Thứ Tư, 24 tháng 12, 2025

Tập kích nhà băng: Quan điểm của nhà thơ (Phần 1)

“Nếu tôi tiến hành cướp một trong những nhà băng hàng đầu nước Mỹ, tôi sẽ chiêu mộ một đội gồm toàn nhà thơ. Vụ đó chắc chắn sẽ thất bại, nhưng mà nó sẽ đẹp.”

Roberto Bolaño

Băng cướp nhà băng chúng tôi gồm có sáu người. Chúng tôi là nhà thơ. Sáu nhà thơ. Sáu kẻ tự coi mình là nhà thơ. Chúng tôi quyết định cướp nhà băng. Chúng tôi biết mình đang làm chuyện rồ dại. Chuyện thiên hạ coi là rồ dại. Chúng tôi biết mình cầm chắc sẽ thất bại hoặc gần như thế. Chúng tôi biết và vẫn làm. Như thể chúng tôi còn biết đấy là định mệnh của mình dù không ai nói ra.

Chúng tôi không nói ra điều gì như thế hoặc hao hao như thế bởi vì hầu hết thời gian chúng tôi còn bận cười, bỡn cợt, pha trò, hát, ngâm thơ hoặc là - càng về sau càng thế - bận hét. Dĩ nhiên không phải thằng nào trong chúng tôi cũng hét. Pedro Salinas là một thằng không lúc nào hét hoặc gần như thế. Shin là hai. Thứ ba là Reza. Ba thằng còn lại có hét, nhiều hoặc ít. Và không phải khi nào cũng hét vì tức giận hoặc vì sợ hoặc vì hứng chí dù phần lớn là thế. Có lúc một thằng trong chúng tôi hét chỉ để nghe âm thanh cộng hưởng của tiếng hét được tạo ra từ trần cao có dạng vòm và các bức tường uốn cong của sảnh chính nhà băng. Chúng tôi không hẹn trước sẽ làm thế, nhưng khi thằng ấy làm vậy thì tất cả các thằng khác đều lập tức hoặc gần như lập tức hiểu ý hắn. Chúng tôi thường không hiểu sai ý nhau những lúc như vậy.

Antonín Neruda lắng nghe cho đến khi âm thanh được khuếch đại lớn và kéo dài kia đã dứt hoặc có vẻ đã dứt hẳn trong không khí nhưng đã chan hòa hoàn toàn vào hơi thở hắn và hơi thở chúng tôi, rồi mới từ tốn nhắc tới khả năng cộng hưởng âm của thính phòng Albert Hall, Luân Đôn. Hắn nói cứ như hắn đã ở đó hàng trăm lần mặc dù tôi biết chắc hắn chưa ở đó lần nào. Hắn là thằng cao nhất trong chúng tôi. Đó là điều chắc chắn nhất chúng tôi biết về hắn. Ngoài chuyện tôi biết chắc hắn chưa bao giờ đến Albert Hall, chưa bao giờ tới Luân Đôn. Và ngoài chuyện tôi biết gần như chắc chắn thật ra hắn không phải người Tiệp, một nửa cũng không. Cùng lắm thì một trong bốn người - ông bà nội ngoại hắn - có mang dòng máu Tiệp. Hay có thể Slovakia. Có người từng nói riêng với tôi là hắn nói một thứ tiếng Tiệp giống như của một người Hung lấy vợ người Tiệp nhưng chưa bao giờ tới Tiệp. Một thứ tiếng Tiệp què hay tiếng Tiệp lùn, người đó nói. Dù sao thì chuyện đó chúng tôi làm sao biết chắc được, mà cũng không quan tâm. Chả ai trong chúng tôi biết tiếng Tiệp, tức là hắn chả bao giờ nói tiếng Tiệp với chúng tôi. Hắn nói tiếng Pháp, Anh, Đức, Ý, tất cả đều dở tệ, đến mức Hugo hay Shakespeare hay Goethe hay Dante nếu nghe thấy được thì chắc sẽ lấy búa đập đầu hắn cho hắn im, nhưng dù sao thì chúng tôi vẫn cứ hiểu, tạm gọi là hiểu hay dù chỉ hiểu chừng non nửa thì rồi mọi chuyện vẫn cứ êm.

Thay vào đó hắn hát, bằng cả bốn thứ tiếng, hát hay một cách khốn nạn, đến mức vô lối, buộc tim chúng tôi lặng đi và người chúng tôi đờ ra bất cứ hoặc gần như bất cứ lúc nào hắn muốn. Hắn không khi nào nói là hắn thích hoặc mê hoặc tôn sùng Dvorák (tôn sùng chắc hẳn là cái từ chúng tôi cần) tuy nhiên tôi đồ rằng đó chính là lý do hắn chọn tên Antonín. Còn Neruda là để tỏ tình đoàn kết với Chilê, một tình đoàn kết muộn tới mười thế hệ với Chilê thời Allende mặc dù tôi thành thực nghĩ rằng riêng với ông già Pablo thì không muộn. Sự thực là, mặc cho ông bạn Roberto thân mến của chúng tôi nghĩ sao thì nghĩ, tôi thì thấy Antonín có nhiều lý do chính đáng để tự cho mình cái họ Neruda. Hắn rất sợ gián và chuột (nghĩ mà xem, một tên cao kều dềnh dàng như hắn) và rất khoái ngủ với Pedro Salinas.

Pedro Salinas không thích ngủ với Antonín Neruda dù có hay không có quần áo. Hắn chỉ thích ngủ với Takanobori Shin. Shin là chàng hoàng tử của chúng tôi, nàng công chúa kiều mị của chúng tôi. Cả lũ chúng tôi đều muốn ngủ với Shin, hay ít nhất lúc đầu thì vậy. Tôi cũng từng muốn nằm chung giường với Shin mặc dù tự tôi không rõ liệu tôi sẽ làm gì với Shin giữa hai phần của giấc ngủ, trong bóng tối. Chỉ những thằng đàn ông nào mà hệ thần kinh đã hỏng vô phương cứu chữa thì mới không bị thôi miên trước khuôn mặt trắng như sữa đúc và cặp môi hồng ngời lên như ngọc của Shin. Cái mùi tinh khiết ở Shin giống như nước cất và cũng phảng phất (dưới đáy sâu) chút mùi sữa như là sữa của một người mẹ.

Shin cùng với Pedro Salinas là hai người lãnh nhiệm vụ trấn áp và kiểm soát các nhân viên nhà băng ở tiền sảnh. Shin cứ khăng khăng đòi chỉ dùng dao - nhiều dao, mỗi con một loại khác nhau - và ngay cả khi đã nhượng bộ chúng tôi mà ôm khẩu Magnus 84 báng gập, Shin vẫn lận dao trong người, theo tôi biết thì ba con, cũng có thể bốn con. Shin có thể giấu dao ở những vị trí trên cơ thể mà không ai khác có thể ngờ tới. Lần đầu tiên thấy Shin thực sự dùng dao, chúng tôi, hay ít nhất là tôi, như thể nhìn thấy một ánh chớp, một phiên bản thu nhỏ của tia chớp ở ngay trước mắt, một động thái đột ngột và chói lòa đến từ một thế giới khác, ảnh chiếu tức thời từ một vũ trụ khác nơi sự sống là tia chớp giáng vào sự chết. Lúc ấy Shin không giết chết thằng say rượu đó, chỉ làm y chảy máu, bằng một thứ tuyệt kỹ dường như chỉ tồn tại trong truyền thuyết và chuyện bịa, đủ khiến chúng tôi sững sờ nhận ra rằng bấy lâu nay mình đã có ý niệm sai lạc đến thế nào về chiều sâu thực của bóng tối bên trong Shin.

Reza luôn mồm nhắc chúng tôi không dùng súng, không dùng dao, không dùng thứ vũ khí nào, không dùng bất cứ vật nào kể cả thân thể mình làm vũ khí, kể cả khi tính mạng bị đe dọa. Thường thì chúng tôi cười nhạo gã. Nhưng chúng tôi cũng thường xuyên cười nhạo quá nhiều kẻ và quá nhiều thứ khác (những kẻ và những thứ không đáng cho chúng tôi cười nhạo cũng có song ít hơn nhiều), thành thử cũng khó biết Reza hiểu thế nào cái cười nhạo của chúng tôi. Reza nhiều lúc hiểu chúng tôi hơn chúng tôi tự hiểu mình và nhiều lúc hiểu chúng tôi ngang với cây cột đèn hiểu chúng tôi. Gã tự nhận phần lái xe và chúng tôi cũng biết khó mà tin cậy giao phó cho gã việc gì khác. Gã không muốn tận mắt thấy những người bị chúng tôi làm cho sợ, thậm chí chỉ là làm cho sợ thôi. Reza, kẻ có thể không hé răng ba bốn ngày liền sau khi chứng kiến một con chó hoang bị đám thanh niên lêu lổng đánh chết cho vui. Dĩ nhiên cướp nhà băng không giống như đánh chết chó cho vui, tuy nhiên từng có lúc tôi cho rằng hay cảm thấy rằng Reza tham gia cùng chúng tôi như một cách để bù lại cho con chó bị đánh chết ấy.

Reza cao thứ nhì trong bọn tôi, chỉ sau Antonín non nửa đầu, tuy nhiên mỗi khi gã đội cái mũ chỏm Kavkaz hay Ottoman hay Ba Tư của gã lên đầu thì gã có vẻ như đang bồng bềnh trên không, hai chân cách đất hai ba chục phân gì đó mà nhìn xuống cả lũ bọn tôi. Dĩ nhiên còn lâu mới có chuyện gã Hồi giáo nào cũng gây cho ta ấn tượng tương tự nhờ cái mũ chỏm. Chính xác hơn, tôi ngờ là không một người Hồi giáo nào có thể như thế trừ Reza, mặc dù đấy chỉ là xét trên số ít người Hồi giáo tôi đã gặp trong cái cuộc đời chả lấy gì làm dài của mình. Và tôi biết mình sẽ không bao giờ nói được, có phải chỉ một người Hồi giáo như gã mới có thể là người bạn và người đồng hành như thế của chúng tôi hay chăng. Thậm chí có khi, tôi còn cảm tưởng gã là tín đồ độc nhất của một chi phái Hồi giáo độc nhất trên thế giới, tương tự sufi nhưng không phải sufi, hắn mà mất đi là chi phái này tuyệt tự.

Khác với Antonín Neruda chỉ là polyglot giả cầy, Reza là polyglot thứ thiệt, với thứ năng lực ngôn ngữ chỉ có thể một là của thần thánh hai là của quỷ. Gã rành rẽ tiếng Ả rập (tiếng Ả rập “chuẩn” và tiếng Ả rập Ai Cập, Ả rập Tuynizi, Ả rập Marốc, Ả rập Libăng), tiếng Farsi, Thổ, Hindi, Bengali, Nhật (kể cả phương ngữ Osaka), Hàn, Trung (Bắc Kinh), Trung (Quảng Đông), Thái, Việt, Afrikaan, Anh, Pháp, Tây Ban Nha, Nga, Đức, Latinh, đọc tốt đâu như ngần ấy thứ tiếng khác nữa, mặc dù theo tôi biết thì phần lớn các xứ nói những tiếng ấy gã chưa tới bao giờ, và mặc dù bằng cách nào đó gã dạy cho chúng tôi hoặc nhắc chúng tôi rằng thứ ngôn ngữ khó học nhất và khó sử dụng nhất là sự im lặng.

Pedro Salinas là người duy nhất trong chúng tôi không ưa hoặc công khai tỏ ra không ưa Reza. Hắn lấy làm thích chí một cách độc địa (hay ít nhất là như một đứa con nít độc địa) mỗi khi hắn làm bẽ mặt hoặc cho là mình làm bẽ mặt được Reza. Trái ngược với Reza, Pedro gần như chỉ có trần xì mỗi tiếng mẹ đẻ Tây Ban Nha của hắn nếu không kể dăm câu tiếng Anh vừa đủ để chửi hoặc biết là mình bị chửi. Cũng có thể hắn khá tiếng Anh hơn thế song điều này không ai có thể chắc được, bởi hắn lúc thì tỏ ra mình biết nhiều hơn thực tế còn lúc khác thì làm bộ kém hơn so với thực tế.

Pedro là lực sĩ của chúng tôi. Hắn có thân hình của kẻ sinh ra để làm đô vật chuyên nghiệp. Xương sườn không ít ả hay gã điếm đã bị gãy vì hắn, không phải vì hắn có xu hướng bạo dâm mà vì hắn quá cuồng nhiệt. Thơ của hắn là thứ thơ được quai bằng búa, đẽo bằng đục và bổ bằng chày vồ. Trái với nhiều người có thể nghĩ, hắn không bao giờ dùng ma túy, vì lý do duy nhất là cái thứ đó làm hắn yếu đi. Tôi thích nói chuyện với hắn, nghe thứ tiếng Tây Ban Nha của hắn nện vào mình như những cú đấm dù không phải khi nào cũng vậy. Một vết sẹo sâu, dài, đỏ lựng, nhăn rúm nhăn ríu vắt chéo một bên vai hắn.

Hắn thích hoa huệ trắng và si như điếu đổ bạn gái (cũ) của tôi mà hắn chưa gặp. Hắn nhìn thấy ảnh cô trong bóp tôi và lâu lâu lại cố moi từ tôi vài chi tiết vụn về cô để từ đó xây dần nên hình ảnh của riêng hắn về cô, phiên bản của riêng hắn về thế giới có cô. Khi chúng tôi lần đầu tiên bàn đến chuyện phân công từng người trong vụ cướp nhà băng, nhiệm vụ cầm súng uy hiếp nhân viên quầy trước gần như đương nhiên thuộc về Pedro, không cần nói, không bàn cãi. Chất giọng trầm, to “như còi xe cứu hỏa và vang như sấm” của hắn đủ sức làm tê liệt một người bình thường trước khi có họng súng chĩa vào ngực chị ta hay anh ta. Có lẽ đó là một lý do để hắn không hét ầm lên như vài đứa khác trong chúng tôi khi đang ở trong đại sảnh nhà băng: tiếng vang của giọng hắn trong đầu hắn chắc là đã đủ cho hắn.

Huỳnh Lê là thằng thân thiết nhất với Pedro Salinas. Y là thằng lắm lời nhất trong chúng tôi, không bao giờ giận ai, chỉ giương mắt nhìn với vẻ ngỡ ngàng vui vẻ, ngừng một chút rồi cười hề hề và tiếp tục nói cho dù y biết là người đối thoại vừa nói kháy y, có thể với dụng ý hay hàm ý rành rành là xúc phạm y. Không gì thú vị, gây cảm hứng và gây cười hơn là nhìn Huỳnh Lê và Pedro Salinas tán chuyện hay đấu láo với nhau. Huỳnh Lê nói thứ tiếng Anh có thể khiến một người mặt ít dày hơn y phải đỏ lựng lên, mù tiếng Tây Ban Nha và mọi thứ tiếng khác trừ tiếng Việt. Pedro chỉ thạo độc tiếng Tây Ban Nha, lòa tiếng Anh và đương nhiên mù tiếng Việt. Nhưng hai thằng có thể ngồi hay nằm nói với nhau từ chập tối đến gần sáng không hiểu là còn thiếu về thứ chủ đề nào.

