽ là hồn ma theo cô xuống địa ngục mà, phải không? gã nói, giọng trầm, điềm tĩnh, nói xong dừng lại thở, tiếng Anh chuẩn xác, cách phát âm rõ là không phải của người bản ngữ, không phải của người Đức, người Scandinavia, người Pháp, người Ý. Vẻ chán chường, bực bõ, u sầu, sưng sỉa, gã nhìn quanh phòng: gã như đứa con nít biết mình vừa thắng trong một cuộc chơi mà đã từ lâu nó chả còn mảy may hứng thú nhưng không được phép bỏ dở, người ta không cho bỏ. Miệng gã không cười, không dấu vết của cái gọi là cười, tuy giọng gã hơi nhuốm âm sắc mỉa mai, vốn lẽ ra có thể diễn dịch thành một cái cười.

Đồ con heo này là sao, gã hỏi, không nhìn tôi, không nhìn Jazmina. Gã dùng từ Tây Ban Nha “chancho”, tình cờ mà tôi biết chữ ấy.

Anh… anh không được làm gì… Jazmina lập bập nói.

Cô bắt đầu chỉ bảo tôi làm gì và không được làm gì từ khi nào vậy hả, đồ đĩ?

“Puta”, lại một trong vài chữ Tây Ban Nha mà tôi biết.

Anh… anh… nàng lắp bắp, sự khiếp đảm trong mắt nàng, trong khóe môi giật giật của nàng lúc này đã bắt đầu pha lẫn nét phẫn uất.

Tôi khẽ rướn lưng cố nhìn thấy một phần khung cửa qua vai Tibor, cố nhớ lại xem ban nãy, sau khi tôi vào nhà - dường như đã lâu lắm rồi - Jazmina có xoay chìa khóa, cài chốt trong hay không. Tôi không nhớ được.

Gã tiến tới một bước, uể oải, đáng sợ, đáng sợ trong uể oải, một con thú ăn thịt đã quá ngán ngẩm trò săn mồi và giết nhưng không thể thôi không làm nữa, vì đói, vì đó là việc nó sinh ra để làm, vì đó là việc duy nhất để nó cảm thấy là chính mình, tôi cảm thấy như thế.

Đứng nguyên đó, Jazmina vừa lập cập lùi lại vừa hét.

Em tưởng tôi có thể quên em đã làm gì với tôi hay sao, Carmelita?

Nàng gần như đã lùi tới sát tường, một bên hông tựa vào cái tủ lạnh con kê sát chân giường.

Tôi cầu xin anh… Nàng siết chặt hai tay giơ ra phía trước, miệng méo, cằm run: động tác và dáng điệu quen thuộc như trong một đoạn phim lặp đi lặp lại hàng triệu lần trên màn ảnh rộng cõi nhân thế. Tôi/em không biết còn nợ anh điều gì, nhưng tôi/em mong anh có thể buông tha cho tôi/em… nàng nói, ban đầu vẫn lắp bắp, song càng về cuối càng trôi chảy, càng nhanh, trôi chảy nhờ nhanh, nhờ năng lượng, sức mạnh và sự cấp thiết của điều nàng cần phải nói. Đồng thời, miệng nói, mắt nàng liếc sang tôi, dường như nháy với tôi, rất nhanh, quá nhanh, hay chỉ là tôi cảm thấy thế, tôi thấy thế là bởi tôi chờ đợi nàng làm thế.

Gã tiến tới bước nữa: cũng như bước đầu, một bước vừa phải, không quá ngắn, không quá dài, không quá nặng, không quá nhẹ. Gã còn cách nàng khoảng hai mét rưỡi, từ hai mét tới hai mét rưỡi.

Căn hộ Jazmina thuê hơi quá nhỏ để nàng có thể lùi tiếp.

Tôi cân nhắc rất nhanh việc xen vào chắn giữa gã (Tibor?) và nàng (Jazmina?). Vị tất đã có ích. Tôi không phải một cao thủ võ thuật, hai cánh tay tôi quá mảnh, quá ít cơ bắp so với tay gã. Tôi đảo mắt thật nhanh quanh mình: có thể tôi cần một vật cứng, nặng, chắc. Vị tất đã có ích. Một lần nữa tôi nhớ lại - trong khoảng một phần giây - tất cả những gì tôi đã đọc, nghe và nghĩ cho tới khoảnh khắc này. Tôi nghĩ - thoáng nghĩ - một lần nữa đến việc thử/cố can thiệp bằng lời nói, bằng sức mạnh của lời nói, của sự cảm hóa hoặc ít nhất là mong muốn hay ý đồ cảm hóa. Vị tất đã có ích. Mặt khác, tôi phải làm gì đó. tôi không cảm thấy mình có thể rút lui mà không làm một cái gì.

Em nghĩ là em bay khắp bốn phương trời như chim và quên phứt tôi đi thì tôi có thể nhắm mắt ngủ yên dưới mồ hay sao, Carmelita?

Này anh, tôi nói, dằn mạnh, sao cho gã phải chú ý tới tôi. Để tôi…

Mày, đồ lợn, cút ngay khỏi đây, gã gầm lên, lần đầu tiên quay sang tôi.

Gã xoay hơn nửa người về phía tôi, nhìn tôi từ đầu tới chân, có vẻ lờ đờ bất quyết trong nháy mắt, rồi đột ngột chồm tới. Ngay lúc đó Jasmina lao vào giữa hai chúng tôi, choàng tay ôm lấy gã, và lập tức gần như bật ngửa ra sau, xô lưng vào tôi, bởi động năng lớn hình thành từ trọng lượng và đà chồm tới của gã, nhưng rồi nàng trụ vững được và kìm gã lại bằng một sức mạnh không ngờ. Đừng… nàng kêu lên, nhưng lời nàng bị cắt cụt vì một âm thanh chát chúa khi gã đàn ông chỉ bằng một động tác gỡ phắt tay nàng và táng một quả thôi sơn vào thái dương nàng.

Nàng lăn quay xuống sàn, và sau đó, trong nháy mắt, gã tỏ vẻ phân vân không biết sẽ cúi xuống dựng nàng dậy mà thoi tiếp cho nàng vài quả hay là bỏ nàng đó mà xông vào tôi.

Dừng ngay, tôi hét, biết rõ việc đó vô ích.

Gã xông vào tôi.

Tôi lùi lại, mong sẽ tránh được đòn tấn công. Tôi chậm khoảng một phần giây. Một tay gã kịp túm lấy bên ve áo tôi, lôi bật tôi về phía gã. Trong nháy mắt mọi vật xung quanh tôi thụt xuống bên dưới tôi và ngay sau đó vọt bắn ra xa khỏi tôi về phía trước. Một bề mặt cứng như đá đến lượt mình ập tới đập rất mạnh vào lưng tôi và ngay sau đó hình như cũng chính nó từ phía dưới dâng vụt lên phang sức nặng vật chất trơ của nó vào tôi.

Đó, dĩ nhiên, là những ấn tượng và cảm giác được trực nhận bằng thể xác và giác quan tôi. Còn, sau đó, bằng con mắt kẻ đứng ngoài, tôi có thể nói bằng ngôn ngữ của các sự kiện, các tiếp xúc và va chạm giữa những vật thể, các hành động, như thế này.

Tibor túm cổ áo tôi, nhấc bổng tôi lên như nhấc một đứa con nít, ném tôi vào bức tường đằng sau tôi, lưng tôi đập vào tường, cả người tôi rơi thịch xuống sàn, ngay cạnh cái tủ con đầu giường. May mắn là, hoàn toàn nhờ tình cờ, đầu tôi không dộng vào tường, cũng không cộc vào các góc cạnh của tủ hay giường, và cũng không nện xuống sàn khi tôi chạm đất. Cho nên, mặc dù lịm đi vì đau, tôi không ngất, tôi vẫn còn đủ ý thức để nhận biết điều này, điều có ý nghĩa quyết định đối với những gì xảy ra sau đó.

Khi tôi cố gượng dậy, cố giằng mình ra khỏi cái đau như thể người tôi đang dần dần nứt làm đôi do một đường toác giữa hai bả vai kéo dài dọc suốt lưng gây ra bởi một lưỡi rìu, tôi thấy, ban đầu mờ ảo như trong sương, hay qua một màn nước từ mắt tôi tuôn ra, hai thân người đang tiếp xúc với nhau theo một cách mà thoạt tiên tôi không tài nào luận ra được. Thế rồi, khá nhanh, hoặc do màn sương đó mỏng đi hoặc có một nguồn sáng không rõ từ đâu bắt đầu rọi xuyên qua nó, hoặc do màn nước mắt bắt đầu ngưng chảy, tôi dần dần nhận ra bản chất sự kết hợp này giữa hai thân thể kia.

Cái ban đầu có vẻ như người đàn ông đang ghì chặt người đàn bà mà hôn - chỉ có điều nếu vậy thì mặt anh ta tiếp xúc với mặt cô ta dưới một góc độ hơi dị thường - hóa ra kỳ thực là người đàn ông đang siết không phải quanh thân người đàn bà mà là quanh cổ cô ta. Dưới sức mạnh được dồn đến mức tận cùng của vòng siết đó, đầu người đàn bà ngật hẳn ra sau còn thân thể cô ta thõng xuống xuôi xị giống như vừa đột ngột mất hết xương; đầu cô ta do vậy nằm ở vị trí thấp hơn rất đáng kể so với đầu người đàn ông, đó là lý do khiến cho cái nụ hôn mà tôi tưởng thấy lúc ban đầu có vẻ như diễn ra theo một cách có phần khác lạ. Và khuôn mặt người đàn bà, càng lúc càng ngật sâu ra đằng sau theo đà kéo dài của cú siết bởi hai bàn tay người đàn ông - kéo dài một cách không còn thực sự cần thiết -, càng lúc càng tím ngắt, mắt trợn, miệng há, lưỡi thè, càng lúc càng trở nên thích hợp hơn với lối mô tả “giống như khuôn mặt của bản thân cái chết”, đó là một khuôn mặt - một cảnh tượng - mà chừng nào còn sống tôi sẽ không bao giờ quên.

Và, sau khoảng hơn một giây, có lẽ là khoảng thời gian vừa đủ để tâm trí tôi ghi nhận trở lại sự hiện diện của bản thân mình, ghi nhận sự kiện vừa xảy ra và lĩnh hội được tương đối đầy đủ ý nghĩa cũng như tầm cỡ của nó, có một sự thay đổi lớn, thật lớn - liệu có thể gọi là khủng khiếp - diễn ra bên trong tôi: người ta mô tả rằng nó giống như toàn bộ máu trong người đột nhiên sôi lên. Tôi chiến đấu một cách tuyệt vọng để cưỡng lại cơn sôi này, cùng lúc cố hết sức để buộc mình tin điều mình đang thấy không phải là thật. Tuy nhiên cơn sôi này mạnh hơn tôi, chúng là những lực của thực tại mà trước mặt chúng ý chí cá nhân của tôi cơ hồ bị nghiền nát.

