Về Tình yêu (hay Cảm tác từ Siddhartha)*

(đã in trong "Baroque và ần hoa". Dành cho những ai chưa đọc).

I.

Tất cả các nàng cùng đến một lần: Loan cười nói luôn miệng, ngực áo jacket đầy vun như thể bên dưới có hai búp sen to đang nở; Thương mặc áo dài tím than kín cổ, mày bán nguyệt, môi đỏ như vừa nếm mứt dâu; Hương tóc vấn cao, uyển chuyển đến từng nếp chiếc áo váy màu hồng phấn; Vân mặc áo vét, mềm mại và mỡ màng đến tận ngón chân; Cúc sơ mi trắng đơn sơ, không bao giờ bối rối nhưng lúc nào cũng có vẻ xúc động; Mai rất cao trắng hồng, cái nhìn sáng lạnh như ánh nước buổi trưa mùa đông; Trân mong manh như dải lụa, vừa đi vừa nhìn xuống như đếm bước bỗng ngẩng nhìn trời bằng đôi mắt rực sáng; Dung bầu bĩnh đeo kính dày, tay đong đưa yểu điệu và uể oải; Phương vận áo váy đen, nhìn từng ngôi sao, từng góc tường, ngọn cây với ánh nhìn thông suốt và hình như u uất.  

Họ ngồi quanh đống lửa, đợi nhà thơ. 

Trong thanh vắng, tiếng chuyện trò của họ như có thể nghe từ những tầng trời. 

Từ chỗ họ không thể thấy gì trên những triền núi nơi chân trời, nhưng từ những triền núi đó có thể dễ dàng thấy họ và tìm đường đến với họ. 

Bình thản và chăm chú, họ nói với nhau về tình bạn, tình yêu, đất đai và sông ngòi, hạt giống và cây cỏ, con cái và ba lê, nỗi đau và niềm vui, bạo lực và khoan dung, tắm biển và tàu lượn, quần áo và thiên tai. Bồi hồi và mơ màng, vui vẻ và kiêu hãnh, hồi hộp và hờ hững, nghiêm trang và thầm lặng, họ chờ nhà thơ. 

Thật ra nhà thơ là người thế nào? Và người đã gặp nhà thơ trả lời mãi vẫn không thỏa được cơn thèm biết của người chưa gặp nhà thơ. Càng hỏi, càng suy nghĩ về câu hỏi, càng trả lời, càng nghe trả lời, họ càng muốn nhiều hơn những lời đó, cái gì khác ngoài những lời đó, ngoài mọi lời lẽ. Cuối cùng, khi Cúc thốt lên: 

“Đừng nói gì nữa. Hãy để chàng đến; câu trả lời ở chính chàng đó...” 

thì mọi người thảy im lặng. Nhưng, như khu vườn đang rì rào bỗng nhiên đứng gió, ta vẫn cảm thấy chút rung động âm thầm lan khắp các nhành cây.

II.

Vâng, chàng là nguời tình tuyệt vời. Dẫu đã bao nhiêu lần nhập mình làm một với chàng, chị em chúng tôi chưa bao giờ hết kinh ngạc trước năng lực yêu vô tận của chàng.  

Mỗi chúng tôi - không trừ ai - đều được chàng yêu bằng nhiều hơn tình yêu cho tất cả chúng tôi gộp lại. Mỗi chúng tôi biết mình là Tất cả với chàng. Mỗi chúng tôi là Một với chàng. Mỗi chúng tôi yêu chàng bằng tình yêu của tất cả chúng tôi. 

Chúng tôi yêu chàng bởi qua chàng tình yêu chúng tôi thực sự hòa hội với Tình yêu của tất cả Trời đất. 

Chàng yêu tất cả chúng tôi như yêu tất cả làng quê ở đất nước mình, như yêu hết thảy những nền văn hóa của Nhân Loại.  

"Danae", của Gustav Klimt.

Chàng yêu tất cả chúng tôi như Tạo hóa yêu tất cả những tác phẩm dù lớn lao hay nhỏ bé của Người, như nhà thơ yêu mỗi một vầng trăng bắt gặp trên đường đi. 

Chàng yêu mỗi chúng tôi như yêu một bài hát đẹp chàng nghe lần đầu từ thế gian; như âm giai, độ rung và sức mạnh của một chiếc đàn mà mãi phút này mới lên tiếng trong dàn nhạc vô biên của vũ trụ. 

Chàng yêu chúng tôi như yêu bài hát thân quen được cất lên từ hàng bao nhiêu đôi môi, dưới bao nhiêu mái nhà, trên bao nhiêu cánh đồng hay nẻo đường, bằng bao nhiêu thứ tiếng mà mỗi lần cất lên đều khiến chàng xao xuyến vì những đôi môi đó lấy xung động không chỉ từ thanh quản và rút sinh lực không chỉ từ buồng phổi mà còn là - và đúng hơn là - từ thẳm sâu tâm hồn. 

Và chàng yêu tất cả chúng tôi như yêu một bài hát đó trong mọi lần hiện hữu ngắn ngủi của nó, mỗi một tâm hồn trong những tâm hồn đó, những buồng phổi và thanh quản đó, những đôi môi đó. 

Chàng tỏa ra một không khí, hay ánh sáng, hay một trường nào đó như những gì ta không thể lý giải nhưng cảm thấy một cách mãnh liệt trên đỉnh Himalaya hay Kilimandjaro, trên những ngọn núi thiêng, làm ta thanh khiết và lớn lên từ bên trong.  

Song chàng nhìn chúng tôi thành kính và âu yếm như thể chàng là người lớn lên từ bên trong qua những ngọn núi đó còn chúng tôi là những ngọn núi đó.  

III.

Bệnh án ghi: triệu chứng đặc thù của bệnh độc tưởng (monomania).

Thưa cha, một lần nữa con cám ơn cha, nhưng mọi lời an ủi của cha không thể cất đi nỗi đau trong lòng con. 

(Chàng nói vậy, rồi với trái tim nặng trĩu chàng rời ngôi nhà nơi chàng đã chào đời, ngôi nhà chàng xiết bao yêu thương, nhưng giờ đây đã thành một thứ nhà tù không thể chịu nổi đối với tâm hồn chàng).

Thưa cha, con phải ra đi thôi. Một nơi nào đó, một lúc nào đó, hẳn có người con gái nào đó đang chờ con, người con gái bắt gặp giữa đường mà con sẽ bảo vệ nàng bằng toàn bộ máu trong người con, bằng cách xả toang thân này. 

Thưa cha, con không còn muốn ngồi đây lặng lẽ ngắm đoàn tàu cuộc đời qua. Con muốn là tài công lái đoàn tàu đó, là người lính bình thường nửa đêm đổi gác trên đoàn tàu đó, là gã ca sĩ nửa mùa hét vào loa những bản tình ca cũ mèm bằng cái giọng ngỗng đực làm nổ tung những tràng cười nôn ruột dọc suốt các toa của đoàn tàu đó. Thưa cha, vạn nhất tàu có lao xuống vực thì con muốn ở bên mọi người bởi trong cái chết của họ có một phần của con. 

Thưa cha, con không còn muốn động đến sách vở vì từ lâu đôi bờ từ ngữ đã bị tràn lấp bởi dòng lũ cảm xúc và tâm tưởng con. Con không còn muốn cầm bút vì nó chẳng làm được gì hơn cây sậy khoắng vào đại dương trần thế. Con chỉ muốn làm một người bình thường biết sống và biết chết cho người khác bằng chính thân thể con, thưa cha. 

Thưa cha, con còn hiến dâng được gì cho cõi đời này nếu không đủ sức giúp dù chỉ một lần và chỉ một người giống như người con gái đó? Con tàu đã vụt qua, vĩnh viễn vụt qua, và con không cứu được nàng, mãi mãi không còn cứu được nàng. 

Vâng, mãi mãi không còn cứu được nàng, mặc dù khát vọng làm điều đó xéo tim con, đốt gan ruột con. Con đã không đủ sức mở cửa quăng mình xuống mặc cho đất đang lao nhanh hơn gió về Nam dưới chân con; con đã mất hết trí khôn để hiểu rằng có thể lập tức kéo phanh hãm, tàu sẽ khựng lại và con sẽ an toàn nhảy xuống. Thưa cha, con đã đủ đê tiện để ngồi chết dí trên ghế, ngó sững người con gái vô danh đó lướt một lần qua mắt rồi ở lại mãi mãi trong tâm khảm con, bị vùi kín nghịt dưới một bầy đàn ông nhấp nhổm và hào hển giữa đồng hoang dọc theo đường ray. Thưa cha, con đã chỉ ngồi nhìn, chỉ ngồi nhìn thôi. Còn bây giờ, con phải đi, con phải đi, con phải đi, phải đi, thưa cha. Con phải đi. Vì chắc chắn ở nơi nào đó trên đời này, chặng nào đó trên đời con, con sẽ gặp người con gái nào đó, một người nào đó mà cuộc sống phụ thuộc hoàn toàn vào cái chết của con. Con đã sẵn sàng chết cho người, thưa cha.  

Thưa cha, con đang sẵn sàng chết đây; thế cũng có nghĩa là con đang sẵn sàng sống và sẽ sống đời đời, phải không cha? Cha đã từng dạy con cách sống; giờ con tự dạy mình cách chết. Có vậy con mới là kẻ trưởng thành, mới đáng là con người đứng giữa Trời Đất và nối liền Trời Đất, phải không cha?  

Đừng bao giờ lo lắng cho con, thưa cha. Hãy lấy làm vui rằng con đã bắt đầu học sống bằng trọn vẹn bản thân con và nhiều hơn bản thân con. Chính khi con rời bỏ cuộc sống mà con hằng xiết bao yêu thương là con yêu cõi đời này hơn bao giờ hết. Hãy hiểu và cầu phúc cho con, thưa cha.

------------

*Siddhartha:

1) Siddhartha, hay Weg nach Innen, tiểu thuyết của Hermann Hesse, bản dịch tiếng Việt Câu chuyện của dòng sông của Phùng Khánh và Phùng Thăng.

2) Siddhartha, trong phim The Little Buddha (Vị Tiểu Phật), với Keanu Reeve trong vai Thái tử Tất Đạt Đa.