Chuyện người con gái mù (Phần 2)

Ta chợt muốn thấy lần nữa tiếng con quạ thân quen của ta, dường như nó còn ẩn đâu đó trong bóng đêm và cùng im lặng với ta. Khúc đồng dao lũ côn trùng như dịu xuống thành lời thủ thỉ khẽ khàng, tiếng vượn hú từ cánh rừng sâu bên kia núi không đáng sợ như hôm qua, không có vẻ bi thiết như ngày hôm kia, và hẳn sẽ không bao giờ đáng sợ nữa, không bao giờ bi thiết nữa. Liệu chàng có hiểu điều đó?..

“Nào phải em sinh ra đã như thế này?..” chàng chợt nói. “Ta thấy rõ nỗi đau cho người đã khuất còn hằn trên mặt em. Giờ đây em cũng cô đơn như ta.

Ta đã đánh mất những gì trên đường đời của ta? Và ta tìm lại được gì? Ta không biết, nhưng nỗi cô đơn luôn đè nặng ta.

Ta có nên đòi hỏi gì thêm ở cuộc đời bể dâu này không? Ta còn xứng đáng được trở về cõi an tịnh trong tâm hồn ta không? Mỗi khi đặt tay lên đốc kiếm - để xốc nó lại, cho khỏi vướng vào đùi ta -, ta lại thấy ở năm đầu ngón tay cái cảm giác xuyên suốt ngọt xớt vào da thịt người, lút sần sật vào sụn người, khoan xoen xoét vào xương người. Ruổi ngựa dặm trường hay băng đèo vượt suối, thường khi ta vẫn thấy những oan hồn cùng gió núi lạnh lẽo luồn vào trong da thịt ta.

Em không thể biết ta đã thoáng nghĩ gì khi thoạt trông thấy em. Ta nghĩ: phải chăng một trong những người con gái vô tội đã chết vì đoàn quân hung tàn của ta muốn ta thấy nàng trong hình dáng tươi đẹp và trinh khiết nhất của nàng trước khi nghe nàng than khóc và báo triệu về giờ chết đang điểm cho ta, giờ chết mà ta đang mong mỏi nhưng không có gan tự tìm tới. Ta lạnh sống lưng vì nhan sắc dị thường của em, nhưng tim ta thắt lại trước nỗi bất hạnh của em.

Chàng nói những điều lạ lùng mà ngay lúc đó ta không thể hiểu. Nhưng ví thử lúc đó ta hiểu hết điều chàng nói như bây giờ, hẳn ta cũng không hành động khác; và đó là điều duy nhất không giày vò ta cho đến ngày hôm nay.

Bởi vì đúng lúc đó một ý nghĩ đau nhói xuyên suốt người ta rằng mai đây ta sẽ không bao giờ còn gặp chàng... Ta phải để lại gì cho chàng... Ta phải làm ngay điều gì đó để nắm giữ chàng chặt hơn, dù thêm một khoảnh khắc thôi!.. Thế nên không nghĩ ngợi gì ta chìa tay để gặp - và đã gặp - khuôn mặt chàng.

Ôi! Cái nỗi đê mê lạ lùng làm rủn ngón tay ta... Này hai thái dương chàng mong manh và mềm như những cánh hoa, kế đó sống mũi chàng cao và thẳng tựa thân cau, xuống chút nữa, quai hàm chàng bạnh và rắn như cạnh đá ...

Ta đã sờ được giấc mơ của ta!

Hẳn chàng không ngạc nhiên nếu tay ta rụt lại vội vàng; và quả thật ta đã làm thế, mặc dù ngay sau đó ngực ta thót lại vì một linh cảm ghê gớm rằng ta sẽ phải lập tức chìa tay lần nữa hòng tìm lại giấc mơ đã thành của ta nhưng rồi sẽ thấy có mỗi khoảng trống rỗng không cùng của chuỗi ngày đã qua và sắp tới của ta, và ảo giác buồn bã đó sẽ còn làm ta thâu đêm thao thức chừng nào sự sống chưa lìa bỏ ta.

Tay ta lại cất lên lần nữa ngoài ý muốn ta rồi chững lại trong không trung, cách phần nào đó của thân chàng chừng nửa cánh tay, nhưng lạ không! ta vẫn nghe thấy mạch đập khoan thai dưới thái dương chàng, sờ thấy máu nóng hổi chảy êm đềm và mạnh mẽ trong đó.

Và sự đụng chạm đó một lần nữa giáng vào ta như một tảng đá làm ta điếng người nhưng cùng lúc lại đập vỡ cái gì đó sâu dưới đáy lòng ta, khiến nó trong khoảnh khắc cuồn cuộn dâng lên như mạch nước nguồn và tràn lấp tâm tư ta: kể từ phút này ta sẽ sống lại cuộc đời mẹ ta và sẽ nương theo kiếp tiền định đó đến chết. Cảm thức đó lập tức làm ta hoàn toàn trở thành một kẻ khác, nhưng ngay bấy giờ ta không tự cảm thấy điều đó, nên ta kinh ngạc vì một quyết tâm mới mẻ và lạ lùng bắt đầu lan khắp châu thân ta, nóng bừng như than âm ỉ cháy; và ta hơi thảng thốt thấy nó đẩy ta về phía chàng một cách mãnh liệt như cơn buồn ngủ vật ta xuống trảng cỏ mềm sương.

Tranh của Sesshu Toyo (1420-1506)

Hình như bằng một trực giác huyền bí chàng cảm ứng ngay tức khắc cái quyết tâm mới mẻ nóng ran người kia của ta, nên một cách không chủ ý - ta hy vọng thế! - chàng giật lùi lại như phải lửa khiến chõng tre rên ken két ; tà áo vải cọ sàn sạt lên người chàng.

Ta không biết tả sao cái cảm giác vừa hụt hẫng, thất vọng vừa thích thú và phấn khích chạy từ đầu xuống ngón chân ta lẫn với một nỗi âu yếm đằm thắm như của người mẹ đối với chàng lúc đó. Lạ lùng thay cái cảm giác dường như chính ta đã sanh hạ và bú mớm một đứa con như chàng! Nhưng sao lại không? Nếu như kiếp trước ta đã là mẹ chàng... Mà dẫu không phải vậy thì lẽ nào ta đã chẳng hoài thai những đường nét thân thiết nhường ấy của gương mặt chàng trong những giấc mơ về người đàn ông ta từng muốn gọi là cha, người đã đến nhà ta lần cuối cùng khi mắt ta còn thấy ánh mặt trời, lần cuối cùng mà ta không bao giờ quên vì suốt đêm tiếng mẹ ta ri rỉ khóc khi nằm bên người ấy cứ xen kẽ và xâu chuỗi những cơn ngủ chập chờn nặng nề của ta.

- Em muốn làm gì vậy, hở trinh nữ xinh đẹp kia? - ta nghe chàng bật dậy bước ngang qua mặt ta ; giọng chàng vỡ ra nghiêm nghị và đau đớn. - Ta không hề chờ đợi sẽ gặp em, ta không tìm chỗ trú thân ở nơi em.

Ta cám ơn em, nhưng nếu em muốn ban tặng ân sủng nào cho ta...

