Thứ Sáu, 28 tháng 2, 2014

Nhà Huế, trong Thành Nội (Phần 3, trích tiểu thuyết "Life Navigator 25: Người tình của cả thế gian")

Rồi thì rốt cuộc nàng bắt đầu chuyển động. Nàng lùi lại một chút khỏi vách gương, bằng một động tác duy nhất thật khéo léo của toàn bộ thân mình mà chủ yếu là đôi chân mang giày trượt patanh. Mọi cơ của cả hai chân nàng, từ bắp vế, đầu gối, cẳng chân, cổ chân,mắt cá, ngón chân đều tham gia vào động tác đó trong một sự phối hợp hoàn hảo đến độ hầu như trở thành một cơ duy nhất, và cái động tác mà cơ duy nhất này thực hiện vừa dứt khoát, đầy hữu hiệu, lại vừa có vẻ cao nhã đến độ tim người có thể nhói lên được. Số người trượt patanh mà tôi đã quan sát hoặc chứng kiến không phải nhiều song tôi có cảm giác mạnh mẽ rằng rất ít ai trong số đó có thể trượt với sự cao nhã giống như thế. Hoặc không một ai. Dường như có một ánh sáng nào đó bật ra từ nàng khi nàng làm động tác ấy.

Chỉ bằng một động tác đó nàng lùi lại cách vách gương chừng hai mét và tôi nhận thấy mình nín thở. Tôi biết những khoảnh khắc đột nhiên nín thở này của mình. Tôi có thể dự cảm hay mường tượng được độ căng hay cường độ của những gì xảy ra sau đó dựa vào cường độ của cơn nín thở.

Thêm một động tác nữa của đôi chân nàng - hơi rùn xuống một chút, một chút thôi, và hơi choãi ra hai bên một chút,một chút thôi -, hay cũng có thể nói là chính cái động tác vừa rồi chưa kết thúc mà đang tiếp tục tự khai triển ra, tự chuyển hóa hoặc tự tái sản sinh thành động tác này, thế là nàng đã lùi lại xa vách gương hơn nữa, giờ thì hẳn phải xấp xỉ bốn mét hay sao đó. Và ngay cả động tác thứ hai này, hay sự khai triển của động tác thứ nhất, cả nó nữa cũng chỉ là khởi đầu.

Nàng vẫn tiếp tục lùi xa khỏi vách gương và càng lúc càng gần lại tôi. Mặc dù nàng có làm những động tác đặc thù của hai chân cần cho việc trượt lùi – hai bàn chân liên tục xích lại gần nhau rồi lại tách xa nhau theo những đường có thể gọi là zích zắc – tuy nhiên cái ấn tượng giống như trong mơ – giống như nàng đang lướt đi trong một cảnh của một giấc mơ, chạm đất song cũng bằng như không chạm đất – vẫn thật mãnh liệt. Thoắt cái nàng đã di chuyển lại gần đến chỗ đầu phòng nơi Ryutaro và tôi đang đứng,gần lại tôi, và khi thấy hình thể nàng lớn dần lớn dần lên trước mắt, tôi bỗng nghe tim mình hẫng đi một nhịp, giống như tôi đang thấy lớn dần lên trước mắt mình một vật thể chỉ có khả năng đem lại cho tôi cái chết. Bởi vì trong nháy mắt tôi cảm nhận được toàn bộ hoặc gần như toàn bộ khối năng lượng ẩn chứa trong thân thể đó, tấm lưng đó, độ nén của nó, sức xuyên phá của nó nếu và khi nó bùng ra và so với nó tôi nhỏ nhoi vô nghĩa ra sao, như một cái bong bóng cá trước nguy cơ một lằn sét. Tôi nín thở, khẽ rùn lại, nếu không phải về mặt cơ thể thì ít nhất là về mặt tâm trí, làm như đó là cách đầu tiên có thể viện tới để giữ cho mình tiếp tục tồn tại trước nguy cơ này.

Ngay lúc tôi tưởng như không còn cách nào tránh được nữa, không còn cách nào khác cho tôi ngoài dịch sang một bên để tránh cú va chạm với nàng mà hậu quả có thể khôn lường, nàng dừng lại. Thật sự tôi không hiểu tại sao có thể như thế. Đà di chuyển của nàng, theo như tôi cảm nhận được từ bên trong mình, vẫn còn, cho nên muốn dừng lại thì nhất định nàng phải làm một động tác mới để hãm nó lại, song tôi không thấy bất cứ một cơ nào của nàng nhúc nhích. Như thể nàng điều khiển được chuyển động này một cách trực tiếp bằng ý chí, không cần thông qua hệ thần kinh và hệ cơ.

Không chủ định, tôi liếc nhanh sang Ryutaro. Y đứng, dán mắt vào nàng, như không còn biết rằng cạnh y có tôi. Như thể y đang thấy trước mặt một cảnh tượng, một hiện thể mà con người ta sẵn sàng đợi suốt một đời để thấy. Trong tư thế hay tư thái như vậy, y giống nhân vật trông nghiêng trong một bức tranh khắc a xít. Gần như không chịu nổi cảnh đó,tôi lại nhìn sang nàng. Nàng đứng, lưng thẳng, chân thẳng, hai bàn chân cách nhau khoảng hai mươi phân, hai tay khép hờ dọc cạnh sườn, không ép chặt, đầu hơi cúi, vai hơi rũ. Bỗng nhiên nàng có vẻ như không còn chút sức lực nào.Không phải như vậy, tôi nghĩ. Không đúng như vậy, tôi biết. Nhưng đúng ra thì thế nào, tôi không thể nói được. Giống như thể tôi đang đợi, đang dự cảm được cú nhảy xổ tới chớp nhoáng hoặc động tác gì đó tương tự của một con thú mà tôi biết chắc là sắp chết, cái duy nhất đang đầy trong nó và mỗi lúc một đầy hơn là sự chết.

Đến một lúc, nàng ngẩng đầu lên,hướng thẳng trước mặt, hai tay khẽ rời khỏi hai bên mạng sườn tuy vẫn còn gần như áp sát vào, hai chân hơi dạng ra, một chút thôi. Đoạn nàng hơi lùi lại chút nữa, dừng, dường như thoáng do dự, hoặc như trong vô thức đang chờ một cái gì đó. Thế rồi, như vừa nghe một phát súng lệnh vô thanh, nàng vẩy mạnh hai chân,không phải toàn bộ hai chân mà chỉ là các cơ từ khoảng bắp đùi cho đến gót chân, không hẳn quá mạnh song tôi có cảm giác như thế là bởi động tác này diễn ra quá nhanh, quá dứt khoát, quá đồng bộ, giống như chuyển động của một cái kim hỏa duy nhất đập vào hạt nổ của một viên đạn.

Nàng lùi lại và lập tức tôi nghe thót tim: tôi không hề nghĩ rằng rốt cuộc nàng sẽ vẫn cứ lùi lại, tôi cứ đinh ninh không còn chỗ nào để cho nàng lùi nữa, đinh ninh nàng có biết điều đó. Nhưng tôi có lý do gì để giả định là nàng biết? Tôi tránh sang bên nhường lối cho nàng. Tôi nhường chỗ cho nàng bởi nàng như đang di chuyển trong một thế giới của riêng nàng và chỉ hoàn toàn ngẫu nhiên mà thế giới đó của nàng và thế giới của tôi có khả năng hoặc nguy cơ giao cắt với nhau tại đây tại thời điểm này với độ dung sai vài xăngtimét và phần mười giây. Và ngay khi nàng đã tiến tới(hay lùi tới) chiếm lấy vùng không gian mà tôi vừa nhường lại cho nàng thì cái điểm giao cắt ấy lập tức biến mất, có một cánh cửa trập khổng lồ vô hình đã đóng sập xuống xóa sạch nó.