Dù vậy lý trí tôi vẫn hoạt động, sáng sủa, tỉnh giác. Tôi nhận thức rằng mình đang đờ ra như hóa đá, biết rằng không thể để điều này kéo dài, rằng cần phải chuyển động, cần phải hành động. Và, như nhờ ánh sáng của một tia chớp lóe trong tâm trí, đột nhiên tôi nhớ lại cái nháy mắt mà nàng (Jazmina? Carmelita?) đã gửi cho tôi. Không, nó có thật. Tôi đã không tưởng tượng ra nó. Nàng nói gì với tôi? Vận mệnh của vũ trụ tùy thuộc vào việc tôi hiểu hay không thông điệp nàng cố gửi cho tôi. Tôi không thể phụ lòng mong đợi của nàng, nếu không thì tôi thực sự đáng chết, chết như nàng đang chết và đã chết…

Máu vẫn phừng phừng trong huyết mạch, người đau như dần, trước mắt lại giăng một màn mờ như sương, tôi rặn hết sức bình sinh gượng dậy, đưa cặp mắt như lòa tìm vật gần nhất ở gần tôi. Cái tủ con đầu giường. Gần sát tôi. Tôi vươn người về đó - trời sao xa đến thế! -, lần mò tìm gờ dưới của ngăn kéo trên cùng. Đây rồi. Tôi kéo nó ra, thọc tay vào, sờ soạng. Một vật cứng, lạnh, thoạt chạm vào đã thấy nằng nặng. Nó đó. Nàng đã không cố gắng thông đạt với tôi một cách vô ích.

Tôi cầm ngay lấy nó, nhấc lên, rút nhanh ra khỏi ngăn kéo, xoay mình lại đối diện hai hình người trước mặt. Tôi lập tức nhận ra rằng màn sương trước mắt đã biến mất như có bàn tay vừa giật nó khỏi tôi. Cơn sôi trong máu tôi vẫn tiếp diễn. Nhưng bây giờ tôi không còn phải khổ sở cố cưỡng lại nó nữa. Giờ thì nó là tôi.

Tibor (Tibor?) ngoảnh lại, gã như đã nghe tiếng động và nhớ ra là tôi vẫn còn ở đó. Và rồi, như thể sực nhớ ra thêm một điều nữa rằng tay gã vẫn đang nắm giữ một thứ không còn cần nắm giữ, gã buông tay, và thân thể người đàn bà, rốt cuộc cũng được trả tự do để có thể hoàn toàn thuận theo sức hút của trái đất, liền đổ sụm, không quá nhanh không quá chậm, xuống sàn nhà. Có gì đó trong chuyển động này, cũng như trong cái âm thanh gọn, đục khi xảy ra sự tiếp xúc giữa hai khối vật chất rắn và trơ, nó khiến cho tôi, thêm một lần nữa, nhận thức rõ một điều không thể lầm rằng người đàn bà đã thực sự chết. Cảm nhận này có thể không mạnh hơn, song chắc chắn hơn so với cảm giác khi tôi nhìn thấy bộ mặt của cái chết trên khuôn mặt nàng.

Gã xoay hẳn người lại, đối diện tôi, nhìn tôi bằng cặp mắt vô cảm, như con rô bốt vừa ghi nhận được rằng còn một việc phải làm.

Tôi có vật này trong tay tôi. Và dường như, trong khoảnh khắc, toàn bộ vũ trụ của tôi, lý do tồn tại của tôi, của nàng, của thế giới này tập trung ở đó. Tôi nắm nó thật chắc, biết rằng nếu để vuột nó mình sẽ thôi hiện hữu.

Gã rút trong túi quần ra vật gì đó.

Gã bật đánh tách, vung lên.

Lóe sáng.

Con dao.

Gã chĩa dao xông vào tôi.

Tôi giơ tay ra trước mặt, ngang tầm mắt, bóp cò.

Một tiếng tạch nhẹ. Quá nhẹ. Có gì không ổn sao? Không lẽ. Không thể nào. Không có thời gian nghĩ. Tôi lại bóp. Một. Hai. Vài lần. Tạch. Tạch. Tạch. Lại tạch. Tôi chịu thua, không tiếp tục bóp. Sau đó là yên lặng hoàn toàn.

Trong yên lặng đó tôi nhìn người đàn ông (Tibor?) trước mặt. Gã đó, lù lù một đống, bất động, câm lặng, tuồng như không hiểu và không thể tin chuyện gì vừa xảy ra với mình, xảy ra trên thế giới này, và đang chờ xem điều gì nữa xảy ra kế tiếp, xem liệu có đúng như gã mong đợi rằng đó chỉ là ảo giác, rằng điều có vẻ vừa xảy ra kỳ thực là không xảy ra.

Tôi cũng chẳng tin điều đó nhiều hơn gã, mặc dù có lẽ tôi đang ở vị trí có thể nhìn thấy trực diện và trọn vẹn hơn những đốm máu đỏ ối đang càng lúc càng loang rộng trên ngực và bụng áo gã. Song dĩ nhiên, điều đang khiến gã không tin vào mắt gã, gã đang buộc phải tin vì nó đang làm chuyển hóa dần dần các thứ bên trong gã. Sự chuyển hóa này ban đầu chậm, về sau nhanh, càng lúc càng tăng tốc một cách khôn cưỡng và phi nhân. Tôi đọc được điều đó ghi rõ trong mắt gã - sự tăng dần của lòng trắng và sự mờ đục nơi mắt gã - và sự biến sắc của da mặt gã: khuôn mặt từ chỗ bừng bừng sự sống và lòng quyết sống chuyển thành sự vắng mặt càng lúc càng chắc chắn của linh hồn.

Gã từ từ quỵ xuống trước mặt tôi: tôi như thấy rõ sự sống đang thoát nhanh từ bên trong gã ra ngoài qua các lỗ thủng mà tôi vừa mở trên người gã, “như nước trong bồn tắm tháo ra ngoài qua lỗ thoát”. Tiếng động khi thân xác gã tiếp xúc với sàn nhà không gây cho tôi tác động hay ấn tượng mạnh như tiếng động mà thân thể Jazmina (Jazmina? Carmelita?) gây ra: mắt tôi đã thu đủ bằng chứng về sự chết này.

Tôi biết mình không nhất thiết phải nhìn lại gã (Tibor?) một lần nữa để xác nhận với chính tôi việc tôi vừa làm. Nhưng tôi nhìn. Tôi nhìn cặp mắt đã đứng tròng giống như mắt con cá nằm trên thớt. Tôi nhìn máu sủi bong bóng ứa ra từ mép. Về phần người đàn bà (Jazmina? Carmelita?), tôi biết mình sẽ không nhìn lại, tôi không đủ sức, ít nhất là mặt nàng thì không. Tiếng động mà thân xác nàng gây ra lúc nãy, cùng với cái gì đó nơi tư thế của nàng phút này giữa sàn nhà, nơi hai bàn chân nàng trơ trơ nằm đó, khiến cho dường như nếu lúc này tôi nhìn thẳng vào nàng thì sự chết ở nàng bằng cách nào đấy sẽ lan sang tôi.

Vả chăng chỉ trong giây lát sự chết mà tôi gây ra cho kẻ kia không còn là trọng tâm chú ý của tôi. Tôi nhanh chóng chuyển sang bận tâm đến những gì đang diễn ra với chính tôi - nhịp đập thình thình của tim tôi, sự run bần bật của hai tay tôi (mới nãy khi bóp cò chúng không run như thế, chi tiết này tôi nhớ rất rõ), sự rung giật của quai hàm. Tuy nhiên thứ lớn nhất chiếm lĩnh tâm trí tôi khi này là cái gì đấy giống như nỗi ngạc nhiên, ngạc nhiên thấy mình đang quan sát sự run và sự giật của thể xác mình bằng một ý thức sáng sủa và tỉnh táo như thế. Rồi cũng với sự sáng sủa và tỉnh táo này tôi lần ngược trở lại những gì đã xảy ra trong tâm trí tôi trong chốc lát vừa qua và nhận ra rằng cú sốc lớn nhất không phải là do sự kiện tôi vừa nã súng vào một con người (việc tôi chưa bao giờ làm và chưa bao giờ nghĩ có lúc sẽ làm), mà do sự bất ngờ khi tôi cuối cùng cũng hiểu ra rằng khẩu súng trong hộc bàn ngủ của nàng (Jazmina? Carmelita?) là một khẩu có gắn bộ hãm thanh. Và tôi quan sát thấy tim tôi như thắt lại thành từng gút không hẳn vì bản thân việc nàng đã chết - đang nằm đó chết - mà là bởi nàng chưa kịp nói hết điều nàng đang định nói và muốn nói, về âm nhạc Việt Nam và bản thân nàng, âm nhạc và nàng, thế giới và nàng, những khả năng mà tất cả đều có, những gì mà tất cả đều có thể trở thành. Nói cách khác, nỗi đau lớn nhất của tôi lúc này - nếu có thể gọi đó là nỗi đau - không phải là vì chuyện có một thế giới không thể lặp lại vừa bị buộc phải chấm dứt ở đây, mà vì tôi đã nhận ra rằng hóa ra, rốt cuộc thì cái đang choán phần lớn tâm trí tôi lúc này là sự không thỏa mãn, không bao giờ còn có cơ may được thỏa mãn một nhu cầu tri thức của tôi. Cái ý nghĩ này, chính nó, làm tôi đau hơn so với nỗi đau vĩnh viễn mất Jazmina, Jazmina mà tôi mới tìm thấy được và nay vĩnh viễn không bao giờ có nữa, cái nỗi đau mà tôi biết là cũng đang hiện hữu rành rành đây trong máu tôi và chẳng phải là không mãnh liệt.

Thế rồi, tay run, hàm rung, tim đau, đầu óc tôi bắt đầu dồn sang một đối tượng khác: làm sao, làm sao, làm cách nào tôi thoát khỏi tình trạng này, nơi chốn này, khoảnh khắc này của đời tôi. Tôi cần phải thoát. Tôi cần phải thoát, cần phải thoát, để làm việc gì đó vô cùng hệ trọng mà tôi phải làm, mặc dù bản thân việc đó bây giờ dường như xa xôi đối với tôi giống như hòn sỏi rơi xuống lòng một dòng suối cách đây hàng thiên niên kỷ. Và tôi một lần nữa ngạc nhiên trước sự sáng rõ và tỉnh táo của trí óc mình trong việc duyệt qua với tốc độ hẳn là như máy tính tất cả những gì tôi cần phải làm và có thể làm để cho tôi được thoát, những con đường nào mà diễn tiến các sự kiện có thể đi theo sự sắp đặt và ý chí của tôi. Đầu óc tôi vận hành tốt theo chức năng của nó trong khi tay tôi vẫn run và tim tôi vẫn đập mạnh hơn thường, chỉ có hàm tôi thôi không rung nữa, một phần bởi tôi gồng lên để ghìm nó lại. Những cách khác nhau để xóa sạch dấu vết sự có mặt của tôi. Sự có mặt của khẩu súng. Các dấu tay tôi. Những con mắt có thể nhìn thấy tôi. Những điều người ta có thể suy diễn dù họ không trông thấy hành tung và đường đi nước bước của tôi. Sự may mắn khó ngờ mà tôi được hưởng do khẩu súng này không gây tiếng nổ. Và, song song với sự vận hành cật lực của óc tôi, một phần khác ở trong tôi như thể đứng ngoài tôi mà nhận xét rằng phút này tôi đang ngồi đó, cùng hội cùng thuyền với cái cộng đồng những kẻ từng làm một việc giống tôi, từng làm một việc giống tôi và không có khả năng nghĩ đến gì khác ngoài những gì tôi nghĩ bây giờ, và cho dẫu bằng tài trí của mình tôi có thể thoát khỏi tất cả những cái lưới mà xã hội loài người có thể chăng ra để bắt tôi thì vẫn có một thứ mà tôi không bao giờ thoát khỏi, đó là cái thực tại rằng tôi đã giết một người, dù tôi có từng sống như thế nào, từng nghĩ từng làm gì từng vui và từng đau bởi cái gì đi nữa thì giờ đây tôi đã giết một người, giờ đây tôi đã hoàn toàn kẹt trong thực tại, vĩnh viễn không còn khả năng hay cơ hội thoát khỏi cái thân phận này, kẹt cứng trong thực tại. Tôi còn có thể làm gì khác, việc mà đáng ra tôi đã phải làm, đã cố gắng làm, nhất định phải làm - lúc này đây tôi nhớ là có nó nhưng cụ thể nó là gì thì tôi không nhớ nữa, giống như một nỗi thôi thúc mơ hồ vẫn còn sót lại nơi tôi từ một giấc mơ, cũng như tôi có mang máng nhớ là đã có lúc tôi mang cái gì đấy giống như một sức mạnh lớn hơn bình thường một chút hầu có thể làm việc ấy -, một khi tôi đã ở đây trong cái tình thế vĩnh cửu này, kẹt trong thực tại, vĩnh viễn kẹt trong cái vũng lầy hắc ám và phi lý đến độ lố lăng có tên là thực tại. Vài giờ sau, ngồi ở một quán bar, trước ly đồ uống, nhìn không thôi hai bàn tay mình để trên bàn, tôi tiếp tục nghĩ không thôi về điều đó. Tôi không nghĩ tới người đàn ông, người đàn bà, khẩu súng, căn phòng tôi để lại sau lưng. Tất cả dường như đã trong phút chốc biến thành vùng trắng, một đốm mù trong ký ức tôi. Tôi nghĩ về thân phận mình, cái thân phận càng lúc càng nhỏ bé và mờ mịt trong khi cái đốm mù này càng lúc càng tỏa rộng càng choáng ngợp và cả vũ trụ này cũng không đủ nhiều và sâu hầu an ủi cho tôi. Khách trong quán không ngừng tán chuyện và cười nói, mấy tay bồi không ngừng tới tới lui lui, kèn saxo không ngừng uốn éo nỉ non giai điệu Diễm xưa, ngoài bức tường toàn kính mưa bụi giăng như một thứ mạng nhện mỏng tang không ngừng chuyển động, lấp lánh như vàng trong ánh đèn đường.
 

