Thứ Tư, 30 tháng 1, 2013

Nghệ thuật trình diễn, một sáng mùa hè, Granada (1) (trích từ "Life Navigator 25: Người tình của cả thế gian")


Họ hẹn gặp nhau ở Granada nhưng nàng đến muộn ba ngày so với đã hẹn và trong ba ngày đó chàng cứ như ôm mãi một dúm bùi nhùi không bao giờ ngừng âm ỉ cháy ở trong ruột. Đến ngày thứ tư, khi nàng xuất hiện, nhìn mặt nàng một cái là chàng quyết định ngay tốt nhất đừng hỏi gì hết. Chàng chỉ nói, cười và hành động đủ để nàng thấy chàng vui như thế nào khi lại được nhìn thấy nàng, dù sau ba ngày hay ba năm, và chàng sẵn sàng chia sẻ với nàng bất cứ chuyện gì xảy ra với nàng trong ba ngày đó nếu và khi nàng muốn. Với nàng lúc này thế là đủ. Đồng thời chàng kín đáo quan sát nàng, không phải dò xét, chỉ là quan sát, kín đáo, thật kín đáo mới được bởi chỉ cần hớ hênh một tí ti thôi là nàng sẽ hơi đanh mặt lại hỏi, lạnh tanh, Nhìn cái gì, hay một phản ứng tương tự, nếu không kèm lời thì càng đáng sợ hơn, và có các vàng chàng cũng không muốn như thế.

Họ ngồi ăn sáng ở một quán cà phê ngoài trời trên lưng chừng dốc, một lần nữa nhìn ra ngọn Sacromonte với những đường nét sắc như trong ảnh chụp laser. Việc ăn của chàng trở nên thú vị hơn gấp bội (tuy không nhất thiết có nghĩa là chàng ăn thấy ngon miệng hơn) bởi chàng vừa ăn vừa ngắm khuôn mặt nàng đang dường như bắt ánh sáng của chiếc đĩa bằng sứ màu hồng rất đẹp hắt từ dưới lên, làm cho khuôn mặt ấy như tỏa sáng với một màu hồng vừa đầy chất da thịt vừa không phải da thịt, có gì đó như là khoáng vật. Và chàng càng mê mẩn hơn bởi nàng có vẻ hoàn toàn không ý thức về cái nét mới bất ngờ và thuần phác này của mình, và bên cạnh đó nàng còn có cái vẻ như nếu nàng ý thức về điều đó đi nữa nàng cũng không quan tâm. Ngoài ra thì có vẻ như không có gì khác hơn bình thường ở nàng mặc dù riêng nụ cười của nàng thì chàng không bao giờ thực sự cảm thấy “bình thường” cả, với chàng nó luôn luôn đặc biệt, nụ cười đặc biệt của một trong số ít những người đặc biệt mà dường như, với nụ cười đó, có khả năng đường hoàng vượt qua mọi biến cố trên đời kể cả sự chết.