Và một lần nữa tôi nín thở hoặc tim tôi như khựng lại một nhịp khi thấy nàng dừng lại ngay sau khi chiếm chỗ cũ của tôi. Nàng chỉ cần thế chăng? Nàng đứng, đầu ngẩng cao, hai cánh tay nhích xa khỏi hai bên thân thêm chút nữa, hai chân choãi rộng thêm một chút và lưng nàng như thể căng lên, không cứng ra mà là căng lên. Tôi biết đường bay của nàng sắp sửa bắt đầu.

Sau khoảng hai ba giây nữa, giống như một phần của cái khoảng lặng chứa đầy điện tích trước khi một vận động viên bắt đầu thực sự thực hiện động tác chạy đà để ném lao hoặc dậm nhảy tung mình xuống bể bơi, nàng bắt đầu tiến tới, thoạt tiên chậm, sau nhanh dần, mỗi nhịp chân tiến tới theo hướng hơi choãi sang lần lượt hai bên, đều tăm tắp, gây cảm giác vô cùng chính xác, không một chút nào thừa hoặc non, một kỹ thuật để tạo đà như ở mọi người trượt patanh khác tôi từng quan sát, song dường như hiếm có ai khác có khả năng làm những động tác này giống như nàng, với một sự nhẹ nhàng như thế, giống như chúng không phải được thực hiện bằng cơ và xương, mà chúng là một thể hóa thân trực tiếp từ dòng chảy của máu nàng, của khí lưu chuyển trong kinh mạch nàng, của linh hồn nàng. Ít nhất là không có ai trong số những người trượt patanh khác gây nên ở tôi cái cảm giác này trong khi tôi nhìn nàng trượt patanh, cái cảm giác vừa như một cơn kinh sợ vừa như một niềm khoái cảm hoặc cả hai, “giống như một dòng điện, nhẹ tựa kiến bò, đang lan thành từng vòng sóng đồng tâm từ hai gót chân lên bụng dưới tôi”.

Nàng cứ thế bắt đầu rời xa khỏi tôi. Và, đột nhiên, như thể lần đầu tiên phát hiện ra một bí ẩn lớn của thế giới, tôi nhận ra rằng lý do hay ít nhất một phần lý do khiến chuyển động của nàng trên đôi giày trượt patanh có vẻ khác thường đến thế đối với tôi là ở chỗ nó không gây bất kỳ một tiếng động nào, như thể tôi đang thấy trước mắt mình một đoạn thực tại ba chiều của một bộ phim câm, một giấc mơ được quét bởi một bộ máy chụp cắt lớp tiềm thức chưa thực sự hoàn hảo, chỉ có khả năng phục hiện được hình ảnh còn âm thanh thì không. Có lẽ là do bốn bức vách và trần cách âm quá tốt, song cũng có thể không phải chỉ do vậy.

Nàng rời xa khỏi tôi, tiến về phía vách gương, càng lúc càng nhanh hơn, những nhát lia chân càng lúc càng mạnh hơn càng quả quyết hơn – sự nhẹ nhàng thanh thoát đã chuyển hóa thành nhanh, mạnh và quả quyết song không vì vậy mà biến mất hoàn toàn, và vẫn vô thanh, mặc dù tai tôi vẫn hình như nắm bắt được những tiếng kịch kịch mơ hồ giống như những âm thanh không thể luận ra nguồn mà thỉnh thoảng ta nghe được giữa đêm khuya tịch mịch – tôi không thể chắc có phải đó chẳng qua là trí óc tôi tự tạo ra không.

Bây giờ nàng đã trở nên chuyển động rất nhanh, nhanh hơn tôi có thể chờ đợi – tôi đã không có sẵn tâm thế để thấy nàng đạt đến vận tốc ấy trong thời gian ngắn đến thế  giống như trong vài khoảnh khắc vừa rồi hình ảnh nàng chuyển động trước mắt tôi đã được đẩy cho nhanh lên như trong một bộ phim thời kỳ đầu tiên – nhoáng một cái nàng đã ở tít đầu phía bên kia phòng, hầu như sát hay thực sự là sát vách gương – đúng vào lúc cú bay của nàng thực sự bắt đầu – nàng đã khép hai chân lại, hai bàn chân nàng bây giờ ở tư thế thẳng, gần như ép sát vào nhau và hoàn toàn không còn cử động, bây giờ nàng tiến tới – nàng lao tới trước – toàn chỉ bằng quán tính, bằng cái đà mà nàng đã dày công vun đắp nãy giờ, hai tay nàng giang thẳng như đôi cánh, một thứ cánh, nàng không trượt patanh nữa, nàng không cần vận công thêm nữa, nàng nương theo dòng chuyển động, buông mình theo quy luật vũ trụ, nàng tự do tự tại, nàng bay (ở xa nên tôi không thấy rõ được mặt nàng nhưng tôi hình dung mắt nàng mở to, mũi nở phồng, cằm hẩy ra, miệng hé) – không gì có thể ngăn nàng – nhưng mà có vách gương kia, ngay trước mặt nàng có vách gương kia – nó ở kia ngay trước mặt nàng – nàng có dừng lại không? – nàng phải dừng lại chứ - nàng đâu thể xuyên qua nó được – dừng đi tôi nghe mình kêu lên không phải miệng tôi kêu lên mà là toàn bộ bản thể tôi kêu lên – kêu như thể tuy nàng đang ở trạng thái như thế này tôi vẫn có khả năng làm cho nàng phải nghe thấy tôi – như thể tiếng kêu của tôi có khả năng vượt lên đón đầu đà tiến của nàng và đủ mạnh để ngăn hoặc ghìm nó lại – nhưng nó làm được gì nếu nó chưa sinh ra thì đã chết – nó chết và kẹt lại trong cuống họng tôi như một cái thai chết khiến cho trong nháy mắt tưởng như tôi ngừng thở vĩnh viễn – cứ như là ngừng thở vĩnh viễn bởi vì có một cái gì đó khác ở bên ngoài tôi tại chính thời điểm đó cũng đã ngừng lại vĩnh viễn – bởi vì mắt tôi vừa thấy cú bay lên không gì cưỡng được của nàng ngừng lại trước gương – dừng khựng lại nơi vách gương.

Trong nháy mắt đầu tiên tôi chưa kịp nhận ra liệu nàng có đã đâm sầm vào vách và có thể đã vỡ nát như quả trứng tự quăng mình vào tường đá hay không – dường như tôi có nghe một tiếng thịch dày, đục, hao hao như khi có người đấm hoặc đá mạnh vào một bao cát ở đằng xa – liền sau đó tôi vận ý chí lôi trái tim tôi về lại chỗ cũ – tôi lập tức vận sức tự thuyết phục mình rằng mình đã nghe lầm, rằng cái tiếng đó chỉ là ảo thanh –tôi nhìn nàng, lưng thẳng tắp, đầu thẳng, hai tay giang rộng, hai chân khép, ép sát vào vách gương như là đã dính chặt luôn vào đó, như đã bị dập cho gắn liền mãi mãi vào đó bởi một cái cái dập vĩ đại, vô hình và không có tính người, độc lập với tính người. Và trong khoảng một hai giây sau đó, trong khi đợi cho tim mình đập lại, trong khi dỗ cho tim mình đập lại, tôi bỗng thấy mình đang đợi thấy vách gương kia mềm ra, trở thành một thứ giống như thạch, sau đó như nước (một màn nước dựng đứng) rồi sau đó như sương (một màn sương có khả năng phản chiếu tuy chỉ một cách nhòe mờ) rồi sau đó như bụi nước (lúc này thì khả năng phản chiếu không còn bởi vì sẽ đến lúc khó lòng phân biệt bụi nước ngay cả với bản thân không khí) và chừng đó nàng sẽ có thể dấn tới xuyên qua nó, nối lại cuộc bay bị chựng lại nửa chừng của nàng... nếu như động năng trong nàng vẫn còn. Tôi đợi chuyện đó xảy ra dù tự nhủ rằng nó sẽ không xảy ra.