Than ôi! Ta không xứng đáng với điều đó.

- Kìa, chàng nói gì vậy? - ta không thể không la lên. - Em rất mến yêu chàng...- (bất ngờ và tự nhiên làm sao cái lời thật thà và dễ thương ấy!) - Em, em rất mong chàng; cũng như mẹ em...

- Tha lỗi cho ta, - chàng cồm cộp lại gần, bóp chặt vai ta rồi lại quày quả rời xa ta, dường như mang theo một phần thân thể ta. Tiếng chân theo chàng về phía cửa lùa nơi có lẽ chàng muốn tìm cảm thông từ bầu trời đêm.

- Ta không biết mẹ em, - lặng im hồi lâu, chàng nói. - Nhưng ta hiểu nỗi đau của người, vì đó nay là nỗi đau của em. Phải chăng em mong đợi một người như ta, người duy nhất có thể ban cho em đứa con gái mai sau sẽ nối tiếp số phận em, sống lại lần nữa cuộc đời của mẹ em? Nhưng điều đó ích gì?

Có phải chàng lắng nghe tiếng ngựa thở phì phò và gõ móng bồn chồn bên thân cây chết? Có phải chàng đang uống vào lòng hơi trăng lạnh và tiếng côn trùng vẫn mải miết  cứa vào hư không kia? Tại sao chàng nói với ta những lời phũ phàng đó!

Sao chàng dám thốt những điều mà ta chưa bao giờ đủ sức nhủ thành lời với chính ta?  Một ngọn lửa cồn cào thiêu đốt gan ruột ta. Có lẽ sự vụng về nông nổi của tuổi đầu xanh đã làm hại ta? Nhưng dẫu cho cách cư xử của ta có vẻ lạ lùng và hơi đường đột với chàng, đấy nào phải lý do để chàng biết hết về ta và tự cho phép mình xúc phạm ta? Chợt một ý nghĩ như chớp luồn vào trong ta làm sống lưng lạnh toát: phải chăng đấy CHÍNH LÀ NGƯỜI ẤY, người duy nhất mà mẹ ta từng muốn gọi tên qua hai hàm răng nghiến ken két trong cơn vật vã đau lòng trước khi chết? Lẽ nào đúng như vậy?!.. Mặc dù trái tim ta có thể dễ dàng chấp nhận điều đó, nhưng làm sao trí não ta hiểu được rằng một trang tuấn kiệt bừng bừng tuổi trẻ như chàng lại có thể đồng thời là người đàn ông cuối cùng trong đời mẹ mà ta nhớ không lầm là một kẻ chuyên gánh củi có lớp da vai dày săn cứng như u vai con bò kéo xe? Nhưng nếu người gánh củi đó không phải chàng, làm sao chàng có thể nói về mẹ ta như một phần của cuộc đời chàng?.. Thật ra chàng là ai?!. (Ta nhớ rằng hồi đó, đúng khoảnh khắc đó ta đã tự hỏi những câu hoảng hốt và điên khùng như vậy, điều mà bây giờ chỉ khiến ta mỉm cười nhớ lại ).

Chàng ơi, hãy cất hộ em nỗi hoang mang này!

(còn tiếp)

Chuyện người con gái mù (Phần 1)

(Một trong những truyện đầu tiên tôi viết, cách đây trên hai mươi năm.

 Liệu lúc nào đó có nên/có thể viết một cái mới theo hướng này chăng - dĩ nhiên là với một "trình độ"/"tay nghề" cao hơn?).

Năm ta mười tám tuổi, chàng đến với ta vừa quen thuộc vừa bất ngờ như mây lạnh tràn xuống từ đỉnh núi. Ta đang rửa mặt ngoài vườn, hít vào thật sâu trong ngực sương mai rượi mát còn đượm trên cây cỏ và hương thơm đột ngột của huệ rừng nở quanh máng nước bằng tre, thì chợt tiếng ngựa hí lồng lên vang rền như tạc vào sườn núi, hắt ngược về ta và làm ta rùng mình như cơn gió cuối thu. Da thịt ta ran lên vì hạnh phúc trong nắng ấm. Nhưng không hiểu sao tim thắt lại khi nghĩ rằng tiếng ngựa đó sẽ mang đến một cái gì chưa từng có trong đời ta.

Suốt ngày hôm đó ta chỉ nghe thấy hình như con sóc nhảy làm gãy một nhành phong khô. Một lần khác ta nghe rặng thông xao xác như không sao nén được một hơi thở dài. Chiều đến ta nghe nai tác từ rất xa, sâu trong rừng già bên kia núi. Ta chẳng biết mình mong ngóng gì, nhưng ngày hôm đó ta gọi lũ bồ câu với một nỗi nao nao khác thường, và tim lại đau đau khi ta vãi hạt cho chúng ăn, nghe rõ tiếng vỗ cánh sàn sạt và tiếng mổ tí tách hiền lành của chúng.

Khi gió chiều se lạnh và đàn én bắt đầu ríu rít tìm về tổ, ta chợt nghe trong lòng rằng điều gì đó quả thật đang đến, sắp đến bây giờ thôi, cảm giác ấy mạnh đến nỗi dường như ta sống cho đến giờ chỉ để chờ đón điều đó.

Phải, cho đến giờ ta chỉ chờ đón điều đó! Và khi nghe ngựa hí vang lừng cùng lục lạc kiêu hoan tràn tới cùng ngọn gió se sắt và hương ngằn ngặt hai hàng đá rêu phong dọc con đường núi thì một sức mạnh vô hình nhấc ta đứng dậy; ta nghe vó ngựa lớn dần lên rồi dừng lại dường như ngay trong ta. Ta đi ra cửa đón chàng. Sao tức ngực đến thế; ta phải dằn một tay chỗ trái tim.