Đầu tóc muôn đời tổ quạ của Huỳnh Lê là một trong nhiều nguồn cảm hứng của chúng tôi. Những câu hát Huỳnh Lê gân cổ rống lên những khi chúng tôi la cà khắp phố như một lũ côn đồ hạng bét hoặc giả cầy là một trong nhiều nguồn cảm hứng của chúng tôi. Y là thằng có khả năng cười ha ha mỗi khi có bất kỳ ai chê thơ y dở. Y làm thơ bằng tiếng Anh (ngoài tiếng Việt ra), và khoảng cách giữa tiếng Anh mà y viết với tiếng Anh mà y nói là một trong những bí ẩn lớn nhất thế gian ít nhất là với tôi. Shin là người duy nhất (ít nhất là duy nhất trong chúng tôi) trước sau như một toàn tâm ngưỡng mộ Huỳnh Lê. Và Huỳnh Lê cũng là thằng duy nhất trong chúng tôi (nếu tôi không lầm) thật ra là không muốn ngủ với Shin, tuy ngoài miệng thì nói là thèm ngủ với Shin “muốn chết” và nói thế một cách sống sượng nhất.


Nếu chúng tôi hoàn toàn không cần phải bàn cãi về chuyện giao nhiệm vụ cầm súng chủ chốt cho Pedro thì về chuyện ai là người cầm súng yểm trợ cho Pedro - Tay Súng Thứ Hai như chúng tôi gọi - chúng tôi đã phải tranh luận ít lâu để chọn giữa một đằng là Shin một đằng là Huỳnh Lê. Và chúng tôi đã đúng khi chọn Shin, vì, khác với Huỳnh Lê, sẽ không có khả năng Shin đứng đần ra nhìn cô nhân viên nào đó ở nhà băng thay vì chĩa súng vào cô ta và ra lệnh cho cô ta.

Ngay từ đầu chúng tôi đã quyết là trong vụ này sẽ không có ai trong chúng tôi làm thủ lĩnh. Không ai là thủ lĩnh và mỗi chúng tôi là một phần của thủ lĩnh. Làm thế nào cho vị thủ lĩnh gồm sáu phần riêng rẽ và khác nhau này hiện diện một cách thực sự và hoạt động một cách tối ưu trong khả năng có thể, đó là một trong những ẩn số chưa biết của bài toán thực tại mà chúng tôi cần phải khám phá. Chúng tôi nhất trí rằng, trong khi hành động, mọi quyết định sẽ được đưa ra tức thời trên cơ sở sự nhất trí của những ai có mặt tại cùng một địa điểm ở từng thời điểm. Sự hài hòa với nhau từ trong sâu thẳm tất cả chúng tôi và sự xả kỷ đích thực ở mỗi chúng tôi là thử thách lớn nhất và đáng cho chúng tôi đạt tới nhất, chúng tôi tin chắc như vậy.

Dĩ nhiên ngôn ngữ là một vấn đề, có thể nhỏ. Chúng tôi thống nhất với nhau về một số mật khẩu sẽ dùng, bằng tiếng Anh, thứ tiếng mà tất cả chúng tôi, dù ít hay nhiều, có biết. Phần còn lại, chúng tôi tin vào chuyện có những lúc và những vấn đề chỉ cần nhìn mắt nhau là hiểu ý nhau, cũng như có những lúc và những vấn đề mà sẽ không ai hiểu nhau dù đã nói với nhau hàng trăm năm. Chúng tôi cũng tin vào chuyện có những lúc một lời hay một từ tuyệt đối bất ngờ, hoàn toàn ngẫu phát sẽ làm xoay chuyển hoàn toàn tình thế hay chiều hướng phát triển của sự kiện, dù tốt hay xấu. Bóng tối hay có thể là sự nhá nhem sáng tối của những gì chúng tôi đang dấn vào làm cơ thể và linh hồn chúng tôi bớt đi phần lớn trọng lượng.

Chúng tôi vét sạch hoặc gần sạch những đồng bạc cuối cùng hiện có của mình để mua súng và đạn trên thị trường chợ đen. Dao, dây dù, dây thừng, thuốc mê, găng tay, bao tải, đèn pin, và một số thứ khác, chúng tôi mua rải rác ở nhiều siêu thị và cửa hàng lớn nhỏ. Vì những khoản mua này chúng tôi nhịn ăn hoặc gần như nhịn ăn mấy ngày liền. Chúng tôi cũng nhịn cả thuốc, nhịn rượu, nhịn đàn bà, nhịn sách, nhịn phim mấy tuần liền hoặc gần như thế. Cũng nhờ đã mất nhiều trọng lượng và lại được sự hấp dẫn của tương lai chưa biết và không thể đoán nâng lên nên chúng tôi vượt qua được mấy ngày và mấy tuần đó như đứa trẻ vượt qua được mấy giờ bị phạt cấm cố và nhịn đói. Khổ sở một tí, thì có, nhưng là gì so với vũ trụ?

Khoảng một tuần trước giờ hành động là quãng thời gian hạnh phúc nhất của chúng tôi. Chúng tôi không nói với nhau một lời về việc chúng tôi sắp làm cùng nhau, như thể nó không tồn tại. Song dĩ nhiên không thể nói là nó không tồn tại, cũng như không nói về cái chết không có nghĩa là không có cái chết. Lúc này chúng tôi đã lại có tương đối đủ tiền để tới những nơi mình thích. Một đêm ở những nơi đó có thể dài như thiên thu đối với chúng tôi, bởi vì mỗi phút của nó đều đầy ắp những gì ở trong chúng tôi. Hay sự rỗng không đến độ hoặc gần đến độ của chúng tôi. Pedro lại xuất hiện cùng các cô nàng của hắn. Huỳnh Lê với cô nàng bất di bất dịch chói lòa như nắng của y. Shin, với hàng lũ nam giới vây quanh cứ như từ khai thiên lập địa đã vậy rồi. Reza, lặng im, cô độc, bí hiểm, đáng ngại, cuốn hút, như một ngọn núi mỗi ngày đứng ở một chỗ khác. Antonín, với giọng hát muôn thuở, tuyệt đẹp, đáng sợ, có khả năng cướp linh hồn con người bất cứ lúc nào, khiến người ta gặp gỡ và thấy thân thiết với hư vô. Cách hữu hiệu nhất để bảo đảm cho Antonín đừng hát là lôi kéo hắn chơi bài. Song giải pháp này không ổn nếu chúng tôi đang nhẹ túi. Cho nên tuần đó chúng tôi để cho hắn mặc sức hát. Antonín hát thì lẽ tự nhiên là Pedro hát, rồi Huỳnh Lê hát rồi Shin hát và cuối cùng là tất cả chúng tôi. Tất cả, nếu có thể coi cái giọng ông ổng chói ráy như còi xe chữa cháy của Huỳnh Lê cũng là một thứ có khả năng làm một việc giông giống như hát. Không phải ai cũng sẵn lòng chịu đựng chúng tôi.

Nơi hát ưa thích của chúng tôi không phải là quán này tiệm nọ mà là quảng trường, công viên, bến sông, bãi rác, nghĩa trang. Antonín, người thường hay rủng rỉnh nhất hoặc có vẻ như vậy trong chúng tôi (dù đôi lúc không phải vậy) lái xe chở cả lũ chúng tôi những khi hắn còn có xe hoặc kiếm đâu ra được chiếc xe. Xe không chứa hết chúng tôi thì hai ba thằng trong chúng tôi đi tàu điện ngầm, bắt xe buýt, tắc xi, cưỡi mô tô nếu có mô tô, xin quá giang, cuốc bộ. Ở một trong những lần đi như vậy, ba thằng trong chúng tôi vào bệnh viện. Không phải Pedro: chính hắn làm kẻ khác vào bệnh viện. Một kẻ khác nữa vào bệnh viện - sau nhiều kẻ tương tự trước đó - vì một đường dao của Shin. Chất thép trong lưỡi dao của Shin cũng như trong nắm đấm của Pedro là một số trong những thứ đánh dấu ranh giới khả năng tồn tại của chúng tôi.

Reza là người duy nhất trong chúng tôi không bao giờ đánh lại ai ngay cả khi máu từ màng tang gã chảy xuống bén vào khóe miệng gã do một cái chai đập vào đầu gã (chúng tôi biết là ngay cả lúc đó Reza vẫn còn tỉnh táo đủ để đánh trả nếu gã muốn, chỉ cần gã muốn). Pedro là người duy nhất trong chúng tôi chế giễu Reza về chuyện đó. Chúng tôi thì không. Chúng tôi tôn trọng Reza, chỉ có điều không phải tất cả chúng tôi đều là Reza. Gã luôn luôn là người đầu tiên tình nguyện đi bộ (khi tình thế bắt buộc vài thằng trong chúng tôi đi bộ). Gã không bao giờ uống rượu và làm một thứ thơ kỳ lạ, lúc thì đập vào chúng tôi như một túi khí trên ô tô bung ra không đúng lúc làm chúng tôi tối tăm mặt mũi và ngộp thở, lúc thì đâm thẳng vào tim hay gan ruột chúng tôi như dao găm. Có nhiều lý do để sợ Reza. Mặc dù gã không bao giờ dùng bạo lực với ai. Mặc dù chẳng phải là không có lúc nào chuyện đó đến trong óc gã, như tôi đã thấy một lần trong mắt gã khi ai đó trong chúng tôi, tôi không nhớ rõ là ai, Pedro hoặc Huỳnh Lê, cũng có thể Shin hoặc tôi, nói gì đó về fitra hay là niềm kiên tín quái quỷ gì đó của gã.

Pedro kiếm tiền bằng quả đấm của hắn theo nghĩa đen. Hắn đấm bốc ở mấy câu lạc bộ hạng ba, đấu vật ở các sới vật chui, và có dạo làm bảo vệ - bouncer - ở một quán bar do hai chị em người Bolivia làm chủ. Hắn cặp bồ với cả hai chị em, cùng lúc, công khai, và cuối cùng bị đuổi, mặc dù bị đuổi (to be fired) không nhất thiết đồng nghĩa với bị đá đít (to be dumped). Thơ là một thứ khó mà hình dung là ở trong hắn và song hành cùng hắn, cũng như thuyết tương đối và con đười ươi hay Tractatus Philosophicus và cái dùi đục. Tuy nhiên sự phức tạp, sự phong phú và những khả năng biến dị khôn lường của thế giới cũng luôn luôn vượt ngoài trí năng con người, bằng chứng hiển nhiên cho điều đó là quả thực có một thứ thơ ở Pedro, của Pedro, từ Pedro, cho dẫu đó chỉ là thơ đối với Pedro (và tôi không đến nỗi không tin đó là thơ không chỉ với Pedro).

Khi chúng tôi hành sự, ít nhất ba lần Pedro gí nòng súng vào sát ngực hay sát thái dương một nhân viên nhà băng và kề ngón trỏ lên cò súng, khẽ bóp vào chừng một hai ly, một hai ly thôi, nhưng rõ ràng hắn thực sự có ý định bắn hay ít nhất có hình dung trong đầu cảnh tượng diễn ra một khoảnh khắc sau khi hắn bắn. Ngoài cái đó ra hắn không đụng đến họ. Shin có phóng một con dao cắm vừa gọn vào mép tay áo cài măng sét của một nhân viên và ghim chặt nó (cùng với cổ tay anh ta lồng trong tay áo) xuống mặt quầy - tôi có thể hình dung lưỡi dao chỉ cách thịt anh ta chừng hai, ba, bốn milimét, khiến anh ta nghe rõ khí lạnh của thép, khí lạnh của sự chết và khiến mồ hôi (lạnh không kém) túa ra đầm đìa trên trán anh ta.

Antonín và Huỳnh Lê là những người có mỉm cười với các nhân viên nhà băng bị chúng tôi uy hiếp. Shin cũng có, song nụ cười của Shin có lẽ quá nhẹ và quá bí hiểm nên người ta khó nhìn ra hoặc khó chấp nhận là nụ cười, tuy dĩ nhiên nếu quan sát kỹ thì sẽ nhận thấy nụ cười này của Shin là hướng ra bên ngoài, về phía kẻ khác, chứ không phải vào bên trong Shin. Huỳnh Lê cười cái nụ cười vui vẻ hứng chí, nom giống như y mới làm vài ly cồn loại mạnh mặc dù chắc chắn là hai tư giờ trước khi hành động không ai trong chúng tôi đưa vào mình một giọt cồn nào. Antonín cười dịu dàng như thể hắn muốn ngầm hỏi những người đang bị chúng tôi uy hiếp, Nè, tui làm cái trò này cũng được chớ phải không, nom tui không đến nỗi tức cười, không ngố quá phải không. Hắn cũng cười cái nụ cười dịu dàng, gần như là ngượng nghịu ấy đồng thời hơi nghiêng nghiêng cái đầu mỗi khi hát xong, tuồng như thấy có lỗi khi mình có giọng hát đầy ma lực đến như vậy. Cùng với tôi, hắn giữ nhiệm vụ gom tiền cho vào bao. Chính xác hơn là tôi cầm súng cảnh giới cho hắn còn hắn chuyên trách làm việc đó. Đó là công việc vừa vặn phù hợp với hắn. Một phần là bởi chúng tôi tính rằng với đôi tay dài ngoẵng như tay vượn hay như hai con trăn kia thì hắn có thể vơ tiền ở cự ly xa hơn, một vòng quét hay một lượt ôm của hắn lớn hơn. Huỳnh Lê thì đóng vai trò như một libero hay trung vệ tự do, y sẽ phối hợp và yểm trợ cho hoặc nhóm uy hiếp hoặc nhóm gom tiền tùy tình huống, tùy đòi hỏi của mỗi thời khắc. Việc này chúng tôi cũng cho là hợp với y. Để làm một tay uy hiếp thuần túy hay một tay thu tiền thuần túy thì y vừa có thừa một cái gì lại vừa thiếu một cái gì. Để làm tròn cái vai đặc biệt này Huỳnh Lê có vũ trang nhẹ, mặc dù đúng ra tất cả chúng tôi, kể cả Reza, đều có vũ trang, nặng hoặc nhẹ, ít nhất là một khẩu súng ngắn.

(còn tiếp)

Thứ Hai, 8 tháng 12, 2025

Faínâhind-Arrobauth-Mattai (trích từ "Ngoại truyện Gurun" đi kèm tiểu thuyết "Cospolist Nổi Loạn" của tôi)

Nheo mắt nhìn ánh sáng nóng dịu tỏa ra từ đống than âm ỉ cháy có màu gần giống mặt trời mới mọc, Faínâhind nói:

“Bài hát của dân Shwevakenara, có câu gì về đá girin ấy, nó như thế nào, Ăltâhind?”

Ăltâhind nói:

“Là thế này, thưa cô.”

Và cô bắt đầu hát bằng giọng kim lanh lảnh, có một cạnh sắc rõ rệt hơn và một mặt êm, mềm, ẩn kín hơn: 

Khi tôi cất cao tiếng hát tràn ngập niềm vui

Tự bên kia bờ chàng nhìn tôi say đắm

Ngực chàng tựa đá girin xanh thẫm.

Chàng không biết tôi, song chàng biết rõ như tôi

Rằng chàng với tôi, ai đã là kẻ mạnh.

Ở đây Ăltâhind dừng lại, như thể luôn luôn biết rõ Faínâhind muốn cô hát đến đâu là vừa, im lặng đến đâu là đủ. Và rồi, giữa chừng quãng lặng nối theo sau câu hát cuối cùng của Ăltâhind, khi dư âm vô thanh của nó đang tiếp tục làm rung động những gờ vách mỏng mảnh của tâm hồn người, Arrobauth cất giọng, bình thản và khô khốc, nói.