Dù tôi cảm thấy nó vẫn đang tiếp tục, vẫn đang cảm thấy bằng cật ruột mình rằng cú bay của nàng vẫn đang tiếp tục hay ít nhất là cái đà của nó vẫn đang tiếp tục, giống như chuyến đi trên tàu vẫn tiếp tục trong đầu tôi – nơi hệ tiền đình tôi – dù tôi đã bước xuống sân ga, đang đứng yên. Nhưng mặt khác điều mắt tôi đang thấy là nàng vẫn đang tiếp tục đứng yên và vách gương vẫn đang sừng sững đó, rắn, đặc, tuyệt không thể xuyên qua đối với xương thịt, và tôi tự hỏi liệu có phần nào của nàng – phần không phải xương, thịt, máu – đã và đang có thể xuyên qua. Tôi có thể nhìn thấy hoặc cảm thấy mình có thể thấy hình ảnh nhỏ xíu xa tít của chính mình ở trong gương, nó gần nàng hơn so với bản thân tôi, ở phía bên kia gương, nơi mà nếu nàng bứt qua được thì nàng sẽ tới, nó có thể làm gì cho nàng? Rồi tôi lại nghĩ:nếu nàng đã thực sự đập mình vào vách gương thì nàng có đau không? Nếu nàng có đau thì tôi cũng phải đau. Bao giờ chẳng vậy... Trừ phi. Trừ phi lần này khác.Song cụ thể là khác thế nào? Vì sao lại khác? Có phải chỉ là vì đau chứ không phải vì gì khác – không phải vì nàng đã dính cứng vào đó – mà mãi nàng vẫn không tách mình ra khỏi vách gương? Hay nàng đang đợi? Đợi gì? Nàng đang lắng nghe? Lắng nghe cái gì ở bên trong mình chăng? Hiện đang có gì ở trong nàng? Rồi tôi thấy nàng lại bắt đầu cử động, đầu nàng ngửa dần ra sau và do vậy mặt nàng tách dần khỏi gương. Mất khoảng một hai giây tôi mới thuyết phục được mình rằng chuyện này thực sự đang diễn ra, không phải là tôi đang tưởng tượng ra nó.

(còn tiếp)

Thứ Hai, 17 tháng 2, 2014

Nhà Huế, trong Thành Nội (Phần 2, trích tiểu thuyết "Life Navigator 25: Người tình của cả thế gian")

Giờ thì có lẽ tôi đã biết nên làm gì trước những lời như thế của y. Tôi ngồi, cố giữ nhịp thở đều và chậm. Y vẫn đứng, xoay lưng lại tôi, tiếp tục mắt dán vào chỗ có thể là có cánh cửa ấy, tuy nhiên tôi cảm nhận được rằng y đang quan sát tôi bằng thứ giác quan nào đó sau lưng y. Trong một khoảnh khắc tôi không biết mình có đang khó chịu hay không trước sự chăm chú quan sát này. Tôi ngồi nhìn y cho đến khi nghe y nói, “Được rồi, amico”, thì tôi mới hơi giật mình nhận ra rằng trong một lúc vừa qua, không rõ bao lâu, tôi đã không còn nghĩ đến nàng nữa. Tôi dần dần nhận ra mình đang quan sát y ít nhất là cũng bằng như y đang quan sát tôi. Và sự quan sát của tôi mà y là đối tượng không giống với sự quan sát của y mà tôi là đối tượng. Điều này tôi chợt nhận thấy rất rõ, qua độ rắn hay độ mềm của cái nhìn của mỗi chúng tôi. Và tôi cảm thấy có lẽ nên làm cho cái nhìn về phía tôi trở nên mềm hơn một chút. Tôi không chắc mình làm được việc đó. Sau một lát tôi nhận ra rằng sở dĩ như vậy là do tôi nhìn bằng mắt còn y thì không. Tôi liền rứt mắt ra khỏi y, nhìn xuống sàn. Dưới chân tôi là cả một vùng màu tro thẫm mà trong đó hai bàn chân tôi chỉ là hai khối thẫm hơn, gần như đen, không rõ hình thù, không đường viền. Tôi tập trung tâm trí vào hai khối đen mà tôi biết là hai chân mình đó, cho đến khi hầu như không còn cảm thấy đó là hai chân mình nữa, tuồng như tất cả dây thần kinh cảm giác và vận động chạy bên trong hai bàn chân đó từ lúc nào đấy đã biến mất, cứ vậy cho đến khi tôi nghe ai đó gọi, như thể từ phía bên kia một khu vườn rộng trong bóng tối.
Được rồi, vào thôi, amico.
Tôi không đứng dậy ngay và y cũng không chờ điều đó. Tôi mơ hồ nghe như có tiếng cót két dưới chân mình, tuồng như sàn gạch dưới chân đã đột ngột biến thành sàn gỗ, một cái sàn gỗ ọp ẹp cong vênh. Tôi biết đó chỉ là ảo giác, song tự dưng tôi cảm thấy cần phải bước đi một cách thận trọng hơn, gượng nhẹ hơn với bề mặt dưới chân mình, hoài nghi về sự vô hại của bản thân mình đối với vạn vật. Y tiến về phía vũng tối cuối phòng, tôi theo sau y. Y đưa tay về phía một chỗ nào đó trong vũng tối ấy, nắm lại. Đúng là có cửa, tôi nghĩ. Y để tay trên quả đấm cửa mà thực tình tôi vẫn chưa thấy rõ ấy, lặng vài giây, kiểu như vận động viên nhảy cao hay nhảy cầu luôn luôn cần một khoảng lặng chừng mươi giây trước khi thực sự làm cái động tác mà họ đã dành nhiều tháng nhiều năm để chuẩn bị và có mặt ở đây, lúc này để làm. Mỗi lần mở cửa này, để bước sang phía bên kia cửa nơi có nàng, y cũng đều như thế chăng? Tôi có thể hình dung y đang nín thở, tuy cũng có thể không phải vậy. Bản thân tôi, tôi không biết mình có đang nín thở hay không – chỉ khi chợt nghĩ tới điều đó, tôi mới băn khoăn không rõ trong mấy giây vừa rồi mình có nín thở không.
Y kéo quả đấm về phía mình, mở cửa. Giờ thì tôi thực sự nín thở. Một vùng ánh sáng ập vào tôi, trùm kín tôi như một dòng lũ. Theo bản năng tôi hơi rùn mình lại, hơi xoay đầu sang một bên, nheo mắt, giơ tay lên ngang mặt để bảo vệ mắt, trong tích tắc cảm thấy chỗ tựa của hai chân mình trên sàn không còn vững nữa. Cảm giác như một phần của tôi đã bị hòa tan lập tức trong dòng ánh sáng và bị nó cuốn phăng đi về phía sau tôi. Phải mất vài giây tôi mới đứng thẳng lại được, mở to mắt để nhìn mà biết mình đang đối mặt cái gì.
Căn phòng rất rộng, rộng hơn nhiều so với tôi chờ sẽ thấy. Rất rộng, rất sáng, đến độ trong thoáng chốc tôi có cảm tưởng mình như con chuột vừa tiến ra từ bóng tối và thấy trước mặt mình đại sảnh cung điện nhà vua vào đêm vũ hội. Tuy nhiên tôi nhanh chóng nhận ra đó là ấn tượng sai, bị phóng đại lên bởi sự bất ngờ. Trên thực tế nó không quá rộng đến như vậy - có lẽ chỉ dài trên dưới hai mươi mét và rộng chừng sáu mét -, song dù sao thì cũng không tương hợp mấy với khoảnh sân nhỏ và căn phòng trước không lấy gì làm rộng mà tôi đã đi qua. Phòng hoàn toàn trống, không có bất cứ vật dụng gì, khiến cho nó càng có vẻ rộng. Hai bức tường hai bên, và có lẽ cả bức tường thứ ba ngăn giữa phòng này với phòng ngoài đều phủ kín một lớp mà nhìn kỹ một chút tôi nhận ra là nỉ cách âm với tông màu hẳn người ta hay gọi là vàng đất hay hoàng thổ tuy nhiên có phần gắt hơn, chói hơn, có lẽ gần hơn với màu vàng kim hay thậm chí màu của lửa. Ánh sáng vàng từ một dãy bóng đèn nhỏ gắn âm trên trần càng làm cho sắc vàng kim hay lửa đó càng bén và mạnh hơn, gần như làm nhưng nhức sâu trong hốc mắt tôi. Trần rất cao, không dưới ba mét rưỡi hay bốn mét, làm cho không gian ánh sáng tán xạ này càng có vẻ mênh mông choáng ngợp và khiến cho từng phân khối không khí trong đó dường như đều lóng lánh một cách vô hình và mang cạnh sắc. Sàn phòng không lát gạch mà tráng xi măng, một thứ xi măng tốt, cực phẳng, cực bóng, không có bất kỳ chỗ nào mấp mô hay nứt nẻ. Không cửa sổ. Bức tường xa nhất, ở cuối phòng, đối diện với tôi, là cả một tấm gương khổng lồ từ sàn lên tận trần, chính giữa tấm gương là một cánh cửa và trong khung cửa đó là một người giống hệt tôi đang đứng nhìn thẳng vào tôi. Không có dấu hiệu nào cho thấy sự hiện diện của máy điều hòa không khí mặc dù gần như chắc chắn phải có một thứ như thế. Ai cũng cần phải thở, nàng, tôi hay Ryutaro. Và, từ chỗ máy điều hòa, tự dưng đầu tôi nhảy sang một ý nghĩ khác: nhưng một không gian như thế này, ngay giữa khu dân cư đông đúc, nhà cửa vườn tược san sát và đầy ngõ ngách này sao? Nhưng tôi không có thì giờ để nghĩ. Vì ngay lúc đó tôi thấy nàng.
Thật ra trước đó tôi đã thấy nàng rồi, nhưng kỳ thực là mắt tôi thấy song tri giác tôi chưa ghi nhận, hãy còn chần chừ chưa muốn ghi nhận: tôi có thấy một vật thể dạng người, song ý thức tôi không nối kết được ngay vật thể đó với nàng. Và ngay khi ý thức tôi đã nhận ra được đó là nàng, có một cảm giác gợn lên nơi tủy sống tôi hoặc là một số cơ và gân dọc theo sống lưng tôi sun lại: tôi hiểu ra rằng mình sợ thấy nàng.
Nàng ở tít đầu kia phòng, gần sát vách gương. Nàng như đang quỳ một gối hoặc đúng hơn là như thể vừa sắp khuỵu ngã thì trụ lại kịp thời bằng cách chống một tay xuống sàn, tì toàn bộ sức nặng cơ thể lên đó, một gối chạm sát đất, gối kia hơi chổng lên, cẳng chân choãi mạnh ra sau.Tuy nhiên nhìn kỹ khó mà biết được nàng vừa suýt ngã song tự ghìm lại được vào khoảnh khắc cuối hay đó là một tư thế do một cái gì đó gây ra hoặc nàng tự tạo ra cho mình và nàng đã giữ như vậy từ lâu hơn tôi có thể hình dung rất nhiều, ít nhất là, trong khoảng một chặp (mười giây?) tôi đứng đó nhìn, nàng không mảy may cử động, không nhúc nhích chút nào để ra khỏi tư thế đó, giống như một ảnh chụp ba chiều hay bức tượng sáp.
Nàng mặc áo váy bằng chất liệu gì không rõ song có lẽ rất nhẹ, mềm, giống như một thứ chất nửa lỏng tuôn chảy theo từng đường cong thân thể, một thứ chất lỏng lạ và hòa ái lan đều trên thân nàng thành một lớp mỏng tang và cũng trở nên ấm, thở và uyển chuyển như nàng, trở nên càng giống nước hơn nhờ sự uyển chuyển này của nàng. Nó có màu xanh nõn chuối với những họa tiết to nhỏ sẫm màu hơn mà tôi không thấy rõ là gì do khoảng cách xa, kiểu đầm một vai, hở trọn hai tay, dài hơn gối một chút, có lẽ vậy, một bộ đầm tôi chưa thấy ở nàng bao giờ, có lẽ nàng đã kịp may hoặc mua trong thời gian chúng tôi không gặp nhau vừa qua, cũng có thể nàng may hoặc mua từ lâu song nàng chưa bao giờ mặc khi có tôi, nhưng tại sao? Những phần lộ ra của thân thể nàng lúc này – hai cánh tay trần, đôi cẳng chân gần như trần, phần gáy – mang một sắc trắng dịu, đằm, tương tự như ngọc trai, nổi bật theo cách riêng của mình trên nền vàng nhức mắt xung quanh, “như nắm tuyết trong lò lửa”. Mái tóc dài của nàng đổ trên lưng thành những làn sóng cuộn óng đen, một lọn to đổ xuống che khuất khuôn mặt xoay nghiêng của nàng. Hai bàn chân nàng, không đi tất, đang mang một thứ gì đó mà phải mất một hai giây tôi mới nhìn ra được là đôi giày trượt pa tanh. Tôi ngẩn ra trong một thoáng, thế rồi tôi hiểu nàng đang làm gì.
Tôi ngoái lại nhìn Ryutaro. Y vẫn đứng trong khung cửa, chưa tiến vào phòng cùng với tôi. Y đứng, nhìn thẳng về phía nàng, không bận tâm đến cái nhìn của tôi. Như thể y đang lần đầu tiên thấy nàng ở đây, lúc này, trong trạng thái như thế này, cũng như tôi. Y nhìn nàng như thể không phải chính y là người đã dựng nên cái không gian này, tạo ra toàn bộ chuyện này. Hoặc có thể nói cảm giác của tôi là như thể y nhìn ra được thứ gì đó đằng sau vách gương kia, y nhìn xuyên qua nó như tôi nhìn xuyên qua không khí, và có gì đó tựa như sợi tơ vô hình cực mảnh nối liền một điểm bên trong y với một điểm trong cõi vô hạn hoặc gì đó giống như cõi vô hạn, một thứ “dây vũ trụ” như người ta nói.
Sự bất động của nàng vẫn kéo dài, và trong tĩnh lặng hoàn toàn - mọi âm thanh của thế giới bên ngoài hoàn toàn không lọt vào được đây, cũng bằng như chúng tôi đang ở trong một hầm trú ẩn sâu hàng chục cây số dưới lòng đất -, thứ duy nhất tôi nghe được là tiếng thở của tôi và tiếng tim tôi đập. Tôi căng tai, căng toàn bộ mình ra, như thể làm vậy tôi sẽ nghe được những tiếng tương tự từ nàng, tiếng thở của nàng, tiếng tim nàng đập. Có một khoảnh khắc tưởng như tôi thực sự nghe được. Tôi chuyển cái nhìn từ Ryutaro sang nàng rồi từ nàng sang Ryutaro, biết y sẽ nhìn lại tôi. Y nhìn lại tôi. Tôi nhướn mày, cảm thấy mình sẽ nói gì đó với y, nhưng tôi không nói. Đó là bởi, một cách đột ngột - cũng giống như, cái sự thật rằng không phải là mình đang còn sống, người ta chỉ có thể ngộ ra nó một cách đột ngột -, tôi nhận ra cái điều như thể đã tồn tại từ trước khi tôi bắt đầu có ý thức về thế giới: sự cô đơn của Ryutaro, nỗi buồn của y. Có lẽ đó là lý do khiến tôi có cảm tưởng y đang nhìn thấy nàng không phải từ khoảng cách hơn chục mét mà từ ngàn cây số. Và tuy y đang cách tôi không quá một mét trong không gian, có những thứ ở y và ở tôi mà chắc hẳn hai chúng tôi không bao giờ thấy được ở nhau dẫu là sau hàng triệu năm: như thể y là vật chất còn tôi là phản vật chất hay ngược lại, như thể y và tôi là ở hai đầu của một lỗ đen.
Có chuyển động ở nàng. Tôi chợt nhận thấy điều đó. Nó là loại chuyển động gây cho ta một sang chấn ở bên trong, gần như chuyển động đột ngột mà ta hình như nhận thấy ở một pho tượng, một bức ảnh, một xác chết. Đó là lúc tôi thấy đầu nàng bắt đầu ngẩng lên. Động tác này của nàng chậm, quá chậm, hầu như có thể sánh với tốc độ di chuyển của con ốc sên, của dòng sông băng. Cứ như thể tôi sẽ phải quan sát từ đây tới chậo tối thì mới biết được đích xác đoạn cuối của nó, sau nó là gì, nó dẫn tới đâu. Giá như đó chỉ là ảo giác. Rốt cuộc đầu nàng đã ngẩng lên thẳng hoặc gần như thẳng, dường như sau khi nhiều năm đã trôi qua. Tôi chợt thoáng có cảm tưởng động tác này là do tôi, nàng đã bằng cách nào đó nhận ra được sự hiện diện của tôi, ngàng sắp quay đầu lại tìm tôi ngay bây giờ đây. Nhưng không phải. Nàng không quay đầu về phía tôi. Nàng không quay đầu về phía chúng tôi. Không, không có vẻ gì là động tác này của nàng có liên quan đến sự xuất hiện của hai chúng tôi. Nó chỉ liên quan đến một cái gì đó vừa xuất hiện ở bên trong nàng. Có gì đó bên trong nhắc nàng tiếp tục chuyển động sau khi nàng đã ngừng đủ lâu.
Nàng ngẩng lên, nhìn thẳng vào hình chiếu của bản thân mình trên vách gương. Nàng nhìn nó suốt một hồi, có thể trong vài giây, có thể lâu hơn, tuồng như mãi đến giờ nàng mới nhận ra có một hình chiếu của mình như vậy ở trên đời, hoặc nhìn ra ở nó một cái gì đó mà từ trước đến nay nàng không thấy được. Hoặc như thể bây giờ nàng mới nhận ra rằng hình chiếu này có gì đó muốn nói với nàng và nàng đang băn khoăn không biết liệu có bao giờ nàng sẽ hiểu được thứ ngôn ngữ nó đang dùng để nói, tuy nhiên cái nỗ lực quả cảm của nó để nói thì nàng hiểu. Có lẽ đó là lý do khiến cho, sau một hồi lặng nhìn, nàng hơi rướn mặt về phía trước, lại gần mặt gương hơn (động tác này tôi cảm thấy được thì đúng hơn là nhìn thấy), làm như bằng cách đó ẩn ngữ của hình chiếu và ẩn tính của gương sẽ mềm hơn ra, trong ra một chút, trở nên dễ xuyên thấu hơn một chút đối với nàng.
Sau đó nàng hơi rướn vai phải lên, điều này tôi cảm nhận rõ. Lập tức tôi liền cảm thấy như cũng có một cái gì cũng chuyển động nơi vai phải của chính mình. Không phải chuyển động của xương, khớp, sụn và cơ, mà là chuyển động như của một luồng khí dọc theo một thứ giống dây thần kinh song không phải dây thần kinh, đường kinh mạch, có lẽ vậy. Thế rồi, vai phải nàng giữ nguyên vị trí và tư thế vừa thay đổi ấy, vai trái nàng đến lượt mình chuyển động. Nó từ từ nhấc lên với chính xác cùng một tốc độ và biên độ giống như vai phải, chính xác đến độ có thể nói chuyển động này là ảnh qua gương – tuy có độ trễ về thời gian – của chuyển động kia. Và một lần nữa tôi nghe được hoặc tưởng mình nghe được một sóng chuyển động lan ở sâu bên trong vai trái mình.
Nàng giữ nguyên tư thế đó - hai vai nhô cao y hệt nhau, mắt dán chặt vào chính mình bên kia vách gương - thêm một lúc nữa - là bao lâu? tôi không thể biết được. Dường như nàng cần ngần ấy thời gian để cho cuộc trao đổi này giữa nàng với cái tôi kia của nàng - dù trao đổi gì đi chăng nữa - đạt tới một mức độ vừa đủ đáp ứng cho nhu cầu bên trong nào đó của nàng. Nhưng tôi biết thế nào cũng sẽ đến lúc nàng chuyển động, ý tôi là thực sự chuyển động. Chỉ cần tôi đợi. Chỉ cần tôi có khả năng chờ đợi. Nàng bắt đầu thẳng người dậy, chậm, giống như một động tác yoga vốn dĩ đã chậm giờ lại còn bị kéo dài. Nói cách khác, tôi chỉ có thể đoán trước hoặc dự cảm được rằng đây là động tác vươn thẳng người lên từ tư thế khom gập kia, và phải mất một khoảng lâu tôi mới có thể quan sát được rằng đúng như thế.


Đến khi nàng đã đứng hẳn dậy, lưng thẳng, vai ngay, chỉ có đầu vẫn cúi, hai chân thẳng, dạng ra một chút, một chút thôi, trên đôi giày trượt patanh, thì thêm một quãng thời gian lâu hơn thế nữa đã trôi qua. Và trong khi nàng đứng như thế, lại đứng yên thêm chút nữa, tôi chợt có cảm giác là lạ rằng nàng có vẻ cao hơn, mảnh hơn so với bình thường, so với hình ảnh nàng vốn đã nhập sâu vào tâm trí tôi đến độ thường tái hiện trong mơ. Có thể đó là hiệu ứng đặc biệt gây ra bởi bộ đồ tôi chưa thấy nàng mặc bao giờ ấy, tôi tự bảo mình vậy, để tự trấn an, tự thuyết phục rằng mọi thứ vẫn bình thường, mọi cái đều ổn, song tim tôi vẫn không yên, vẫn nghe như có cái bàn mài tí hon đang cần mẫn mài mỏng một góc nào đó trong tim tôi.

(còn tiếp)

Thứ Sáu, 14 tháng 2, 2014

Những gã hề (I Pagliacci)


 Những gã hề
(I Pagliacci)

Tác giả: Ruggiero Leoncavallo
  
Trần Tiễn Cao Đăng
chuyển ngữ từ bản tiếng Anh
có tham khảo nguyên bản tiếng Ý




        Lời nói đầu
        Hồi Một, Cảnh Một - Phía trước nhà hát
        Hồi Một, Cảnh Hai
        Hồi Một, Cảnh Ba
        Giải lao
        Hồi Hai, Cảnh Một
        Hồi Hai, Cảnh Hai - Vở kịch
      

LỜI NÓI ĐẦU


TONIO
Thưa quý vị! Cho tôi được nói đôi lời!
Xin thứ lỗi vì tôi ra có một mình. Tôi là Lời nói đầu!
Tác giả chúng tôi yêu tập quán xưa là có lời nói đầu cho câu chuyện,
Nên khi ông muốn hồi sinh cho quý vị niềm vinh quang của hài kịch cổ,
Ông đã gửi tôi đến cùng quý vị để nói lời đầu.

Nhưng không phải để huênh hoang như những kẻ ngày xưa
Rằng nước mắt của kịch sĩ là không thật, là giả dối,
Rằng y không có trái tim để cảm tiếng thở dài, tiếng khóc, nỗi đau
Không! Không! Tác giả đêm nay sẽ bày ra cho quý vị
một mảnh đời đầy tiếng cười và nỗi u buồn.
Châm ngôn duy nhất của ông:
Nghệ sĩ cũng là người, và chính vì con người, ông cầm bút.
Và câu chuyện ông kể cùng quý vị là chân thực!
Những ký ức vùi sâu chôn chặt một ngày kia khuấy động trái tim ông,
Bằng những giọt nước mắt thật, ông đã viết
Và đánh dấu thời gian bằng những tiếng thở dài!

Nào, giờ đây trên sân khấu
Quý vị sẽ thấy chúng tôi như những con người,
Yêu ghét như đời thực
Sẽ thấy những trái quả u buồn của tình yêu và nỗi đam mê!
Quý vị sẽ nghe những trái tim khóc lóc héo hon,
Những tiếng thét nộ cuồng, thống khổ, cùng tiếng cười cay độc.
Vì vậy, khi nhìn chúng tôi, xin quý vị
Chớ nhìn bộ cánh sặc sỡ thêu kim tuyến của anh hề
Mà hãy nhìn thấu tâm hồn chúng tôi.
Trái tim chúng tôi là trái tim người,
Chúng tôi, cũng như quý vị, là người bằng xương thịt
Cũng hít thở bầu không khí của cõi thế đơn côi này!
Ý đồ của chúng tôi như vậy. Giờ xin mời quý vị xem mọi chuyện diễn ra.
Nào, kéo màn lên!


     

HỒI 1


CẢNH 1
PHÍA TRƯỚC NHÀ HÁT


ĐỒNG CA MỞ MÀN - NAM NỮ
Trông kìa, họ đến...
Đoàn kịch hát rong!
Rộn rã trống dong,
Đàn sáo tưng bừng,
Trông kìa họ đến!

Này nàng Columbine xinh tươi,
Này chàng Punchinello vui nhộn,
Xem chàng sải bước đường hoàng,
Gõ trống, gật đầu chào các mỹ nương.

THANH NIÊN
Này Harlequin!
Thúc lừa đi chứ!

CANIO
Quỷ tha ma bắt!

PEPPE
Nào nào, đồ khỉ!
Lùi lại! Họ tới kia rồi!
Kìa, xe đang tới!
Ôi chao huyên náo!
Ôi trống inh tai!

DÂN LÀNG
Hoan hô Punchinello!
Vua của các chú hề!
Ngài làm chúng ta vui vẻ,
Ngài vô tư nhất trên đời!
Chúng ta hát ngợi ca ngài,
Muôn năm Punchinello!

CANIO
Cám ơn!

DÂN LÀNG
Hoan hô!

CANIO
Cho tôi nói!

DÂN LÀNG
Nào, diễn kịch đi nào!

CANIO (gõ trống)
Kính thưa quý vị!

DÂN LÀNG
Điếc tai quá. Ngừng đi cho!

CANIO
Cho tôi được nói vài lời!

DÂN LÀNG
Suỵt! Suỵt! Làm ơn im đi,
Nào, mời ông cứ nói!

CANIO
Tối nay lúc bảy giờ tôi xin mời quý vị
Đến xem kịch của chúng tôi, quý vị sẽ hài lòng, tôi cam đoan thế.
Quý vị sẽ xem nỗi đau của chàng Punchinello tội nghiệp
Chàng trả thù thế nào đối với một tên phản phúc,
Quý vị sẽ xem Tonio bụng phệ cùng những mưu mô hiểm độc,
Một kết hợp lạ lùng giữa tình yêu với nỗi hận thù.
Quý vị hãy đến, chúng tôi hân hạnh đón chào,
Tối nay vào lúc bảy giờ! Lúc bảy giờ! Xin hãy đến.


DÂN LÀNG
Rất sẵn lòng, rất sẵn lòng!
Chúng tôi sẽ đến xem ông diễn.
Lúc bảy giờ! Lúc bảy giờ!


(Tonio bước lên để giúp Nedda bước xuống xe. Nhưng Canio bợp tai y).

CANIO
Cút đi!

(Nhấc Nedda xuống)

PHỤ NỮ (với Tonio)
Nào chàng tình nhân đẹp trai, chàng thấy thế nào?

THANH NIÊN
Anh bạn có thích không?

(Tonio vung nắm đấm về phía các thanh niên)

TONIO (nói riêng)
Hắn sẽ phải trả giá về việc này, rồi các người sẽ thấy!

DÂN LÀNG (với Canio)
Này, đi làm một cốc với tôi không?
Quán đằng kia có rượu rất ngon.

CANIO
Rất sẵn lòng!

PEPPE
Hai người đợi tôi với! Tôi cũng đi.

CANIO
Này Tonio! Mày có đi không?

TONIO
Tôi phải tắm cho lừa.
Tôi sẽ theo các vị sau.

DÂN LÀNG (với Canio)
Này ông bạn! Anh ta chỉ đợi ông đi khỏi là sẽ ve vãn Nedda đấy.

CANIO
Anh nghĩ vậy ư?
Tin tôi đi, chẳng nên chơi cái trò như thế với tôi đâu;
Cứ để Tonio nghiền ngẫm điều tôi nói.
Bởi sân khấu và cuộc đời là hai thứ khác nhau;
Là hai thứ khác nhau!

Bởi nếu đằng kia (chỉ về phía nhà hát) tôi bắt gặp nàng - người đẹp của tôi -
cùng với tình nhân,
Tôi sẽ giảng cho nàng một bài nho nhỏ về đức hạnh,
rồi lặng lẽ chịu trận đòn gậy của gã tình nhân.
Và công chúng sẽ vỗ tay mà phá lên cười, hả hê, nhẹ dạ!
Nhưng nếu Nedda thực sự dối lừa tôi...
Thì kết cục sẽ khác, hẵng chờ khắc thấy.
Tin tôi đi, một trò chơi như vậy
Chẳng đáng để chơi đâu!

NEDDA
Y nói vậy là ý gì cơ chứ?

DÂN LÀNG
Nhưng nhất định ông không thể nghi ngờ nàng.

CANIO
Nghi ngờ nàng ư? Không. Không thể có chuyện ấy,
Ta yêu nàng, ta tôn thờ nàng.

THANH NIÊN
Nghe kìa! Đội kèn túi đó! Kèn túi tới rồi!

ĐÀN ÔNG
Kìa, người ta đi về phía nhà thờ!

NGƯỜI GIÀ

Nghe kìa kèn thổi vui sao!
Từng cặp tung tăng đi dự lễ chiều!

PHỤ NỮ
Hoàng hôn tím đã buông,
Dóng dả hồi chuông
Nhắc ta đến nhà thờ dự lễ!
Đi thôi!

CANIO
Lần nữa xin hãy nhớ,
Xin mời đến lúc bảy giờ!

ĐỒNG CA CHUÔNG
Đi thôi! Đi thôi!
Đinh đong, đinh đong!
Hoàng hôn tím đã buông,
Chuông nhà thờ dóng dả,
Gái trai ơi, đi lễ chiều thôi!
Đinh đong, đinh đong!
Gái trai ta miên man
Trong giấc ái tình tay ấp môi hôn.
Nhưng kìa mẹ để mắt nhìn,
Hãy coi chừng! Cẩn thận!
Đinh đong! Muôn vật chói ngời
Bởi hào quang tình ái!
Đinh đong! Chuông chiều giục giã,

Ai ơi, hãy đến nhà thờ!

CẢNH 2


NEDDA
Hắn canh chừng ta với ánh nhìn rực lửa!
Ta cúi đầu, những sợ
Hắn phát hiện những suy tư thầm kín của ta!
Ôi, nếu hắn ngờ vực ta...
Hắn sẽ tàn bạo biết chừng nào mà kể!
Nhưng... chỉ vớ vẩn, ta không sợ.
Ấy chỉ là những giấc mơ ghê rợn viển vông.
Hãy rọi lên ta, ôi vầng dương huy hoàng chói lọi giữa hè!

Mỗi mạch máu ta phập phồng, nóng hổi,
Nỗi đam mê của ta như ngọn triều dâng.
Ôi tim ta, trái tim thao thức của ta, mi đi đâu?
A, bầy chim! Ta nghe tiếng cánh của các ngươi xào xạc,
Các ngươi tìm gì? Đi đâu? Ai biết được!
Mẹ ta từng biết ý nghĩa tiếng hót của các ngươi  
Bài hát mẹ hát ta nghe tự thời thơ ấu
Còn ngân vang mãi trong ta.
Trên cao tít tắp chúng kêu
Rồi lao vút lên bầu không như những mũi tên bằng ánh sáng.
Bất chấp những đùn mây, chẳng sợ gì nắng chói
Chúng bay, bay mãi về phía bầu trời!
Bay mãi! Lên cao, cao mãi không thôi!
Ôi! Không mệt mỏi, dang đôi cánh tự do,
Bay theo giấc mơ mình, theo những gì tuyệt đẹp mãi xa
Chúng bay cao mãi qua những đám mây vàng.
Dù gió hú, đêm thâu,
Chúng sải cánh dài đến tận trăng sao,
Mặc sấm chớp, mưa sa,
Chúng bay, bay mãi trên vực thẳm và biển cả.
Trên đôi cánh không chùn chúng bay, bay mãi
Đến mãi kia, nơi xứ lạ xa xôi
Mà chúng từng mơ và có thể chẳng bao giờ biết được.
Nhưng ước mơ và khát vọng của chúng, không gì ngăn cản nổi
Bởi số phận dẫn đường, chúng vẫn bay, bay mãi, bay, bay!

(Tonio vào)

NEDDA
Sao? Anh đấy ư! Tôi cứ ngỡ anh đã ra chợ rồi cơ chứ!

TONIO
Lỗi là ở tiếng hát của nàng. Bài hát đã mê hoặc tôi.
Và tôi không thể rời nàng.

NEDDA (Cười khinh miệt)
Ha ha! Nghe nên thơ lắm.

TONIO
Chớ cười, Nedda.

NEDDA
Tới quán rượu đi.

TONIO
Tôi biết nàng căm ghét tôi, cười cợt nhạo báng tôi
Bởi tôi là thằng Hề!
Tuy nhiên tôi cũng có ưu tư, hoài bão, giấc mơ
Và một trái tim biết phập phồng, thổn thức!
Những khi nàng qua trước mặt tôi, khinh khỉnh, mắt nhìn như không thấy
Nàng đâu có biết nỗi đau đang siết chặt cõi lòng tôi!
Tôi dâng xin nàng linh hồn tôi, sự sống của tôi,
Hãy nghe tôi,
xin nàng hãy cho tôi nói...

NEDDA (Ngắt lời)
- Rằng anh yêu tôi.
Anh vẫn đủ thời gian để nói với tôi điều đó tối nay.
Tối nay khi anh đóng vai hề
Trợn mắt méo mồm,
Sao không đợi đến khi đó hẵng tỏ tình một thể?

TONIO
Không, ngay bây giờ tôi sẽ nói với nàng
Và nàng phải nghe tôi nói.
Tôi yêu nàng, tôi tôn thờ nàng,
Tôi khao khát có được nàng mãi mãi.

NEDDA
Nói tôi nghe nào, Tonio ngốc nghếch,
Có phải lưng anh ngứa ngáy thèm một trận đòn chăng,
Hay có phải tai anh cần một cái véo điếng hồn,
Có vậy mới mong lửa tình của anh nguội bớt?

TONIO
Nàng chế giễu tôi ư? Quá đủ rồi.
Thề có thập giá Đấng Cứu thế, tôi sẽ bắt nàng trả giá!

NEDDA
Anh dọa đấy à?
Tôi có phải gọi Canio đến cho anh không?

TONIO
Nhưng trước hết tôi phải hôn nàng đã!

NEDDA
Bỏ tay ra!

TONIO
Không! không! Nàng phải là của tôi!

NEDDA (quất roi vào Tonio)
Bỏ tay ra, đồ khốn!

TONIO
Có Đức Mẹ Thăng thiên chứng giám, Nedda,
Ta thề sẽ trả thù nàng.

NEDDA
Biến đi, đồ hiểm ác!
Mi có tâm địa thật xấu xa
Và thân hình mi dị dạng, chao ôi! Còn xấu xa hơn thế!


CẢNH 3

SILVIO
Nedda!

NEDDA
Silvio! Chàng đến giờ này ư. Điên quá mất thôi!

SILVIO
Ái chà chà! Chẳng có gì nguy hiểm cả, em yêu, ta biết,
Canio và Peppe đang tì tì uống nơi quán rượu.
Nhưng ta vẫn cẩn trọng, theo con đường qua bụi rậm tới đây.

NEDDA
Chàng đến sớm hơn chút nữa thì Tonio đã tóm được chàng rồi.  

SILVIO
Ha ha! Thằng hề ấy ư?

NEDDA
Phải dè chừng cái thằng hề ấy. Hắn yêu em.
Hắn vừa nói với em bằng những lời cháy bỏng
và trong cơn thèm khát bạo cuồng
Hắn xông vào, muốn hôn em.

SILVIO
Trời ạ!

NEDDA
Chàng chớ quá lo! Cái kiểu si mê ấy,
Vụt một roi là xong tất.

SILVIO
Sao em cứ sống mãi thế này, hở Nedda?
Số phận ta nằm trong tay em,
Nedda ơi, ở lại với ta!
Đêm nay hội chợ vãn rồi
Sớm mai em đã lên đường!
Nedda ơi, Nedda!
Một khi em đã đi xa
Làm sao ta sống được với cõi lòng tan nát?

NEDDA
Silvio!

SILVIO
Nedda, Nedda, hãy trả lời ta:
Nếu em chẳng còn hứng thú nào với chồng em,
Nếu cuộc sống lang thang này đã khiến em chán chường mỏi mệt,
Nếu tình yêu bao la này của em không phải lửa rơm,
Thì chúng ta sẽ trốn đêm nay,
Đêm nay hãy trốn cùng ta, cùng ta, em nhé!

NEDDA
Chao ôi, đừng lôi kéo em! Phải chăng đời chưa đủ buồn đau?
Silvio, đừng lôi kéo em nữa.
Thật ngu xuẩn, thật điên rồ!
Phải chăng em đã không trao chàng trái tim em?
Chàng đã có tình em, xin chàng hãy từ biệt, hãy đi đi.
Hãy thương tình, đừng lôi kéo em,
Đừng hành hạ trái tim mềm yếu của em thêm nữa!

Xin đừng lôi kéo em!
Biết đâu đấy... chia tay là hơn cả!
Nước mắt mà chi, lời nói mà chi; ta không còn duyên phận gặp nhau.
Nhưng mỗi khi nhớ lại tình ta, từ lần đầu gặp gỡ chàng,
Em sẽ mơ về chàng, sống cho chàng, trọn kiếp chẳng quên chàng.

SILVIO
Không! Em không yêu ta!

TONIO (theo dõi)
Tao bắt được mày rồi, thằng khốn!

NEDDA
Em yêu chàng, em yêu chàng!

SILVIO
Nhưng mai em vẫn bỏ ta mà đi?
Cớ sao em lại bỏ bùa yêu cho ta
Nếu như em sẽ bỏ ta một mình trong tuyệt vọng?
Sao em lại trao ta nụ hôn bằng đôi môi cháy bỏng
Sao lại ấp tim em vào trong trái tim ta?
Dẫu em quên bao âu yếm giữa hai ta
Ta vẫn còn nhớ mãi giấc mơ kỳ diệu ấy,
Ta muốn trái tim em, muốn những nụ hôn em nồng cháy,
Ta muốn hồn em chảy tan trong đáy hồn ta!

NEDDA
Làm sao em quên một khi chàng luôn hiện diện trước em,
Tim chàng đã dệt ma lực của tình yêu khắp lên em,
Với những lời chàng nói, dây kia chàng đã trói
Em chỉ muốn được tình chàng ôm chặt thân em.
Ôi, đừng bỏ em! Em dâng chàng trái tim em
Và em là của chàng mãi mãi!

SILVIO
Đến với ta chứ?

NEDDA
Vâng! Hôn em đi, tình yêu của em!

SILVIO
Quên quá khứ đi, chớ nghĩ tới ngày mai!

NEDDA
Hãy nhìn vào mắt em, hãy hôn em để xua tan nỗi buồn của em.

SILVIO
Trong mắt em, ta hôn để xua tan nỗi buồn ta.

TONIO (với Canio)
Đi nhẹ, thật nhẹ, ngài sẽ bắt gặp quả tang hai anh ả!

SILVIO
Em yêu, ta đợi em bên dưới, lúc nửa đêm!
Đến cùng ta nhé, em yêu, khi muôn sao lấp lánh.

NEDDA
Người tình hỡi, em là của chàng, đêm nay và mãi mãi!

CANIO (nghe lỏm)
Ha!

NEDDA (với Silvio)
Bay đi, chàng ơi!

NEDDA
Ôi, Chúa trời che chở cho chàng!

TONIO (cười lớn)
Ha! Ha!

CANIO
Đồ hèn! Mi ở đâu?

NEDDA (với Tonio)
Giỏi lắm, được lắm, Tonio.

TONIO
Phải, chính tôi đấy.

NEDDA
Chỉ có ngươi mới làm như vậy, đồ hèn!

TONIO
Lần sau tôi mong sẽ bắt quả tang!

NEDDA
Ngươi làm ta căm ghét và ghê tởm.

TONIO
Hoặc yêu ta, hoặc căm ghét ta! Với ta, đằng nào cũng thế thôi.

CANIO
Thế là cô ta lại lừa được ta lần nữa! Lại đánh bại ta.
Hắn biết lối đi này quá rõ.
Nhưng không sao. Ngay bây giờ cô phải cho ta biết
Tên gã tình nhân cô.

NEDDA
Ai kia?

CANIO
Mi! Thề có Chúa trên trời!
Và nếu ngay lúc này ta chưa cắt cổ họng mi
(rút dao găm ra)
Ấy chỉ vì trước khi ta giết mi, trước khi lưỡi dao ta tắm đỏ máu mi,
Con đàn bà đê tiện kia, mi phải nói
Tình nhân mi là ai. Nói ngay!

NEDDA
Lời lăng mạ của ông vô ích. Môi tôi vĩnh viễn niêm kín rồi.

CANIO
Tên nó là gì, ta hỏi mi. Ngay bây giờ, mi phải cho ta biết.

NEDDA
Không! Không! Không bao giờ tôi nói đâu.

CANIO
Có Trời chứng giám, ta sẽ giết mi.

(Pepper vào, giật dao khỏi tay Canio)

PEPPE
Xin dừng tay, thưa ông chủ, vì tình yêu của Chúa,
Thiên hạ kìa! Thấy không! Người ta đang tới đó.
Nhìn kia, họ từ nhà thờ đến đây xem kịch,
Đi nào. Bình tĩnh, tôi xin ông.

CANIO
Ta bảo cứ mặc ta. Tên nó là gì, nói ngay, tên nó!

PEPPE
Tonio, lại đây giữ chặt ông chủ.
Thiên hạ tới lối này. Đừng để họ nhìn thấy các người.
Còn Nedda, cô đi đi, tôi bảo.
Đi thay trang phục đi. Cô biết đó
Canio là người nóng nảy nhưng nhân hậu.

CANIO
Nhục, nhục quá!

TONIO (với Canio)
Bình tĩnh đi, ông chủ! Tốt hơn là cứ giả vờ!
Thằng khốn sẽ quay lại, tôi tin chắc.
Hãy để tôi canh chừng! Đã đến giờ biểu diễn.
Biết đâu đấy, gã tình nhân sẽ đến xem và hớ hênh lộ mặt.
Chúng ta phải kìm nén, phải giả vờ, để thắng!

PEPPE (với Canio)
Đi nào, đi thay trang phục đi, tôi xin ông.
(với Tonio)
Còn anh lại đàng kia đánh trống, Tonio!

CANIO
Diễn kịch ư, khi tim ta đang điên dại vì sầu khổ,
Ta không biết ta đang làm gì đây, đang nói gì đây.
Nhưng ta phải chấp nhận. Can đảm lên, tim ta ơi!
Mi không phải đàn ông! Mi chẳng qua là một anh hề!
Vận quần áo anh hề, tô son trát phấn,
Người ta trả tiền cho mi vì họ muốn được cười.
Nếu Harlequin cướp đi Columbine yêu dấu của mi,
Hãy cười lên, Punchinello! Thiên hạ sẽ hét "Hoan hô!"
Hãy lấy tiếng cười giấu biệt nỗi sầu và nước mắt của mi,
Hãy hát, vui vẻ gánh cho tròn vai diễn của mi,
Cười lên, Punchinello, cho mối tình đã dứt,
Cười lên, cho nỗi buồn đang ngấu nghiến trái tim mi.



HẾT HỒI MỘT

(còn tiếp)