Thứ Sáu, 29 tháng 3, 2024

India looks at me…

(A Brief Note on My Participation in the recent Dibrugarh University International Literature Festival, Dibrugarh University, Assam, India, March 19-21, 2024)

-----

India looks at me with both the stony, relentless stare of some local men from the poor neighbourhood along the Brahmaputra river and the open-hearted, pristine smiles of Dibrugarh University students. Each of the few days I spent here in this ‘remote’ part of India, I felt myself hanging along the spider web-thin, razor blade-sharp, clear-cut and yet ever-shifting line that separates forces that weigh India down from those that pull her forward and upward.

Me staying at the luxurious HM Resort had on one hand served as a superb protective shield against the notorious Indian social violence and, on the other hand, encased me in a rigid etiquette framework out of which I always felt want to break free. I always felt drawn to the ‘real’ India behind these thick, transparent, impenetrable walls of the luxury offered to me, the ‘real’ India that I felt both intimidating and wonderful.

Mr. Krishnan Srinivasan, former State Secretary of India, told me he does not believe that India has a future, the dire poverty and lack of education that ravage the great majority of its population being to be blamed. “It’s so sad”, he said. He has every reason to make this conclusion, of course, having been tormented by this problem all his life. And yet, looking at the radiant faces of Dibrugarh University students and scholars turning toward us panelists and trying to answer their well-informed, ‘thorny’, highly inquisitive questions and having the honour to get to know their dreams, I’d want to be and remain a stubborn idealist who, despite all those bleakest signs and depressing indicators, keeps on believing that this enormous country has every reason to believe she has a bright future.

A bright future, not only for India but also for the whole world.

A lonely ‘old’ wolf who would always prefer the harsh solitude within the privacy of his vast jungle of literature, I was not that ready to be in the company of such wonderful representatives of my kind from around the world. I’m always aware, of course, of the fact that quite a few of members of my ‘tribe’ are scattered all around the world. And yet, meeting them in their ‘real’ version, conversing with them in the same physical room, and giving them the occasional tap on their shoulders, is something radically different from nurturing the company of their ‘incorporeal’ souls. Here I am, among them, and I feel that yes, I belong to a tribe, one of the not-that-numerous humans who see what many others don’t see, think what many others don’t think, feel what many others don’t feel, and try to do things that many others don’t do, out of a seemingly futile desire to make the world a better, safer, and more tolerant place to live.

The mere fact that we’re all speaking about literature and spiritual values is ‘unusual’ in itself: How could ever people like us, normally without any power, strive to oppose quite a large array of utterly real and huge powers that are doing nothing better than spoiling human souls and destroying Mother Earth? And yet we go on speaking about how we can strive, about our paths, our efforts, our dreams, our hopes: in a way, we are fighters who dedicate themselves to the case of preserving humanity.

For this reason, no amount of gratitude would be enough to FOCAL and Dibrugarh University for creating such an unforgettable event in my life, in our lives. May this spirit live on forever. 


Me speaking at the session, "The East European Tale", March 20, 2024, at Dibrugarh University, together with Halina Kruk (to the right) and Irena Karpa (to the left), both from Ukraine, and Ashes Gupta (far right) as the moderator.

Thứ Tư, 14 tháng 2, 2024

Về tình lãng mạn

Tôi biết mình không đủ tuyệt cho một mối tình lãng mạn. Để là nhân vật trong một mối tình lãng mạn, cần phải có một số phẩm chất nhất định ở bên ngoài – về ngoại hình, về "tinh anh phát tiết ra ngoài", về "sức hấp dẫn bẩm sinh" và/hoặc những thành tựu vật chất mà anh đạt được bằng năng lực của anh. Những thứ mà tôi không có hoặc có rất ít.

Để làm nhân vật trong một mối tình lãng mạn, những “phẩm chất bên trong”, “vẻ đẹp tâm hồn”, “sự đồng điệu” không thôi, không đủ. Những thứ đó - “phẩm chất bên trong”, “vẻ đẹp tâm hồn”, “sự đồng điệu” - đủ cho một tình bạn đẹp, tình đồng chí, tình tri kỷ, tình yêu phi tính dục, phi giới tính. Đủ cho tình yêu lãng mạn thì không. Điều này không sao cả. Đơn giản là bạn không sinh ra cho vai đó - cũng như không phải ai cũng sinh ra để làm nhà leo núi, làm người mẫu nam, làm Bill Gate, làm Lionel Messi.

Khi đã ngộ ra điều này, bạn không mất thì giờ chờ đợi, đi tìm, xây dựng tình yêu lãng mạn. Thay vì vậy bạn biến con người mình, cuộc sống của mình, sự có mặt của mình trên trái đất thành chất liệu và nguyên liệu cho một tình yêu lớn, một tình yêu khởi đầu từ rác và tựu thành ở sự thấu cảm không phân biệt dành cho thế giới và mọi sinh thể. Mỗi người có vai của mình, giống như trong trận bóng đá. Có người mà vai trò chủ yếu hoặc duy nhất là tấn công. Có người mà vai trò chủ yếu hoặc duy nhất là bảo vệ. Cũng tốt nếu vai trò chủ yếu hoặc duy nhất của anh là, giống như thủ môn, không bon chen vào các cuộc tấn công (trừ vài trường hợp ngoại lệ), mà ở yên tại chỗ của mình, chuyên tâm bảo vệ những gì cần được bảo vệ.

