Ý nghĩ trước khi đi vào giấc ngủ.

Trong bảy đứa bốn chân lắm lông, có hai đứa - một trai một gái - thường xuyên ngủ cùng giường với hắn và nhất định phải nằm sát vào hắn, chạm vào một chỗ nào đó trên thân thể hắn thì mới được. Đã lâu lắm hắn không gần gụi với một con người nào, một sinh thể nào như vậy. Đã lâu lắm hắn không được biết niềm vui của kẻ được ai đó - một sinh thể nào đó - cần đến theo nghĩa vật lý, cần một cách đời thường, giản đơn, thực tế: cần để có cảm giác bình an, cần để có giấc ngủ ngon.

Mong cho các bạn cũng như thế: có những lúc có thể là chỗ dựa cho một người, một sinh vật nào đó theo nghĩa đen. Chính trong những khoảnh khắc “nhỏ nhoi, thường tình” đó ẩn chứa cái vĩ đại đích thực mà những người nói hay nhất chưa chắc đã từng thực sự trải qua.

"Back to Simplicity", của Marina Abramovic

Về viết và tri kỷ

Theo nghĩa nào đó, tôi viết là để tìm tri kỷ.

Có nhiều cách khác nhau để phân loại nhà văn, cũng như nhiều cách khác nhau để phân loại con người nói chung. 

Những cách này, không nhiều thì ít, đều không khỏi thô sơ, võ đoán, tương đối, bất toàn. Tuy nhiên, không phải vì vậy mà ta không thể dùng chúng một lúc nào đó, miễn ta biết rõ những giới hạn của chúng.

Một trong những cách đó là: 1) loại nhà văn có nhu cầu làm cho mọi người hiểu mình; và 2) loại nhà văn không có nhu cầu làm cho mọi người hiểu mình.

Một nhà văn “không có nhu cầu làm mọi người hiểu mình” không có nghĩa là nhà văn ấy không có nhu cầu được hiểu. Không. Bất cứ nhà văn nào cũng có nhu cầu được một số người nào đó hiểu. Tuy nhiên, thay vì chủ động làm những gì cần làm để cho mọi người hiểu mình giống như nhà văn loại thứ nhất, nhà văn loại thứ hai lặng lẽ đợi những người đủ kiên nhẫn, cởi mở và nhạy cảm để hiểu họ. Nhà văn biết những người ấy sẽ tới.

Nhà văn loại thứ nhất có thể có đám đông hiểu mình, đám đông những người hâm mộ. Tuy nhiên, cũng như các ngôi sao trong làng giải trí, không dễ cho họ tìm được trong đám đông hâm mộ đó một hai người tri kỷ.

Trong khi đó, trong số ít những người bước vào cái thế giới xa ngái, trúc trắc, khó giải, nhiều khi thâm u của nhà văn thuộc loại thứ hai, nhà văn có thể tìm ra được người tri kỷ của mình.

Chỉ là có thể.

Tranh của Joseph Zbukvic

Về đá và ngọc

Trong con mắt người khác, chúng ta có thể chẳng là gì hơn một cục đá xù xì, thô kệch, vô giá trị. Trong thực tế, cục đá đó có giá trị, với một mình ta thôi. Ta không có nhu cầu đòi người khác cảm thấy nó quý. Mặt khác, ta là người duy nhất có khả năng tách từ trong đá này ra chất ngọc riêng ta có, chuyển một phần đá này thành ngọc, việc mà không ai khác làm được, và ta phải làm. Chừng nào ta còn cảm thấy cần sống, thì ta chỉ có duy nhất đá này - thể xác và tâm trí này - mà thôi. Cần trân quý nó vì nó là thứ đá mà, nếu ta tỉnh giác, chú tâm và nỗ lực, ta có thể chuyển ít nhất một phần thành ngọc.

(đại ý trao đổi với một người bạn)

Tranh của Rob Golsalves

Xác chết đẹp

"Cospolist Nổi Loạn", cũng như mọi cuốn tiểu thuyết thực sự ở quy mô của nó, là một "vũ trụ thu nhỏ", bao hàm trong nó "đủ màu hỉ nộ ái ố, đủ mùi triết lý, nực cười, lãng mạn, tục tằn", giống như đoạn "quảng cáo" (do tôi viết) trên bìa 4 bản tiếng Việt cuốn "2666" của Roberto Bolano.

-----

... Điều đầu tiên đáng chú ý ở các xác này, sau chuyện máu và giới tính, là cách bố trí chúng và tư thế của chúng. Chúng quây thành một hình gần như tam giác đều, gợi nhớ một bức tranh của Gauguin, có thể một cách ngẫu nhiên, song cũng có thể do những bàn tay nào đó sắp xếp một cách cẩn trọng, chỉn chu, kiên nhẫn, và không thiếu tính nghệ sĩ. Một mẫu hình đẹp. Một vẻ đẹp tàn khốc, phi lý. Sự cân xứng đáng lẽ là hoàn hảo của ba cạnh hình tam giác, tạo thành bởi ba cái xác nằm ở ba tư thế khác nhau song vẽ thành ba cung tròn gần như tương đồng, chỉ bị phá vỡ bằng một chút xô lệch cực nhỏ, một chút biến đổi cực tinh tế về kích thước và góc độ, nằm chênh vênh trên lằn ranh mơ hồ biến ảo giữa phá vỡ và làm hỏng, giữa hủy hoại và tạo dựng, điều hầu như bất khả nếu người ta không có một bản lĩnh phi thường. Và, cũng không kém phi thường là ý chí cá nhân của (những) người này: thể hiện bản ngã của mình qua một cái đẹp tàn độc như thế, cái đẹp chết chóc, thuần khiết theo cách của nó. Một trong hai người đàn ông, cao và gầy xét theo những gì còn thấy được dưới làn áo máu, nằm ở tư thế khiến ta có thể nghĩ rằng y bị hạ sát đúng lúc đang thực hiện động tác Cối xay gió (Windmill), một trong các động tác mạnh của breakdance, chính xác hơn là một trong nhiều biến thể của nó; người thẳng, hai chân xoạc rộng thành chữ V, hai tay khoanh trước ngực, và cái chết chỉ đơn giản chuyển anh ta từ chỗ cắm đỉnh đầu xuống đất sang cắm mặt và phần trước thân xuống đất. Người đàn bà có vẻ là người nhỏ nhắn, thanh mảnh, hẳn là một cô gái, thì giống như đã bị giết chết đúng khoảnh khắc cô đang tung mình lên không trong một cú grand jeté thanh thoát và điêu luyện, hai chân vạch một đường thẳng như kẻ chỉ, và cũng trong khoảnh khắc đó toàn bộ cơ thể cô đông cứng lại như một con manơcanh múa ba lê kỳ dị và kiều diễm. Người thứ ba, nhất thời tôi chưa xác định được bản chất cái tư thế của y, song có vẻ như y bị giết giữa lúc đang thực hiện một đòn tấn công của capoiera, bàn tay phải xòe rộng chống xuống đất, tay trái gập cong cao ngang đầu, mình cúi song song mặt đất, chân phải trụ, trọng lượng cơ thể dồn xuống mũi bàn chân, chân trái bật thẳng lên cao, vừa tầm đầu và mặt một người lớn tầm vóc trung bình, cái cú đá ác liệt và nhanh như chớp vĩnh viễn đông cứng lại trong khoảnh khắc của cái chết, với toàn bộ động năng, ý chí và tư tưởng vĩnh viễn dồn tụ vào một tiến trình không hoàn tất.

Capoiera