Chàng yên tâm khi thấy nụ cười đó, ngay cả khi chàng biết mình sẽ không thể đoán hoặc hình dung được cội nguồn sinh ra nó là ở đâu. Chếch bên trái họ, trên triền dốc của ngọn đồi lân cận (đồi La Golondrina chăng?), ở vị trí thấp hơn chỗ họ đang ngồi khá nhiều, bày ra cảnh tượng tuyệt đẹp của sân trong một khách sạn, toàn bộ các bức tường của những khối nhà cao vây quanh mảnh sân đó đều tuyền một màu xanh mướt nhìn đến nhức mắt của dây leo, lá cành dày đặc và đều đến nỗi không có bất cứ một viên gạch nào xuyên qua được nó mà lộ ra ngoài, hoàn toàn có thể hình dung là các bức tường ấy toàn bằng lá và cành, lá và cành ấy là bức tường duy nhất ngăn giữa các phòng ở đằng sau nó và không trung ở đằng trước nó, và, trên nền bức tường xanh đến nhức mắt ấy, điểm xuyết những mái đua của các cửa sổ suốt từ phải sang trái từ trên xuống dưới, xếp hàng theo những đường zích zắc thoạt trông có vẻ phức tạp lộn xộn song nhìn kỹ có thể nhận ra là theo một mẫu hình chung đều đặn và kỳ khu, những mái đua mỏng mảnh duyên dáng, hình như bằng một thứ vải bạt mềm, tất cả tuyền một màu đỏ thắm như là cánh một loại hoa hồng. Chàng biết nàng cũng đang quan sát khung cảnh đó như chàng, và đã hai ba lần chàng nhấp nhổm muốn nêu lên nhận xét hay đúng hơn là cái cảm giác ngờ ngợ, kỳ cục, khiến chàng hơi bứt rứt là hình như theo chỗ chàng nhớ thì mới cách đây mấy hôm khách sạn này còn chưa hiện hữu ở vị trí đó, chàng nhớ là mấy hôm trước ở triền dốc bên ấy có một dãy nhà tuyệt đẹp cao độ không đều nhau, chạy từ dưới lên trên, chàng muốn nói ra điều đó, song rốt cuộc chàng im lặng. Giữa lúc đó, hoàn toàn đột ngột, nàng nói, Đêm qua em mơ thấy em là cô gái con một làng chài... Lập tức chàng nghe như lưng mình lạnh đi hoặc là một đoạn tủy sống của mình co rút lại. Nàng có vẻ định nói tiếp ngay, nhưng lại dừng và thay vào đó bật một tiếng cười ngắn nghe hơi lạc lõng, hơi khác thường và khó hiểu, ít nhất với chàng thì vậy. Nàng nhìn thẳng vào mắt chàng như để đo lường tác động của điều mình vừa nói, đoạn nheo mắt, khẽ lắc đầu, như để gạt ra khỏi tâm trí bất cứ điều gì nàng vừa thấy ra được ở chàng. Nàng nói tiếp, giọng nhỏ nhẹ, tỉnh không, hoặc có vẻ tỉnh không, Làng chài ở miền nào hay xứ nào em chả biết nữa. Có chuyện gì xảy ra em chả nhớ, nhưng mà khi thức dậy em chỉ muốn khóc. Nàng im, cau mày trong một thoáng, rồi nhìn chàng và lại nhoẻn nụ cười quen thuộc khiến cho cái ánh sáng đẹp ấy một lần nữa bừng lên trước mắt chàng. Anh thấy có tức cười không, nàng nói. Chàng tiếp tục nhìn nụ cười của nàng và rồi miệng chàng cũng nở ra thành nụ cười trước khi chàng kịp nhận ra. Nàng nhìn chàng thêm khoảng hai giây, rồi thì, vẫn giữ nguyên nụ cười, nàng lại đưa mắt nhìn sang cảnh tượng sân trong khách sạn dưới kia với những bức tường bằng lá và những mái đua mềm màu đỏ.



Và bỗng dưng có một ý nghĩ thoáng qua trong đầu chàng, không phải như một tia chớp mà đúng hơn là như một bóng lá lay động trong làn gió mạnh, tức là nó không sắc, không chói sáng, mà là mờ, đen, khó nắm, không trọng lượng: nếu như ngay cả thời khắc này, khi họ đang ngồi đây ăn sáng nơi sân hiên một quán cà phê kiêm quán ăn trên triền dốc ở Albaycín, Granada, mó cũng chỉ là một giấc mơ thì sao? Nếu đúng vậy thì thật ra nàng vừa nói về giấc mơ trong một giấc mơ và nếu đúng vậy thì không ai và không cách nào có thể biết được còn có những tầng giấc mơ nào nữa, có bao nhiêu tầng giấc mơ chồng chất lên nhau, ôm chứa nhau, có phải số lượng chúng là vô hạn và con đường lần ngược về chỗ xuất phát của chúng, nguồn cội của chúng là một con đường không có điểm cuối?