“Bài hát của ngươi nghe khá hay đó, bằng tiếng Bongora. Song ngươi có cho rằng nó sẽ hơi rúm ró lại nếu nó phải chuyển sang tiếng Siră Kăntânări của bọn ta, theo lệnh của bọn ta, hay không? Ta e rằng bất cứ bài hát Bongora nào, khi bị chuyển sang tiếng Siră Kăntânări, đều sẽ lộ nguyên hình là quá thừa chất lỏng chất nhầy, thừa mỡ, nhưng lại rất thiếu xương, thiếu cơ bắp rắn, thiếu gân, thiếu máu. Ngươi có nghĩ thế không, tên dân xứ Bongora?”

Ngồi trong một góc xa hơn, tối hơn của tấm thảm dài, Mattai thong thả ngẩng đầu lên, không để một cái gì từ bên trong mình lộ ra trên mặt chàng, khuôn mặt đang làm nền cho trò hoán vị và biến đổi không ngừng của vô số sắc độ khác nhau giữa ánh sáng và bóng tối.

“Arrobauth bạn ta đây là con người quá thừa kiêu hãnh,” Faínâhind nói. “Giữa đêm khuya, nếu lắng tai, ngươi có thể nghe thấy các vì sao thì thầm trong khi kính cẩn đợi lúc chàng ta quyết định lên giường ngủ. Máu trong huyết quản chàng ta chảy chậm gấp đôi máu trong huyết quản ngươi, không phải một cách lờ đờ uể oải, mà một cách đường bệ và cao nhã. Này Mattai, hãy coi chừng chàng ta.”

“Phải, máu người Bongora chảy nhanh hơn và dễ đổ ra ngoài hơn so với máu Siră Kăntânărî,” chậm rãi, sau một hồi lặng im “như quả xoài chín rụng trong vườn”, Mattai nói. “Máu chúng tôi chảy càng nhanh và đổ ra ngoài càng nhiều thì chúng tôi học được càng sâu sắc hơn về niềm tôn kính đối với sự sống. Ngài nói đúng, thưa Arrobauth Rất Mực Tôn Quý. Cơ thể Bongora luôn luôn thiếu máu; máu nó nằm ở bên ngoài nó cũng nhiều ngang với ở bên trong nó. Người Bongora chúng tôi, từ trong bản chất, lớn hơn nhiều so với người Siră Kăntânărî. Chúng tôi có cả vũ trụ này là cơ thể lớn của mình; chúng tôi rướn ra ngoài vũ trụ nhiều hơn, bởi chúng tôi cảm thấy thiếu cái cơ thể lớn hơn kia một cách mạnh mẽ hơn so với các ngài. Với người Siră Kăntânărî, bản thân các ngài là đủ lớn để các ngài mãn nguyện và ngưỡng phục. Người Bongora chúng tôi nhường điều đó cho các ngài. Nó không dành cho chúng tôi.”

“Người Bongora các ngươi không hổ danh là những kẻ hơi quá lớn so với thân phận mình,” Arrobauth nói, cười nhạt. “Ta không lạ rằng các ngươi nằm trong số những giống dân bịa chuyện giỏi nhất trên thế gian. Thêu dệt nên từ trí tưởng tượng giống như loài ngựa hoang của các ngươi những câu chuyện không có thật, hòng mua vui cho đám phàm nhân chẳng biết làm gì hơn để sống qua những giờ những ngày những tháng những năm rảnh rỗi của đời mình và lấp đầy khoảng trống không gì lấp nổi bên trong mình, đó là việc tốt nhất nòi giống các ngươi đủ khả năng làm, niềm tự hào duy nhất của các ngươi, di sản tinh thần độc nhất - độc nhất và hèn mọn - của các ngươi. Các ngươi biết rõ rằng các bậc đế vương và những người quyền thế, những người thuộc dòng dõi tôn quý, họ thích thú câu chuyện của các ngươi chứ không thích thú bản thân các ngươi. Nàng công chúa mê mẩn là mê mẩn tiếng hót con họa mi chứ không mê mẩn đống phân của nó. Ta ưa là ưa trái tim con chim trĩ, ta không cần phải ưa những thứ hạt tầm thường mà con chim trĩ ăn. Bản thân ta, người Siră Kăntânărî, thì khác. Ta có cần phải nói về điều đó không?”

Sau khi Arrobauth dừng lời, có một thoáng im lặng, rồi Faínâhind nói.

“Này Mattai! Ta biết rõ và đánh giá cao khả năng ứng đáp của ngươi. Tuy nhiên ngươi có cho rằng, vào lúc này, thay vì lại nói, ngươi hát một bài thì tốt hơn không? ‘Một đêm nghe anh hát hơn mười năm cùng anh trò chuyện’, người Bongora có câu như thế, theo ta nhớ.”

Nàng ngừng nói, và, sau khi thấy Mattai lặng một thoáng, đồng thời nhận ra một cái gì đó đang tự kìm nén, phập phồng trong im lặng này, nàng quay sang Arrobauth với vẻ điềm nhiên và đường hoàng nhất nàng có, rồi nàng hướng về phía những người còn lại, cao giọng nói.

“Mattai đây là người biết rõ hơn ai hết khi nào thì một bài hát về tình yêu không được đền đáp là đáng được nghe hơn khúc tráng ca của một chiến binh. Những lời đanh thép nhất của chàng ta luôn tự biết khi nào chúng phải nhường chỗ trong khí trời và trong trái tim con người cho tiếng của con chim đầu tiên hót lúc rạng ngày. Ta có nói quá không, Mattai?”

Sau khi một quãng lặng dài hơn vài nhịp tim trôi qua, Mattai ôn tồn và đĩnh đạc nói.

“Những bài hát hay nhất và những lời đẹp nhất trên thế gian đáng được cất lên và đáng được sinh ra dù chỉ vì lý do duy nhất là có cô nương Faínâhind hiện hữu. Nếu ngày tháng của tôi cho phép, tôi chẳng tiếc gì mà không cho bao nhiêu bài hát cùng bao nhiêu lời ấy tuôn hết cả qua tôi mà về với cô nương như trăm sông đổ về biển, chúng không làm biển đầy hơn và biển không làm chúng vơi đi, chẳng qua sông thì đi về biển, âu đó là cơ đồ của vạn vật. Trong cái cơ đồ ấy, tôi là lòng sông đầy bùn, cũng như tôi là bầu không khí qua đó biển ban sức sống và cảm hứng cho sông trong hình dạng những cơn mưa. Kẻ hát những bài hát này và nói những lời này là những cái bóng vô hình không tên, không tồn tại tự thân. Kẻ như tôi tuyệt không có lý do gì để được người đời biết và nhớ tới, đúng như Arrobauth đại nhân nói. Chúng tôi chẳng có lý do gì để đòi tồn tại song song với tinh túy của tâm hồn chứa đựng trong chúng tôi và lưu chuyển qua chúng tôi. Chúng tôi là mạch máu, lý do tồn tại duy nhất của chúng tôi là để máu không đổ tràn trên cỏ.”

Và, ngừng một nhịp, chàng hát.

Ksbyámbâdŏrj-swénlig ăsshúpduven iryín,

Dolgöspāthnay féllâsargăn êrîvgálay íchten.

(...)

Và hãy ném cho tôi miếng bánh

Khi máu nóng đổ tràn trên cỏ

Gió qua kẽ núi

Mưa tưới đồng bằng

Ối a!

Kìa hãy ném cho tôi miếng bánh.

Trong im lặng sau đó, Faínâhind bình thản nhìn Arrobauth.

Nghiêm trang vỗ tay ba lần, hai nhặt một khoan, không quá nhẹ và không quá mạnh, Arrobauth lạnh nhạt nói.

“Ta từng nghe bài này. Ta cũng thích nó một chút đó. Ồ, nhưng có thể ta nhớ lầm. Có thể ta vừa định nói tới một bài khác, được coi là khác, dẫu cho nó có gì đấy giống hệt. Giống ở cái gì, để ta nghĩ một chút. Máu. Dĩ nhiên. Giống ở chỗ máu. Những chữ và những cung bậc khiến người ta cảm thấy máu của chính mình đang chảy ra ngoài, như nước bẩn rút ra khỏi lỗ thoát trong bồn tắm. Đó là thứ tinh túy của tâm hồn mà ngươi ám chỉ, phải không Mattai. Cái thứ tinh túy có thể hiện hữu dưới muôn ức triệu dạng thức và điệu thể khác nhau song kỳ cùng ra thì vẫn là nó và chỉ dành cho những con mắt cái tai nào biết nhận ra nó. Các ngươi, dẫu biết muôn triệu bài hát tưởng như khác biệt, các ngươi có khi nào chuyển tải được cái gì khác thế đâu, đúng không, hở tên Bongora. Chẳng lấy gì làm nhiều nhặn cái gọi là tinh túy của tâm hồn mà ngươi nhắc tới với vẻ trang trọng tức cười và ngây thơ kia. Và toàn bộ tài khéo của các ngươi, tất thảy tinh túy của tim óc các ngươi nằm ở chỗ trưng ra cái dúm chả lấy gì làm nhiều nhặn kia dưới nhiều, thật nhiều dạng thức khác nhau, tạo ra bức màn hư ảo trá ngụy về một cõi thế gian phồn phức, muôn mặt. Các ngươi ăn nhờ vào sự thích thú của đám đông - mà vốn dĩ tầm vóc tâm trí chẳng lớn hơn con ngan con vịt - trước cái vẻ ngoài phồn phức đa tạp kia, các ngươi kể một điều và làm mọi cách để làm điều đó có vẻ như mới mẻ, đồng thời giấu đi, bít đi, ỉm đi cái sự thực rằng điều đó từng được nói rồi, cho dù bằng lời lẽ khác hay không. Các ngươi sợ đến phát ốm với ý nghĩ rằng một ai đó, khi nghe những gì từ miệng các ngươi, sẽ cảm thấy những thứ này mình đã nghe đâu đó rồi, đã biết rồi, quen thuộc lắm rồi, tuy rằng từ lúc nào, bằng cách nào thì chưa thể nhớ ra được.” 

“Arrobauth đại nhân của chúng ta là người khó tính và đầy lý tưởng,” Faínâhind nói. “Nghe một khúc nhạc, xem một vở kịch, nhìn một bức tranh, chàng ta dùng đầu nhiều hơn là tai, mắt, ruột và tim. Chàng ta nhận định và phán xét trước khi cười và khóc, thay cho cười và khóc. Cái đó đôi khi ta ngưỡng mộ, có khi ta cũng thích. Còn ngươi, Mattai, hẳn ngươi biết hơn ta ngươi làm gì là tốt nhất lúc này. Ngươi biết cách tạo nên một bầu khí khác, một cõi khác trong giây lát, vậy sao ngươi không làm vậy đi? Nếu không phải là máu tràn trên cỏ và trong làn gió ta nghe nơi vách mũi thì đó sẽ là gì đây?”

Và Mattai, thoáng cười, bắt đầu hát.

Có cô gái kia ra chỗ dòng sông

Mẹ hỡi, xin cho con đôi mắt

Cho con đôi cánh chim ưng

Để con bay đi tìm chàng trai của lòng con

Thế là dòng sông cho cô đôi cánh chim ưng

Cho cô đôi mắt chim ưng

Thế là cô bay đi

Tìm chàng trai yêu dấu của lòng cô.

Lặng một hồi, cho đến khi âm hưởng cuối cùng của bài hát lắng đi như muối tan vào trong máu, Mattai nói.

“Để Arrobauth đại nhân không phải băn khoăn, tôi xin nói rằng bài hát này chắc hẳn đại nhân từng nghe, dẫu là qua quá nhiều con đường và dạng thức trung gian đến nỗi giờ đây đại nhân dẫu có muốn cũng không thể nào nhớ ra nguồn cội nguyên thủy của nó. Đó là bài “Malka Moma” của một nữ nhân tên Neli người xứ Bulgaria ở Terra, cái thế giới mà nghe nói không một ai trong chúng ta từng đặt chân tới và sẽ đặt chân tới song dẫu vậy vẫn hiện diện cùng chúng ta trong từng khoảnh khắc, từng hơi thở, cái bóng của chúng ta đổ vào trong lòng chính mình. Những bài hát của Neli, cũng như bản thân hiện hữu của nàng, chẳng khác gì tia nắng đầu tiên, ngọn gió đầu tiên, làn bụi nước đầu tiên của thế giới vào ngày đầu tiên sau khi thế giới sinh thành; không cách nào và không bao giờ chúng tôi có thể như nàng và hát giống nàng được. Dẫu vậy, không phải vì điều đó mà chúng tôi không hát nàng thông qua chúng tôi, không sống nàng bằng sự sống của chúng tôi. Và cho dẫu khi tôi hát

 

Khi người ta mang quả táo về

Trên cành con ong treo cổ

Và tôi đứng dựa tường này

Khóc

thì cứ để ai đó nghe ra trong đấy âm vang một cái gì họ từng nghe, có thể trong một cuộc đời khác hoặc trong một giấc mơ hay một giấc mơ trong một giấc mơ; cái mà với ai đó là tiếng vọng hoặc dư âm hoặc im lặng nối liền theo một dư âm thì với chúng tôi là âm thanh nguyên tuyền; tiếng nói nguyên tuyền của một phần nào đó của vũ trụ, một kết hợp khác ngẫu nhiên và không thể khác trong cơ đồ của Tạo hóa, cái cơ đồ mà theo đó tiếng nói nguyên tuyền của một ai đấy rất có thể chỉ là tiếng vọng của một cái gì thân quen đối với chúng tôi, tuy nhiên còn có gì giản dị hơn thế: mỗi chúng ta vừa là máu thịt và tiếng nói nguyên tuyền vừa là hình bóng và tiếng vang của chính mình và của nhau, đối với chính mình và đối với nhau. Việc của chúng tôi không gì hơn là cất lên thành lời, tạo hình hài cho sự xoắn xuýt không rời hòa quyện bất phân này giữa bóng và thân, giữa thanh âm nguyên thủy và tiếng vọng. Chúng tôi tự hào rằng mình hiện hữu, độ lớn của chúng tôi được đo bằng độ dài mối liên thông bất tận ấy giữa mọi vật và mọi sinh thể.”

Trong quãng lặng dài sau đó, chỉ còn nghe tiếng lách tách phát ra từ một cái gì đang chuyển hóa bên trong ngọn lửa mà đám gia nhân chăm chút không để tàn, và một cái gì đó cất lên tiếng nói không thanh âm, không đòi được lắng nghe, song, hoàn toàn tự nhiên, tâm trí con người nghe thấy nó.

Arrobauth nói.

“Kărâdángy, một trong các sư phụ ta ở Börâkhon, chắc chắn sẽ nhận ngươi làm môn sinh mà không cần phải sát hạch ngươi như đã sát hạch ta.” Chàng cười nhạt. “Bằng cái lưỡi sẵn có của ngươi, được mài bén và luyện dẻo đến mức tột cùng nhờ những năm dài siêng năng tập tành dưới sự trông nom của Thầy, ngươi sẽ chỉ cần dùng đôi lời để biến vị anh hùng thành kẻ đớn hèn, người tận trung thành tên phản phúc, đứa con hiếu thảo thành phường phá gia chi tử. Và dĩ nhiên, ngược lại cũng vậy. Ngươi đang khiến ta bắt đầu cảm thấy mình kém cỏi và bé mọn bởi ta không có khả năng nhìn thấy Hình của ngươi ở trong ta và Hình của ta ở trong ngươi. Cái khả năng mà hình như ngươi có, hử. Ta đang tự hỏi liệu ta có cần phải tự hỏi điều đó không. Cái cảm giác tự thấy mình lớn ở mi, nó có đáng để ta phải dành một góc tâm trí ta cho nó trong chốc lát trà dư tửu hậu hay không, hở tên Bongora?”

Tiếng vỗ tay chậm rãi, gồm nhiều nhịp cách đều nhau của Faínâhind như xé rách dần bầu không khí thẳng căng và đáng lẽ đã im lặng.

Faínâhind nói.

“Arrobauth của ta luôn khắc nghiệt với thế giới cho dù chàng ta yêu thế giới, hay là, chà, điều này ta mới nghĩ ra thôi: hay chính vì chàng ta yêu thế giới. Này Mattai tội nghiệp! Nếu ngươi tin chắc hay đinh ninh hay cảm thấy rằng Arrobauth đây không yêu những bài hát đi qua mồm ngươi, không yêu những linh hồn trú ngụ trong các bài hát đó và lưu chuyển thông qua chúng thì ngươi lầm. Arrobauth biết vũ trụ này đủ lớn để chàng ta phải luôn mở rộng mình hứng lấy và ôm chứa nó. Nếu ngươi có cảm thấy chàng ta rẻ rúng ngươi và nghệ thuật của ngươi, hãy coi đó là một biểu hiện của tình yêu. Ngươi chưa bao giờ biết tới gã đàn ông nào rẻ rúng ả đàn bà hắn yêu hơn hết sao? Bản chất của sự luyến ái giữa đàn bà và đàn ông không thể khó lường đến mức ấy ru? Ta không tin rằng những bài hát của ngươi không ôm chứa cả điều đó.”

"Secrets of the Earth", tranh của Ania Tomicka

Im lặng một chút, Mattai nói.

“Tôi chưa bao giờ nói rằng những gì tôi cảm thấy trong lòng mình đối với Arrobauth đại nhân không phải là một biểu hiện của tình yêu. Cũng bằng cách đó tôi yêu vẻ đẹp và sức mạnh của một tia sét khi nó tỏa những cành nhánh ảo diệu và chết chóc của nó trên bầu trời. Có một điều khắc sâu trong tâm trí những người kể chuyện chúng tôi, hay đúng hơn tâm trí chúng tôi được tạo hình dựa trên tinh túy của điều này: mọi hành vi sáng tạo đều là một hành vi của tình yêu. Dù cho tình yêu ấy trộn chung với cái gì đi nữa, và do đó có vẻ ngoài khác với tình yêu đến thế nào đi nữa, song, nếu ta đón nhận nó bằng cái tâm rộng mở, không phân biệt, cách đón nhận mà tự thân nó cũng là một hành vi của tình yêu, thì ta sẽ nhận ra nó.

“Mỗi lần chúng tôi hát một bài hát, và có một người đón nhận nó vào trong tâm khảm mình, là thêm một hành vi của tình yêu được thực hiện và viên thành. Mỗi lần một hành vi của tình yêu đó hiện hữu, chúng ta cảm thấy nó trong xương tủy mình, và ngay khi đó ta ngộ ra rằng bí mật của hiện hữu thật ra là rất giản dị: ngay khi đó cái chết có thể tới, không còn gì ngăn trở giữa nó với sự sống của chúng ta nữa. Cái chúng ta vừa cho ra đời là đủ để chúng ta không cần sống nữa.”

“Phải, toàn bộ sự sống của mi vừa vặn ngang giá với khoảnh khắc mi khiến kẻ khác phải nhỏ lệ, mơ màng hoặc cười ré lên,” Arrobauth nói, với một nụ cười mà chàng muốn người ta phải hiểu là độ lượng. Nói đoạn, chàng nhìn chằm chằm vào đôi mắt bình thản của Mattai, bình thản và sâu như đáy một vịnh kín. “Thôi được,” sau một chốc ngắn chàng nói. “Ta sẽ nói rõ hơn, để mi không hiểu lầm ý ta, với cái đầu nhỏ nhặt và chật hẹp của mi.

“Mi có biết chuyện Oglosméten và ngón đàn thần diệu hoặc quái dị của hắn ta chứ? Rằng từ tiếng đàn của hắn hồn ma các dũng sĩ và chiến binh tử trận lại hiện về sát vai cùng các chiến hữu còn sống đặng tiếp tục cuộc giao tranh kéo dài mãi mãi không dứt với những kẻ thù xứ Kinka hùng mạnh như chính Chúa Trời? Phải nói ngay với mi rằng ta không tin cái khía cạnh huyền hoặc ma mị của câu chuyện đó. Ta, một kẻ đầy lý trí và xây dựng phẩm giá của mình dựa trên lý trí, ta chỉ chấp nhận những sự thật nào không bị che đậy hoặc tự che đậy trước mắt ta. Ta nói thêm như thế để cho mi, kẻ có thể sâu sắc hơn nhưng nhất định là u mê hơn ta, chớ có bị cái bầu khí tối tăm u huyễn của câu chuyện đó lay động hoặc lôi cuốn mi, mà hãy tập trung vào một và chỉ một điểm cốt yếu: phải chăng làm sống lại những kiếp sống đã chấm dứt bằng cách đó, dựng người chết dậy và tiếp tục sử dụng họ, cho đến khi không cần tới họ nữa thì để họ nằm xuống lại và tiếp tục chết, phải chăng đó là điều tốt nhất cái nòi những kẻ như ngươi có thể làm? Linh hồn một ả đàn bà sống cách đây ngàn năm, hay một đứa con gái ở Terra, cái thế giới không-thể-nào-tới-được như mi nói, nó sống dậy, động đậy, làm rung động, làm đắm đuối, làm nức nở. Đúng. Trong một khoảnh khắc. Một khoảnh khắc tương giao với vô tận, như mi nói. Đúng, có thể. Song, khi khoảnh khắc đó đi qua rồi, cái còn lại là tất cả các khoảnh khắc khác, và cuộc đời thực của chúng ta hợp thành từ các khoảnh khắc ấy, dù có cái một-khoảnh-khắc kia hay không. Chẳng phải thế ru? Mi có thể nói gì thì nói, và nói một cách đầy sức mạnh, cao nhã, minh triết, ừ, quả có thế thật. Thế nhưng, một sự thực khác mà mi không nói, ta đây nói, và không một cái gì từ mi mà ra có thể làm thay đổi hay động tới nó đâu: Với thế giới này, cái thế giới ta, của ta, bởi ta, cho ta, mi và những kẻ như mi không là gì khác ngoài một hạng người chuyên mua vui bằng cách dựng cái chết thành cái sống và buộc người ta nhận đó là cái sống. Làm ra sự sống đích thực là việc quá khó khăn và quá lớn lao so với bọn mi. Ta coi là bạn ta và bằng vai phải lứa với ta những người làm việc để đắp nên từng dặm đường lát đá của Đế quốc, làm ra từng cái cúc áo đẹp mà ta mân mê trong ngón tay ta, đưa tới cho ta những quả nho mà ta chậm rãi, trang trọng cho vào mồm từng quả một, dâng lên ta từng mũi tên mà ta âu yếm cho thoát khỏi cánh cung, lấp loáng dưới nắng rồi tìm đến đúng chỗ thịt mềm của một con chim và hân hoan hối hả ngập sâu vào đó.

“Dĩ nhiên,” chàng giơ một tay lên như để ngăn lại một lời đáp lại trước khi nó được thốt ra, trước khi ai đó kịp nghĩ rằng mình sẽ thốt ra. “Dĩ nhiên ta biết, mi hay ai đó như mi sẽ nói, như ai đó ta không nhớ tên và không cần nhớ tên, từng nói, rằng những bài hát của bọn mi, tiếng cười, giọt nước mắt, giấc mơ ngày, nỗi xáo động, cơn thắt ruột mà bọn mi khơi nên ở những kẻ lắng nghe bọn mi, tất cả đều là những hình thái khác nhau của một vương quốc bị lãng quên, cái vương quốc đã từ lâu không tìm được chỗ cho mình trong cái thế giới của những lo toan tủn mủn thường nhật và lạc thú chóng tàn. Ô hô, ta hiểu mi lắm. Ta hiểu mi hơn mi tưởng nhiều, phải không. A ha, ta rất hiểu mi, mặc dù ta khác mi, chính bởi vì ta khác mi, chính vì vậy mà ta mới khác mi. Ha, chính vậy đó: ta khinh mi, dù biết hay không biết rằng theo nghĩa nào đó mi cũng có thể giàu có và sâu xa hơn ta. Trong cái thế giới chúng ta đang tồn tại đây, chẳng có điều gì tự nhiên và hợp lẽ hơn thế. Khinh miệt mi và những kẻ cùng nòi giống với mi là một trong những cái làm nên phẩm tính của ta, chẳng khác nào chạy nhanh là phẩm tính của con ngựa và tàn độc là phẩm tính của loài rắn bé tí xinh xẻo mà mi thấy đang cuộn mình ngoan ngoãn và u sầu trong bình rượu này của ta. Ừ đấy, mi nói nữa đi, nói cho đến hơi thở sau bét của mi nếu mi muốn, về những vũ trụ mà dường như mi và bọn như mi có khả năng tạo ra còn ta thì không, vũ trụ của những thứ thực sự sống hoặc vờ sống hoặc chết mà như sống hoặc sống nhưng khó nhận ra đến nỗi chả khác gì không sống, đó là việc của mi. Còn ta, cái vũ trụ thực sự có và thực sự đang sống này, ta đang có nó trong tay ta, trên ta, dưới ta, xung quanh ta, bên trong ta, nó là của ta, nó ta, và ở trong đó, mi, một thứ ở bên dưới ta, mi không có khả năng gì tác động tới ta được. Cơ đồ của vũ trụ đã được an bài theo cách đó. Mi cựa quậy, vùng vẫy, khua khoắng nhặng xị lên trong cái xó của mi, cái xó khiêm nhường nhất giữa những xó khiêm nhường nhất, cố công làm đẹp làm giàu thêm cái thế gian này theo cách của mi, theo cách hiểu của đầu óc mi về chuyện thế nào là cái đẹp và sự giàu có. Cứ làm thế đi, không ai cấm mi. Song khi nào ta, Arrobauth, công dân đế quốc Siră Kăntânări, ta cất lời với mi về chuyện thực ra mi và cái mi làm ra đang nằm ở đâu trong thế giới này thì mi phải lắng nghe ta và hiểu đúng cái điều ta muốn mi hiểu. Có một khoảng cách thường tồn, không thể vượt qua giữa ta với mi. Dù mi có ở đâu, làm gì, hát gì, nói gì, nghĩ gì, đừng bao giờ quên mất cái khoảng hẹp đó, nơi duy nhất mi được phép đứng.”

Có một quãng lặng ngắn trong đó dường như vạn sự trong vũ trụ đã khép lại thay vì mở ra. Thế rồi, điềm tĩnh, dường như vừa thân mật vừa châm biếm, giọng Faínâhind cất lên.

“Nào Mattai. Miệng lưỡi và thần trí của ngươi đâu rồi?”

“Miệng lưỡi và thần trí không phải lúc nào cũng đi đôi với nhau, thưa tiểu thư,” Mattai chậm rãi nói, không vơi chút nào vẻ bình thản. “Ai là kẻ trong chúng ta có thể khẳng định, như một chân lý tối hậu, rằng một tảng đá tồn tại trong trời đất từ thuở hồng hoang lại không có thần trí riêng của nó? Chuyện tôi nói gì không có thực chất bằng chuyện tôi nghĩ gì, điều đó hẳn Faínâhind cô nương và Arrobauth đại nhân hiểu. Những gì tôi nghĩ luôn luôn lớn hơn, sâu hơn, nặng hơn gấp bội những gì tôi nói, chẳng phải như vậy ru? Những gì tôi mang trong đầu và trong tim tôi nặng gấp muôn lần những gì tôi mang trong bụng tôi, cho dẫu điều đó chỉ những người như tôi mới thấu hiểu được. Tôi chỉ có một cõi thế duy nhất mà trong đó tôi sống, nhưng tôi mang trong đầu và trong tim mình hàng trăm hàng ngàn cõi thế khác, chúng sống trong tôi và bên trong chúng hàng muôn vạn những người những thú những chim những cá những trùng những cỏ cây khác sống, đối với muôn loài đó thì những cõi thế ở bên trong tôi kia là những cõi thế vô tận. Vậy là thân thể tôi, trí óc tôi, tâm hồn tôi là ngõ thông giữa cái hữu hạn và cái vô hạn. Bên kia là vô hạn thì ở đây hữu hạn, ở đây hữu hạn thì bên kia vô hạn. Và khi tôi chết, muôn vàn thế giới ở bên trong tôi không chết, chỉ là cái lối đi từ thế giới này đến các thế giới ấy thông qua tôi đã đóng lại vĩnh viễn. Những thế giới đó, chúng vẫn có đấy, đang hiện hữu đấy. Hãy tìm một lối thông khác, rồi thì chúng sẽ lại mở ra cho ta, nguyên vẹn. Đó là lý do vì sao chúng tôi hát, chúng tôi kể chuyện, chúng tôi trao lại những bài hát và câu chuyện ở trong mình cho những ai sẵn lòng nghe chúng và mong muốn đến lượt họ mang chúng ở trong mình, để cho chúng tuôn bên trong mình giống như máu và sinh khí của mình và thông qua mình mà tuôn trở về cõi vô hạn ở phía bên kia chúng tôi. Nghề của chúng tôi khiến cho, chừng nào chúng tôi còn sống, chừng nào chúng tôi còn một giọt sự sống cuối ở trong mình, chúng tôi còn hát còn kể về những gì lớn hơn chúng tôi, tốt hơn chúng tôi, đẹp hơn chúng tôi, và còn mãi mãi im lặng về bản thân chúng tôi. Vâng, đó là đạo lý nghề nghiệp của chúng tôi: mãi mãi cất tiếng và đồng thời mãi mãi im lặng.

“Vả chăng, chúng tôi im lặng, có những lúc cần im lặng, về bản thân mình thì im lặng bởi vì, rất có thể, trong khi chúng ta đang kể chuyện về các nhân vật của mình, có một ai đó đang kể chuyện về chúng ta. Người kể chuyện này cũng là một con người, có một cuộc đời đầy bất trắc khôn lường giống như chúng ta. Cho nên rất có thể một lúc nào đó có một sự biến xảy ra khiến người này không thể kể tiếp câu chuyện về chúng ta nữa, chừng đó thì chúng ta vừa tồn tại vừa không tồn tại. Chừng đó chúng ta tồn tại đối với bản thân chúng ta và không tồn tại, không còn tồn tại nữa đối với những ai cho đến giờ vẫn đang nghe câu chuyện về chúng ta. Và do vậy đến lượt mình chúng ta tiếp tục kể chuyện về các nhân vật của mình là để cho họ tiếp tục tồn tại đối với chúng ta, giữ cho cái cõi thực ấy không biến mất đối với chúng ta. Khi một người trong chúng ta chết giữa khi đang kể, liền có một người khác nắm lấy câu chuyện mà kể tiếp, không để nó đứt, đấy là chúng ta đang làm tròn nghĩa vụ của mình đối với các thế giới kia, giữ cho chúng tiếp tục hiện hữu đối với chúng ta, và thế là chúng ta có thể chết trong tự hào rằng mình đã không sống vô ích.”

Chàng ngừng nói. Và rồi, từ sâu dưới đáy sự im lặng mà chỉ đây đó bị nẻ ra vài vết li ti bởi tiếng nổ lách tách của củi cháy đượm trong ngọn lửa, trồi lên giọng Faínâhind, mảnh, mong manh, run run, chẳng giống tí nào với giọng thường ngày của Faínâhind, như giọng một sinh thể vừa sống lại bằng xương thịt song vẫn chưa thể tin vào điều đó, sợ phải biết sự thật rằng mình vẫn đang là một linh hồn.

“Cái cõi xa xăm vô cùng mà chưa một ai trong loài người chúng ta từng đến được ấy, ngươi bảo tên nó là gì, Mattai?”

“Thưa cô nương Faínâhind kiều diễm, điều đó bản thân tôi không biết chắc. Chỉ biết rằng nó có nhiều tên khác nhau trong những ngôn ngữ khác nhau của các tộc người sinh sống ở đó, và một trong số đó là Terra. Đó là một trong những cái tên được nói ra nhiều hơn hết từ môi các cư dân thế giới đó mỗi khi họ muốn nhắc đến nó, với tình yêu, với niềm hoài nhớ, với nỗi đau đớn, trong cơn phẫn hận hoặc bằng trí óc lạnh lùng. Terra, hay một trong nhiều biến thể của cái tên đó trong nhiều thứ tiếng khác nhau. Terre. Tierra, Tèra... Một tên khác của nó, mà ta có thể nghe đến còn thường xuyên hơn, là Earth. Thế giới ấy cũng rộng lớn như thế giới của chúng ta, cũng nhiều sông, nhiều núi, nhiều rừng, nhiều đồng bằng, nhiều vực sâu, nhiều hoang mạc, nhiều biển lớn, nhiều vùng băng giá như thế giới của chúng ta vậy. Ở đó cũng có nhiều đất nước rất khác nhau giống như thế giới của chúng ta, với rất nhiều tộc người có hình dáng khác nhau, nói những ngôn ngữ khác nhau và theo những tập quán khác nhau, giống như thế giới của chúng ta. Và những người này, cho dẫu có vẻ khác chúng ta đến như vậy, kỳ thực rất giống chúng ta, rất gần chúng ta. Nếu một người như vậy, từ Terra, bằng cách nào đó mà rơi sang thế giới của chúng ta và lọt vào giữa chúng ta, hoàn toàn có thể một ai đó trong chúng ta sẽ đem lòng yêu người ấy và chung thủy với mối tình đó đến chết. Ngược lại cũng vậy. Biết bao câu chuyện và bài hát tuyệt đẹp có thể sinh ra từ đó. Nghiệt nỗi, chuyện đó không bao giờ xảy ra được. Terra là bóng của chúng ta và chúng ta là bóng của Terra. Chúng ta không thể trở thành bóng của chính mình đặng yêu một cái bóng khác.”

“Vậy thì,” Arrobauth chợt lên tiếng, kìm một tiếng cười khẩy khó mà đoán được ẩn nghĩa, “mi nói nhiều về Terra như vậy để làm gì? Cứ để cho thân của ta là thân của ta và bóng của ta là bóng của ta, mỗi đằng có chỗ của mình và yên phận, thế chẳng hay hơn sao? Hãy say mê ngắm nhìn thế giới bóng đó nếu mi muốn, đắm mình vào thế giới bóng đó nếu mi thích giống như đắm mình vào một giấc mơ không đành quên, song vẫn luôn luôn khắc cốt ghi tâm rằng đó là thế giới bóng, những cái bóng mà trong thực chất không hơn gì những hồn ma, những hơi gió, những làn khói, và sống hết mình sống đến cùng kiệt máu của mi trong thế giới thực, cái thế giới thực duy nhất hiện hữu, thế giới của những thể xác đầy cáu ghét đầy cứt song cũng có thể đầy hương thơm. Thế giới của cô nương Faínâhind, của ta, của mi. Mi có đủ khả năng làm vậy không? Nghe mi nói, ta có cảm tưởng là mi không thể.”

“Kẻ không thấy được có thể nghe xa hơn những người thấy được,” Mattai nhỏ nhẹ nói. “Kẻ không thể đứng trên hai chân mình có thể chỉ nói một lời mà khiến một người gục ngã đứng dậy. Người kể chuyện chúng tôi có thể không đứng chắc chân được trên mặt đất giống như người thợ xây đường cho đế quốc hay kẻ tiều phu ngày ngày đốn cây cổ thụ, thể xác chúng tôi không được sinh ra để làm việc đó. Song bằng một đôi tai ở sâu trong chúng tôi và đồng thời ở cách chúng tôi vô số dặm song là của chúng tôi, chúng tôi nghe được một người nào đó ở Terra đang kể câu chuyện về chúng ta, về chính chúng ta, và qua đó làm cho chúng ta ngày càng hiện hữu đối với người ở thế giới ấy. Khi chúng ta im lặng đủ sâu, chúng ta có thể nghe được sự im lặng của chính mình ở đó, ở Terra. Khi chúng ta thét lên đủ lớn với toàn bộ tâm hồn mình vì sung sướng hay phẫn nộ, chúng ta có thể nghe tiếng thét đó của chính mình ở đấy, Terra, không phải tiếng vọng mà là anh em song sinh của tiếng thét ấy. Chừng đó, và chỉ chừng đó, chúng ta mới thấu hiểu rằng chúng ta sống từng khoảnh khắc của chúng ta ở đây cũng là để sống cho từng khoảnh khắc của chúng ta ở đó. Thể xác chúng ta không thể đi sang được đó song tinh thần chúng ta có thể. Chúng tôi kể chuyện Terra là để không ngừng nhắc nhở mọi người chúng ta nhớ điều đó, cũng như những người Terra kể chuyện chúng ta vậy. Chúng ta và họ cùng hiện hữu, cùng sống sánh đôi bên nhau qua những câu chuyện. Thể xác chúng tôi, cuộc đời chúng tôi, người kể chuyện, chẳng là gì hơn cái đầu mút của những sợi dây vô hình nối liền đôi bên, thưa Arrobauth đại nhân. Chúng tôi không được phép gắn quá chắc vào cõi hữu hình đến nỗi làm lơi đi mối nối giữa mình với cõi vô hình.”

Mattai ngừng nói, và một lần nữa âm thanh duy nhất chiếm hữu không gian và đôi tai cùng trái tim người là tiếng củi nổ lách tách trong ngọn lửa. Vài cặp mắt hướng về phía Arrobauth, chờ đợi, giữa khi chàng ngồi đó chìm trong trầm tư. Faínâhind nhìn chàng với vẻ dịu dàng. Nếu chàng nhìn lại Faínâhind, chàng sẽ thấy rằng chưa khi nào nàng nhìn chàng với sự dịu dàng đến như vậy. Tuy nhiên chàng không nhìn Faínâhind. Chàng như đang thấy, xuyên qua bầu máu và thịt nóng của một sinh thể nào đó thuộc về đất mà chàng yêu thương, hình bóng mơ hồ khó nắm của một giấc mơ nào đó chàng từng có trong quá khứ mà lúc này bỗng trở lại trong tâm trí chàng, thoảng nhẹ và ám ảnh, như làn gió nổi ẩm lạnh duy nhất ở trong lòng bừng cháy của mùa hè khô kiệt nhất. Một vẻ buồn khác lạ thấm đượm chàng, “giống như ánh mờ của một ngôi sao đen”. Nếu có ai nhìn Mattai lúc này, người đó sẽ biết chàng đang nhìn Arrobauth với một vẻ trìu mến và dịu dàng ra sao. Như thể chàng đang nhìn một người anh em ruột thịt cho dẫu chàng biết người anh em đó có thể giết chàng bất cứ lúc nào bởi chàng biết rằng người anh em đó không biết việc mình làm. Và cái im lặng tỏa ra từ hai người này, từ Arrobauth kẻ đang chiêm quan cái gì đó chỉ một mình chàng thấy, và từ Mattai kẻ đang chiêm quan cái gì đó bên trong Arrobauth mà có lẽ chỉ một mình Mattai thấy, là một im lặng mà mọi người khác đều cảm thấy mình không nên phá vỡ cho dù bản chất của nó họ không thật hiểu.

 @Trần Tiễn Cao Đăng 


Thứ Hai, 13 tháng 10, 2025

Hồng Phúc (Trích "Cospolist Nổi Loạn")

Tóc em đeo nắng kìa, ảnh nói trong khi tay ảnh (vừa mạnh mẽ đến lịm người vừa điêu luyện thấy mụ nội) xua sạch bách tụi ruồi vừa đen vừa biếc vừa tím rịm cứ nhâu nhâu chực bu vào hai chén chè sắn người ta mới đem ra, tụi tôi còn chưa chọc muỗng vô.

Nơi đây nóng ơi là nóng, tôi nghe rõ mồ hôi rịn giọt này rồi lại giọt kia “thánh thót như mưa” làm cho bên dưới cái xu chiêng tím hoa cà viền đăng ten hiệu Jean-Marie Cardin sang ơi là sang mảnh ơi là mảnh quà ảnh tặng tôi tháng trước cứ là ướt đầm như mưa đẫm tường rêu của cái nhà hoang. Ngồi ở bàn trong, gần quầy là một gã đen. So với nhiều người khác cùng nòi đen như gã thì gã chẳng to con gì mấy, nhưng ở đây, một mình trong quán giữa toàn người Việt, gã vẫn khiến cho không gian quanh gã vừa teo quắt lại vừa nặng hẳn đi. Nhìn hắn cứ như nhìn một viên đạn to đùng nó khiến cho người nhìn hắn cũng biến thành viên đạn luôn, cũng như có những người đàn bà giống như viên kẹo tói nỗi nhìn họ mình cũng muốn biến thành kẹo luôn.

Người da đen, họ đen năm bảy đường. Cha này không đen như cột nhà cháy cũng không đen kiểu chì than, màu đen của chả đúng là kỳ cục, cứ bì bì, bềnh bệch, dơ dơ, giống như màu lớp bụi đóng bánh trên bàn ghế hộp thùng gãy bể chất đống trong căn nhà kho không ai mó tới chả biết tự đời nhà Lê nhà Nguyễn hay gì. Tôi tự hỏi không biết trong số các bà chị bạn của tôi đã có ai hay bao nhiêu người đã ngủ với cha da đen này rồi. Có khả năng nhất là Chị Ba, người có lối kể tưng tửng, bí hiểm, oai phong quyền quý chưa chắc nữ hoàng đã bằng và cái kiểu nhìn mình chòng chọc đầy thương hại khinh khi nếu mình lỡ dại tỏ ra không tin những gì chị kể, người mà ngay mỗi hơi hít vào thở ra như cũng nói lên rằng chị là người có thẩm quyền hơn ai hết trong việc kể và luận về những cái nòng thụt của giống đực trong đó có mấy cái nòng thụt bự chà bá đen thui. Qua lời chị có thể hiểu rằng chị là chủ nhân tuyệt đối của các nòng thụt đó cùng chủ nhân của nó, chị có thể sai khiến chúng bằng một động tác cục cựa, vặn hoặc ưỡn rất nhỏ, rất nhẹ của mông và bụng dưới chị. Chị nói hay đến nỗi đôi lúc đứa con gái nào đó đang nghe chị nói bắt đầu he hé mồm, giạng giạng hai chân ra mà chính nó không hay, thành thử chị ghét bị người ta sửa lưng hay nói xiên nói xéo lắm, thiếu điều chị đập chết không kịp ngáp. Tôi đã từng tự hứa sẽ không làm vậy nữa, có hứa rồi chớ, nhưng rồi tôi nhận ra rằng làm như đã hứa đâu có dễ tí nào đâu.

Ở đây có cả đồ ngọt lẫn đồ mặn đó em, ảnh nói, chu đáo như thể tôi là đứa con nít đã khó tính như quỷ mà lại còn đang bịnh nữa.

Thôi, món này được rồi, trong này vừa có ngọt vừa có mặn mà, tôi mỉm cười nói, chủ ý cười thiệt tươi, bởi vì ảnh luôn hơi quá ngọt ngào và rụt rè. Ảnh không thuộc loại đàn ông hễ thích là điềm nhiên bẹo má hay bóp mũi tôi mặc dù gặp lúc gặp nơi thuận tiện thì anh chàng cũng chả đến nỗi không biết luồn tay vào dưới áo tôi. Đàn ông trăm thằng như một hễ thấy bưởi của tôi là ngẩn ngơ như bầy chó đói nhìn bữa ngon bên kia cửa kính, anh này cũng có khác đâu. Quan trọng là gã nào dám nói ra điều đó với tôi và nói như thế nào thôi.

Tay da đen, bằng thứ tiếng Việt giống như vừa gặm hột xoài vừa nói, kêu thêm một ly bia. Chủ quán, một ông kềnh càng nặng trịch chả thua gì gã, lập tức lắc đầu dữ dội cứ như gã vừa hỏi xin lấy con gái ông làm vợ không bằng. Không, không có đâu, trả tiền rồi biến, ông nói bằng cả lời lẫn cử chỉ, và cách diễn đạt của ông hùng hồn đến nỗi tay da đen chắc chắn phải hiểu đầy đủ thậm chí dù một nửa chữ tiếng Việt gã cũng không biết đi chăng nữa.

Giờ chắc đã đến lúc tôi kể chi tiết hơn một chút cho các bạn về hai đứa tụi tôi. (Tôi cũng biết đã có người nói với các bạn dăm ba điều về tụi tôi rồi, miễn là các bạn còn nhớ, tuy nhiên nếu các bạn còn nhớ thì làm ơn đừng quên rằng không phải cái gì ổng nói cũng đúng cả đâu). Là như vầy. Cái ông mà anh bạn tôi (Xuân Phong hay Harukaze-san, các bạn biết rồi) nói là sắp sang Việt Nam và theo ảnh thì sẽ giúp tôi giải quyết được những vấn đề chả-giống-ai của tôi, ổng là nhà bác học gì đó bên Mỹ, gốc Việt, nghe chừng nổi tiếng lắm, ít nhứt là trong lĩnh vực của ổng (lĩnh vực gì tôi quên mất rồi, nó là một từ gốc la-tinh dài thì không dài mấy nhưng lạ hoắc lạ huơ, thậm chí tôi ngờ là cả Harukaze-san cũng nhắc lại như vẹt chớ chả hiểu nghĩa là gì đâu, ảnh chỉ đủ tự tin để đoan chắc với tôi rằng đấy là một ngành khoa học mới, đang mong manh yếu ớt như con chim mới nở, mà thiên hạ thì toàn những kẻ hăm he muốn bóp chết nó không thì ít nhứt cũng đồng thanh dè bỉu nạt nộ sao cho nó khiếp vía mà đẹt luôn không dám lớn lên nhưng mà để rồi coi, tương lai sẽ thuộc về nó). Khi tôi nói, có mỉa mai hay không tùy ảnh hiểu, rằng cái khoa học anh đang nói tới đó chắc cũng lại là một thứ nghiên cứu thuật thần giao cách cảm rồi lại điều khiển vật từ xa, kiểu như trường sinh học hay năng lực tâm linh siêu hình gì đó chớ gì, thì anh đáp bằng một vẻ mặt kỳ cục và một cử chỉ kỳ cục giống như là anh vừa đột ngột nhận ra mình không thể vừa gật đầu vừa lắt đầu cùng một lúc vậy. Mặt ảnh khi đó lại còn có cái vẻ bất lực và hơi ngu ngu của gã đàn ông thấy thằng nhỏ của mình đang cứng lên như khúc gỗ trong khi mồm thì đang nói với tôi về các biện pháp hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ hay gì đó còn mắt thì ráng hết sức để đừng chốc chốc lại soi xuống cặp hàng phì nhiêu của tôi, ráng hoài mà có được đâu, mặc dù, nói cho ngay, cái bản mặt đó nếu ở ai khác thì tôi đã ghét cay ghét đắng hoặc chả thèm để tâm rồi song ở ảnh thì tôi lại thích, có lẽ là thích cái vẻ vừa trần trụi vừa ngây thơ, tuy nhiên cũng có thể chả do cái gì hết, mà do ảnh là ảnh nên cái gì ở ảnh tôi cũng thích, vậy thôi.

Thấy tôi im im, cái kiểu im im hơi nhuốm tí khinh khi, thậm chí chả thèm tỏ ra tò mò hay ngờ vực gì luôn, ảnh bèn nhanh nhảu nhấn mạnh rằng cái ngành khoa học đó nó đang là một trong các môn chính thức ở một số trường đại học (lớn, có uy tín hẳn hoi) ở nước ngoài, là đề tài nghiên cứu và tranh luận của nhiều viện nhiều khoa nhiều giáo sư tiến sĩ nhiều nhà chuyên môn nhiều nhà quan sát nhiều nhà báo nhiều kẻ ăn theo nói leo chẩu mỏ chầu rìa rồi thì đám đông sùng bái hiếu kỳ bán tín bán nghi bình tán, loạn đàm, chỉ trích vân vân. Tôi miệng cười cười vừa nghe vừa thò tay mầy mò cái củ của ảnh trốn sau đũng quần, lúc đó ảnh mặc quần xà lỏn, hai đứa tôi đang ngồi nơi ban công phòng mình tại một nhà nghỉ ở Mũi Né nhìn chênh chếch ra biển xanh nhức nách luôn. Ảnh lo lắng cho tôi lắm, tôi biết chớ. Đâu phải là tôi coi nhẹ hay không cảm kích trước những cố gắng và sốt sắng của ảnh giấu sau cái vỏ điềm nhiên tưng tửng, cái vẻ như của kẻ thấm nhuần ý Thiền ngồi đợi cơn động đất (là bạn tôi nói thế); chỉ là chả hiểu vì sao tôi cảm thấy sẽ không bao giờ mình có cảm tình nổi và đem lòng tin cậy nổi mấy người nhiều chữ mũ cao áo dài tự cho mình am hiểu hơn ai hết về những vấn đề của cá nhân tôi. (Chả hiểu vì ăn cái gì mà tôi tin chắc chắn rằng trong cái đám học giả suốt ngày hùng biện và tranh cãi đó chả có được một mống nào mà bản thân mang những vấn đề giống như tôi. Thành thử tôi nhìn họ chả khác gì mấy bác nhà văn nhìn đám lý thuyết gia văn chương, bọn họ chẳng bao giờ viết nổi một cuốn truyện hay nhưng suốt đời ngồi phán như thể họ biết rõ hơn ai hết, hơn tất cả đám nhà văn về chuyện phải viết làm sao để ra được một cuốn truyện hay. Tuy nhiên với ảnh thì tôi không thèm tranh luận làm gì. Ảnh thì khác gì ông chồng lo sốt vó vì vợ đang đau đẻ, nghe vợ kêu la thì cũng xuýt xoa chẳng khác gì chính ổng đang đau nhưng nói gì thì nói có phải bản thân anh ta đang đau đang rặn tưởng đến phọt hết cả ruột ra ngoài, vừa rặn vừa hét và vừa lôi cả ông bà cha mẹ ổng ra mà chửi đúng không. Cứ cho là ổng thuộc loại người nhân từ độ lượng như ông Phật, hiểu vợ lắm thương vợ lắm thành thử chả đời nào giận hay để bụng, vợ ổng có chửi gì thì chửi, ổng thông cảm hết, bỏ qua hết, ổng biết quá rõ đôi khi con người có thể mất tự chủ đánh mất chính mình ra sao nhất là trong những tình huống thập tử nhất sinh như thế, cứ cho ổng là người như vậy đi, rồi thì sao? Ngoài chuyện thông cảm, chấp nhận, tha thứ, an ủi, động viên, vỗ về, vân vân vân vân, ổng liệu có đời nào gánh thay được cho vợ cái vai mà bả đang phải gánh, đúng không nào? Xuân Phong này thì cũng vậy thôi. Tôi quá biết ảnh luôn luôn tha thiết muốn chia sẻ cùng tôi những nỗi khổ riêng của tôi được chừng nào hay chừng nấy, nhìn cũng cảm động thiệt. Thỉnh thoảng tôi xoa đầu ảnh, nhưng phần lớn là tôi kệ xác ảnh. Tôi không nói thì ảnh cũng phải tự hiểu rằng tôi không có ảo tưởng về bất cứ cái gì ráo trọi. Tôi cho phép ảnh tìm hết cách này đến kia hòng hiểu được tôi, vậy là nhiều rồi, ít nhất thì ảnh cũng đã có cơ hội để thử rồi).

Dù sao thì trong tất cả những cái tôi chờ đợi ở ảnh (không nhiều đâu) ít ra ảnh cũng làm được cái quan trọng nhất là tin tôi. Ảnh là người tự do, không bị ràng buộc vào một cách nghĩ duy nhất nào. Chỉ những người như ảnh mới có thể nói về cái môn khoa học gì gì đó ở bên nước ngoài với cái vẻ không vồ vập mà cũng chẳng hoài nghi như thế. Ảnh chẳng phải tin mà cũng chẳng phải không tin. Ảnh luôn luôn mở rộng trí óc cũng như lòng mình cho mọi khả năng, ảnh nói với tôi vậy. Dĩ nhiên ảnh không phải là người độc nhất trên thế giới như vậy, tôi từng gặp vài ba người khác cũng nói về mình giống như ảnh, tuy nhiên có lẽ ảnh là người thể hiện mình một cách tự nhiên và, nói sao ta, ờ, một cách khoáng đạt nhất, mà ảnh càng vậy thì tôi lại càng tỏ rõ là tôi không tin, tôi châm chích và chọc ngoáy càng dữ bất cứ câu chuyện chả đáng tin cũng chả đáng ngờ nào mà ảnh nhắc. Tôi nói đại loại như là, Để em kiểm tra súng ống của thằng cha giáo sư gì đó của anh trước đã, chả muốn nói gì thì sau hãy nói, mà biết đâu sau khi em kiểm tra rồi thì chả chỉ còn muốn hả cái họng chả ra để ngoạm bưởi của em thôi chứ đếch còn muốn nói gì nữa, vậy là hay nhứt, há? Còn nếu đó là một bà hay một mụ thì cũng vậy thôi, chỉ là đổi vai, lôi chính ảnh vào là được. Kiểu như là tôi sẽ nói, Anh chui dô trong juýp bả coi kỹ giùm em coi lồn bả có hoành tráng bằng lồn em không. Hoành tráng hơn em thì được, muốn nói gì cứ nói. Không thì đi chỗ khác chơi. Phần dưới không mạnh ít nhất là bằng phần trên thì vênh vang mình là nhà nọ nhà kia làm cái đéo gì. Nói vậy chắc ai đó cũng hiểu, tôi coi khinh những kẻ có thừa trí tuệ nơi đầu óc mà không có trí tuệ nơi thể xác cũng bằng với coi khinh những kẻ có thừa trí tuệ nơi thể xác mà không có trí tuệ nơi đầu óc. Loại trước tôi cho vô cái khe giữa cặp dừa của tôi mà ép cho chết ngộp, loại sau tôi nhét tọt vô trong lỗ đít tôi như một thứ thuốc giúp tôi đi cầu cho dễ. Cái anh Harukaze-san này, ảnh biết tôi là đứa con gái như thế (nhớ: con gái chớ không phải đàn bà à nghe), ảnh biết tôi là đứa con gái từng cắn đứt tai một thằng đàn ông bởi vì thằng này làm cho nó sướng đến nỗi nó chả còn cách nào khác ngoài căm thù gã, nó cũng là cái đứa con gái “nhạy cảm và mong manh” từng khóc ngon lành khi nghe mấy bà ca sĩ người Bungari hát bằng thứ tiếng mà cả đời nó mới nghe lần đầu tiên, y như nó đã khóc ngon lành khi nghe một bà chị miệt sông nước Cà Mau hát câu vọng cổ “Má ơi đừng đánh con đau, để con đi chợ mua trầu má ăn” vậy. Tôi là đứa con gái có thể chửi xơi xơi và liệng tách cà phê vào mũi một “giáo sư khả kính trường Harvard” nếu lão hay mụ này vô phước làm nó nổi khùng tới cỡ đó, tôi là vậy, ảnh biết. Thế nhưng mà ảnh vẫn không thôi tìm cho tôi hết mụ này tới lão kia từ trường nọ viện kia, ngong ngóng mong họ làm được gì đó ra hồn một tí với tôi, đồng thời ngay ngáy lo không biết khi nào thì tôi nhẹ nhàng tiễn họ đi bằng một tách cà phê liệng vô giữa mũi. Giỏi lắm, cái anh này. Nếu như mục đích cuối cùng của ảnh khi làm cái việc này là khiến cho tôi cảm động thì ảnh cũng khá thành công đó, chỉ có điều, có lần tôi nói với ảnh: bất cứ cái gì trên đời này, từ cái mạng em hay cái mạng anh cho tới cả một mảng lục địa to đùng như lục địa châu Á cũng đều có thể bị xóa sạch sành sanh trong nháy mắt bởi một bàn tay nào đó bị ngứa miễn là cái bàn tay ấy bự hơn nó, giống như mấy bức tranh cát của ông gì người Hung mà anh cho em xem đó, dù đang có cái gì được vẽ ra đi nữa, vẽ công phu cách mấy đi nữa thì cũng chỉ cần gạt tay một cái là xóa sạch, và ai dám nói chẳng có một bàn tay nào như vậy đang giơ lên chuẩn bị làm như vậy nào? Tôi nói vậy đó, chả biết anh hiểu ý tôi tới đâu. Ờ thì ngay lập tức ảnh bổ sung bằng cái vẻ tỉnh queo thường lệ rằng cũng có thể so sánh cái bàn tay gạt một cái là xóa sạch sành sanh một bức tranh hay cả một lục địa ấy, để rồi ngay sau đó làm ra một bức tranh khác hay một lục địa khác, với cái động tác vỗ nhẹ vào thân ống kính vạn hoa khiến cho cái hình thể đẹp ơi là đẹp nơi đáy kính vỡ tan tành ngay tức khắc như chưa hề có, song chỉ cần ta xoay nhẹ ống kính là, ô kìa, một hình thể khác nhoáng cái đã hiện ra, mới toanh, hoàn toàn chả giống gì cái trước nhưng cũng hoàn hảo và đẹp ơi là đẹp chả kém gì cái trước, giống như những thế giới mới không ngừng theo nhau sinh ra, cái này chỉ có thể bắt đầu hiện hữu sau khi cái kia đã chết đã biến mất, như thể không ngừng ganh đua nhau về sự hoàn hảo đồng thời cũng như không ngừng bổ sung cho nhau và gây liên tưởng về nhau, đó là một quá trình hoán vị và liên tục không ngừng giữa nhớ và quên, giữa mới thấy lần đầu và đã từng nhìn thấy… Nói được vậy là cũng khá, chứng tỏ ảnh cũng có hiểu đó, cũng có biết đó, nhưng nếu bảo là giống như những gì trong đầu, không, chắc phải nói là trong lòng tôi thì… mà thôi, về chuyện đó thì cố nói cũng vô ích.

Nhưng dù sao thì coi đó, tôi vẫn có ghi nhận sự phong phú của cái đầu ảnh cũng như kích cỡ cái quả tim ảnh đó chớ, cứ hễ ảnh nhắc tới tên của một ông hay một bà mũ cao áo dài nào đó ở trường nọ viện kia là tôi lại thò tay bóp súng của ảnh một cái mạnh hơn thường lệ (nếu tụi tôi đang ở chỗ nào đó kín đáo chút chút và ảnh không mặc quần jean, tất nhiên rồi). Và những cái tên ảnh nhắc tới nghe càng kêu thì tôi bóp càng dữ, bóp không thương tiếc, nhắc là tên nghe kêu chớ không phải học hàm học vị nọ kia nghe kêu đâu nha, với tôi thì tiến sĩ hay giáo sư này nọ lũy thừa lên chục lần hay trăm lần vẫn chỉ là con dê rô bự tổ bố thôi, tôi khoái là khoái nghe âm thanh mấy cái tên, cóc cần nó có nghĩa gì, nghe sướng là được, dĩ nhiên là một kiểu sướng khác, không giống như khi thằng cha nào đó liếm lồn mình, tôi bóp của ảnh là để khen ảnh đã làm tôi sướng, nó là vậy, ảnh biết. Vittoria Benecruciati, Hay! Bóp cho một cái. Emmanuel Weisenzäcker, Ngầu đó! Lại còn có cả cứng lẫn mềm, bóp cho một cái. Còn khi nào cái tên nghe ỉu xìu xìu như trái ớt khô hay nhạt phèo phèo như nước vo gạo không thì cụt thun lủn như nòng nọc đứt đuôi, Lee Mi Jung, rồi lại Bill Little, thì thay vì bóp súng của ảnh tôi nhéo háng ảnh, cũng mạnh y chang vậy, chỉ đối tượng là khác thôi.

Ờ, thì đó, thái độ của tôi trước mối quan hệ của ảnh với các ông các bà trong giới nhiều chữ là vậy đó. Ảnh làm đếch gì mà lại quen lắm người có cái danh bự bành ky như vậy tôi chịu, không hiểu. Dĩ nhiên nhìn thấy thế ai cũng có thể nói, Chậc, bản thân anh chàng này chắc cũng không phải hạng tầm thường đâu. Ờ thì sao? Tôi không quan tâm có hàng tỷ người biết ảnh hay có độc một mình tôi biết ảnh. Với tôi, điều quan trọng nhứt cũng chả phải là tôi hiểu ảnh tới đâu mà là ảnh hiểu chính mình tới đâu. Cũng may phước là khi tôi nói với ảnh vậy thì ảnh có vẻ hiểu ý tôi mặc dù ảnh cười cười, cái điệu cười của những ai ra vẻ coi thường mọi thứ suy tư nghiêm túc nhưng kỳ thực là suy tư nghiêm túc suốt ngày suốt đêm kể cả khi mơ. Loại người như ảnh tôi lạ gì, làm bạn với họ cũng thích mà chọc họ cũng thích.

Chắc là tôi cần kể về ảnh nhiều hơn một chút, ha? Ít nhứt thì cũng phải nói rõ chút chút về cái sự quan trọng của ảnh, ảnh là người quan trọng như thế nào, nếu không thì e người ta sẽ khó nắm được hết tầm cỡ của vấn đề khi tôi nói rằng tôi thì tôi chả coi cái vai tuồng quan trọng của anh ra gì và chuyện ấy ảnh biết. Ảnh có thể là một trong những người tham gia định đoạt tương lai của cả loài người, nhưng có những lúc tất cả những gì ảnh cần là một giấc ngủ thiệt ngon lành, vùi mặt vô một bộ ngực con gái thiệt đầy thiệt êm thiệt mát thiệt thơm. Niềm hạnh phúc đó chẳng xa cái tiền đồ đẹp đẽ cho nhân loại mà những người như ảnh hết mình nhắm tới là mấy, thậm chí nói thẳng ra là chả có gì khác nhau hết trọi, vậy nhưng mà nó lại có ngay ở đây, ngay bây giờ, chả cần phải đợi lâu đằng đẵng và chả cần phải cày cục lao tâm khổ tứ như họ nghĩ. Tôi chỉ cần ảnh biết vậy là đủ. (Dĩ nhiên là lúc khác thì chừng đó chưa đủ, tôi biết chớ, cần thì tôi sẽ nói sau).

Khi tôi bước lần đầu tiên vào phòng làm việc của ảnh hay là thánh đường của riêng ảnh, tuy có tối tăm bừa bộn mốc meo chút chút nhưng dù gì cũng là thánh đường, việc đầu tiên tôi làm là hét lên to thiệt to, hét một tiếng vô nghĩa vì thiệt ra đâu cần nó có nghĩa gì, chỉ là tôi cần vậy để làm cho bầu không khí giống như một bức mành cực mảnh trong suốt, trông hơi đáng ngờ và hiêm hiểm làm sao đó của cái chỗ này phải toạc ra, phải biết điều mà tránh ra chừa chỗ cho sự hiện diện của tôi. Tôi làm việc đó một cách nghiêm trang (mặc dù miệng tôi làm như đang cười), với vẻ tập trung cao độ (cái này là để bộc lộ một ý chí không thể lung lay), và đặc biệt là với một vẻ ngời ngời hân hoan chắc chắn là gây ấn tượng không biết tới đâu mà kể, nhìn mắt ảnh tôi biết, dòm cái dáng ngượng nghịu và ráng làm ra vẻ bất cần của ảnh là tôi biết.

Sau khi làm tình lần đầu tiên với ảnh (tôi bao giờ cũng vậy, thằng nào tôi thích ngay từ đầu thì tôi thử súng của chả trước đã, trò chuyện nghiêm chỉnh để sau), tôi hỏi ảnh làm gì thì ảnh nói ảnh là nhà khoa học. Tức thì tôi phá ra cười đau bụng, không sao kìm được. Tôi bất ngờ quá. Mãi hồi lâu sau tôi mới trấn tĩnh được mà nói với ảnh, mắt ướt nhòe, lời tôi cứ bị ngắt quãng vì những tràng cười không thành tiếng (vì tôi mím miệng lại) làm người tôi run bật bật cứ như bị thằng cha mắc dịch nào cù lét chỗ háng. Tôi nói, Ở dơ như anh, hôi rình như anh, đầu tóc ba tháng không cắt ba tuần không gội như anh thì khoa với học cái đéo gì. Chắc là anh nghiên cứu làm máy phát điện dùng cứt chuột với xác gián chớ gì, hả. Nghe tôi nói thế ảnh dòm tôi như muốn nói là tôi vừa mới cười về một chuyện ảnh hoàn toàn không quan tâm, rồi thì ảnh nói, Khi em cười em dễ thương lắm em biết không, lại còn rất đĩ nữa. Nếu là thằng cha nào khác thì còn tùy, nhưng bởi vì ảnh là ảnh cho nên khi ảnh dùng hai chữ rất đĩ để nói về tôi thì tôi bèn cười ngất thêm chặp nữa, vì tôi khoái quá trời, suýt chút nữa là tôi cắn một phát đau thấy ông bà ông vải vô cằm ảnh, thật ra tôi đã làm bộ như sắp chơi kiểu đó thiệt, tôi đã chồm tới ghé sát răng vô mặt ảnh nhưng mà ảnh thì quá biết khi nào răng tôi thiệt sự thèm mùi thịt và máu ảnh còn khi nào chưa. Ừa, sau đó thì dĩ nhiên ảnh cũng khai với tôi, mặc dù với cái kiểu nhát gừng, thủng thẳng nhả ra từng tí một, ghét không chịu được, về chuyện ảnh làm cái thứ khoa học cóc khô nào. Tôi nghe ảnh nói với cái miệng hơi hé ra, làm như bất cứ lúc nào cũng sẵn sàng để ré lên cười, cái miệng ấy tôi kiên trì giữ ngay cả khi tôi thấy mình ngạc nhiên một cách thiệt tình nhất. Chà, tôi ngạc nhiên mới gớm chưa! Và tôi biết chắc như đinh đóng cột hay như ảnh đóng tôi là trong thâm tâm ảnh chờ đợi tôi ngạc nhiên gấp mấy lần vậy nữa kìa. Tôi đâu có cần biết liệu ảnh có nhận ra hay không rằng tôi cảm động nhiều hơn là ngạc nhiên, ừa, cảm động chớ, cảm động vì người ta tin cậy mình mà ký thác cho mình một bí mật ghê gớm như thế. Thậm chí tôi cũng chả cần biết trong thâm tâm ảnh có chờ đợi tôi cảm động hay không, nếu ảnh làm bộ như chả cần cái gì khác ở tôi ngoài sự ngạc nhiên thì đó, tôi ngạc nhiên đến hết mình như vậy đó, ra vẻ ngạc nhiên vô cùng tận đồng thời cũng tức cười vô cùng tận, ảnh chỉ cần sự ngạc nhiên của tôi thôi còn sự cảm kích của tôi ảnh có cần mấy đâu; thì được, tôi cho ảnh ngạc nhiên, đầy ăm đầy ắp ngạc nhiên, còn cảm kích thì tôi để lại cho riêng mình, khi nào ảnh cần tới là tùy ảnh.

Ảnh nói: dự án của tụi anh mà thành công là thay đổi cả thế giới luôn. Tôi cười, thè lưỡi liếm chút kem dâu dính bên mép, ai đó nói con nào hay liếm mép như tôi vừa làm là con đó dâm lắm, ha ha, còn ảnh, có bao nhiêu người nghĩ như ảnh về việc mình đang làm? và bao nhiêu người trong số đó rồi sẽ vỡ ra là mình chả thay đổi được cái cóc khô gì? Ảnh còn nói: cái tụi anh đang làm nè, nó đang góp phần làm nên một cuộc cách mạng khoa học mới, một thay đổi hoàn toàn mới về hệ hình. Ừa, hệ hình, ảnh dùng cái chữ đó đó, nhiều lần chớ không phải một, và cất công giải thích cho tôi, nổ một hồi liên thanh hoành tráng vô cùng tận về cái lão Tô Mát Tô Meng nào đó là người đầu tiên xài cái chữ đó. Cứ theo cách ảnh nói thì thế giới này chỉ có khả năng chấp nhận cái phát minh kinh thiên động địa của “tụi anh” một khi người ta đã lật đổ nếu không phải hết thảy thì ít nhất cũng gần hết các tín điều khoa học tưởng như không thể lung lay hiện giờ. Nhưng mà để làm gì, tôi hỏi. Không phải sau đó thì ta có cái gì, mà là có để làm gì. Thì ảnh nói, để chúng ta đường hoàng hơn khi tiến gần đến chỗ chết. Chỉ đường hoàng không thôi thì để làm cái quần què gì, tôi nói. Và có thể hạnh phúc hơn, ảnh nói. Nếu để hạnh phúc hơn một chút xíu dù đang sắp ngoẻo thì chán vạn người làm được mà chả cần lật đổ với lại phát minh cái gì hết á, tôi nói. Em không hiểu, ảnh nói. Rồi ảnh im. Tôi cũng im. Rồi tôi phì cười bẹo má ảnh, dụi trán vô dưới cằm ảnh. Tôi mở miệng cạ cạ hai hàm răng và cọ lưỡi vô chỗ họng ảnh. Tôi không cắn, cần gì cắn, tôi chỉ muốn để lại nước miếng của tôi trên da ảnh thôi.

Bí mật và điên rồ là thứ bảo đảm cho thành công của tụi anh, ảnh nói. Nghe y chang như một tụi khủng bố, tôi cười nói. Thì ảnh nói, Đúng. Rất nhiều khi hai cái hoàn toàn khác nhau trông hoặc nghe lại rất giống nhau. Ừ phải, bí mật và điên rồ, tôi nghĩ. Sự bí mật và điên rồ của tụi ảnh liệu có gì để sánh được với sự bí mật và điên rồ của cái con vật kinh khiếp suốt ngày bị xiềng giữa hai háng tôi không? Cái con vật chỉ muốn lồng lên cắn vào mặt cái lũ đàn ông đứng đần ra nhìn như bị bỏ bùa cái cặp ngực với cặp đùi tôi giữa khi tôi đang nói với tụi nó những lời đứng đắn nhất trên đời bằng tác phong đứng đắn nhất trên đời? Răng tôi, hai hàm răng mà anh khen đẹp đây, ảnh có biết nó ẩn chứa sức mạnh và cái sự điên như thế nào không hả? Ờ, biết chút chút thì có. Những dấu triện in bằng răng tôi, luôn luôn sắc cạnh và đỏ thon thót, đôi khi còn chưa khô hẳn, ở những vị trí sâu kín và hiểm yếu của ảnh, dưới háng nè, nách nè, đùi non nè, ven lỗ đít nè, ảnh mang chúng theo vô phòng thí nghiệm nơi tụ tập của “tụi anh” mà trong đó hình như có hai ba ả đàn bà, trong khi cả lũ “tụi anh” cắm cúi giấu bí mật của mình như mèo giấu cứt thì ảnh cũng có bí mật của riêng mình cần phải giấu, chà, sao mà bí mật vậy, sao mà khổ công tội nghiệp làm vậy! Mà, so với cái bí mật đó giữa riêng hai đứa tôi, cái bí mật mà ảnh chỉ có quyền ôm một mình cho tới khi xuống lỗ nếu tôi chưa ra lệnh khác, thì cái bí mật mà ảnh có chung với cái hội kia nào có là cái gì, bởi sớm muộn rồi cả thế giới sẽ biết về nó thôi mà, rất có thể là trước khi ảnh với tôi xuống lỗ.

Sở dĩ người ta chọn đặt “đại bản doanh” của dự án này ở Việt Nam là bởi ở các nước khác chả mấy ai nghĩ tới chuyện đó hết, ảnh nói. Cũng giống như là trung tâm chỉ huy của FBI nằm ngay cạnh trại tạm cư của dân tị nạn Syria anh há, tôi nói. Đừng đùa vậy, ảnh nói. Tôi thừa biết là với ảnh đây không phải chuyện đùa chả phải vì sự so sánh Việt Nam với Syria đụng chạm đến tự trọng dân tộc gì đó của ảnh, ảnh là người bước ra ngoài mấy thứ đó từ lâu rồi. Chỉ là ảnh khó chịu bởi sự không chính xác nào đó, to hoặc nhỏ, trong phép so sánh ấy, chắc cũng kiểu như một nhà bác học cau mày khi nghe ai đó khẳng định bằng giọng không cho phép cãi rằng hai với hai là năm, dù kẻ đó là ân nhân cứu mạng ổng hay kẻ thù không đội trời chung đang nắm sinh mạng ổng trong tay thì cũng vậy thôi.

Sự cầm tù tối hậu đối với trí tuệ và tinh thần hiện nay của con người là gì? ảnh nói, hay là hỏi, hay đúng hơn là tự hỏi. Rồi ảnh tự trả lời: Sự phân biệt giữa một bên là khoa học, vật lý như là những thứ chính danh, chân xác, đáng tin, với một bên là cận khoa học hay siêu hình các thứ như là những thứ ngoài rìa, không chính danh, trí trá, không đáng tin. Việc của những người như tụi anh là trả cho cái gọi là cận khoa học hay siêu hình đó cái vị thế chính danh mà nó đáng được có. Cần phải gạt sang một bên một khối lớn trơ ì, gây chướng ngại của ý thức loài người. Ấy, nói ngắn gọn thì chỉ có vậy. Một trong các bạn đồng liêu của ảnh (là chữ của ảnh dùng, nếu là tôi thì tôi nói là bạn cùng nhóm khùng khùng của ảnh), cái nhóm làm khoa học mà cứ giấu giấu giếm giếm như là ăn trộm ấy, tôi có gặp hai ba lần ở nhà ảnh, một tay đen, rất khó đoán là đen châu Phi hay đen Ấn Độ Chà Và, bằng vào kiểu nói tiếng Anh ngọng líu ngọng lô thì có thể khẳng định chắc chắn thằng chả cóc phải Mỹ đen. Một chút điên rồ mà tôi thấy ở ảnh thì cũng có thấp thoáng ở thằng cha này, mà tôi thì xưa nay vẫn hình dung một gã đen thì có thể bị điên vì bất cứ cái gì nhưng một chứng điên kiểu giống như của ảnh thì không. Chậc, có lẽ vì tôi biết về con người còn ít quá thôi. Dĩ nhiên là ở tay đen này cái bệnh điên ấy nó cũng hơi khác: mùi khác, vị khác, độ dày khác, kết cấu khác, chất liệu khác, gần với cái điên của một con thú, chính vì vậy mà càng giống cái điên của một thằng người, chắc là kiểu như cái điên của một con gấu bị người ta nhốt trong chuồng để lấy mật, một ngày kia đột nhiên nó có trí tuệ như con người và ý thức được một cách sâu sắc chưa từng có về phận gấu của mình trong khi đồng thời đầy ắp tính người, kiểu vậy. Thằng chả cao thì không cao lắm nhưng dềnh dàng, to đùng, đúng là như gấu, vừa như gấu vừa như cua, gấu có tướng cua, ít nhứt phải trăm ký, chắc chắn là thuộc cái típ có thể khiến tôi phải thở gấp thiếu điều đứt cuống phổi mà chết, vậy mà có hai lần, khi hắn tới nhà ảnh, hắn với ảnh ngồi đối diện nhau mà câm như hến, không nhúc nhích có tới cả giờ đồng hồ, giống như ngồi thiền, mặc dù nếu đúng là thiền thì tôi chả hiểu nổi nó có liên quan gì tới cái thứ khoa học mà cả hai đang theo đuổi cứ như bị ám, có thể càng thiền thì tâm càng tịnh trí càng sáng như người ta nói chăng, hay đó là một trong những bước tất yếu họ phải làm trong công việc của mình, kiểu như vũ công thì không thể không khởi động chân tay chút chút trước khi ra sàn diễn còn MC dẫn chương trình ca nhạc thì không thể không cười, không tự bắt mình cười ngay cả khi thằng chả hay con nhỏ đó thừa biết cái cười này của mình nó vô nghĩa, rỗng và ngu tới cỡ nào. Hay là như mấy tay sumo trước khi nhảy bổ vào nhau thì kiểu gì cũng phải đi tới đi lui cả tiếng đổng hồ, hết tung muối lên sàn thì lại nhấc hết cẳng này tới cẳng kia lên cao y như chó đái, vỗ mông rồi lại vỗ vỗ bẹ sườn, ba cái trò chuẩn bị và khởi động mệt thấy bà nội kiểu vậy, tôi đồ là mấy thằng cha khoa học gia này cũng có, cái nghi thức tào lao ba láp nào đó, nếu như nó còn bao gồm cả thắp nhang và chay tịnh ba ngày liền, tắm kỹ xức nước hoa trước khi vào phòng thí nghiệm hay ngược lại không được tắm trong ba ngày trước khi vào phòng thí nghiệm thì cũng chả có gì lạ với tôi hết. Nhưng mà thiệt ra mấy cái đó có liên can gì tới tôi đâu chớ. Ảnh có muốn ăn mặc như con gái hay là uống mấy thứ thuốc quái quỷ gì đó cho mọc cánh ra như con dơi thì tôi cũng kệ ảnh, chừng nào ảnh còn là chính ảnh mỗi khi ảnh ở bên tôi và ở trên giường với tôi thì ngoài ra ảnh có làm gì tôi cũng chẳng màng. Điều tôi cần là những mối bận tâm của ảnh dù cho là về cái thứ ôn dịch nào đi nữa thì nó cũng đừng có tước đi của ảnh những giờ phút vui vẻ bên ả đàn bà của ảnh là tôi đây. Tôi sẽ ghét cay ghét đắng ảnh nếu như tôi đang bùng cháy (đấy là mượn chữ dùng của nhỏ bạn tôi còn nếu dùng chữ của chính tôi thì là đang lên cơn rồ) vì một bản nhạc nào đó mà ảnh lại đứng đực ra không chịu bùng cháy hay là rồ lên theo tôi.

Hễ khi nào mình bụp nhau thì quên bà nó hết mấy thứ đó đi, em nói anh bao nhiêu lần rồi. Kiểu đó là em ghét cay ghét đắng, em đã nói bao nhiêu lần rồi? bao nhiêu triệu lần? Nó làm em có cảm tưởng như mình đang làm chuyện đó với một sinh vật dở người dở ma, anh không hiểu hay sao hả? Hay anh chưa bao giờ thèm cất công để hiểu em hết?

Em à, đó là một trong rất ít những điều anh không kiểm soát được, ảnh nói. Công việc của anh gắn bó quá chặt với sự tập trung tối đa về tâm trí, có thể nói là tập trung trọn vẹn, tuyệt đối. Nó giống như là mũi lao có nhiều ngạnh cắm vào trong thịt mình, em hiểu không? Em không thể bảo toàn thịt mình nếu em cứ thế mà giật mạnh cái lao ra.

Xì, nói như anh thì ai chả nói được, tôi nói, dứ tay vào màng tang anh. Như em chẳng hạn, mỗi khi em vẽ bức tranh đang còn dang dở, nó không cắm vào trong trí em hay trong tim em như cái mỏ neo chắc? Anh tưởng nhổ cái mỏ neo đó ra thì dễ hơn, an toàn hơn là nhổ cái mũi lao có ngạnh của anh chắc? Vậy mà em cứ nhổ được ngọt xớt đó! Mỗi lần em muốn cái con nhỏ của em nó sướng là thôi, biến, chả còn vẽ vời tranh triết gì ráo trọi cứ như đời em chưa từng có lấy một giây nào gắn liền với cây cọ, hãy cứ làm sao cho cái con nhỏ của em nó phải giãy đành đạch lên vì sướng cái đã, mọi cái khác tính sau. Vậy là sao, hả? tôi vừa nói vừa luồn tay vào dưới áo anh, rê mấy ngón tay tới chỗ mềm nhất của lườn anh, cong lại để chuẩn bị cho một cú véo long trời lở đất. Việc của anh hệ trọng hơn việc của em hay là anh kém hơn em, hay là anh không thèm em bằng em thèm anh, hả? Nói!

Phần tiếp theo của mẩu thoại này là gì? Còn có thể là gì khác được chớ! Tôi phát mệt vì cứ phải dạy ảnh, dạy hoài dạy hủy, khi nào cần dùng lời còn khi nào chỉ có thể hành động, khi nào thì điều duy nhất nên làm là để cho bản thân mình cả thân thể lẫn tâm trí tan chảy hoàn toàn vào việc mình làm. Toàn bộ con người mình từ trong ra ngoài là một tiếng hét hay tiếng rền rĩ hoan lạc, rồi sau đó khi giây phút đó đã qua thì lời lẽ tự nó sẽ ra đời.

Dĩ nhiên sức mạnh tâm trí là một cái gì rất kinh khủng. Chuyện đó hai đứa tụi tôi đều biết, và tụi tôi bỏ ra khá nhiều giờ bàn luận với nhau về nó. Nói ra chắc có người không tin, nhưng tình thật là ảnh rất hay tham khảo ý kiến tôi. Tôi, cái đứa gần như hoàn toàn đứng ngoài những việc ảnh làm! Tôi, cái đứa chưa bao giờ nói với ảnh một câu nào để ảnh yên tâm rằng tôi có coi cái tham vọng của ảnh, mục đích của đời ảnh là có chút giá trị thực tế nào. Mà có khi ảnh thích như vậy cũng hổng chừng. Chẳng cần tôi phải nói gì hết. Nụ cười mỉm thông cảm của tôi, dăm ba lời nhận xét buông tuồng và giễu cợt của tôi là đủ cho ảnh, cũng như ảnh chả mong gì hơn thế từ toàn bộ giống người. Cũng như tôi thôi, tôi đâu có mấy chờ đợi cái giống người này vồ vập đón chào những thứ tôi làm giống như tụi con nít nhao nhao đòi mấy gói Zinzin hay như các em teen kéo đàn kéo lũ đi coi boyband Hàn Quốc. Cái này thì ảnh với tôi có chung: hai đứa tụi tôi đều chỉ dính một phần nhỏ vào cõi này thôi, trong khi phần lớn hơn thì cứ đòi rướn ra cõi khác, cõi khác rồi lại cõi khác nữa, làm như bao nhiêu cõi trong vũ trụ này cũng không đủ cho tụi tôi. Du hành với vận tốc nhanh hơn ánh sáng chỉ bằng năng lượng của tâm thức chả phải là điều gì quá khó nghĩ ra hay tưởng tượng ra, anh nói. Chỗ khác biệt của tụi anh là, với tụi anh, đó không chỉ là một ý tưởng. Nó đang trở thành một thực tại, một thực tại mới, thực tại khác.

Và rồi khi tụi anh thành công, người ta sẽ không cần phải là lạt ma, thánh nhân, thiền giả, đạo sư hay nhà ngoại cảm gì hết mà vẫn có thể chu du qua bên kia bức tường ánh sáng. Đó sẽ là một khác biệt nữa. Dĩ nhiên phương pháp của tụi anh cũng đòi hỏi ở người ta sự khổ luyện, trì chí và quyết tâm ghê gớm, và cả một sự xả kỷ nhất định nữa, nhưng đó là những gì một người bình thường có thể làm, miễn sao anh ta duy trì cái tâm sáng và lặng lẽ đi đến cùng con đường của mình, anh nói nguyên văn như vậy đó.

Coi bộ mấy anh hổng ham được báo đài tôn lên thành sao siết gì đâu há, tôi nói. Tôi biết đó là vấn đề nghiêm trọng đối với họ, nghiêm trọng đến nỗi tôi không thể nào nhắc tới nó một cách nghiêm trọng được mà hình như họ cũng vậy. Hai ba lần tôi nghe lỏm được họ nói về chuyện một người trong số họ hình như đã “sang được bên kia”, họ dùng chữ vậy đó, tôi đều có cảm tưởng họ nói chậm hơn bình thường một chút, chọn từ cẩn thận, mới nghe thì thấy giọng họ có vẻ vẫn tự nhiên như không, lại còn dùng tiếng lóng, rồi thì pha trò, cười hi hí cười cục cục, đủ hết, nhưng mà nếu lắng nghe kỹ vẫn có thể nắm bắt được cái gì đó căng căng ở dưới tất cả mấy cái đó, giống như anh chồng cứ kể hoài kể hủy những câu chuyện thiệt vui nhộn thiệt hấp dẫn nhằm mục đích làm sao cho tâm trí cô vợ không còn đủ chỗ để hình thành được những câu hỏi cho anh ta mà anh ta sẽ khó trả lời. Người nào đã “sang được bên kia” thì trở thành một thứ gì đó rất đặc biệt, rất khác. Tôi lờ mờ nắm được vậy, còn cụ thể là khác ra sao, đặc biệt ra sao thì ảnh không nói mà tôi cũng không hỏi.

Hỏi nhiều nói lắm để làm cái gì khi mà chính ảnh và bạn ảnh hình như chả bao giờ có đủ khả năng tiếp cận điểm đó bằng đường thẳng mà chỉ toàn đi vòng xung quanh hay là quan sát nó từ một góc xiên; hiểu tường tận những gì họ nói thì cố nhiên là tôi không hiểu rồi, nhưng mà cái kiểu họ tư duy về nó thì quá rõ đối với tôi, cũng như tiếng động cơ của mỗi loại xe gắn máy đều có một hình thù riêng biệt đối với tôi, tỉ như tiếng Babetta thì là từng cục tròn tròn dèn dẹt hơi mềm mềm còn tiếng Harley Davidson thì là từng thỏi bự chảng, dài, cứng ngắc, kiểu vậy. Chà, gì chớ cái chuyện tôi nhìn thấy mỗi một ý tưởng của ảnh hay của bạn bè ảnh đều có một hình dáng độc chiêu chả giống ai thì ảnh biết rõ, chắc một phần vì vậy mà ảnh mặc nhiên coi tôi là kẻ cùng hội cùng thuyền với ảnh và bạn ảnh, cái loại người luôn luôn nhìn ra được một cái gì đó ở trong chỗ “chả có gì”. Dĩ nhiên là về mặt nào đó tôi có thể gọi là cùng hội cùng thuyền với họ, không thì tôi đã chả bao giờ để họ hiện diện trong thế giới của tôi, nhưng mặt khác tôi chả thấy mình cùng hội cùng thuyền với họ mà cũng chả hội chả thuyền với bất cứ ai hết, thiệt vậy đó. Trong một cõi người nơi sự ngu muội, ích kỷ và vô cảm từ lâu đã trở thành chuẩn mực thông thường như thế này thì thử hỏi đào đâu cho ra một kẻ cùng hội cùng thuyền với tôi? Những lúc tôi cho mấy thằng đực nó bụp tôi thì là chuyện khác. Nó là kiểu cùng hội cùng thuyền của những kẻ sinh ra đã mang sẵn cái chứng suốt ngày thèm cùng một thứ, gọi là một lũ bị trời đày theo cùng một cách cũng được. Song những cái gì chỉ một mình tôi thấy thì tôi chả bao giờ nói ngay cả với những kẻ gọi là cùng hội trời đày ấy. Người ta không nghe tôi, người ta nghe mà không hiểu tôi, chả khi nào thực sự cố gắng để hiểu tôi. Họ không hiểu nổi tại sao tôi cứ phải thỉnh thoảng để cho hồn mình sống ở những chốn những cõi vốn không tồn tại ở bất cứ đâu trên thế giới này, họ không có khả năng nghĩ rằng tôi có quyền như thế, tôi không thể không như thế. Thôi thì kệ cha họ. Họ cứ việc cùng sướng với tôi chừng nào tôi cũng muốn vậy, còn khi nào tâm trí tôi tự nó quay về với những giấc mơ hay là những gì đó khó gọi tên của riêng nó thì họ cũng tự biết rằng đã đến lúc tôi rút khỏi họ, rút khỏi thế giới này đặng chuyển sang một thế giới khác, một... một sự sống khác. Rút cục thì trong số tụi họ, Xuân Phong “của tôi” là cái tay tới được gần hơn hết cái ngưỡng cửa nơi tôi thường hay chuyển sang thế giới khác kia rồi lại từ đó quay về, ấy là nếu có thể kêu một chỗ nào đó như vậy là “ngưỡng cửa”. Thì đó, mới phút trước tôi còn vui vẻ vật nhau với người ta và vui vẻ cho người ta xịt vào tôi, phút sau tôi đã chẳng muốn nói năng với ai, chả muốn nhìn thấy ai hết, tôi là hay vậy lắm. Hơn ai hết ảnh là người luôn nắm bắt được những lúc đó, nắm cực chuẩn luôn, và chả làm tôi khó chịu bao giờ. Chỉ một người giống như tôi, có khả năng sống ở nhiều thế giới khác nhau đến độ gần như không có gì chung với nhau, thì mới làm được như vậy thôi.

Salvador Dalí.  Suburbs of the 'paranoiac-critical town' (1935)

Thằng cha da đen chơi thân với anh chàng của tôi, có vẻ thân nhất so với mấy người khác trong nhóm, tên thằng chả là Xa-ết gì đó. Tôi thì khoái gọi chả là Xà Ích. Ha ha. Cái thằng cha Xà Ích đó! Cây hàng của thằng chả bự bành ky luôn! Làm cho cả người mình tét mẹ nó ra nghe roẹt một cái như là tiếng xé lụa… Hì hì, nói dóc tí cho dzui chớ thiệt ra thằng chả có làm gì đâu. Mặc dù nói cho ngay, tôi đâu có lý do gì để tự kìm mình không kể là nhiều lần, nhiều chớ không phải ít à nha, nhiều lần, sau lưng anh chàng của tôi, tôi nhấm nháy với thằng chả, ừa, với Xà Ích đó, cái kiểu sao cho một thằng đực rựa dầu có ngu như bò cũng phải hiểu ngay tức thì ngay tại chỗ miễn thằng chả đúng là đực rựa. Tôi nhấm nháy với chả theo kiểu có thể khiến thằng đực này sẵn sàng cắt cổ thằng đực nọ ngay tức khắc miễn là sau đó hắn được thụt vô giữa hai háng hay giữa hai trái bưởi của tôi. Ừa, đúng vậy đó, mẹ cha nó. Đó là cái nhấm nháy khiến cho Xà Ích dù không muốn hiểu thì vẫn cứ phải hiểu rằng những thằng như Xà Ích tồn tại trên đời chả để làm gì nếu như không có những ả đàn bà như Phúc tôi, và cái pháp của chả với của tôi là hai đứa phải đụ nhau, cũng như trời với đất đụ nhau thì mới có sự sống vậy thôi, hổng có gì sai trái trong chuyện đó hết á. Có điều, cái này tôi nói thiệt, trong đầu tôi chả có ý đồ sẵn nào hết, mắt tôi cứ như là tự nó nháy, thấy thằng chả là nháy, cũng như khi nhìn thấy một cái áo đầm đẹp ơi là đẹp trong siêu thị thì tay mình tự nó giơ ra sờ thôi. Tôi nháy, đúng hơn là mắt tôi nháy với thằng chả, rồi thì tôi chờ xem chuyện gì sẽ xảy ra. Bản thân việc đó cũng thích lắm: chờ xem chuyện gì xảy ra, chờ mà không thể biết chắc chuyện gì sẽ xảy ra. Và có ai biết trong cái việc không thể biết chắc chuyện gì sẽ xảy ra thì cái gì là hấp dẫn nhứt, làm cho mình khoái nhứt không? Là cái việc mình chả đời nào biết trước được nếu chuyện này hay chuyện kia xảy ra thì mình sẽ làm gì, phản ứng kiểu gì. Chẳng hạn như là, nói tỉ dụ, Xà Ích tỏ ra quá hiểu tôi và lại quá nhiệt tình đến nỗi vồ luôn lấy tôi ở dưới bếp trong khi anh chàng của tôi đang ngồi ở nhà trên thì liệu tôi có vớ ngay lấy cái chảo to nhứt quật vô màng tang thằng chả không? Tôi làm sao biết được tôi sẽ làm thế hay không? Nếu tôi biết thì tôi chả còn là tôi mà ngay cả thế giới này có khi cũng không còn là thế giới này nữa rồi. Một thế giới nơi người ta biết được mọi thứ là một thế giới không đáng sống, tôi nhớ có người nói vậy, ai chớ tôi thì tôi nhứt trí. Là vì tôi biết như vậy mà.

@Trần Tiễn Cao Đăng