Nhớ mãi một giờ yêu đương nàng đã trao tôi (Trích tiểu thuyết - Phần 9)

Câu hỏi đột ngột của nàng khiến cho một chỗ nào đó trong tôi như khẽ giật thột lên, một phản xạ hơi kỳ lạ bởi tôi cũng hoàn toàn có thể dùng mấy chữ “thoáng đờ ra” để mô tả nó. Không phải vì câu hỏi của nàng bất ngờ đối với tôi - nó được đưa ra đột ngột thì có thể, song bất ngờ thì không. Cái làm cho tôi rúng động (còn có thể mô tả nó như vậy nữa) có lẽ là cung cách, dáng vẻ, giọng điệu của nàng khi nàng hỏi, và trữ lượng của cái ẩn ngữ mà nó mang, gánh nặng của sự chờ đợi mà không nhất thiết là nó đặt vào tôi. Sự nghiêm trang của nó và - tuy có vẻ nghịch lý - vẻ giễu cợt của nó.

Em là một phụ nữ đa cảm, nhưng chắc chắn không phải là tình cảm chủ nghĩa, lặng một chút, cẩn thận chọn từ, tôi nói.

Tôi còn định nói thêm, nhưng chợt nhận ra rằng một mặt tôi có quá nhiều điều để nói hoặc điều tôi muốn truyền đạt đến nàng lớn hơn khả năng tôi, mặt khác tôi không biết mình nên và có thể nói gì. Vài phương án lóe qua trong đầu tôi như những ánh chớp, song tôi hiểu ngay rằng đó là những lời quen thuộc, có lẽ thảy đều giả tạo, rỗng và vô ích.

Anh không nói được phải không, ha ha ha. Không nói được phải không, nàng cười khanh khách, khẽ bợp gáy tôi, đoạn nàng thôi cười và nhanh chóng trở nên nghiêm trang. Thế là tốt, tốt, tốt hơn nhiều, anh biết không. Em không tin những người có thể nói trơn tru bất cứ cái gì, bất cứ lúc nào, bất cứ ở đâu, cái ấy không giống với con người, cái ấy không phải là con người. Con người có nghĩa là có những lúc không thể không im lặng, không thể làm gì khác ngoài hát, không thể làm gì khác ngoài chửi rủa và gầm rống và gào thét…

Đúng vậy, tôi nói.

Đúng vậy, và anh không thể nói gì hơn, ha ha ha. Đúng là anh, đúng là anh như em nghĩ, cứ mỗi từ ‘anh’ nàng lại bợp gáy tôi một cái, không mạnh như lần trước, tuy nhiên tôi hiểu rằng sự nhẹ đi này không phải là do nàng đã bớt nhiệt tình hơn, mà do có một mối bận tâm mới đã dâng lên xâm chiếm tâm trí người đang làm hành động đó. Anh là kẻ như thế, nàng nói sau một quãng lặng, một khóe môi nhếch lên, anh thấy mình mạnh hơn và an toàn hơn những lúc không lời.

Anh không hạnh phúc cũng không bất hạnh vì thế, tôi nói khẽ, không nhìn nàng.

Ha hah ha! Thì cũng hay. Thật hay chứ sao. Anh cần phải biết rằng em thích thú với bất cứ cái gì không phải là em.

Nếu em chỉ là em, mãi mãi là em thì chắc em không sống được, ngừng khoảng hai ba giây nàng nói thêm, đoạn lập tức đỏ bừng mặt, như thể lúng túng bởi câu nàng vừa nói, bối rối nhận ra rằng đáng lẽ mình phải nói gì khác đồng thời lại bỡ ngỡ nhận ra rằng dù sao thì quả thật đó là lời của chính mình. Tôi nhìn nàng và cảm thấy máu chảy mạnh hơn lên trong người tôi bởi ý nghĩ rằng người đàn bà ở cạnh tôi lúc này, với tư thế và trạng thái như vào khoảnh khắc này, nàng xứng đáng với một tình yêu lớn như tình yêu tôi có thể có đối với toàn thế giới.

Khác em, chẳng hạn như âm nhạc của nước anh, tôi nói.

Của nước anh, của người Kurd, người Bungari, người Digan, người Kazakh, người Thổ Nhĩ Kỳ, người Ba Tư, người Nhật… nàng cười. Nói xong nàng chợt lắc đầu. Như thể nàng, hoàn toàn đột ngột với chính mình, nhận ra sự phù phiếm của việc liệt kê một loạt cái tên như thế, dẫu đó là những xứ sở, những nền văn hóa, những ngôn ngữ, những truyền thống âm nhạc, những không gian tinh thần, hay là những dị thể hay hóa thân khác nhau của cùng một thực thể không ngừng tự tổ chức, tự cấu trúc lại mình vốn là hiện hữu của nàng. Trong đầu tôi thoáng qua ý nghĩ so sánh bản thể của nàng với ống kính vạn hoa, song chắc hẳn phép so sánh này bất cập, nàng vi tế và phức tạp hơn thế nhiều, sự vi tế và phức tạp của tinh thần, một mặt là biến hóa khôn lường hơn so với kính vạn hoa, mặt khác là có một phần bất biến khó lường hơn.

Nàng nói, đi đến đâu nàng cũng chú tâm tìm một phần của mình vốn dĩ đang nằm ở đó. Nàng dành thời gian và tâm trí để làm sao cho tiếng nói - những bài hát, những ngôn ngữ - của những vùng đất “khác” đó tìm được lối tự nhiên nhất để đi qua nàng, cất lên từ nàng với một sự thanh thoát đồng thời sâu thẳm khiến cho người nghe - bất cứ ở đâu - thảy hoàn toàn yên lặng - nàng có thể cảm nhận ra mình chạm được đến đâu vào tâm khảm người nghe qua chiều sâu của sự im lặng. Và, tuy không ai nói rằng nàng hát những bài hát đó “giống hệt như” một người bản xứ hát, người ta nhận ra, thông qua nàng, một hiện hữu khác của những bài hát ấy, mới mẻ, chưa từng có và sẽ không bao giờ có lại, đẹp và không thể quên theo cách của riêng nó. Và, hẳn không có gì nghịch lý, cùng lúc đó, những gì vốn dĩ là của nàng, ở trong nàng ngay từ đầu, fado của nàng, cũng ngày một sâu hơn, lớn hơn, đậm đặc hơn, có thể nói, nàng cảm thấy mình sống cuộc đời của chính mình trọn vẹn hơn cùng lúc với sống những cuộc đời khác.

Vậy thì… nước anh, tôi nói.

Âm nhạc của nước anh, ha ha, nàng nói, đoạn ngả đầu sang một bên, cười rũ. Ồ không, anh đừng nghĩ gì cả. Em cười là cười chính em, ha ha. Cười sự ngây thơ và bất lực của em… Thế mà đã có lúc em ngỡ đâu có khả năng thể nhập vào đây một cách hơn thế đấy. Ha ha, nàng lại bật tiếng cười ngắn, rồi thì, như chẳng kìm được nữa, nàng bật tiếng cười lảnh lót, dài, trong suốt, tiếng cười tự nhiên nhất của nàng từ nãy tới giờ. Ha ha, cố kìm lại nửa chừng tràng cười đang tuôn chảy ngon lành, nàng nói, khẽ quay sang tôi, và tôi thấy mắt nàng, thoáng hiện qua rìa mái tóc phủ gần kín một bên mặt, lóe lên một ánh tinh quái, có thể nói là ranh ma mà lần đầu tiên tôi nhận ra là hiện hữu ở nàng. Ha ha ha. Thôi được… thì em nói thật… Trên thực tế, em thử mười lần thì chỉ được ba hay bốn lần thôi. Ha ha. Những lần khác, ha… Người ta nếu không cười thì là bởi họ lịch thiệp… họ độ lượng… họ yêu con người… giống như em… hơn em… Ha ha. Em thất bại nhiều… nhiều hơn em muốn… nhưng em vẫn cứ làm… Và… Thì thế... Việc khó vô cùng, chính vì vậy mà xứng đáng. Đây là cuộc chiến đấu của em để làm cho cái xa lạ trở nên không còn xa lạ nữa, và kết quả của nó thế nào không quan trọng bằng bản thân việc em đã chiến đấu. Với lại, chẳng phải thất bại và thất vọng luôn luôn là một phần của cuộc đời chúng ta hay sao. Em không sợ thất vọng và thất bại, có chúng thì đời em mới có ý nghĩa nào đó. Em nghĩ thế. Em tin thế… Và hơn nữa, chính sự hòa quyện đó, hòa quyện đến mức khó lòng phân biệt giữa thất bại và thành tựu, giữa xa cách và thân thuộc,  giữa hợp nhất và phân biệt, chính nó mới là bản chất của thế giới, của sự sống, em nghĩ thế.

Còn về âm nhạc nước anh… Lạy Chúa, đừng nói thì hơn. Nàng ngẫm nghĩ, bặm môi, lắc mạnh đầu, nói chữ gì đó không ra tiếng, lại bật cười. Không. Những bài quan họ ấy… (nàng phát âm chậm, chuẩn hai chữ “quan họ”, đặc biệt là thanh điệu). Nó cũng giống như vài thứ khác mà em đã thử và đã quyết định khá nhanh chóng là sẽ không bao giờ thử nữa… Không, không hẳn thế, không phải… Dù sao thì, nàng ngẩng nhìn tôi, với vẻ khẩn khoản và cương quyết, anh đừng nghĩ là vấn đề nằm ở chúng. Vấn đề là em, là em thôi. Nói xong nàng lại đỏ mặt và cúi xuống, khẽ lắc đầu, như thể không chắc lắm vào điều mình vừa nói.

Nhưng em thích chứ, những bài quan họ ấy?

Nghe này, nàng nói, giọng hơi đanh lại, mặt nàng nhuốm một vẻ kỳ lạ giống như nàng chợt mơ hồ cảm thấy có một lực lạ vừa chạm vào chỗ nào đó ở bên trong mình. Thích là một từ, nói sao nhỉ, quá thô lậu để dùng với nó… với cái em tìm kiếm, nàng nói, chậm rãi. Anh hẳn biết từ saudade (Có, tôi gật đầu, tôi có biết). OK, em cũng nghĩ vậy. Thế thì tốt... Nàng gật gật đầu ra vẻ hài lòng, tuy môi nàng hơi mím lại. Anh không thể hiểu là tốt đến nhường nào đâu. Bởi nếu không… Thì thế… Dù em có đi đâu và đến với những âm nhạc gì, những văn hóa, những giọng người nào đi chăng nữa, cái em tìm ở đó luôn luôn là một: cái gì đó khiến cho em cảm thấy saudade, saudade về nó ngay giữa lúc em đang ở đó bên trong nó, và saudade về một cái gì đó khác mà cả nó và em đều hoài nhớ tận sâu trong tim mình. Khi em nghe một bài quan họ và tự dưng cảm thấy điều ấy, nó cũng giống như khi em đang nằm sưởi nắng trên bãi biển Phuket mà bỗng dưng nhớ đến cồn cào màu sắc và độ trong của ánh nắng trên những mái nhà ở khu medina của Tunis, và khi nhớ như thế, nhắm mắt lại là em cảm thấy, ồ không, thực sự mình đang ở đó, ở medina Tunis, không gian và thời gian đều ở cả sau lưng em. Cái saudade này cũng thế. Nghe những bài quan họ ấy… Chừng nào em chưa thấy được cái saudade ấy, em phải quay lại tìm kiếm ở chính mình, chứ không phải ở cái âm nhạc ấy, nó vốn vẫn luôn luôn có cái saudade của riêng nó…

Sao em quyết định không thử hát quan họ?

Vấn đề là ở em, em đã nói rồi. Có một chỗ nào đó ở trong em… một vùng tối… một chỗ bị tắc, một ngả rẽ nào đó… Cái dòng chảy này, riêng những dòng chảy giống như thế này, nó không thể đi qua em một cách hoàn hảo như em muốn... Mặc dù, nó rất giống… Và vấn đề không phải ở ngôn ngữ. Anh cần biết rằng em có năng khiếu về ngôn ngữ, năng khiếu đặc biệt là khác… Em biết một ít tiếng Việt đấy, dù ở đây chưa lâu. Phải, anh cứ bất ngờ đi… Sự khó lớn nhất không phải ở đó. Vùng đất này đòi hỏi ở em nhiều hơn, nhiều hơn những gì em đã làm để em có thể vào trong nó và để nó vào trong em… để em có thể thực sự cảm thấy mình đang làm một cuộc trở về.

Thế rồi còn ca Huế nữa. Ôi chao, ca Huế! (Tôi gần như nghe tim thót lại trước âm sắc đầy oán thán đồng thời nhuốm chút gì như mỉa mai trong giọng nàng). Dĩ nhiên là, như em nói, em sẽ còn phải dành thời gian nhiều, nhiều nữa, và hơn nữa em đã quyết định khá sớm là sẽ không thử, không bao giờ liều thử, nhưng không, không phải như vậy nghĩa là em không tiếp tục dấn mình vào âm nhạc Việt Nam đâu. Không phải thế đâu nhé! Em biết khá nhiều đấy. Tỉ như là… Nàng mỉm cười, và tôi hầu như ngỡ ngàng khi nhận ra rằng, từ phút đầu tôi gặp nàng đến giờ, đây là nụ cười hồn nhiên trong trẻo nhất của nàng.

Nàng có vẻ định nói gì đó, về ca Huế hay gì khác, nhưng nàng lắc đầu như thể lại bất ngờ gạt ý đó đi.

Đối với em, âm nhạc Việt Nam giống như là một người mà em biết mình từng đem lòng yêu song vì chuyện đó đã quá lâu nên nay chưa thể nhận ra… Đôi lúc em thấy nó như một người đàn bà mà em từng đem lòng yêu, em, một người đàn bà, yêu cô ấy khi phát hiện ra rằng cô ấy còn đàn bà hơn em nữa… Hay cũng có thể đó là một người đàn ông mà em từng yêu dù không thể nhìn ra được đâu là điểm tuyệt đẹp duy nhất ở con người đó. Nàng nhìn lên tôi, một ánh sáng khó tả lóe lên trong mắt nàng. Em…

Nàng chợt ngừng, và tôi thoáng nghĩ hẳn nàng lại một lần nữa không chắc lắm vào điều mình định nói hoặc vào ngôn từ mình định dùng để nói. Song tôi nhanh chóng nhận ra sự ngừng lại lần này của nàng có gì đó khác hẳn. Sự hiện diện mới của một thực thể khác, có thể nói thế - cái gì đó ta có thể cảm nhận bằng trực giác khá lâu trước khi lĩnh hội bằng ngũ giác -, nặng, nóng, khen khét, với những chuyển động phập phồng bức bối vì bị nén chặt, giống như bầu không khí sát cạnh một dãy chuồng quá chật nơi những con gấu - nguồn cung cấp mật gấu phi pháp - bị giam cầm. 

(Còn tiếp) 

Nhớ mãi một giờ yêu đương nàng đã trao tôi (Trích tiểu thuyết - Phần 8)

Bạn bè em, những ai biết em hơn người khác biết em, họ nói em là người bị ám ảnh vì cái chết. Điều đó không sai, anh hiểu không… Tuy nhiên em biết, và điều này em không nói với nhiều người, rằng em cũng còn bị ám ảnh nhiều y như thế vì cái đẹp. A ha, đúng thế, vì cái đẹp. Có tức cười không. Hai nỗi ám ảnh song đôi, cả hai cùng lớn như nhau, cả hai đều khôn dò và đáng sợ như nhau, thế là quá nhiều đối với một con người, phải không? Anh có thể nói tại sao em đi khắp thế giới, tìm đến những thứ âm nhạc đẹp nhất và nỗ lực để chúng trở thành của mình và mình thành chúng hay không? À, hiển nhiên, hiển nhiên anh có thể nói ngay rằng đó là bởi căn bệnh vì cái đẹp của em, bởi bao nhiêu cái đẹp đối với em cũng không bao giờ đủ. Quả có vậy…


Nàng gật gù, một tay mân mê lọn tóc rủ từ mé trán xuống trước mặt mình.

Anh có thể nói thế. Em là một con quỷ không bao giờ thôi đói khát một thứ độc nhất là cái đẹp. Càng có nhiều cái đẹp của thế giới này thẩm thấu vào em, em càng đói khát nó hơn. Đó là hoàn cảnh của em, hay là bi kịch của em, nếu anh muốn nói thế. Song chừng đó không phải tất cả. Còn nỗi ám ảnh, hay nỗi khát khao thứ hai của em nữa, anh đừng quên. Anh đã biết nó là gì, và anh hãy biết rằng nó cũng có dự phần vào đó, vào việc em đi mãi trên thế giới này không ngừng nghỉ… Em không biết liệu có thể nói như thế này không… Đôi khi em sợ lời chính mình nói, sợ ý nghĩ của chính mình… Em nghĩ, ngần ấy cái đẹp em thâm nhập và tích tụ vào mình, ngần ấy cảm xúc chất đầy những ngày tồn tại của em, tất cả là để chuẩn bị cho cái kết cục sẽ tới của em, cái kết cục của đời em mà em dự cảm được sự lớn lao và huy hoàng của nó. Em cảm thấy cần phải tự vun bồi cho mình bằng cách nào đó, em luôn sợ mình vẫn chưa đủ một cái gì đó để xứng đáng với cái kết cục này của em.

Nhưng dĩ nhiên, ha ha, dĩ nhiên nhìn em không ai có thể biết được điều đó, anh nghe thấy chứ, không ai hết, không ai cả. Người ta ai cũng nhìn thấy vẻ ngoài của em và tin rằng đó là toàn bộ sự thật về em, người ta… Thật quá ít người hiểu và luôn luôn nhớ một điều rằng thế giới này được tạo nên chủ yếu bằng những thứ người ta không thể nhìn ra dù có dùng tới ngay cả những dụng cụ tinh vi nhất. Phần thực nhất của thế giới này là những cái như… Đó, chẳng hạn như những bài hát kia, những bản nhạc… những mẩu âm nhạc hay nhất mà con người có thể sinh ra, và rồi cả những gì nối liền với chúng và đằng sau chúng, bên trên chúng và sâu trong chúng nữa, đó mới thật là sự thực về thế giới, và những gì ở bên trong em mà không ai, không ai, không ai có thể nhìn ra và muốn nhìn ra, nó mới là sự thực về thế giới.

Mỗi khi được nghe một thứ âm nhạc nào đó mà với em đúng là cái đẹp em tìm kiếm, dẫu là mới gặp lần đầu hay đã thân thuộc với em suốt bao nhiêu năm, em hay làm như thế này, ha ha, thành như thế này… Em sẽ lẳng lặng bỏ ra ngoài ngay trước khi âm nhạc dứt, em sẽ tìm một chỗ khác nơi em có thể uống vài ly, rồi thì lang thang một mình hết phố này sang phố nọ, nghêu ngao hát và nói huyên thuyên một mình, như con điên. Ha ha. Mấy lần em bị cảnh sát bắt về đồn giữa khi em như thế. Rồi thì bọn đàn ông… Ha. Cái thói quen bỉ ổi của họ, bỉ ổi tuy cũng có khi đáng yêu... nó buộc em phải nhớ lại rằng thế giới này có thể nguy hiểm và tàn nhẫn như thế nào với một người đàn bà say, cho dù cô ta say chỉ một phần nhỏ do rượu còn phần lớn là vì cái đẹp.

Em có thể nói, hết sức thành thật, rằng những khi say như thế - như có người đã nói, say vì cái đẹp, say vì tường minh, tường minh do đã sống qua cái đẹp - em cảm thấy mình có thể hân hoan đón nhận cái chết. Có lẽ vì vậy mà, ha, chắc hẳn vì vậy mà trong đám đàn ông ấy có nhiều người cứ nghĩ em cố tình uống cho say khướt đặng lấy đủ can đảm mà tự tử. Một số người khăng khăng tin như thế, kể cả khi mọi chuyện có vẻ như đã sáng tỏ và có vẻ như em đã nói hết những gì đáng nói rồi… Thế là họ cứ nói với em những câu em không cần nghe, cứ làm cho em những cái em không cần tới, họ cười khi em muốn hát cho họ, và họ nhìn em thương hại hay bối rối hay cả hai hay còn kiểu gì ấy nữa sau khi em đã hát rồi. Phải, em không thể nói với ai về thực chất cơn say của em, cơn ngộ độc của em, ngộ độc, phải, như người ta vẫn nói, giống như tình yêu đối với một con người, tình yêu đối với âm nhạc, tức là đối với cái đẹp, cũng có thể làm ta ngộ độc, nhưng chúng ta dẫu biết thế vẫn cứ để mình thành nạn nhân ngộ độc. Chúng ta, những kẻ luôn luôn sẵn sàng bị ngộ độc bởi tình yêu, chúng ta là một bộ tộc ngày một ít đi, ngày một lạc loài trên trái đất.

A ha. Dĩ nhiên, dĩ nhiên là, đôi khi, thỉnh thoảng, đây đó, không nơi này thì nơi khác, em bắt gặp những người cùng bộ tộc với mình. Thế nhưng điều tệ hại nhất là điều đó làm em hân hoan nhẹ lòng thì ít mà khiến em càng thêm bồn chồn khắc khoải thì nhiều… Càng gặp những người giống như em, em càng đau lòng, gần như là càng hoảng hốt khi nghĩ rằng nếu mai kia không còn gặp em được nữa, chẳng biết đến bao giờ họ mới sẽ gặp một người khác như em, và thậm chí liệu điều đó là có thể…

Về phần mình, mỗi khi rời khỏi một người như họ - bởi vì em không thể không rời khỏi họ, không thể không tiến lên trên con đường bất định của mình, anh hiểu không - em cũng lại đối diện với cùng một nỗi hoảng sợ này… nỗi sợ trước cái khoảng trống không ngăn cách em với… gọi sao nhỉ, với khoảnh khắc em sẽ lại gặp một người như họ, một bài hát như họ, một… cảm xúc như họ… một khoảnh khắc của cái toàn hảo luôn luôn ở phía trên hay phía trước em và luôn luôn có khả năng là ngoài tầm với của em.

Cách đây chừng hai năm, khi em ở Ý, em gặp một anh chàng người Nga chỉ hát độc những bài dân ca Nga và Ukraina, và mãi đến khi đó em mới biết rằng trên thế giới có tồn tại những bài hát như thế, một cái đẹp như thế… Những bài hát tuyệt đẹp, một giọng hát tuyệt đẹp, những cảm xúc tuyệt đẹp… Và đôi mắt anh ta, dịu dàng đến nỗi em quyết định gần như ngay lập tức là phải lìa xa anh ta, không được để những phút gần anh ta kéo dài đến độ trở nên nguy hiểm cho em và cho anh ta…

Tại sao?, tôi không thể nén được. Nếu như em có thể yêu anh ta, và anh ta có thể yêu em? Có phải… Tôi cảm thấy cổ họng mình tự dưng khô đi. Phải chăng, sau một thoáng, tôi nghe thấy mình nói tiếp, thay vì yêu một con người, em yêu sự bất hạnh tự mình tạo ra cho mình bởi không đủ sức yêu người đó. Nhưng có lẽ em cần điều ấy, tôi không có tư cách gì để phán xét em cả.

Nàng mở to mắt, thật to, đôi mắt to, tròn, đen, nhìn tôi trong khoảng vài giây như thể tôi vừa mới nói với nàng một trong những điều kỳ quặc và ngớ ngẩn nhất trên đời. Đoạn nàng cả cười, một điệu cười không thành tiếng nhưng cường liệt, hồ như không thể không bao hàm động tác run rẩy và giật cục đáng ngại và hầu như phi lý tự trong linh hồn nàng.

Được, được lắm, khi tràng cười và rung giật từ bên trong này đã tạm lắng, nàng gật đầu nhanh nhiều lần mà nói, Anh bắt đầu nói giống họ rồi đó… giống như một số người mà em đã quên, chưa quên… sẽ quên. Anh bắt đầu thực sự quan tâm đến em hơn, mà như thế là thực sự bắt đầu quan tâm đến chính anh hơn. Đừng nhìn em như thế. Em biết rõ điều em nói. Rồi đây câu hỏi tiếp theo của anh, dù có nói ra lời hay không, dù với em hay với chính anh, sẽ là, Thế còn anh thì sao? Còn tôi, kẻ đang ở bên em, chính lúc này, ở đây, thì sao? Một cái gì đó liệu có sẽ dừng lại, sẽ hội tụ về chính ở đây không, liệu từ đây, từ hai người chúng ta liệu có sẽ hình thành một tương lai của vũ trụ không? Đừng, đừng toan nói gì cả. Đâu cần lời để em thấu hiểu những gì đang diễn ra trong tâm trí anh lúc này. Và, dừng một thoáng nàng nói tiếp, một cách có lẽ vô thức nàng lùa tay vào tóc mình, xốc cho tóc bồng lên.

Nếu anh đặt câu hỏi ấy thì tức là anh chưa bao giờ tự hỏi mình, anh yêu một dòng nước hay một ngọn gió bằng cách giam nó lại sao? Ồ, nàng đột ngột dừng lại, như thể bỡ ngỡ và tò mò thì đúng hơn là bất ngờ và ngạc nhiên trước một ý nghĩ vừa nảy ra với nàng, Mà cũng có thể em sẽ chịu dừng lại, ai biết được, dừng cho đến khi một ngọn gió mới lại sinh ra bên trong em… Nhưng cũng có thể… Làm sao… Không, không biết được. Nàng ngừng bặt, ngẩng nhìn trần nhà, song có lẽ thật ra nàng muốn nhìn cái gì đó rất xa phía trên trần nhà, và, có lẽ bất ngờ với chính nàng, một giọt nước trong trẻo từ từ ứa ra khỏi khóe mắt nàng.

Anh chàng người Nga đó… anh ta làm em ra thế này đây. Anh ta với những bài hát của anh ta. Những bài hát em chưa từng biết tới, chưa từng biết là có ở trên đời, song như người ta nói, hễ nghe đến một lần là lập tức em nhận ra rằng nó vốn thuộc về em, nó vốn dĩ là một phần của một cái tôi nào khác của em, cái tôi khác của em vốn nằm ở một nơi khác, một thời đại khác, một… cảnh giới khác, cái tôi ở những chiều kích khác nếu có thể nói vậy. Nó là một con đường khác để đến với cái tôi ấy của em, cái tôi mà chính em thường vẫn không nhiều khi đến được bằng âm nhạc của em.

Nó làm cho trong em… Nàng ngừng nửa chừng, liếc nhanh sang tôi rồi lập tức ngoảnh đi, nhìn ra khoảng không, lại cày sâu bàn tay vào trong tóc mình, xốc cho tóc bồng lên và lại bật tràng cười không thành tiếng mà tôi bắt đầu thấy quen thuộc ở nàng, điệu cười như của một người đã hoàn toàn tuyệt vọng với chính mình và do đó thấy chua chát nực cười với bản thân mình.

Anh ta… Anh ta với bài hát của anh ta… Có một bài hát như thế, về một đứa trẻ mồ côi phải lang thang xa xứ từ tấm bé, bao nhiêu khổ cực và đói rét nó đều đã trải qua… và nó nói về cái chết của chính mình, rằng khi nó chết người ta sẽ chôn nó và rồi sẽ không ai biết mộ nó ở đâu, không ai biết, chỉ có con chim họa mi hót, nó hót rồi bay đi, còn lại nấm mồ cô đơn của tôi bên rìa thung lũng, nằm đấy nấm mồ cô đơn của tôi. Anh chắc chưa bao giờ biết bài hát này phải không? Lúc nào đó anh nên biết. Còn em, bây giờ thì em đã biết, và do vậy đã khác chính mình hơn trước kia một chút, gần cái tôi kia của em hơn một chút nữa. Và một chút đó đâu phải là ít…

Dĩ nhiên anh biết, dùng lời để nói về cảm xúc trước một cái đẹp vượt quá lời là một việc vô nghĩa ra sao… Cái bài hát đơn giản đó, thật ra không có gì mới, nó đã đưa em, không, đẩy bật em vào một cảm xúc như thế. Mãi sau khi đã ra khỏi cảm xúc đó được lâu, khá lâu, nửa ngày, có khi hơn, ngồi nghĩ lại, em mới ngộ ra rằng hóa ra tâm trí em vẫn còn chưa đủ nỗi đau vì thế giới.

Nghe anh ta hát bài đó, với một cách biểu lộ nơi mà sự thuần khiết vẫn còn, hoàn toàn nguyên vẹn, tự dưng em thấy trong tâm trí mình hình ảnh một người bạn cũ của em, không, thật ra cô ấy chẳng phải bạn, chỉ là một người mà em có biết, bạn của bạn em, và trên thực tế là đã lâu lắm rồi em không nghĩ không nhớ gì về cô ta cả. Và không như nhân vật trong bài hát, cô ấy không mồ côi, cô ấy không phải lang bạt tha hương từ bé, không phải chịu cảnh đói rét hay những cực nhục thường thấy ở một đứa trẻ có thời thơ ấu bất hạnh. Và nấm mồ cô ấy chẳng phải là không ai biết ở đâu, không ai đến viếng thăm, có, có người đến thăm, thỉnh thoảng có hoa hồng, ít nhất là em nghe nói thế. Nhưng cô ấy chết khi còn rất trẻ, và chết mà chưa hề biết đến tình yêu, là bởi cô ấy không đẹp, cô ấy quá gầy yếu xanh xao, và quá khép kín, quá cam lòng với số phận mình. Tự dưng em nhớ tới cô ấy, như nhìn thấy mồn một trước mắt mình ngôi mộ cô ấy ở một góc nghĩa trang phía sau ngôi nhà thờ nhỏ ở thị trấn vùng quê, ngôi mộ đó tự dưng có vẻ như là ngôi mộ cô độc và bị lãng quên một cách sâu xa nhất trên trái đất, nó hiện diện mà cũng bằng như không hiện diện, và ý nghĩ đó đột nhiên khiến em cơ hồ ứa nước mắt, nước mắt đó thực ra là vì cái gì thì em không biết, cũng có thể là vì bản thân em, vì thân phận của một kẻ không bao giờ đủ đau vì thế giới.

Thế nhưng mà, sau một quãng dừng mà thực chất là phần nối liền của câu nàng vừa nói dứt và mang chứa âm vang của nó, nàng lại bật cười, lần này thành tiếng, với cái gì đó nghe như âm thanh của những giòng nước mạnh - và trong - đổ thốc từ trên cao xuống.

Đâu phải… Nàng vung mạnh một tay lên, một cử chỉ mạnh mẽ, quả quyết, đầy sốt sắng, hơi hoảng hốt, như để gạt phắt một bức màn vô hình đang quây lại quanh nàng khiến nàng thấy ngột ngạt nhưng mãi lúc này nàng mới nhìn ra. Tại sao?.. Có lẽ em không nên nói mãi về những điều ấy… Nàng ngừng một chút, ngẫm nghĩ, nhíu mày, miệng cử động như đang lẩm nhẩm gì đó với chính mình, rồi nhoẻn cười, với bản thân nàng hơn là với tôi.

Nói em nghe, nàng nói, anh nghĩ em là người đàn bà như thế nào?

(Còn tiếp)

Nhớ mãi một giờ yêu đương nàng đã trao tôi (Trích tiểu thuyết - Phần 7)

Nhớ mãi một lần yêu đương nàng đã trao tôi II


Thế rồi mấy ngón tay người đàn bà bấu lấy vai tôi, mấy ngón tay người đàn bà nắm lấy cánh tay tôi, và tôi nhận ra ngay rằng không phải tất cả những gì thuộc về những phút vừa qua đều đã khép lại. Trước khi tôi kịp hiểu ra một cách trọn vẹn tình thế của mình, người đàn bà đã bấm sâu hơn mười đầu ngón tay có móng dài và nhọn vào thịt tôi - năm ngón ở vai tôi, năm ngón ở tay trên tôi -, và tôi thấy mình như thuyền trưởng đồng thời là thủy thủ duy nhất của một con tàu chịu một lời nguyền ghê gớm buộc phải đứng lại vĩnh viễn ở một điểm giữa đại dương.

Anh có sẵn sàng làm một việc vì em không? nàng nói, giọng mềm mỏng, điềm tĩnh, như thể nàng đã biết trước câu trả lời. Nàng nói bằng tiếng Anh, song bằng cách nào đó tôi biết rằng chữ “I” và “you” này của nàng lúc này cần phải và chỉ có thể hiểu thành “anh” và “em”, không phải vì tôi muốn thế, mà bởi đó là điều hiển nhiên.

Là việc gì? tôi nói, cảm thấy mấy âm tiết mình thốt ra nghe nhỏ và vô nghĩa đến thế nào. Tôi không nhìn vào mắt người đàn bà - tôi cảm thấy được mối nguy cơ nếu tôi nhìn -; mắt tôi, một cách ngẫu nhiên, hướng vào một khoảng da trắng nuột ngay phía trên bầu ngực trái đầy và cao của nàng. Thế rồi, cảm giác về sự mềm mại và hương thơm của làn da đó, sự sẵn sàng trũng xuống của nó khi có những ngón tay ai đó ấn lên, và những phức tạp cùng độ căng thẳng của cái gì đó vô hình đằng sau nó, cảm giác ấy khiến tôi không ngăn được mình lại ngước lên nhìn vào mắt nàng.