Nhìn kìa, nàng nói, cắt ngang dòng ý nghĩ đó. Chàng nhìn mắt nàng, đoạn chú ý đến hướng xoay đầu – chỉ hơi xoay một chút – của nàng. Chàng nhìn sang hướng đó và trong khoảng hai ba giây chàng phân vân không biết có phải đây đúng là hướng nàng muốn chàng nhìn theo hay không. Không có gì khác thường ở đó, ít nhất là so với cách đây chừng một phút. Ít nhất là có vẻ như thế. Ở phía đó là biển, biển như ngày hôm qua tuy không chắc là có như mọi khi hay không, với màu xanh nổi tiếng của biển Địa Trung Hải, một màu xanh ngắt thuần khiết, nhìn đến nhức mắt, như thể chỉ có thể có trong một giấc mơ về biển, một giấc mơ không bao giờ có thể thành thực tại, một giấc mơ vẫn tồn tại trong thế giới có thật này, ở sau lưng nàng. Nhưng dù có như vậy đi nữa chàng vẫn đang không nhìn thấy được cái mà nàng muốn chàng nhìn. Hay chàng lầm? Dọc theo vịnh biển xanh đến mức không thể có thật đó là những ngôi nhà lô nhô cái ở cao hơn cái ở thấp hơn, “nhỏ xíu như những cái nhà đồ chơi” nhiều kiểu nhiều màu, những màu khác nhau song đều là những màu dịu nhẹ, màu vàng phớt giống như quả mơ chớm chín, màu xanh nõn chuối nhạt, màu xanh da trời rất sáng, màu cam phơn phớt, màu hồng của hoa đào phai, những căn nhà mà mãi bây giờ, sau bao nhiêu năm sống trên đời, chàng mới nhận ra là có thể đẹp đến thế, chúng có thể làm nên một vẻ đẹp như thế khi nhìn từ xa, một phần sự đăng đối hoàn hảo không thể tách rời với màu xanh siêu thực của biển. Rất có thể cái nàng muốn chàng nhìn chẳng là gì khác ngoài cảnh này, cảnh mà có thể hôm qua chàng đã thấy còn hôm nay chưa thấy, chưa thực sự thấy, nhìn song không thấy, nhưng chàng vẫn cứ cảm thấy không thật an lòng, hơi băn khoăn với cảm giác rằng thật ra không phải như vậy, rằng giống như thể nàng đang muốn chàng thấy một thứ gì đó vô hình mà kỳ thực chỉ mình nàng thấy được nhờ một thứ giác quan đặc biệt còn chàng thì không. Chàng chờ thêm chừng một giây rồi mới quay sang nàng với một ý ngầm hỏi mà chàng tin nàng sẽ nhận ra. Và thốt nhiên cái chàng nhìn thấy như thể có mang một cái gì đó cứng chọc vào mắt chàng. Mất chừng một giây hoặc hơn chàng mới nhận ra cảm giác đó là do chàng thấy mắt nàng hình như đẫm nước, rất giống như nàng đang khóc dù nếu bảo nàng đang khóc thì chưa chắc đã phải. Và trong nháy mắt chàng nhớ lại rằng nàng là người không dễ khóc như thế nào trong một số tình huống hay vấn đề và dễ khóc ra sao trong một số tình huống hay vấn đề khác. Lệ ai chan chứa hơn người, câu đó vừa không đúng vừa thật đúng với nàng. Cảm giác như thể nước mắt có thể ứa ra khỏi nàng vào lúc bất ngờ nhất do một nỗi đau từng hiện hữu trên thế giới cách đây hàng ngàn năm và vẫn đang hiện diện bằng một cách nào đó trong không khí. Chàng thấy vậy thì hiểu ngay rằng mình không nên hỏi gì mà tốt hơn hãy cố nhìn cho ra cái nàng đang thấy và muốn chàng thấy, cho dù rất có thể việc này chàng sẽ không làm được. Chàng lại nhìn những căn nhà duyên dáng tuyệt đẹp nhiều màu nhấp nhô cao thấp dọc triền đồi đó, tắm trong ánh nắng rực rỡ tràn trề của buổi sáng, bầu không khí trong vắt đến độ mỗi phân tử của nó dường như đều mang một phẩm tính giống như lăng kính pha lê, biển xanh và có vẻ sâu đến độ nhìn nó và được trầm mình trong nó chắc chắn là một hạnh phúc viên mãn. Nàng đang thấy cái gì ở đó? Một cái gì cụ thể, đặc biệt? Cái gì? Chàng cố gắng căng mắt nhìn, dồn vào đó sự chú tâm mà trong vô thức chàng những mong có thể sánh với sự chú tâm của con chim ưng ở tít trên cao đang theo dõi động tĩnh của một con gà con trên mặt đất. Hoặc hơn thế.

