![]() |
| Ảnh nghệ thuật của Mira Nedyalkova |
Thứ Năm, 2 tháng 12, 2021
Hai bài thơ mới: Lời khai / Một cô gái
Thứ Hai, 18 tháng 10, 2021
Về tự dịch
![]() |
| Tác phẩm của Hans Hartung |
Thứ Sáu, 1 tháng 10, 2021
Về tự dịch.
![]() |
| Henry Moore - Reclining Nude |
Chủ Nhật, 26 tháng 9, 2021
Sơ lược về các conlang (ngôn ngữ “tự chế” của tôi)
Nơi chốn: Là một số trong các ngôn ngữ được sử dụng bởi cư dân hành tinh Gurun, một trong các hành tinh ngoài Trái đất có sinh vật mang hình dạng giống con người và sở hữu trí tuệ như con người, được khắc họa trong tiểu thuyết “Cospolist Nổi Loạn” mà tôi đang hoàn tất, dự kiến in trong năm 2022 nếu điều kiện cho phép.
Trên thực tế, một số trong các ngôn ngữ này, cụ thể là tiếng Bongora và tiếng Siră Kăntânărȋ, đã được tôi “thai nghén” từ thập niên 1990 khi đang là sinh viên khoa Ngữ văn Nga trường Đại học Tổng hợp TPHCM, khá lâu trước khi ý tưởng cho “Cospolist Nổi Loạn” bắt đầu xuất hiện (vào năm 2005).
Một ví dụ tiêu biểu:
Tôi muốn nhìn thấy nắng trong tóc em.I want to see the sunlight in your hair.
Tiếng Siră Kăntânărȋ:Yaíngsnŏtling-jrid-ŏrtoi nanggúlai-zür selăgânírăgür.
Tiếng Bongora:
Sin’ulimaguroihahiray akkungerési.Tiếng Cuasarin:
Ine iargarévi stir tu snevoi od vir friu.Tiếng Üganlar:
Hsaá-lyang tí-m báan-si-ne minaáng-ó.Thông tin thêm về các ngôn ngữ:
* Tiếng Siră Kăntânărȋ: là ngôn ngữ của đế quốc Siră Kăntânărȋ, một trong các đế quốc lớn và hùng mạnh nhất ở hành tinh Gurun. Tại thời điểm diễn ra các sự kiện được kể trong cuốn tiểu thuyết, đế quốc Siră Kăntânărȋ chiếm cứ và kiểm soát khoảng 10% diện tích đất liền có người ở của toàn bộ hành tinh.
- Về ngữ âm: lấy cảm hứng chủ yếu từ tiếng Kazakh, tiếng Mông Cổ, tiếng Hunggari, tiếng Thái, một phần từ tiếng Thổ Nhĩ Kỳ, tiếng Lithuania...
- Về ngữ pháp: được gợi ý chủ yếu từ tiếng Swahili và các ngôn ngữ Bantu (danh từ được chia thành nhiều nhóm (class) thay vì nhiều giống (gender)), tiếng Ả rập (các gốc động từ bao gồm 3-4 phụ âm); một số ngôn ngữ của người bản địa châu Mỹ (thì quá khứ, tương lai... được tích hợp vào danh từ thay vì vào động từ).
* Tiếng Bongora: ngôn ngữ của nước Bongora Mande Bandora (gọi tắt là Bongora), một trong những nước lớn và quan trọng nhất ở hành tinh Gurun. Nằm tiếp giáp với Siră Kăntânărȋ về phía nam, Bongora Mande Bandora từng là một quốc gia hùng mạnh, có nền văn minh phát triển cao trong khi Siră Kăntânărȋ mới chỉ là một liên minh bộ lạc ít nhiều man di. Về sau Siră Kăntânărȋ hưng khởi, xâm lược Bongora, sáp nhập nước này vào lãnh thổ của mình, tuy nhiên không thể khuất phục được nền văn minh cao hơn của nước này mà thay vào đó bị nền văn minh này “đồng hóa”.
- Về ngữ âm: Lấy cảm hứng chính từ tiếng Sanskrit, tiếng Nhật, tiếng Swahili, tiếng Malagasy...
- Về ngữ pháp: Được gợi ý một phần từ tiếng Nhật, tiếng Hàn, phần khác là tự tạo ra “trong vài khoảnh khắc xuất thần”.
* Tiếng Cuasarin: ngôn ngữ của Cuasarin, một nước nhỏ nằm về phía nam của Bongora. Từng là một quốc gia độc lập, có nền văn hóa riêng phát triển tương đối cao, Cuasarin cũng nối gót Bongora rơi vào ách chiếm đóng và thống trị của đế quốc Siră Kăntânărȋ, tuy nhiên duy trì một ý thức dân tộc mạnh mẽ.
- Về ngữ âm: Lấy cảm hứng chính từ tiếng Ý, tiếng Romania, tiếng Catalan, tiếng Bồ Đào Nha.
- Về ngữ pháp: Được gợi ý chủ yếu từ tiếng Basque (cấu trúc hành cách (ergative mood)), một số ngôn ngữ bản địa châu Úc (động từ được chia thành năm “hệ hình” (paradigm) thay vì thành các “thì” trong thời gian).
* Tiếng Üganlar: ngôn ngữ của Üganlar, một nước nhỏ nằm khá xa về phía nam vương quốc Bongora, bên kia biển. Từng là một quốc gia độc lập, có nền văn hóa riêng phát triển tương đối cao, Üganlar cũng nối gót Bongora và Cuasarin rơi vào ách thống trị của đế quốc Siră Kăntânărȋ, tuy nhiên, khác với hai nước trên, Üganlar có thể duy trì sự tự trị tương đối, giống một nước chư hầu nhiều hơn một thuộc địa.
- Về ngữ âm: Lấy cảm hứng chủ yếu từ các ngôn ngữ
Tạng-Miến.
- Về ngữ pháp: Được gợi ý một phần từ tiếng Nhật (hệ thống các tiểu từ như “wa”, “ga”, “o”, v.v.), phần khác từ tiếng Việt.
Ngoài ra, còn có tiếng Ko-Yo, tiếng Shobateng... Trong số các ngôn ngữ này, tiếng Siră Kăntânărȋ và tiếng Bongora được phát triển đầy đặn hơn cả cho đến nay. Tiếng Bongora hiện có khoảng 2.000 từ, cùng với diễn giải về ngữ pháp, viết bằng tiếng Anh.
![]() |
| Back to Simplicity - Marina Abramovic |