Khẽ quỳ xuống, tôi nhặt chiếc áo lụa màu xám khói của nàng bị vứt ở dưới sàn, sự mềm mại và độ ấm của thân thể nàng một lần nữa thông qua chiếc áo mà truyền vào mấy ngón tay tôi. Tôi đưa nàng chiếc áo bằng một tay, và, khi nàng tỏ vẻ ngần ngừ không muốn cầm, tôi liền lấy tay kia vỗ vỗ lên má nàng như thể nàng là một đứa bé, mặc dù thật ra, trong những cái vỗ này, bên cạnh sự thân ái không phải là không có chút gì đấy ngạo nghễ kẻ cả, điều mà tôi lập tức nhận ra và tự hỏi phải chăng đó thực sự là một phần của mình.

Sau khi rốt cuộc cũng chiều ý tôi mà mặc áo quần, nàng ngồi lên mép giường, ra hiệu bảo tôi ngồi xuống sàn nhà sát bên chân nàng. Đoạn, hít một hơi dài, khẽ nhíu mày nhìn vào đối tượng nào đó khó xác định dường như thẳng hàng với điểm chính giữa hai mắt nàng, chỗ đầu sống mũi, nàng im lặng một lát. Thế rồi, bằng thứ giọng khẽ rung tận sâu bên trong ngực, nàng nói,

“Thật ra em đến đây là để đón nhận cái chết.

“Anh không tỏ ý bất ngờ một chút nào khi nghe em nói thế sao… Anh thật là lạ. Nhưng điều đó em đã cảm thấy ngay từ khoảnh khắc đầu tiên nhìn thấy anh. Cho nên không sao…”

Cùng với mấy tiếng “không sao” này, nàng phẩy tay nhẹ, nhoẻn miệng cười, một nụ cười sáng đến nỗi dường như “làm mọi vật quanh nàng biến mất hết”, dường như có ai đó vừa nói một lời hết sức bất ngờ và tuyệt đẹp về nàng.

“Em có một căn bệnh không bao giờ chữa được,” nàng nói. “Đó không phải một căn bệnh người ta đã biết tới đâu, nếu anh đang nghĩ thế thì thôi đi nhé,” nàng đập vào mu bàn tay tôi đang đặt trên mép giường, sát bên đùi nàng.

“Em chưa bao giờ nói với ai như thế này hết!” sau một quãng lặng ngắn nàng bỗng kêu lên, nghe như thể đó là một phát hiện bất ngờ mới mẻ của nàng, và qua đó nàng vừa thất vọng vừa bực dọc với chính mình, tuy vẫn không thôi dành lại cho bản thân mình một lượng nhất định sự ngọt ngào và độ lượng. “Em không làm sao hiểu được tại sao ngay lúc này em đang nói như thế này với anh. Chúng ta đã biết gì về nhau đâu…”

“Cứ tự nhiên, đừng ngần ngại, em. Giữa chúng ta chắc chắn có mối liên kết vô hình nào đó, như người ta nói.”

“Vấn đề không phải ở anh,” nàng lên giọng, tỏ vẻ hơi khó chịu. “Em không điềm nhiên được như anh, như khi anh nói thế, như anh có lẽ vẫn luôn luôn như thế. Trời ạ, tôi biết là tôi đang nói chuyện với ai kia mà…”

Tôi im lặng, cúi đầu, dùng hai ngón tay khẽ mơn làn da trên mu bàn tay người đàn bà, thật khẽ. Tôi tin mình biết mình có thể làm gì để giúp nàng gánh chịu được tốt hơn những gì ở trong chính nàng.

Việc tôi làm lập tức có tác dụng; cái gì đó ở bên trong nàng nãy giờ căng thẳng liền mềm ra, nàng ngoảnh đi không đủ sức nhìn tôi nữa, và nói bằng giọng run rẩy, “Xin lỗi anh”, đồng thời phẩy mạnh tay như gạt một tấm mạng vô hình vướng víu và đáng ghét đang lòa xòa che trước mặt nàng. “Đáng lẽ em không nên thế… Em cần phải chứng tỏ rằng em hoàn toàn tin cậy anh, mà sự thực là thế. Nhưng… có lẽ em khó mà bắt đầu bằng cách nào khá hơn thế này.”

Mặc dù bề mặt tiếp xúc giữa cơ thể nàng với cơ thể tôi lúc này rất nhỏ - mu bàn tay nàng với ba ngón tay tôi, và một đầu gối nàng, sau lần vải lụa, với một mảng ngực tôi sau lớp áo sơ mi -, tôi hầu như có thể nghe được rằng nàng đang hít một hơi sâu, nín thở, thu mình lại ở bên trong, hầu tạo ra sức bật khả dĩ giúp nàng nói được thông suốt điều nàng cần nói.

Em đã nói với anh em là ca sĩ, nhỉ? Chậc, giá như anh có thể thanh thản mà tin như thế. Lạy Chúa (nàng nghếch mặt lên trời, cười khanh khách), Đừng nhìn em như thế đi. Hồi nãy em nói em tới đây là để chết anh cũng nhìn em như thế. Ồ, anh lúc nào cũng thế, em có thể hiểu như vậy. Thì cũng chính vì vậy mà… Em vừa ao ước được như họ lại vừa căm ghét họ, những người giống như anh, không ngạc nhiên về bất kỳ một cái gì.

Tên em không phải Jazmina, nhưng mà anh chắc cũng chả quan tâm đâu, mặt khác anh cũng đừng mong đợi ở em một câu chuyện đời éo le hoặc bao gồm những tình tiết đặc biệt và đầy những bước ngoặt bất ngờ; không có đâu. A ha, không có, không có, không có một cái gì đáng nói tới trong câu chuyện về em hết, em căm thù cái chuyện ai ai cũng cứ chăm chăm đòi nghe, đòi thấy, đòi tin cho bằng được rằng cuộc đời một người như em chắc hẳn phải có một cái gì.

Nói thế để may ra anh có thể tự mình hiểu rằng nếu như trong đời em từng có bất cứ một tình tiết nào, một sự cố hay một khía cạnh gì mà ai đó cho là có thể kể thành một câu chuyện thì em cũng đã xóa cho kỳ sạch, cạo cho kỳ tiệt dấu nó rồi. Đời em bây giờ, ha ha, là một chuỗi lê thê không có điểm dừng những khoảnh khắc tầm thường giống hệt nhau đến nỗi có chồng chập vào nhau hay hoán đổi cho nhau đến thế nào thì cũng vô phương phân biệt, mà như thế thì cũng bằng như là một chuỗi bất tận sự rỗng không, rỗng không, rỗng không, chẳng có gì, tuyệt chẳng có gì.

Thể nào anh cũng sẽ hỏi, Thế còn những bài hát của em, Fado của em, âm nhạc của em? Ha ha. Nhất định anh sẽ hỏi thế, không thể khác được. Và em sẽ trả lời, ồ có chứ, dĩ nhiên em sẽ cho anh câu trả lời. Nó đây. Fado với em, đấy đâu phải là cuộc đời em, anh yêu. Amália chẳng đã nói, à, em chưa hỏi anh có biết Amália là ai không, nhưng thôi kệ, anh có biết hay không nào có quan trọng, Amália chẳng đã nói không phải bà hát Fado mà là Fado hát thông qua bà đấy sao. Ồ, sự thực thì đời em thế này, anh ạ: Fado cùng với một kẻ-khác thỉnh thoảng ghé qua em, thông qua em để nhắc cho em nhớ rằng cái mà em nghĩ là nhà em thật ra không phải nhà em, và tất cả những lúc khác, khi Fado và kẻ-khác đó không có mặt, thì em bơi trong sình lầy, thấy mình chả hơn gì con cá nhép mồm ngáp ngáp giữa lòng suối gần như đã hoàn toàn cạn khô.

Chả có gì để kể về đời em hết, mặc dù mồm em vẫn ngứa ngáy muốn kể gì đó, gì cũng được, dẫu không phải về đời em thì miễn sao trong khi mồm em nói đầu em vẫn nghĩ về cái gì đó giống như đời em, cái gì đó lẽ ra có thể là đời em.

Em chả có gì để kể về đời em hết, thế nhưng em vẫn muốn có một người lắng nghe những gì từ mồm em nói ra, ha, em thật ích kỷ, đúng thế. Nàng lắc lắc đầu, rồi lại gật gật. Mà này anh vẫn đang nghe đấy chứ, nàng nói, một tay đập vào bàn tay tôi đang để trên đầu gối nàng, rồi sau đó khoảng một giây nàng lấy tay kia cày sâu vào trong tóc sau gáy mình, gom một vạt tóc lớn lại thành búi, nâng lên, rồi lập tức gạt cho xõa hết ra bằng một động tác dường như nóng nảy. Chao ôi, nàng nói, sao em ghét tất cả mọi người đến thế. Không phải lúc nào cũng ghét, nhưng ghét nhất là khi các anh đòi được nghe em kể chuyện về em, cứ như nếu đời em chẳng có gì khác bất cứ ai thì em đang sống một cuộc đời chẳng đáng gì và do đó em hiện hữu cũng bằng như không hiện hữu. Ha ha, nàng bật tiếng cười ngắn, rồi ngừng bặt. Em cư xử và nói năng giống như một con dở hơi phải không. Đừng, đừng lắc đầu, đừng phủ nhận, đừng nói gì hết. Em biết.

Mà này, nàng lại đập vào mu bàn tay tôi. Một phần của anh đang không ở đây. Điều đó em nhận thấy rõ như em nhận thấy mình đang sống vậy. Cứ để họ đợi, cái người nào đó đang chờ anh hoặc đang cần anh làm việc gì đó cho họ ấy. Sẽ không có lúc nào khác để hai chúng ta - chúng ta chứ không phải ai khác - ở bên nhau như lúc này đâu. Ít nhất cũng đừng tránh em như tránh một con hủi, mặc dù thực ra nếu em là một con hủi thật thì chắc hẳn anh sẽ dễ dàng nán lại với em hơn, khi dành thời gian với em anh sẽ thấy thanh thản hơn, anh là người như thế, em biết, nhìn anh em biết, nhưng nếu thế thì tốt hơn hay tồi hơn, em sẽ không nói đâu…

Chẳng có gì đáng để kể về đời em hết, mặc dù, chậc, nàng nhếch mép như để cười, lắc đầu, lại cày bàn tay vào tóc phía sau đầu, song lần này mấy ngón tay nàng dừng lại đó, vùi sâu trong tóc, như thể tìm thấy ở đó một nơi an nghỉ dẫu chỉ trong một thời gian ngắn ngủi. Mặc dù nếu em có kể về những cơn nhức đầu của em, nghĩa là, em bị cái chứng mà bác sĩ gọi bằng cái tên “nhức đầu tự sát” ấy, anh biết không, mà không, anh không cần phải biết… đấy cái chứng nhức đầu ngàn lần đáng nguyền rủa đó, thật xứng với tên gọi, nó khiến người ta chỉ còn muốn chết cho xong, ngay lập tức, một lần thôi, nhưng rồi vĩnh viễn được giải thoát, phải, chứng nhức đầu mà chúng ta không thể có cách giải thích nào khác ngoài việc bảo rằng, như ai đó nói, chúng ta phải chịu đựng như một hình phạt ghê gớm từ cơn cuồng nộ của Thượng đế do một tội ác tày đình nào đó, giết cha đầu độc mẹ hẳn vậy, mà bản thân ta đã phạm từ kiếp trước nếu ta tin là có kiếp trước, hay nếu không thì một tội ác tương tự mà ai đó đã phạm từ lâu song chưa hề bị trừng phạt, nay thì em tin điều đó dù có lúc không muốn tin, em đành phải tin bởi đó là cách duy nhất để em giữ cho mình đừng chết… phải, cách duy nhất, hãy luôn nghĩ rằng ta cần phải sống để gánh lấy cái đau này, nhờ vậy mà nhiều người khác không phải gánh nó… không có em hay những người như em thì cái đau kiểu này vẫn cứ tồn tại đâu đó trong cõi người, vấn đề chỉ là ai lãnh phần mang nó ai không mà thôi…

Đấy, em lại nói dông dài về chính mình rồi. Chuyện em vừa nói, nó là một trong những chuyện đầu tiên không đáng để nói tới về em… Chà, ấy thế mà, lạy Chúa, em vẫn đang nói, em vẫn mất thì giờ để nói và bắt anh mất thì giờ để nghe, có một cái gì đó ở em không thể dừng lại được, nếu em bắt nó dừng lại thì biết đâu chừng em sẽ không sống được. Đã vậy thì anh sẽ không khuyến khích em dừng lại, phải không… Anh sẽ không như người khác, anh không phải là một trong những người khác… anh biết những quyết định nào sẽ không làm mình ân hận suốt đời…

A ha, em biết là kỳ thực trong thâm tâm anh vẫn đang tự hỏi làm thế nào những lời như vừa rồi lại có thể là của một người đàn bà như em. A ha. Một người đàn bà như em, thì sao? Bằng một cử chỉ bột phát nàng lấy hai tay che mắt như thẹn với chính mình chứ không phải với tôi. Rồi nàng cất lên một âm thanh khác lạ, khó tả, nửa như một tiếng kêu nửa như một tiếng cười cụt lủn, như thể nàng đang tự nhạo báng mình về sự khó lường và đồng bóng của mình. Đoạn nàng ngẩng mặt lên khỏi hai tay, hơi quá đột ngột, nói bằng giọng hơi quá đanh mà tôi không thể không chợt nghĩ rằng nàng không thực sự muốn dùng,

Anh có thể đứng dậy bỏ đi ngay bây giờ nếu anh vẫn đang có dù chỉ một chút ý nghĩ rằng đáng lẽ lúc này anh phải đang ở một chỗ khác. Phải, đúng thế.

Nàng ngoảnh mặt về phía cửa sổ, nhếch một nụ cười trông như ánh mặt trời bị ám tối bởi một màn mây đen đặc. Anh có thể đi, và hãy coi như trên thế giới chưa từng hiện hữu người đàn bà này... Nàng dừng một chút, rồi nói tiếp, hơi nhướng mắt, Anh có thể đẩy người đàn bà này về lại vương quốc những kẻ chưa bao giờ tồn tại đối với anh, và làm như thế với cái tâm thanh thản, miễn là bên trong anh vẫn còn câu hỏi Tại sao.

Tôi vừa thấy nong nóng nơi mông đít và bên trong nữa, vừa nghe ra một sự thắt lại từ từ, sâu trong ngực. Tôi nhắm mắt, hít một hơi dài, buông mình theo cảm tưởng mình như một thiên thể nhỏ tí đang, một cách chầm chậm nhưng khôn cưỡng, quay theo quỹ đạo chân trời sự kiện của cái gì đó tương tự một lỗ đen.

Vậy em có thể nói tiếp, nói ra những gì không thể hàm chứa trong em lâu nữa, phải không.

(Còn tiếp)

Nhớ mãi một giờ yêu đương nàng đã trao tôi (Trích tiểu thuyết - Phần 6)

Một cách (có lẽ là) vô thức hắn quay người lại phía cái giường, hơi rướn tới, cúi xuống, vươn tay như muốn lấy một vật gì đó đang nằm trên ga giường, cái gì đó hắn không ý thức được song nhất định là một thứ có khả năng che phủ hắn, chắn đỡ cho hắn, ít nhất là một phần của hắn. Hành động này của hắn không thể thực hiện bởi vì một bàn tay người đàn bà, với một sức mạnh không ngờ, đã giữ hắn lại, bằng cách tuồng như chỉ nắm hờ vào một cánh tay hắn phía trên cùi chỏ. Không rõ có phải chỉ là hắn tưởng tượng ra không, nhưng hình như trong động tác giữ này chất đầy một cái gì đó không có tính vật chất.


Tuy nhiên, dù nó là vật chất hay không, hắn cảm thấy mình sẽ khó cưỡng lại nó, bởi sự níu giữ này khiến cho những gì đang xảy ra với hắn lúc này có vẻ đúng là thực tại hơn một chút. Một ý nghĩ thoáng qua trong đầu hắn: ít nhất trong lúc này tốt nhất là hắn cứ giữ như thế, sao cho không có gì khác ngoài không khí ngăn giữa thể xác hắn với thể xác người đàn bà này, và không có gì khác ngoài sự rỗng không nằm giữa tâm trí hắn với tâm trí nàng.

Em nói em có cái gì đó mà tôi nên thấy, hắn nhận ra mình đang nói gì đó. Trong giọng hắn lúc này là tất cả sự dịu dàng và nhẫn nại mà hắn có đối với một con người, nhiều hơn mức mà hắn thường nghĩ mình có thể có được.

Không ngoái đầu lại, cũng không phải là nghe thấy, nhưng hắn nhận biết được rằng người đàn bà đang cười, một cái cười không ra tiếng cười làm cho hai vai nàng rung rung, nguyên nhân của nó không phải là hắn – hắn cảm thấy thế, do đâu thì hắn không thể nói được – mà ở sâu hơn nhiều, buộc cho phần nào đó bên trong nàng quặn thắt lại.

Và trong khi người đàn bà buông mình cho tràng cười câm nín này, một tay vẫn giữ hờ cánh tay trên bên trái của hắn, truyền sang hắn từng đợt rung nhẹ, hắn có thể hình dung thấy nàng cười, đầu gục xuống, khẽ ngẩng lên rồi lại gục xuống, như thể trong thâm tâm nàng chẳng sung sướng gì với cái cười này, một cái cười mà đáng lẽ ra nàng không muốn mình có. Và hắn nghe trong tim hắn cái cảm giác quen thuộc, vừa rỗng vừa nặng, khi chợt nhận ra rằng ở đâu đó bên ngoài hắn, bên trên hắn đang diễn ra một sự sai lệch, một nhầm lẫn to lớn nào đó, nếu như ngay tại đây, lúc này, hai cơ thể vừa mới gần nhau đến thế và hiện đang gần nhau như thế, hai nhịp tim và nhịp thở đã và đang nối liền nhau như thế, lại không thể dẫn tới sự nhìn thấu và cảm thấu cái nơi sâu nhất mà tâm trí có thể vươn tới, sâu hơn chỗ sâu nhất ở người kia và ở chính mình, bởi vì, dĩ nhiên, lịch sử và trải nghiệm của mỗi con người không phải chỉ bắt đầu từ bản thân cô ta hay anh ta.

Bằng một động tác dứt khoát, đột ngột, hắn xoay người lại đối diện với người đàn bà, đồng thời một tay hắn nắm lấy cổ tay nàng sao cho bàn tay nàng không bị trượt ra khỏi cánh tay kia của hắn. Dấu vết hay dạng thức thu nhỏ của cuộc hợp hoan vừa rồi vẫn còn nguyên đó nơi điểm tiếp xúc giữa các đầu ngón tay hắn với da thịt người đàn bà, độ mềm, sự co giãn, cái ẩm ướt và mùi ngây ngây của mồ hôi, sự rung xuất phát từ những phần tử nhỏ nhất và ẩn kín nhất tạo thành cơ thể.

Cảm giác ấy khiến hắn rơi vào một tâm trạng kỳ đặc vốn chỉ kéo dài trong khoảnh khắc nhưng cần khoảng thời gian lớn hơn thế nhiều để được diễn thành lời và cần khoảng thời gian còn lớn hơn nhiều để được hồi tưởng lại, trải nghiệm lại. Nó là: mọi cái ở người đàn bà này, tỉ như và cho đến cả độ thít chặt của đường hầm bất tận ở cô ta, hay cái tiết tấu khi một múi cơ nào đó của cô chuyển từ trạng thái hoàn toàn tĩnh sang trạng thái chấn động toàn phần của cơn cực khoái, tất cả đều khác biệt với bất cứ ai trong số ít những người đàn bà khác mà hắn từng có lúc hòa nhập thân thể, tuy nhiên cái trực cảm rằng mọi thứ này hắn đều đã gặp rồi, đều đã biết rồi, một kiểu déjà-vu, vẫn lớn hơn thế, kiểu như cái trực cảm rằng đỉnh trời bên trên và đáy biển bên dưới một cơn bão nhiệt đới thì vẫn tĩnh lặng ngay giữa thời điểm cực thịnh của bão.

Người đàn bà tiếp tục nghiêng đầu một bên, nhìn xuống, rút vào trong chính mình, buông mình theo cái cười bật lên từng đợt không thành tiếng, mặt nhòe nhoẹt nước mắt, phải, nước mắt, và hắn cảm thấy nàng đang ở vừa rất gần vừa rất xa hắn, đến hàng vạn dặm, và vấn đề của hắn là tìm cho ra hoặc quay trở lại cho đúng vị trí của hắn trong tương quan với hai vị trí này của nàng.

Tôi có bảo anh là tôi có gì đó cho anh xem... thật à, người đàn bà cố kìm mình, nói, rồi lại rũ ra cười. Thoáng sau nàng lại kìm mình, nhắc lại, Tôi có nói với anh thế à, mắt ngước lên, song không thực sự nhìn vào hắn, và rồi tiếp tục cười, tuy lần này cái cười nhẹ hơn, nông hơn, kiểu một dư chấn, có thể nói vậy. Và suốt thời gian đó hắn giữ tay trên hai vai nàng, nhẫn nại theo dõi cái tình huống mới gặp lần đầu nhưng quen thuộc, tuyệt đối quen thuộc này, cũng như, có những lúc, hắn đột ngột có cảm giác mình đang bước trở lại vào một ngõ hẻm tối om - bởi thiếu đèn chiếu sáng và bởi đêm không trăng - của một thị trấn cổ ven bờ Địa Trung Hải, và cảm thấy ngấm vào trong máu mình sự tịch lặng từ nơi nào đó tới, xuyên qua những bức tường vốn giống như một phần của đêm.

Em vẫn hay làm vậy sao? Nói như thế với gã đàn ông em muốn? Đó là những câu đầu tiên vụt đến trong đầu hắn, nhưng ngay lập tức hắn biết đó là những câu đầu tiên mà hắn sẽ không nói. Có lẽ vì hắn bỗng nhận ra một điều mà lẽ ra hắn phải nhận ra trước đây vài giây – rằng người đàn bà đã ngưng cười và bắt đầu thở ra một cách khó nhọc, dẫu rằng giữa chỗ kết thúc của cái cười và chỗ bắt đầu của sự thở khó nhọc không có một khúc chuyển tiếp nào rõ rệt, cả hai là một phần của cùng một dòng chảy duy nhất sâu, bất ổn, khó phân định. Và rồi, sau khi ngập ngừng trong nháy mắt, hoặc có thể trong chưa tới một nháy mắt, hắn làm cái động tác mà nhiều đàn ông khác, trong tình huống này, sẽ làm: hắn dùng một tay nắm lấy cằm người đàn bà, và, không quá mạnh đến mức vũ phu hay sỗ sàng, và không quá nhẹ tuồng như vẫn còn một chút rụt rè, hắn xoay mặt người đàn bà lại để nàng đối diện với hắn, và nâng mặt nàng lên, buộc nàng nhìn vào mắt hắn. Do chỗ nàng và hắn cao xấp xỉ ngang nhau – nàng là một phụ nữ La-tinh vóc người vừa phải còn hắn là một gã người Việt cao hơn trung bình đôi chút – nên hắn chỉ cần điều khiển mặt nàng chuyển dịch một góc không lớn lắm là cũng đủ để làm việc đó.

Mặt nàng hướng thẳng vào hắn - kết quả của hành động hắn làm - và hắn cảm thấy rằng mắt hắn, sự hiện diện của hắn đang đóng vai trò như một thứ thấu kính để qua đó người đàn bà này nhìn một cái gì đó hoặc nhìn thế giới dưới một góc độ khác, theo một cách khác. Thân thể hắn vừa rồi đã đóng vai trò một kênh khác nữa để qua đó các lực của tự nhiên tiếp xúc với nàng, giờ thì đến lượt tâm trí hắn trở thành phương tiện cho nàng, lối để cho nàng tiến tới một cái gì đó bên ngoài nàng, bên ngoài hắn.

Tự dưng, như thể không ngờ với chính mình, nàng bắt đầu khe khẽ ngân nga trên môi, ư ử trong họng một giai điệu nào đó, hai vai nàng vẫn trong hai tay hắn, mắt nàng tiếp tục nối liền với cái gì đó thông qua mắt hắn. Thoạt đầu hắn không nhận ra giai điệu này – hắn chưa chú tâm đến chính nó cho bằng chú tâm vào chuyện đúng lúc này nàng có thể nhớ tới một giai điệu và, một cách vô thức hoặc hữu thức, tự đáp ứng ngay cái nhu cầu của bản thân là cất nó lên. Đó là mấy câu trong bài Sodade meubem sodade, cái bài hát mà chính hắn không biết chắc lắm làm thế nào hắn nhớ được nhan đề, số lần hắn đã nghe nó quá ít, từ quá lâu và quá thoáng qua. Thế rồi, rất nhanh sau đó, hắn nhận ra đây không thực sự là bài hát đó, tuy nhiên chẳng phải vì vậy mà hắn không cảm thấy sâu trong lòng mình rằng hắn đang lặng đi.

Và tự dưng một cái gì đó lại bắt đầu hiện hữu bên trong hắn, gần như là những cử động vô cùng nhỏ của con sâu bướm trong cái kén của nó, một cái gì không thể gọi tên, xác định, mô tả, không thể chạm tới bằng lý trí và không thể trốn tránh. Đó là cảm quan về tính chất chóng tàn, thoảng qua, không chỉ của thời khắc này, cơn rung động này, trạng thái tâm hồn này, mà cả bất cứ cái gì thuộc về thế giới, thực tại, sự sống, sự sống của bản thân hắn - cái sự thật cũ kỹ và vô phương cưỡng lại đó. Cái cảm quan này lớn dần lên trong hắn vừa như một thứ chất độc làm hỏng hắn vừa như một thứ thuốc thần thanh lọc hắn: phải chi có thể dùng cách nói như vậy.

Chừng như hiểu ra hắn, người đàn bà chợt thôi ngâm nga mà đặt hai tay lên ngực hắn, nhìn thẳng vào mắt hắn, và hắn nhận ra rằng, dù chỉ riêng lần này, nàng nhìn hắn và thấy hắn. Và trong mắt nàng, “như trong tấm gương”, hắn thấy chính mình, tất cả những gì hắn có, những gì hắn thiếu, những gì hắn để lại sau lưng, tất cả những gì hắn chưa làm trên thế giới, những gì hắn đang có trong khoảnh khắc này, những gì hắn vừa mới có, những gì hắn sắp mất và vừa mới mất và có thể sẽ mất. Nàng chợt mỉm cười với hắn, và hắn hiểu rằng, đây là kết thúc hay là bắt đầu, điều đó cũng là tùy thuộc ở hắn.

Nhớ mãi một lần yêu đương nàng đã trao tôi


Một khoảnh khắc sau hắn như nhìn thấy nụ cười của người đàn bà lần đầu tiên, như thể nó vừa mới đó thì lập tức biến mất và rồi ngay tức thì xuất hiện trở lại, là một nụ cười khác hẳn. Như thể sau một cú chạm vô hình và lớn lao nào đó từ bên ngoài tác động vào một góc của nàng, người đàn bà này thoắt biến thành một người khác, một cấu trúc mang bản tính và đặc trưng khác hẳn, mặc dù các yếu tố hợp thành - những tế bào, những gien, những nơ ron thần kinh, những ký ức, những trải nghiệm… - về cơ bản là một. Hắn cảm thấy mình nhận ra được một cái gì xa lạ, cứng và lạnh trong nụ cười mới này của nàng. Ngay bây giờ nàng sẽ nói câu gì đấy bằng giọng mát mẻ, êm ái, cương quyết, cái câu nói sẽ lập tức ngấm vào ta như một thứ nọc rắn cực độc, nó sẽ giết chết một lần và mãi mãi tất cả những gì đang diễn ra lúc này, hủy diệt mầm mống của một thực tại khác, khả năng tiềm tàng của một tương lai khác. Ta đang là một vai diễn đã và rồi sẽ được diễn đi diễn lại hàng triệu lần đây đó và lúc này lúc khác trong cõi người, một sự thống hợp không được chờ đợi trước, diễn ra trong giây lát rồi chấm dứt vĩnh viễn và lại tái hồi dưới một hình thức khác. Hắn nghĩ vậy và nhìn lại nàng, theo dõi sự tiến hóa và chuyển biến của nét xa lạ và rắn lạnh của nàng, và hắn mỉm cười đáp lại nàng, cảm thấy nụ cười của hắn mang chứa cái gì đó mà nàng không chờ đợi hoặc đang khắc khoải tìm tuy không chờ đợi. Hắn nhìn nàng và nhận ra rằng hắn hoàn toàn có thể lại hôn đôi má kia, cặp môi kia, lại ghì chặt tấm thân kia vào lòng, lại dấn vào thật sâu bên trong tấm thân đó và trở thành một với nó, nếu không phải giây lát sau đây thì một thế kỷ sau, vài thế kỷ sau. Không rõ có phải do nhận thức mới mẻ này tỏ lộ ra ở bề ngoài của hắn không, nhưng có gì đó khác xuất hiện ở người đàn bà, cái gì hao hao như của một người đang nhận ra mình sắp sửa nhìn thấy một thế giới mới, chưa biết, và chính vì chưa biết nên hứa hẹn là đáng ngại hơn và thú vị hơn.

Dù sao đi nữa, hầu hết những gì ẩn chứa trong vẻ ngoài của người đàn bà lúc này vẫn nằm ngoài khả năng tri nhận của hắn, có chăng là trừ một chút rung động của khóe miệng, nét căng lên của hai cánh mũi, thoáng lỏng ra của cơ hàm. Hắn hình dung rằng người đàn bà sắp sửa nói, định nói, muốn nói với hắn câu gì đó để hắn an lòng. Tim hắn chợt lặng đi bởi một nhận thức chớp nhoáng vốn quen thuộc với hắn, đôi khi vẫn đến với hắn khi hắn nhìn một người khác, nhất là một người đàn bà: thế giới này - thế giới nói chung hay thế giới của riêng hắn - sẽ ra sao nếu mất đi một người như thế, người có khả năng nhìn vào hắn và mấp máy môi, không nói ra lời dù tận đáy lòng muốn nói một lời tốt lành với hắn?

Hắn hình dung trong đầu, như một đoạn phim quay cực nhanh, những gì hắn sẽ làm ngay sau đó. Nhẹ nhàng, chậm, song dứt khoát, sự dứt khoát của kẻ không muốn thấy sự cưỡng chống, hắn buông người đàn bà ra, đẩy nàng ra vừa đủ xa để cho thấy đó là điều không thể đảo ngược, đoạn xoay người, mặc nhanh quần áo của hắn, chỗ quần áo hay mớ vật chất mà mãi tới giờ hắn mới nhớ lại. Sau khi mặc xong quần áo, làm xong cái việc chẳng thể đừng ấy, hắn quay lại nhìn người đàn bà. Nàng vẫn đứng nguyên ở tư thế và vị trí như lúc hắn đẩy nàng ra, quan sát hắn, mặc dù mắt nàng không cho thấy rằng nàng hiểu hắn đang làm gì hay định làm gì, và cũng không cho hắn hiểu nàng đang nghĩ gì, đang cảm thấy gì.

Hắn nghĩ mình sẽ tiến hai bước, ba bước lại gần nàng, dừng một chút, nghiêng đầu khẽ hôn má nàng, và thì thầm, Ta sẽ gặp lại nhau, phải không? Hắn chỉ kịp nghĩ tới đó, nói cách khác là đoạn phim này, dù có được đẩy nhanh cách mấy, cũng chỉ kịp đi tới được chỗ đó, bởi không còn thời gian cho phần kết. Bởi vì hắn đã nhận ra rằng không phải hắn đang đóng vai chính mình ở đây lúc này, càng không phải hắn đang là đạo diễn hay kẻ tạo tác cuốn phim hay câu chuyện vốn chính là cuộc đời hắn.

Trong một khoảnh khắc “bằng phần nhỏ của giây” hắn ngộ ra điều mà lẽ ra hắn có thể biết từ lâu, rằng người đàn bà này rất có thể chưa hề nhìn thấy hắn như một cá thể đơn nhất, đặc hữu, không thể lặp lại. Đúng hơn, trong mắt nàng, hắn chỉ là thêm một trong rất nhiều hình tướng nhất thời - kéo dài không quá một chớp mắt - mà một con lốc gồm vô vàn những yếu tố ngẫu nhiên khoác lấy vào lúc này hay lúc khác trên đường đi của nó trong không-thời gian. Không hẳn là đối với nàng hắn không có thực chất và nội dung của riêng mình. Chỉ có điều, hắn chỉ là một đoạn ngắn - khác biệt và xuất hiện một lần - của một cái thực chất và nội dung lớn hơn hắn nhiều lần, và nàng sẽ còn tìm kiếm những đoạn khác của nó, cũng khác biệt và xuất hiện chỉ một lần, ở những nơi khác và lúc khác, mỗi đoạn đến với nàng mới tinh khôi - vì quả thật là mới tinh khôi - và khiến nàng được sống - như mới lần đầu - thêm lần nữa.

Tôi phải đi, nhỏ nhẹ và giản dị, hắn nói, với một cảm giác bằng an mà rốt cuộc cũng có vẻ vững chãi và sâu xa. Thực ra, tồn tại như một thứ tươi mới, khác biệt riêng với người đàn bà này trong một giây lát cũng chẳng phải là điều ít đáng kể hơn so với tồn tại như một cá nhân khác biệt đối với cả thế giới này trong suốt một đời người. Hắn đã sống trọn vẹn với người đàn bà này và nàng đã sống trọn vẹn với hắn, trong một khoảnh khắc viên thành của thực tại sau một chặng rất dài chuẩn bị cho sự viên thành và ngay trước sự sụp đổ không thể tránh, dọn đường cho việc chuẩn bị hướng tới một sự viên thành khác…

Tôi phải đi, hắn nhắc lại, dịu dàng vuốt má người đàn bà, dõi theo với lòng cảm kích và biết ơn khi nàng khẽ quay đầu để cho má nàng cọ sát hơn vào mấy ngón tay hắn đang để nguyên ở đó. Giờ thì hắn đã nhận rõ, đã biết chắc rằng, sau khi hắn đóng trọn vai trò một con người đối với người đàn bà này, đã đến lúc hắn trở về con đường trước đó của mình, đóng trọn vai trò một con người đối với một người khác, đó là chính hắn hay một người đàn bà khác mà số phận đang phụ thuộc vào hắn.

(Còn tiếp)