Đến một lúc chàng có cảm tưởng mình nắm bắt được một chuyển động cực nhỏ nào đó của một vật thể nhỏ xíu nào đó trên nền khung cảnh kia, nhỏ xíu là do khoảng cách chứ không phải vì bản thân nó nhỏ, có lẽ là một bàn tay vừa kéo tấm rèm một ô cửa sổ nơi một trong các căn nhà nhiều màu trông như những hộp đồ chơi kia, chàng cảm thấy mình càng lúc càng tin chắc rằng đúng như vậy mặc dù nếu có một người thò đầu ra khỏi một trong các ô cửa sổ kia thì chàng sẽ không thể nhìn ra đó là đàn ông hay đàn bà, người lớn hay trẻ con; muốn vậy chàng phải có ống nhòm. Và giữa lúc đó chàng lại có một cảm giác khác, rằng cái chuyển động cực nhỏ mà chàng nắm bắt được ấy không phải của một người hay một sinh thể nào mà là một cái cựa mình cực nhẹ, có thể là một nhịp thở bất thần lộ ra ngoài của một trong các căn nhà kia hoặc của toàn bộ các căn nhà kia như một đồng nhất thể hoặc của triền đồi nơi chúng đang tựa lên như những đứa trẻ bám trên thân thể bà mẹ lớn. Tim chàng như khẽ rùn lại một cái bởi cảm tưởng đó. Chàng hít một hơi dài, tự trấn an bằng cách tự nghĩ đó chỉ là một ảo giác, không hơn. Nhưng gần như liền sau đó một lần nữa chàng bắt gặp mình đang nhận ra một chuyển động cực nhỏ trên nền cái cảnh trí tưởng như hoàn toàn tĩnh lặng hoặc đã trở lại hoàn toàn tĩnh lặng kia (tĩnh lặng một phần vì không có gió, phần khác vì nắng sáng tuy tràn trề nhưng sức nóng của ban ngày lại chưa đủ lớn để làm cho không trung nhìn từ xa có vẻ rung rinh chập chờn do chuyển động của các lớp không khí có nhiệt độ chênh lệch nhau và của hơi nước). Chàng chớp mắt một lần, hai lần, ba lần để bảo đảm rằng đó không phải ảo giác. Chàng vẫn có thể cảm thấy mình đang nhìn ra được một cái gì đó chuyển động, dù chỉ một cách mơ hồ giống như cảm thấy chuyển động bơi của một con cá to ở sâu chừng một mét trong làn nước chẳng mấy trong, hay cảm nhận được sự hiện diện của khối nước khổng lồ của hồ hay biển hoàn toàn khuất dưới sương mù dày đặc. Chừng như chàng sẽ chỉ có thể thực sự nắm chắc được nó, cái chuyển động ấy, chủ thể hay nguyên nhân của cái chuyển động ấy nếu như chàng có một cặp mắt có khả năng nhìn thấu được cấu trúc của từng phân tử nếu không phải từng nguyên tử của vạn vật. Nhưng chàng vẫn đang thật sự lĩnh hội được chuyển động đó! Chàng biết vậy là do chàng cảm thấy như có một hòn bi sắt lăn chậm và miết nhẹ lên tim mình, tốc độ di chuyển của nó là tương đương với tốc độ của cái chuyển động mà chàng cảm được nhiều hơn thấy được ấy.

(Còn tiếp)

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét