![]() |
| Ảnh nghệ thuật của Mira Nedyalkova |
Thứ Năm, 2 tháng 12, 2021
Hai bài thơ mới: Lời khai / Một cô gái
Thứ Hai, 18 tháng 10, 2021
Về tự dịch
![]() |
| Tác phẩm của Hans Hartung |
Thứ Sáu, 1 tháng 10, 2021
Về tự dịch.
![]() |
| Henry Moore - Reclining Nude |
Chủ Nhật, 26 tháng 9, 2021
Sơ lược về các conlang (ngôn ngữ “tự chế” của tôi)
Nơi chốn: Là một số trong các ngôn ngữ được sử dụng bởi cư dân hành tinh Gurun, một trong các hành tinh ngoài Trái đất có sinh vật mang hình dạng giống con người và sở hữu trí tuệ như con người, được khắc họa trong tiểu thuyết “Cospolist Nổi Loạn” mà tôi đang hoàn tất, dự kiến in trong năm 2022 nếu điều kiện cho phép.
Trên thực tế, một số trong các ngôn ngữ này, cụ thể là tiếng Bongora và tiếng Siră Kăntânărȋ, đã được tôi “thai nghén” từ thập niên 1990 khi đang là sinh viên khoa Ngữ văn Nga trường Đại học Tổng hợp TPHCM, khá lâu trước khi ý tưởng cho “Cospolist Nổi Loạn” bắt đầu xuất hiện (vào năm 2005).
Một ví dụ tiêu biểu:
Tôi muốn nhìn thấy nắng trong tóc em.I want to see the sunlight in your hair.
Tiếng Siră Kăntânărȋ:Yaíngsnŏtling-jrid-ŏrtoi nanggúlai-zür selăgânírăgür.
Tiếng Bongora:
Sin’ulimaguroihahiray akkungerési.Tiếng Cuasarin:
Ine iargarévi stir tu snevoi od vir friu.Tiếng Üganlar:
Hsaá-lyang tí-m báan-si-ne minaáng-ó.Thông tin thêm về các ngôn ngữ:
* Tiếng Siră Kăntânărȋ: là ngôn ngữ của đế quốc Siră Kăntânărȋ, một trong các đế quốc lớn và hùng mạnh nhất ở hành tinh Gurun. Tại thời điểm diễn ra các sự kiện được kể trong cuốn tiểu thuyết, đế quốc Siră Kăntânărȋ chiếm cứ và kiểm soát khoảng 10% diện tích đất liền có người ở của toàn bộ hành tinh.
- Về ngữ âm: lấy cảm hứng chủ yếu từ tiếng Kazakh, tiếng Mông Cổ, tiếng Hunggari, tiếng Thái, một phần từ tiếng Thổ Nhĩ Kỳ, tiếng Lithuania...
- Về ngữ pháp: được gợi ý chủ yếu từ tiếng Swahili và các ngôn ngữ Bantu (danh từ được chia thành nhiều nhóm (class) thay vì nhiều giống (gender)), tiếng Ả rập (các gốc động từ bao gồm 3-4 phụ âm); một số ngôn ngữ của người bản địa châu Mỹ (thì quá khứ, tương lai... được tích hợp vào danh từ thay vì vào động từ).
* Tiếng Bongora: ngôn ngữ của nước Bongora Mande Bandora (gọi tắt là Bongora), một trong những nước lớn và quan trọng nhất ở hành tinh Gurun. Nằm tiếp giáp với Siră Kăntânărȋ về phía nam, Bongora Mande Bandora từng là một quốc gia hùng mạnh, có nền văn minh phát triển cao trong khi Siră Kăntânărȋ mới chỉ là một liên minh bộ lạc ít nhiều man di. Về sau Siră Kăntânărȋ hưng khởi, xâm lược Bongora, sáp nhập nước này vào lãnh thổ của mình, tuy nhiên không thể khuất phục được nền văn minh cao hơn của nước này mà thay vào đó bị nền văn minh này “đồng hóa”.
- Về ngữ âm: Lấy cảm hứng chính từ tiếng Sanskrit, tiếng Nhật, tiếng Swahili, tiếng Malagasy...
- Về ngữ pháp: Được gợi ý một phần từ tiếng Nhật, tiếng Hàn, phần khác là tự tạo ra “trong vài khoảnh khắc xuất thần”.
* Tiếng Cuasarin: ngôn ngữ của Cuasarin, một nước nhỏ nằm về phía nam của Bongora. Từng là một quốc gia độc lập, có nền văn hóa riêng phát triển tương đối cao, Cuasarin cũng nối gót Bongora rơi vào ách chiếm đóng và thống trị của đế quốc Siră Kăntânărȋ, tuy nhiên duy trì một ý thức dân tộc mạnh mẽ.
- Về ngữ âm: Lấy cảm hứng chính từ tiếng Ý, tiếng Romania, tiếng Catalan, tiếng Bồ Đào Nha.
- Về ngữ pháp: Được gợi ý chủ yếu từ tiếng Basque (cấu trúc hành cách (ergative mood)), một số ngôn ngữ bản địa châu Úc (động từ được chia thành năm “hệ hình” (paradigm) thay vì thành các “thì” trong thời gian).
* Tiếng Üganlar: ngôn ngữ của Üganlar, một nước nhỏ nằm khá xa về phía nam vương quốc Bongora, bên kia biển. Từng là một quốc gia độc lập, có nền văn hóa riêng phát triển tương đối cao, Üganlar cũng nối gót Bongora và Cuasarin rơi vào ách thống trị của đế quốc Siră Kăntânărȋ, tuy nhiên, khác với hai nước trên, Üganlar có thể duy trì sự tự trị tương đối, giống một nước chư hầu nhiều hơn một thuộc địa.
- Về ngữ âm: Lấy cảm hứng chủ yếu từ các ngôn ngữ
Tạng-Miến.
- Về ngữ pháp: Được gợi ý một phần từ tiếng Nhật (hệ thống các tiểu từ như “wa”, “ga”, “o”, v.v.), phần khác từ tiếng Việt.
Ngoài ra, còn có tiếng Ko-Yo, tiếng Shobateng... Trong số các ngôn ngữ này, tiếng Siră Kăntânărȋ và tiếng Bongora được phát triển đầy đặn hơn cả cho đến nay. Tiếng Bongora hiện có khoảng 2.000 từ, cùng với diễn giải về ngữ pháp, viết bằng tiếng Anh.
![]() |
| Back to Simplicity - Marina Abramovic |
Chủ Nhật, 19 tháng 9, 2021
Về tự dịch
Tiếp tục tự dịch một số phần của tiểu thuyết "Life Navigator 25: Người tình của cả thế gian" sang tiếng Anh.
Đến một lúc tôi đã nhận ra rằng, ít nhất là ở Việt Nam, không ai khác có thể làm việc này tốt hơn chính tôi, tác giả cuốn sách.Thứ Ba, 14 tháng 9, 2021
Về toàn hảo và bất toàn, hay Nhân đọc vật lý, nghĩ về văn
“... các nhà
khoa học tin rằng vũ trụ đã khởi đầu trong trạng thái đối xứng hoàn hảo, với tất
cả các lực được thống nhất thành một lực duy nhất. Vũ trụ khi đó đẹp đẽ, đối xứng,
nhưng khá vô dụng. Sự sống như chúng ta biết không thể tồn tại trong trạng thái
hoàn hảo này. Nhằm đạt được khả năng có sự sống tồn tại, tính đối xứng của vũ
trụ đã bị phá vỡ khi vũ trụ nguội đi.”
(trang 128, bản tiếng Việt)
==> Một trạng thái tuyệt đối đẹp, tuyệt đối hài hòa, cân xứng, là một trạng thái cần phải bị phá vỡ.
Trạng thái định tĩnh, an lạc mà một số người đạt tới do “đắc đạo” là một trạng thái như thế. Nó lý tưởng, toàn hảo, và nó vô dụng theo nghĩa tiến hóa. Nói chính xác hơn, sự tiến hóa là nhằm đến một trạng thái như thế, và sau đó vượt qua nó, bắt đầu một quá trình tiến hóa khác, hướng tới một trạng thái tương tự, có thể ở cấp cao hơn hoặc không.
Để có sự sống, sự đối xứng hoàn hảo phải bị phá vỡ.
Để có tác phẩm nghệ thuật, cần phải có cái gì đó phá vỡ sự định tĩnh, an lạc, cân bằng hoàn hảo của tâm thức anh. Không phải vô cớ mà chẳng có một nghệ sĩ đích thực nào đồng thời là một nhà tu hành đích thực – ít nhất là theo chỗ tôi biết.
Có những nghệ sĩ đích thực mang tinh thần “ngộ đạo”, và những nhà tu hành đích thực mang ít nhiều tư chất nghệ sĩ. Nhưng đồng thời là cả hai? Không.
Để làm nghệ sĩ đích thực, anh phải chấp nhận cả đời sống trong vùng bất cân, bất định, bất toàn, luôn luôn hoặc thỉnh thoảng hướng về vùng lõi bình an, định tĩnh, cân đối, hoàn hảo mà anh biết và anh yêu, song không thể quay về do những giới hạn của anh hoặc không quay về do lựa chọn của anh.
![]() |
| Bruno Bruni 8 'La Calma' |
Thứ Bảy, 24 tháng 7, 2021
Tôi và Granada, qua văn chương
![]() |
| Đồi Sacromonte, Granada |
Thứ Năm, 17 tháng 6, 2021
Về nghệ sĩ và “tâm an”
![]() |
| Tranh của Ricardo Renedo |
Chủ Nhật, 18 tháng 4, 2021
Nghĩ về nghề
Không phải mọi điều Milan Kundera nói đều là "chân lý tối thượng của văn chương" (với bất cứ người nào khác cũng vậy); tuy nhiên, có một điều Kundera nói chắc chắn đúng: "Lẽ tồn tại duy nhất của tiểu thuyết là nói ra cái điều duy chỉ tiểu thuyết mới nói được." Cuốn tiểu thuyết của tôi, "Cospolist Nổi Loạn", nó chỉ thực sự đáng và cần tồn tại nếu như những điều nó nói, không một ai khác có thể nói, dù bằng bất cứ phương tiện gì. Một cuốn sách như vậy, người nào đã biết đến nó và nhận thức đúng về nó thì sẽ tìm mọi cách để đọc được nó bởi, thông qua nó, họ sẽ có một trải nghiệm, một hành trình, một cuộc đối thoại/tự vấn không có lần thứ hai. Một cuốn sách mà chính tôi sẽ tìm mọi cách để đọc nếu nó được viết ra bởi một người khác. Một trong số ít những cuốn sách mà một người nào đó, đơn độc, yêu thế giới và đau vì thế giới, sẽ cảm thấy là dành cho chính họ, một trong số ít những cuốn sách mà họ thực sự cần đọc, một trong số ít những bạn đồng hành họ cần có trên con đường đời - con đường tự hoàn thiện và tiến hóa - đầy gian nan song cũng có thể nhiều niềm vui của mình.
![]() |
| Tác phẩm của Peter Demetz |
Chủ Nhật, 11 tháng 4, 2021
Nhật ký viết văn
![]() |
| Tranh của Darek Grabus |
Thứ Tư, 31 tháng 3, 2021
Về “căn cước văn hóa Việt”
Note cũ trên Fb, gần như không thể truy xuất được từ khi tính năng Note bị xóa bỏ khỏi Fb. Cũng may là Fb nhắc nên tôi mới nhớ ra (bản thân tôi cũng quên mất).
![]() |
| Back to Simplicity - Marina Abramovic |
Chủ Nhật, 28 tháng 3, 2021
Từ trang bản thảo
![]() |
| Tranh của Rafal Olbinski |
Thứ Bảy, 20 tháng 3, 2021
Ghi chú ngắn về “Bể phong nhiêu” của Mishima Yukio
Thứ Năm, 25 tháng 2, 2021
Về duy mỹ
Thứ Ba, 9 tháng 2, 2021
Ý nghĩ trước khi đi vào giấc ngủ.
![]() |
| "Back to Simplicity", của Marina Abramovic |
Thứ Bảy, 6 tháng 2, 2021
Về viết và tri kỷ
![]() |
| Tranh của Joseph Zbukvic |
Thứ Ba, 2 tháng 2, 2021
Về đá và ngọc
![]() |
| Tranh của Rob Golsalves |
Thứ Hai, 1 tháng 2, 2021
Xác chết đẹp
![]() |
| Capoiera |
Thứ Năm, 28 tháng 1, 2021
Hai câu
Thứ Hai, 25 tháng 1, 2021
Nhỏ, nhiều, và lớn
Thứ Năm, 14 tháng 1, 2021
Về nhan sắc và máu
![]() |
| "The Guardian", của Michael Parkes |
Thứ Năm, 7 tháng 1, 2021
Về tự sửa
![]() |
| Tác phẩm của Alex Colville |
Thứ Bảy, 2 tháng 1, 2021
Khai bút đầu năm
![]() |
| Tác phẩm của Brancusi |






