Tình yêu lớn dành cho thế giới: đó là tình yêu duy nhất không làm bạn mệt mỏi chừng nào bạn còn sống.

Assol (Anastasya Vertinskaya) trong "Những cánh buồm đỏ thắm". Người đàn ông xứng đáng với nàng trước hết phải là người hùng mạnh, có đủ khả năng vật chất để cứu nàng khỏi số phận hẩm hiu.

Thứ Sáu, 14 tháng 7, 2023

Kinh Thánh cho một người

1

Hãy đủ mạnh và đủ bao dung để là bạn tốt nhất của bản thân mi. Sao cho, khi mi gục ngã và không có ai bên cạnh, bản thân mi sẽ là bờ vai chắc chắn để mi tựa vào và cánh tay mạnh mẽ xốc mi đứng dậy. Sao cho, khi mi trở về nhà, với một niềm vui hoặc nỗi đau mà tim mi không chứa nổi, bản thân mi sẽ là người bạn với trái tim mênh mông thừa sức ôm trọn giùm mi niềm vui hoặc nỗi đau ấy. Sao cho, khi mi phạm lỗi lầm, bản thân mi sẽ là người tha thứ cho mi, không đay nghiến, không phán xét. Sao cho, khi mi sắp thở hơi cuối, bản thân mi sẽ là người nói với mi lời dịu dàng nhất mi từng được nghe trong đời, lời dịu dàng nó sẽ khiến mi thanh thản và yên vui đi sang thế giới bên kia.

-----


2

Hãy cho muôn loài và không mong được cho lại. Hãy giúp muôn loài và không mong được giúp lại. Hãy yêu muôn loài và không mong được yêu lại. Thỉnh thoảng, khi thật cần thiết, hãy dừng lại, tự cho mình, tự giúp mình, tự yêu mình, một cách vừa đủ, rồi tiếp tục cho, tiếp tục giúp, tiếp tục yêu. Hãy là một người trưởng thành giữa nhiều người chưa trưởng thành. Bản thân mình hãy là nguồn cho đi, nguồn giúp đỡ, nguồn yêu thương.



Thứ Sáu, 5 tháng 5, 2023

Arrobauth và Mănjíb (Trích từ "Ngoại truyện Gurun" đi kèm với "Cospolist Nổi Loạn", tiểu thuyết sắp in của tôi)

 Arrobauth gặp Mănjíb trên đường cái quan từ Bergavóntai về Zänsurdén. Dù Arrobauth đã mấy lần thấy Mănjíb từ xa, song khi hai người đứng trước mặt nhau lần đầu tiên, Arrobauth cảm thấy có một cái roi bện căng bằng cây gai lạnh như băng quất vào ngực chàng. Hai người nghỉ trọ cùng lữ quán. Đêm, họ ngồi cạnh lò lửa trong căn bếp kiêm buồng ăn, sực mùi dầu mỡ, đầy bồ hóng, mỗi người ấp giữa hai bàn tay một cốc vại to bằng gỗ övgêlêm đựng rượu gừng hâm nóng. Ngoài cửa, gió rít.

Này Mănjíb, sau một hồi im lặng dài Arrobauth nói. Tôi muốn anh làm cho tôi một thanh gươm đặc biệt, thanh gươm mà dẫu là người chí thiện, chỉ cần dùng tới một lần là thành kẻ đại ác, dù ý định ban đầu của y là thế nào đi chăng nữa.

Mănjíb lặng lẽ mân mê cốc rượu, mắt nhìn đăm đăm vào điểm nào đó của ngọn lửa trong bếp lò. Một cái gì đó giông giống nụ cười thoáng hiện trên mép chàng.

Anh nghe tôi nói chứ, Mănjíb?
 
Chầm chậm, Mănjíb ngoảnh lại, bóng tối đọng nơi gò má chàng phía khuất khỏi ánh sáng bếp lò.
 
Anh bạn gọi đó là thanh gươm đặc biệt. Anh thật sự tin thế sao?

Arrobauth cười xòa, đặt cốc rượu xuống sàn bếp đen nhẻm.

Mănjíb, Cha và Mẹ của Những Thanh Gươm, là một cái tên lừng lẫy, chàng nói. Nếu anh biết rõ hơn tôi thế nào là một thanh gươm đặc biệt, xin hãy chỉ giáo.

Mănjíb lại quay về phía ngọn lửa, một nụ cười mơ hồ như cái bóng của một làn khói phớt qua bên mép chàng.

Không một thanh gươm nào là đặc biệt đối với ta. Mỗi thanh gươm là độc nhất vô nhị theo cách của nó và đều tầm thường theo cách của nó.

Arrobauth im lặng, suy nghĩ.

ARROBAUTH: Cũng như con người, phải không? Người ta nói, đối với nhà làm gươm, mỗi thanh gươm như một con người, là một con người. Mỗi thanh gươm có cá tính của nó, linh hồn của nó. Cái gì làm một thanh gươm đặc sắc hơn hoặc gớm ghê hơn ngàn vạn con người?

MĂNJÍB: Có người nào mà, hơn cả thanh gươm anh vừa nói, một người chí thiện chỉ một lần gặp y, nhìn vào mắt y, chạm vào y là biến ngay thành kẻ đại ác? Anh từng biết bao nhiêu người như thế, hở Arrobauth?

ARROBAUTH (ngừng một chút): Tôi có biết. Giữa triệu người, có một người như thế.
 
MĂNJÍB: Và anh muốn một thanh gươm làm được cái việc mà giữa triệu người chỉ một người có thể làm?

ARROBAUTH: Tôi muốn một thanh gươm làm được nhiều hơn chứ không chỉ giết.
 
(Chàng ngừng một chút, dường như xúc động bởi điều mình sắp nói ra, tuy nhiên không một cơ nào trên mặt chàng động đậy).

Tôi muốn một thanh gươm có khả năng hủy diệt theo những cách vượt xa cái chết thường tình. Thanh gươm thường tình giết chết xác thân một con người. Thanh gươm tôi muốn là thanh gươm giết chết linh hồn một con người, và nó làm việc đó không phải bằng mũi nhọn hay cạnh bén của nó mà bằng chuôi của nó. Mũi và cạnh nó giết thân xác kẻ làm đích cho gươm, chuôi nó giết linh hồn kẻ cầm gươm.
 
MĂNJÍB: Hãy cẩn thận với điều anh nói, anh bạn. Hãy suy nghiệm lại điều anh vừa nói, để xem anh có đang nhầm lẫn không.
 
Cho dù kẻ chí thiện (nếu quả thật là chí thiện) có chuyển thành kẻ đại ác bởi cầm thanh gươm của anh trong tay hay không, song người ta không bao giờ có thể nói chắc rằng linh hồn hắn đã chết. Bởi, nếu trở thành kẻ đại ác là để thực hiện một nghĩa vụ mà hắn phải làm theo đúng cơ đồ của vạn vật, cho dù hắn có thu được lạc thú cho bản thân từ việc đó hay không, thì anh không thể nói về hắn như về một kẻ đã chết.

Và nếu kẻ chí thiện đó, mặc dù hoặc chính vì biết thanh gươm này có thể làm hắn trở thành gì đi nữa, vẫn cầm lấy chuôi gươm vung nó lên một cách hoàn toàn hữu thức, thì anh có thể nói gì về hắn, kẻ hoàn toàn làm chủ tâm trí và hành động của mình, hành động không phải với tư cách bản ngã hắn mà với tư cách công cụ của thiên cơ, cái vốn dĩ lớn hơn hắn?

Những kẻ làm gươm bọn ta, trong khi làm gươm, bọn ta không màng đến thiện ác. Thanh gươm, cũng như hùng tâm dũng khí của con người, tạo ra cái gì là tùy ở người sử dụng nó và điều này xét đến cùng là tùy ở thiên cơ. Cái thanh gươm anh nói với ta, anh tưởng nó là cái gì đặc biệt với ta sao. Đúng là tay ta chưa từng làm ra nó, nhưng tai ta đã nghe về những thanh gươm như thế, và dẫu chính mắt ta chưa nhìn thấy thì cũng có quan trọng gì một khi chúng chỉ là những thứ tầm thường như bất cứ con người nào ta từng gặp và không bao giờ gặp trong đời ta?
 
Nói vậy không có nghĩa là ta không thừa nhận rằng thanh gươm của anh, nghĩa là thanh gươm trong hình dung của anh, nổi bật vì sức mạnh. Nghề của bọn ta là sinh ra sức mạnh, sức mạnh không ngừng tăng tiến, sức mạnh hoàn hảo trong chỉnh thể của nó. Ta thừa nhận sức mạnh của nó, song ta không động tâm trước nó. Ta yêu cái ta đang làm ra, ta dửng dưng trước cái ta đã làm ra và trước cái ta biết ta có thể làm ra.
 
ARROBAUTH: Vậy anh có thể làm thanh gươm đó, và trong quá trình làm ra nó anh sẽ yêu nó? Tôi hiểu vậy có đúng không, Mănjíb? Nếu quả vậy, với tôi thế là đủ.

Mănjíb thong thả nhấp một ngụm rượu, ngước nhìn gié lúa tkhêbatăi chi chít hạt, màu vàng đã xỉn vì thời gian, mà chủ quán ghim lên tường bếp đầy bồ hóng để cầu may, dấu hiệu rõ ràng cho thấy y xuất thân từ tỉnh Sbergă màu mỡ của vùng châu thổ Păwgulém.

MĂNJÍB: Ta sẽ kể cho anh một câu chuyện.