Mùi ngựa và người - nước dãi, mồ hôi, cáu ghét và bùn đất - như làn gió ngược thốc vào mặt ta, buộc ta thốt lùi lại ; gót ta vấp ngược vào bậc đá. Nhưng cái đau tê tái làm ta chợt hiểu rằng ta phải đứng lại, cúi mình thi lễ với chàng một cách cẩn trọng như mẹ ta đã làm với kẻ ta rất muốn tin là cha ta. Tưởng đâu những lời tuyệt đẹp mẹ ta đã dùng để đón chào người đó sẽ tuôn ra từ miệng ta một cách tự nhiên như tiếng hót chim hoạ mi hay dòng nước nhỏ rót từ khe đá, nhưng ta lại thốt lên một câu vô nghĩa đến nỗi bây giờ ta không thể nhắc lại. Sao ta giận mình làm vậy! Không đủ sức cho chàng hiểu rằng ta tưởng thấy trong da thịt ta ngay từ khoảnh khắc đầu tiên cái dung mạo cao quý, nét uy nghi và ưu nhã trong từng dáng điệu chàng, tuổi trẻ ngời chói và mãnh liệt toát ra từ cái cổ mạnh khoẻ, đôi tay gân guốc và dáng nghiêng đầu khoan thai của chàng. Nhưng lời ta chìm lỉm vào cái cô tịch của núi rừng đang căng thẳng đợi bóng đêm. Chàng vẫn ngồi trên lưng ngựa, sừng sững như một vách đá dựng đứng mà hơi thở và nhịp tim hồi hộp của ta không thể nào lên tới, không cách nào vượt qua. Cái nhìn chàng hình như xuyên qua ta mà dừng lại rất lâu nơi vách đá nứt vài cây bụi mà nhà ta tựa chênh vênh như cái tổ chim. Thời gian như đông lại trong một lúc trầm tư của chàng. Cuối cùng chàng cũng sực tỉnh và khẽ vỗ về cái cổ hẳn cuồn cuộn bắp của con ngựa yêu, lắng nghe con vật ngọ nguậy đầu, lắc mạnh bờm như muốn nói một cách dằn dỗi rằng nó mệt lắm. Chàng hất mép chiến bào lật phật sang bên và hình như nghiêng người xuống, có lẽ mãi bây giờ chàng mới trông thấy ta. Sao ta ao ước được nghe lần nữa tiếng chàng nhẹ nhõm nhảy từ lưng ngựa xuống, như tiếng gót hầu như không chạm đất của con nai tơ chạy tế lên vì sợ sệt và phấn khích làm vậy! Hãy nghe chàng sững lại nhìn kỹ từ đỉnh đầu xuống ngón chân ta. Chàng huơ tay trước mắt ta để cãi lại chính mình điều đã thấy; dưới ống tay sột soạt của chàng một làn không khí mong manh rúng động, chuyển mình và nhẹ phớt lên má ta như cái vỗ cánh im lìm của một con bướm; nhưng còn nhẹ tênh hơn thế là hơi thở dài của chàng khi nhận rõ rằng dẫu cho mặt trời đã khuất hẳn hay chưa, trước sau trong mắt ta chỉ là bóng tối nơi lẽ ra phải nhìn thấy chàng. Như bày tỏ lòng cảm kích, chàng đặt tay lên vai ta. Ta rùng mình muốn lùi lại nhưng không kịp nữa; toàn thân ta quắn lại dưới sức nặng không ngờ của cánh tay đó.

“Cô bé ơi, cho ta xin ngụm nước!” Chàng nói dịu dàng như thể sợ lời chàng chọc vào vết thương trong mắt ta. Ngựa bồn chồn quẩn vó dưới tay cương chắc nịch và an nhiên của chàng. Ta cảm thấy cục hầu to gộ của chàng phập phồng; mắt chàng rọi lên má ta như những tia nắng. Tay ta run lên; ta đi lấy nước cho chàng. Và tay ta cứ run như thế mà khẽ lần vạt áo khi nghe nước hối hả trút vào cuống họng chàng rộng và sâu như hang núi; từ tầm cao của chàng tiếng nước ồng ộc dội xuống ta như ngọn thác sâu trong rừng mà ta có thể nghe nếu đi một ngàn năm trăm bước khoan thai kể từ mỏm Đá Thầy bên mé trái nhà ta, nơi cỏ tranh um tùm mà ta có thể nằm nghe trời đất suốt đêm không sợ ai trông thấy, không sợ kẻ nào bắt gặp và làm nhục như mẹ ta.

“Chàng ra máng nước đi; em rửa tay chân cho chàng...”

Chàng dắt ngựa theo ta, to lớn và thận trọng như con mèo rừng. Mùi bùn khô găn gắt từ đôi giày và ống chân nặng trĩu của chàng. Máu như rời khỏi mười đầu ngón tay ta khi sờ thấy những cục chai rắn như mấu gỗ trên từng ngón chân chàng, gan bàn chân sưng tấy của chàng hầm hập như hòn than.

“Không đau đâu em,” chàng khẽ nói khi tay ta dừng lại nửa chừng; và ta cảm thấy trong đáy mắt chàng một ánh cảm kích long lanh, nhẫn nại và u buồn như nước mắt; những giọt nước mắt đã mãi mãi khắc sâu vào tâm khảm ta như ký ức cuối cùng về hình tướng của cuộc đời mà từ năm lên tám ta không bao giờ thấy nữa. Ta nhớ mẹ đã khóc mà nhìn mắt ta lụi dần như ngọn nến tàn; trong thế giới của ta nước mắt của mẹ khi đó sao giống những giọt mưa rào bất chợt một trưa hè làm vậy, chúng loé lên trong nắng và trông tinh khiết như nước cam lồ rót tự trời cao mà ta vẫn tin mình đã thấy trong mơ. Những giọt mưa ấy - mà ta có thể ngửa cổ đón bằng đôi môi - vừa gần vừa quá xa như vầng trăng ta vẫn thường nghe mơn man da mặt và hai cánh tay ta những đêm tốt trời hầu như không muốn ngủ. Cảm thấy chàng đọc thấu tâm tư ta như ánh sáng đôi ngọc lành soi tỏ lòng núi nơi nhật nguyệt không bao giờ lọt tới, ta mỉm cười và đều tay xoa nắn mọi chỗ đau cũng như không đau ở chân chàng.

Tranh của Sesshu Toyo (1420-1506)

Chàng dùng sắn luộc với rau đắng và canh măng cho qua cơn đói lòng. Ta dâng chàng được mỗi chừng đó; lòng ta se lại khi nghe tiếng nhai đầy háo hức và tham lam hoàn toàn trẻ thơ của chàng. Sinh thời mẹ, thịt tươi không phải là của hiếm trong bữa ăn nhà ta. Các phường săn, những nhóm thợ rừng, bao nhiêu cánh lái buôn miền ngược một tháng dăm lần lại nghỉ chân nhà ta, những lúc đó mẹ mới rạng rỡ và dịu dàng làm sao, nhà ta mới ồn ào và thức khuya làm sao! Những người đàn ông đùa luôn miệng; họ luôn buộc mẹ ta cười, luôn tay chạm vào người mẹ ta, kể những chuyện rùng rợn về những chốn ma thiêng nước độc và thích chòng ghẹo ta, bảo nhất định một ngày kia sẽ bắt ta theo - hồi ấy ta còn rất bé.

“... Nhà em có rượu quý! Em xin dâng chàng...”

Ta có vò Mai Quế Lộ nằm sâu trong đất bốn trăm năm trước khi một nhà sư hành hương nghiêm cẩn trao ta rồi khuất mình vào núi. Điều ta nhớ hơn hết về nhà sư là cái đầu nặng như cối đá có hai dái tai lớn và mềm như hoa mà chàng gối lên tay ta cái đêm duy nhất chàng ở lại với ta. Ta còn nhớ một lần trong đêm đó - chỉ một lần - nhà sư đặt tay lên ngực ta rồi rụt phắt lại một cách phũ phàng như bỏng lửa. Rồi sau đó... Ta nghẹn thở bởi mùi máu tươi xộc ra từ phía chàng. Ngón tay bị cắn đứt hay môi chàng đã nát? Ta không bao giờ biết được điều đó, bởi từ khoảnh khắc đó chàng lặng câm như gốc cổ tùng sét đánh tự đời nào xế cửa nhà ta nơi con đường mòn mất biệt ở khúc quanh dẫn vào hẻm núi, và suốt đêm ta cảm thấy chàng đang sống và đang thở cùng ta cũng như luôn thấy gốc tùng đã chết vẫn hằng canh giấc cho ta, mạnh mẽ và âm thầm như người bạn tri kỷ.

Và cả khi ta dâng bát rượu cho chàng, gốc cổ tùng vẫn ở đó, không hơi thở, nhẫn nại lắng nghe tim ta đập khác thường một chút trong khi theo dõi rượu êm đềm trôi trong cổ họng chàng, chịu đựng tia mắt chàng xuyên vào ta như những cây kim bằng ánh nắng, và run lên bởi lời cám ơn đầy xao xuyến của chàng. Và ngay khoảnh khắc đó, như một nốt đệm vút lên đau nhói sau chữ cuối cùng của chàng, con quạ lẻ loi nào đó vụt bay từ ngọn cổ tùng và gieo lại trong gió một tiếng kêu khô khốc, hồ như tấm vải sô bị xé, và một cái gì đó cũng đứt rời trong ta.

“Chuyện gì thế em?” chàng thốt lên, dường như sợ lời cám ơn của chàng làm ta đau đớn. Rồi như tảng đá chìm xuống đáy sông sâu chàng đột ngột đắm mình vào cõi tịch tịnh vô cùng của trời đất. Cũng như chàng, ta bất giác lắng nghe. Cảm thấy dường như tiếng quạ vẫn còn đó, khắc thêm một vạch sâu hoắm trên nền trời tối đen u uất, lặn vào sao Hôm lạnh và sắc như kim. Ta còn nghe lá trúc cựa vào nhau xao xác, nước róc rách tuôn thanh bình trong chiếc máng tre, ngựa thở phì phò dưới cội tùng khô, và cơ man nào là côn trùng bắt đầu râm ran cất tiếng. Ta ngước lên chàng, thầm mong chàng cũng nghe từng ấy tiếng, thấy chúng tự trong lòng như ta. Ta se sẽ tìm tay chàng; ta muốn sờ tay chàng. Nhưng tay chàng đã gặp tay ta trong không khí, và cái bóp nhẹ của chàng làm tim ta nhói lên vì một nỗi xao xuyến mà đời ta chưa từng trải qua.

Phải, một nỗi xao xuyến khác thường rung động toàn thân ta. Bàn tay đó chỉ có thể thuộc về một người từng hiểu thấu cuộc đời ta, từng thấm thía nỗi đau của ta khi muốn dù chỉ một lần thấy lại muôn vàn lọn nắng tuôn xuống quanh ta xuyên qua những vòm cây. Nỗi nôn nao trong lòng ta khi lắng nghe dòng người chạy loạn ơi ới gọi nhau vẳng dài theo lũng sâu, đó là nỗi nôn nao không hề xa lạ với chàng; chàng sẽ gật đầu với đôi mắt ươn ướt nếu ngay bây giờ ta kể lại cho chàng cái ký ức buồn bã ấy không hiểu sao vẫn làm ta bâng khuâng nhớ về một vùng đất xa như bầu trời mà đôi lần mẹ rưng rưng nói là nơi chôn nhau cắt rốn của mẹ. Bàn tay đó như biết được nỗi tê mê thấm vào da thịt khi những sáng tinh mơ ta chạy ra ngoài suối hay trèo lên tảng đá cao nhất mà ta lên tới được, ở đó, áo mỏng phong phanh, ta háo hức đắm mình vào hơi sương, hít khí trời thật sâu vào lòng - khí trời mới mát rượi và tinh nguyên làm sao -và cố hình dung màu đỏ khi mặt trời mọc. Có những ngày ta ốm, trán nóng như hòn than, chỉ chừng đó mới không ra ngoài trời lúc tinh mơ, nhưng ta vẫn dậy sớm; nằm nguyên trên chõng, trùm chiếu lại ta vẫn nghe sớm mai trong trẻo cùng tiếng chim chích tràn vào với ta từ cửa chống chênh vênh. Đôi khi giữa đêm khuya ta choàng tỉnh dậy, cảm thấy cái gì nặng như đá chèn lên mình, ta nghẹn thở vì muốn kêu to lên với ai đó vô hình trong bóng tối rằng ta đang ở đây, với hai lòng bàn tay mướt mồ hôi và trái tim đang muốn phá tung lồng ngực ta.

“Em không sợ nữa chứ!..” chàng hỏi, nhẹ nhàng vỗ vỗ bàn tay ta. “Vâng, em không sợ nữa,” ta gật đầu hấp tấp nói, như thể sợ lời mình bay đi mất. Để chàng yên tâm hơn, ta chìa nốt tay kia cho chàng.

“Đợi một chút,” chàng nói.

Chàng lục tìm gì đó trong túi vải hình như lúc nào cũng ở bên chàng rồi quàng quanh cổ ta. Mấy ngón tay thô ráp và mạnh mẽ của chàng sớt nhẹ lên da cổ, hơi ấm thân thể chàng khi cúi sát xuống làm tim ta lặng đi.

Nhưng một cảm giác nhẹ tênh lạ lùng từ giữa ngực lan ra làm toàn thân ta trong khoảnh khắc như thể rút đi đâu hết, chỉ còn nhẹ như thinh không. Ta thử động đậy mấy ngón tay, thật tình không nghĩ chúng vẫn còn đó. Vật gì thế?.. Trên ngực ta, một cái gì dịu dàng như đoá mai vừa hé nở.

“Tượng Phật Bà Quan Âm!” thật bất ngờ tiếng reo hoan hỉ của chính ta.

“Người sẽ giúp em nhiều. Rồi em sẽ thấy. Đừng cám ơn ta mà chi.”

Ta đợi chàng nói nữa, nhưng chàng ít lời làm sao! Ta rụt rè lên tiếng; ta muốn biết một điều gì về chàng...

Lặng một hồi, chàng khẽ nắm tay ta.

“Ta không biết nói gì về ta,” chàng nói. “Nhưng ta hiểu điều em muốn biết rất hệ trọng với em.”

Ta những muốn giây phút này - ở bên em - sẽ kéo dài mãi mãi, chừng nào ta còn sống. Giá như ta được chết ở đây; em có hiểu điều đó không?

Rồi lại lặng im, chỉ còn tiếng côn trùng nhẫn nại mài vào thinh không. Ngoài kia giờ đã tối như thế giới của ta. Nhưng có hề chi, bởi chàng vẫn thấy được ta; chàng ngồi gần bếp lửa lắm. Tiếng chàng cời than lạo sạo nơi bếp lửa làm ta ấm lòng. Ta lắng nghe cành khô nổ tí tách; chàng cũng đang lắng nghe.

(còn tiếp)

Chuyện Gaucho Bi Bự khoái mắm tôm (tiếp phần đầu)

Có rất nhiều khả năng là những tháng năm sắp tới sẽ đen tối và ngày càng đen tối, nhưng đó không phải lý do đủ để ta không làm tiếp những gì đang làm, những gì ta đam mê, thứ duy nhất mà khi làm nó/khi sống cùng với nó ta thấy mình thực sự hiện hữu.

Tôi đã dợm đứng dậy (đồng thời không rời mắt khỏi khuôn mặt bé, để bảo đảm rằng trong mắt bé cái cười toe của tôi không giống cái cười toe của một thằng đần) thì bỗng bé ngoái đầu lại đằng sau dù rõ là không có ai gọi bé, cứ như bé có mắt đằng sau lưng. Hoặc là bé có một cái tai đặc biệt ở cách xa thân mình, cả trăm mét phía sau lưng. Tôi nói vậy là bởi do tôi đang đứng đối diện bé nên tôi có thể thấy có động tĩnh gì, cái gì đang diễn ra sau lưng bé trước cả khi bé ngoái lại đằng sau mình. Và thề có Chúa Trời (mọi thứ Chúa Trời ở trên đời), cái động tĩnh gì đó kia đang diễn ra mà tuyệt không có một âm thanh, như một bóng ma mặc dù ấn tượng nó gây nên ở tôi thì có lẽ tựa như ấn tượng khi thấy một con bò tót hay bò rừng (đang cơn điên!) lao sầm sầm thẳng tới phía mình, tức là, lập tức khiến mình khó thở, thấy thiếu không khí, tức là một ấn tượng hoàn toàn vật chất. Đó là Ngài. Lãnh tụ. Ngài đang tới đây! Tới để gặp tôi!! Không ai nói với tôi đó là Ngài song Ngài đã như thế thì còn ai có thể nhầm được khi Ngài tới. Còn cách tôi tới cả trăm mét (ở trên tôi đã nói rồi, từ đầu này sảnh chỗ tôi ngồi đến đầu kia sảnh nơi Ngài vừa xuất hiện ít nhất cũng phải trăm mét nếu không phải hai ba trăm mét, tôi đã nói là hai ba sân bóng đá nhét vào vẫn lọt mà), vậy mà Ngài đã có thể khiến tôi thấy rõ, làm tôi biết chắc (chắc cũng như biết rằng mình chỉ có một lỗ đít theo cách nói của bà bô tôi) rằng Ngài bự hơn ít nhất gấp rưỡi thằng cha bự nhất tôi từng thấy trong đời. Ngài vừa mới xuất hiện ở tuốt đằng xa kia mà tôi đã lập tức cảm thấy cứ như Ngài chỉ cần rướn tới vươn tay ra tí nữa thôi là đủ tóm được tôi mà nhấc lên trời bằng một tay. Trong nháy mắt tôi cảm thấy mình giống như một trong mấy chú thủy thủ tội nghiệp của Ulysses bỗng dưng thấy mình đang ở cuối cái hang sâu và chắn trước cửa hang là một thằng Polyphemus khổng lồ một mắt. Dĩ nhiên Ngài thì không một mắt, Ngài đầy đủ và hoàn hảo hơn hay nói cách khác là ngon lành hơn Polyphemus một mắt nhiều. Phải, Ngài ngon lành hơn, đó chính là chữ tôi muốn dùng, không chỉ ngon lành hơn Polyphemus một mắt mà còn ngon lành hơn hầu như bất cứ thằng cha nào tôi từng gặp trong đời mà số thằng tôi từng gặp trong đời thì không ít tí nào đâu, tin tôi đi. Ngài bự ít nhất gấp rưỡi Shark O’Neill, cao hơn Shark ít nhất nửa đầu và nặng hơn Shark ít nhất nửa tạ, tin tôi đi. Và khi Ngài tới cách tôi chừng dưới trăm mét thì tôi có thể thấy rõ mồn một như mặt trời chính ngọ điều mà trước đó, khi Ngài còn ở xa hơn thế nhiều - tôi đã cảm thấy nó rành rành bằng cơ thể mình giống như là có tia nắng chói qua tim -: đó là Ngài đẹp như Denzel Washington, một trang nam nhi da đen trên cả tuyệt vời, đồng thời lại phảng phất nét phong lưu ngạo đời của Clark Gable, cái phóng đãng của Elvis Priesley, điệu buồn mênh mang khôn tả của James Dean, nói tóm lại là một sinh vật mà chỉ cần thoáng thấy là tôi lập tức thấy hoàn toàn thông cảm với tất cả các ả đàn bà nào không bao giờ thấy quanh mình dù chỉ một mống đàn ông đáng mặt đàn ông: đó là bởi các ả đã có sẵn hình bóng Ngài trong tim dù các ả có thể chưa bao giờ gặp Ngài hay thậm chí chưa biết là Ngài có thật trên đời.

Nhưng, đợi đã. Chừng đó chưa là cái gì so với khi Ngài tiến tới đủ gần để Ngài và tôi có thể nói chuyện với nhau một cách bình thường, mặc dù thật ra làm sao một con gián đất như tôi lại có thể nói chuyện bình thường với một thiên thần như Ngài (!) Khi Ngài đã tới đủ gần để tôi có thể nói với Ngài mà không phải hét tướng lên, tôi mới cảm nhận được trọn vẹn cái tác động kinh khiếp mà một người – có lẽ đúng hơn phải nói là một người thuộc loài khác hay từ cõi khác xuống như ngài – có thể gây nên ở một kẻ như tôi: tôi bỗng thấy mình chả lớn hơn con gián và nếu tôi có hét tướng lên bây giờ thì tiếng hét của tôi chẳng hề to hơn tiếng hét của một con gián. Dĩ nhiên trong thâm tâm tôi biết mình là một con gián như thế nào nếu quả thật so với Ngài tôi chỉ là một con gián nhưng mà chuyện đó tôi sẽ nói sau. Và tình hình chỉ càng tệ hơn khi mà té ra người cất tiếng trước là Ngài chứ không phải tôi. Và cái giọng của Ngài! Chao ơi cái giọng của Ngài! Trời sinh ra người có giọng đó là để người đó thống lĩnh thế giới! Đó là điều chắc chắn. Chắc chắn giống như nắng trời có đó là để làm cho người bốc hơi vậy (ha, tôi cũng đếch biết so sánh vậy có đúng không nữa). Cái giọng gì mà rền vang làm cho đến cả từng giọt máu trong người mình rung lên như chuông chùa bị nện dùi! Nghe cái giọng ấy, anh cảm thấy được từ trong máu mình rằng cùng lúc với anh có những người ở phía bên kia trái đất cũng nghe thấy nó, có những người ngồi trên máy bay bay qua trên đầu tôi ở độ cao 10 dặm vào đúng lúc đó cũng nghe thấy, con chuột chũi đang đào hang hai chục mét dưới mặt đất cũng nghe thấy cũng rung lên như con rắn đuôi chuông, cái âm lượng của giọng Ngài nó mạnh đến cỡ đó. Mặt khác một góc riêng của tôi thì biết, luôn luôn biết rằng nếu muốn và nếu cần tôi có thể phát âm bằng giọng vang rền gấp mười lần ngài nhưng chuyện đó tôi sẽ nói sau. Ra là Ricardito Lừng Danh đây sao, Ngài nói bằng cái giọng bất hủ của Ngài, cái giọng mà tự mình nó là quá đủ để nuốt chửng cùng một lúc không chỉ một mà hai chục thằng Ricardito tôi, và khi còn cách tôi chừng dăm mét Ngài liền đổi dáng đi, mỗi bước của Ngài đâm ra nhún nhảy, chân bước tới thì hơi rùn xuống còn chân kia thì hơi choãi sang bên, một tí thôi, đồng thời eo Ngài uốn, mông Ngài hẩy, tay Ngài đánh sang trái sang phải thuận theo chân nào đang tiến trước, ngực Ngài ưỡn, vai Ngài thẳng, đầu Ngài cao, Ngài như sắp sửa xoay ba vòng điệu nghệ khôn cùng trước mặt tôi và rồi bắt ngay vào một điệu be-bop ngọt và tình đến nỗi có khả năng làm tan ra nước cùng một lúc trái tim của năm mươi triệu đàn bà trong đó có mười lăm triệu bà hay cô lãnh cảm và một triệu ma xơ. Ngài tiến tới thêm hai bước và - có tưởng tượng nổi không! - tôi đứng dậy, giơ một tay ra phía trước đồng thời đánh một hông sang bên cứ như tôi đang sẵn sàng nhảy với Ngài, cứ như nãy giờ tôi ngồi đây chờ là chờ được nhảy với Ngài. Và khi tôi đã đứng ngay trước mặt Ngài hay Ngài đã tới sát tôi đủ để bắt tay nhau, tôi mới nhận thức được trọn vẹn cái sự khác biệt hay chênh lệch giữa Ngài và tôi, lớn đến nỗi tôi chỉ còn nước khóc thét lên: tôi giống như con gà con đang cố hết sức bình sinh giang cánh ra sao cho đầu mút cánh mình chạm vào được phía dưới ức con gà tây bự nhất trong tất cả các chuồng gà tây trên thế giới. Nói thì nói vậy chớ thật ra thì rốt cuộc Ngài với tôi cũng bắt được tay nhau do Ngài biết rõ cái tình thế cam go đầy thử thách của tôi nên đã chủ động khom hẳn người, thò tay xuống rõ thấp làm như đang sắp lượm một thứ gì rơi dưới gầm cái ghế tôi ngồi nãy giờ, để cho tôi không phải vói tay lên cứ như muốn tóm bằng được một cái bong bóng đang bay trên đầu một cách cực trêu ngươi thì mới thộp được tay Ngài, cái tay to đến nỗi tuồng như có thể túm gọn cả cái đầu tôi như túm quả cam. Và tất tật những kẻ có mặt, lũ cận vệ lố nhố bao quanh tứ phía, bé vú bự vẫn đang ở đó gần tôi, cả lũ đều há mồm trố mắt nhìn cảnh đó (ờ thì có thể không phải cả lũ, chỉ một số trong tụi nó), tại vì đơn giản đây là một trong những cảnh mà cả đời tụi nó chưa nhìn thấy bao giờ: Lãnh tụ của chúng, Lãnh tụ siêu quần bạt chúng và ghê gớm của chúng, bắt tay một thằng vô danh tiểu tốt mặt búng ra sữa từ cái xứ Mỹ Latinh vô danh tiểu tốt nào đó tới như bắt tay thằng bạn thiết từ hồi cả hai còn cởi truồng tắm mưa. Và hai thằng chúng tôi vừa nắm chặt tay nhau vừa đòng đưa hai cái tay đang nắm chặt nhau ấy từ trái sang phải rồi từ phải sang trái càng lúc càng mạnh càng nhanh, đồng thời hai cặp mông của hai thằng tôi cũng đòng đưa theo hoàn toàn ăn nhịp với hai cái tay về chiều chuyển động, về cường độ, về biên độ, về tốc độ, cứ như là hai thằng tôi sẵn sàng hay đúng hơn là đã được chuẩn bị sẵn sàng từ hàng trăm năm trước đặng mà tại đây lúc này sẽ làm chính cái trò này hoài hoài mãi mãi không ngừng nghỉ, để coi nếu cứ như vầy không ngừng nghỉ cho tới khi cả hai thằng tôi đứt không thể nào làm tiếp nữa thì phải mất bao lâu. Nhưng nếu có ai trong quý vị lo rằng cái trò này sẽ đi hơi quá đà, kéo hơi quá dài và do đó làm loãng làm chùng làm nhạt đi mọi thứ khác thì xin chớ lo: chính hai thằng tôi là kẻ nhận thức điều đó sớm và rõ và sâu hơn ai hết, thành ra hai thằng tôi thôi cái trò đó đúng một phần mười giây trước khi có bất cứ kẻ nào ở bất cứ đâu kịp cảm thấy trò này của chúng tôi đã tiến qua khỏi đoạn cao trào của nó và đã bắt đầu trở nên không còn là trò hay nhất trên đời nữa. Hai thằng tôi ngưng trò đó rồi nhìn thẳng nhìn lâu nhìn sâu vô mắt nhau có tới mười giây hay mười một giây và rồi ngửa cổ cả cười. Tự là vì hai thằng tôi đã nhận ra nhau. Nhìn nhau trông mặt cả cười, mấy ai trên đời có thể cùng ta như vậy, mấy khi trên đời ta có cơ duyên gặp người như vậy, thử nghĩ mà coi. Lời rằng tri kỷ trước sau mấy người, một nhà thơ Việt lừng danh viết thế, gần như bất cứ ai là người Việt đều sẽ nhận ra ngay, còn tôi có là người Việt hay không hoàn toàn chả quan trọng tẹo nào, miễn là câu đó tôi biết. Tôi là một thằng oắt con Nam Mỹ chưa học hết lớp năm và theo lẽ thường thì tôi không đời nào có thể biết nhà thơ Việt kia cũng không thể nào có khái niệm về chuyện hiếu để hoặc mono no aware có nghĩa là gì nhưng chuyện đó quan trọng tí nào đâu, chẳng lẽ điều đó không hiển nhiên giống như hai cộng hai không phải là năm? Tôi chỉ nhắc qua như vậy để đừng ai nhầm rằng có lúc nào đó tôi quên mất mình là ai trong khi đang ở trong một thể xác bằng xương thịt nhất định nào đó. Tôi luôn luôn là tôi (cái thằng tôi thật nhất của tôi) ngay cả khi tôi là tôi (tức cái thằng Ricardito) này hơn bao giờ hết, ấy là cả một sự vi diệu mà chỉ những ai đồng đẳng với tôi mới thực sự thấu cảm được. Ngài đây là một người như thế. Ngài sẽ thấu cảm được nếu tôi bộc bạch với Ngài sự thật sâu xa nhất về tôi. Trong vòng mấy giây đầu tiên nhìn thấy tôi, Ngài đã thấu hiểu rằng tôi, cũng như Ngài, có khả năng làm và sẵn sàng làm những gì với các sinh thể ở quanh tôi, bất cứ cái gì ở quanh tôi. Trong mấy giây đó, Ngài đã kịp tri nhận trọn vẹn cái thực tế rằng, dẫu cho bề ngoài – kích thước, mức độ sáng láng, mọi thứ – khác nhau một trời một vực song tôi với Ngài giống nhau còn hơn hai nguyên tử hyđrô giống nhau. Trong mấy giây đó máu tôi chảy trong huyết quản Ngài và máu Ngài chảy trong huyết quản tôi: Ngài biết rằng, cho dẫu về thực chất tôi là ai đi nữa, song nếu tôi ở vào địa vị Ngài thì tôi sẽ hành động chả khác Ngài, về chi tiết thì có thể khác song về mức độ và về bản chất là một.

Sau đó là màn chào hỏi rất chi là thân hữu, rất chi là chịu chơi giữa chúng tôi.

(còn tiếp) 

Họa mi (tiếp theo và hết)

Chỉ hơn tháng sau lễ thất tuần ấy là sinh nhật của nàng. Bạn bè từ cả những nơi xa tự đến không đợi mời, làm một bữa tiệc nho nhỏ. Dù không nói ra, nhưng rõ ràng ai nấy chẳng muốn gì khác hơn tạo niềm vui cho nàng. Chính xác hơn, họ THỬ mang lại cho nàng một niềm vui theo cách của họ, vừa với sức họ; trong thâm tâm họ hiểu nàng không thật cần đến niềm vui đó ; nó chỉ như thêm một làn gió hây hẩy trên cánh đồng luôn ngợp nắng và xanh tươi của nàng, nhưng chẳng phải vì vậy mà nàng kém trân trọng nó; tôi thấy mắt nàng rưng rưng khi nhận những lời chúc tự đáy lòng họ, mặc dù - cũng như mọi lúc khác - nàng vẫn là người đầu tiên chỉ bằng một lời đã có thể buộc mọi người phá ra cười một cách sảng khoái nhất, vô tư nhất, như thể đó là điều duy nhất không thể và không bao giờ thay đổi trong đời nàng, thế giới của nàng, và dưới sức mạnh của nàng không hiểu sao mọi người đều như thế, trừ tôi ra. Một cảm giác khó chịu lạ lùng lớn mãi lên trong tôi; bởi vì tôi cảm thấy, đằng sau những câu đùa cợt ấy, tiếng cười ấy, tiếng lanh canh khoái chá và khẩn trương một cách vô lối của bát đĩa ấy, tiếng kéo ghế rộn rã đầy không khí hội hè, tiếng hát ban đầu hơi ngượng ngập, rời rạc nhưng lớn lên, dày dặn lên rất nhanh và mau chóng tràn ra ngoài qua mọi cửa ấy, đằng sau tất cả vẫn là im lặng; cũng sự im lặng đáng sợ từng làm tôi đau nhói hơn một tháng trước, đã nhập vào tôi thành một cơn bệnh không dứt. Dường như với tôi chỉ có nỗi im lặng đó là thật, còn tất cả những âm thanh kia chỉ vọng tới âm u từ một giấc mơ mông lung, từ những cõi xa vời vợi, như một bản tình ca hay điệu hát ru bỗng đâu vẳng tới tai bạn khoảnh khắc ngay sau trận bom vừa xóa sổ nhà bạn vậy: lẽ ra chúng đã và luôn luôn xiết bao quý giá và thân thiết với tôi; vào lúc khác và nơi khác tôi đã có thể chỉ sống nhờ chúng và chết vì chúng, nhưng chúng tuyệt không có gì chung với những gì thuộc tình thế của tôi lúc này; tôi phải làm gì đó hoàn toàn khác để phá vỡ -đúng hơn là hóa giải- sự im lặng này.

Và đúng khoảnh khắc đó, tôi đứng dậy nói: tôi sẽ tặng nàng một bài hát; liền sau đó những lời lạ lùng - hẳn đều vô nghĩa và xuẩn ngốc - cứ thế buột khỏi miệng tôi. Mọi người thảy ngừng việc ăn uống, hầu như tròn mắt vừa thú vị vừa e dè nhìn tôi: chưa bao giờ họ thấy tôi nói năng hoa mỹ đến thế dù tôi là nhà thơ ; những kẻ hời hợt nhất ngó nhau, dường như đố nhau tôi sẽ hát cái gì đây; nhưng phần lớn mọi người chắc nhận ra có gì không bình thường ở tôi; họ cũng bất giác nhìn nhau, vừa như cảm thấy phải ngăn tôi lại ngay, vừa như hối tiếc không thể nào ngăn tôi được nữa. Một cách điềm tĩnh, lễ độ, tao nhã, duyên dáng, nàng tiếp nhận những lời của tôi; mắt nàng thật sự không biểu lộ điều gì, nhưng tôi tin đã bắt gặp một thoáng bối rối ở đó; nàng sửa thế ngồi, hơi ngả người ra sau, tay khoanh trước ngực như để phòng ngự ; nàng linh cảm thấy gì vậy ? Đôi má nàng luôn hồng tươi tựa đào tơ mơn mởn; thật khó biết đâu là lúc nàng cảm động, bực bội, phấn chấn hay thẹn thùng; có lẽ phải nhìn mắt nàng, môi nàng, nhưng nàng đang cụp mắt xuống, tay nàng lúc này lại đan vào nhau trên bàn, và môi nàng vẫn đang nở thành nụ cười, cái nụ cười bất tuyệt mãi mãi bí ẩn và bất nhẫn đối với tôi chừng nào tôi chưa dập tắt được nó vì chỉ khi đó tôi mới biết làm cách nào gieo mầm trở lại cho nó. Rất tinh tế, nàng đã gửi hai đứa nhỏ - hai tuổi và sáu tuổi - cho người nhà trông hộ; chỉ đứa con đầu được ngồi chung bàn với người lớn; Hiền, chưa tròn mười một tuổi, rất giống mẹ, mặt tròn trắng nuột như thiên thần, cứ nhìn tôi như thể khiêu khích, với vẻ chờ đợi và khoái chá khó hiểu, nếu là một đứa trẻ khác hẳn em đã nói: Chú hát đi, nào, đố chú làm thế nào mẹ cháu khóc được đấy, mẹ cháu có biết khóc là gì đâu ! Và trong khi tôi tiếp tục cao giọng về người chồng người cha của gia đình chẳng may sớm khuất, về chuyện dẫu cho bao niềm vui ta vẫn phải làm những gì bởi không nguôi nỗi nhớ thương anh thì  ánh mắt Hiền chẳng những không dịu đi mà ngày càng sắc hơn và xuyên suốt tâm can tôi. Chính cái nhìn đó - chứ không phải nụ cười bí ẩn, thầm lặng, thiên thần của nàng, hay những cái gật gù tán thưởng chiếu lệ, kiểu cách hay chân thành của cử tọa - đã là mũi khoan cuối cùng để tất cả những gì mãnh liệt như cơn lũ đang trào dâng trong tôi ào ạt nhưng tỉnh giác tuôn ra đúng đường của nó.

Thế là, hoàn toàn tự nhiên, bài hát thân thuộc của nàng - Tình ca - thoát ra khỏi tôi. Tôi đã hát như thế nào vậy ? Sự thực là mãi sau này tôi mới có thể nhìn lại và cố gắng dùng lời - như của một người khác - để tả dù chỉ phần nào trạng thái tâm hồn tôi khi đó. Tôi từng biết cảm giác hầu như không còn chính mình khi hát những bài hát Nga: Kachiusa, Phía xa bên kia sông, Aliôsa, sở trường và tình yêu thời trai trẻ của tôi, O Sole mio, cách thể hiện huy hoàng nhất niềm vui của tôi, những bài quan họ luôn ở trong tim tôi. Nhưng không trải nghiệm nào từng biết có thể so sánh với những gì trong ít phút tôi sống với bài hát này. Từ thâm tâm tôi muốn tung bài hát này - tiếng gọi này - vào nỗi câm lặng quanh cái chết người bạn tri kỷ của tôi như ném hòn đá tảng vào hồ đang ngủ yên, như một lần đã xa, tôi đang đạp xe về Kim Long trong nỗi u mặc có phần uể oải và trầm trệ của chiều thu sông Hương thì bỗng sét ngang trời giáng thẳng vào Đại Nội. Nhưng khi bài hát đã thật sự thoát ra khỏi tôi, nó không còn là tôi, và ấn tượng trong tôi về tiếng hát này - như của kẻ khác vậy - là một cái gì êm dịu và thân thiết bao nhiêu đối với con người. Tôi biết nói gì hơn đây ? Lấy gì để nói lên tất cả vẻ đẹp khiến lòng tôi đau đớn khi nỗi im lặng dần dần dịu đi trong khi tiếng hát ngày càng mạnh cho đến khi hoàn toàn hóa giải chính tôi. Phải, đó chính là cảm giác lạ lùng mà có thể Trung bạn tôi thường có những khi anh quên hẳn mình để hát về cuộc sống, cảm giác mà cuối cùng tôi đã nhận ra cũng là của tôi và vẫn có trong tôi; bài hát càng lên cao thì hồn tôi càng cao mãi lên, cho đến khi những nốt cao nhất dường như không chỉ xuất phát từ trong tôi mà còn vang lên từ đâu đó dưới vòm trời, còn trong những quãng lặng thì những ngọn lửa đâu đó trên mặt đất, của người lính chốt tiền tiêu, kẻ lữ hành đơn độc trên rẻo cao, cô giáo soi đường qua đồng cạn về nhà giữa đêm khuya, bếp lò người mẹ già lụi cụi nấu cơm để kịp tiễn con ra bến đò khi trời chưa hửng sáng, tất cả như ngưng cả bập bùng, lay lắt hoặc lung linh để đợi tôi, một ngọn gió, một hơi thở mới từ trong tôi. Chưa bao giờ tôi cảm thấy trong mình nguồn năng lượng kỳ vĩ đến như vậy, và chưa bao giờ năng lượng đó tự thể hiện mình mãnh liệt và chân xác đến như vậy, tự hoàn thành một cách trọn vẹn, thuần khiết đến như vậy.

Khi bài hát đã dứt, mọi người đăm đăm nhìn tôi như chưa thấy tôi bao giờ. Phút chốc im lặng này ập vào tôi - chắc hẳn cả họ nữa - còn mãnh liệt hơn nhiều so với chính bài hát, và đột nhiên tôi hiểu một cách sâu sắc rằng tất cả những gì tôi hát, cũng như mọi thứ âm nhạc - kể cả Giao hưởng số 5 của Beethoven - đều phải đi đến chung cục tất yếu là phút im lặng như thế, cái im lặng đến lượt nó tất yếu sẽ bùng ra thành tiếng vỗ tay, tiếng giậm chân, đôi khi tiếng khóc thầm và nhiều khi lại tiếng hát. Kẻ đầu tiên lên tiếng là một anh bạn luôn tự dành cho mình đặc quyền nói những lời quan trọng nhất hoặc lời cuối cùng. “Cậu hát nữa đi. Buổi tối này không chỉ của Thanh Tâm mà còn là của cậu đấy,” - anh ta nói với vẻ trịnh trọng và nghiêm túc thường có, nhưng lần đầu tiên tôi thấy trong giọng nói và cái nhìn anh không phải nét bỡn cợt hay kẻ cả mà lộ vẻ chân thành; mọi người lập tức biểu đồng tình với nỗi cảm kích tột độ nhưng cùng lúc lại hơi ngượng ngập sao đó; như thể họ không biết nên tiếp tục cư xử thế nào với tôi. Nhưng thật ra mọi chi tiết đó trôi qua trước mắt tôi như trong mơ; chỉ có hình dáng nàng nổi bật với những đường nét tràn trề ánh sáng - một thứ ánh sáng không hẳn chỉ là ánh đèn lan tỏa và như soi thấu từng chân tóc nàng: chống tay dưới cằm, mắt nửa nhìn tôi nửa không hề thấy tôi; một cái gì giống như nụ cười vẫn nguyên vẹn trên môi, vẫn nụ cười kỳ lạ không gì làm tươi hơn được cũng không gì biến dạng hay xóa nhòa được; nàng nhỏ nhẹ nhắc mọi người vỗ tay rồi chính nàng vỗ tay trước; bao giờ cũng vậy, giàu cảm xúc nhất là nàng, mẫn tiệp và tự chủ nhất cũng là nàng. Tiếng cười vang lên, ai đó lên tiếng đùa chẳng tự tin lắm rằng nàng nên hôn tôi đi, như đã từng hôn Trung vậy (chính tôi chưa thấy cảnh đó); ở trên kia Trung có biết cũng chẳng nỡ nào ghen với tôi; nghe đoạn nàng bật cười, tôi cũng cười theo, nhưng lại bắt gặp ánh mắt Hiền, em đang nhìn tôi chăm bẳm với vẻ vừa cảm động vừa như chế giễu nhưng lại buồn rười rượi, như thể vừa hả dạ vừa chán ngán và chua chát sau một vụ đồng lõa không thành với tôi. Rồi ngay sau đó những tiếng cười và trò vui vô hại và ngốc nghếch của mọi cuộc vui loại này nhanh chóng khỏa lấp cơn sóng tôi vừa tạo ra; nhưng một nỗi mệt mỏi ghê gớm như thể nhận chìm tôi xuống tận đáy sông, từ dưới đó tôi nhìn mọi người trong cuộc vui không bao giờ dứt của họ như từ một cõi khác, với tất cả nỗi thân ái, thương hại và dửng dưng của một người đã khuất.

Và như một người đã khuất, tôi cảm thấy từ phút này sẽ không thể nói, cười, hát hay đằng hắng hoặc phát ra bất cứ âm thanh nào thực sự của tôi nữa. Và lạ thay, sự im lặng mà ít phút trước tôi còn trút toàn bộ tâm lực hòng phá vỡ lúc này lại như thấm vào từng giọt máu tôi, hay đúng hơn tôi đã hóa thành sự im lặng đó; tôi đã thành cùng một thể với anh, bạn hiền vắn số của tôi, và tất cả âm thanh còn lại trong cuộc sống không còn của chúng tôi nữa, nhưng, trong thế giới của riêng mình, anh với tôi có một thứ khác lớn lao hơn rất nhiều mà mãi bây giờ tôi mới phần nào hiểu bí ẩn của nó.

Bỗng một tiếng kỳ lạ, phần như tiếng con nít ọc sữa, lại có phần như tiếng hự của kẻ hoảng loạn giật bắn người trước bóng đen của chính mình, tiếng rên cụt lủn của kẻ bất thần bị giáng một khúc củi vào gáy, phải, một tiếng như thế - như súng nổ - xuyên thủng vào thế giới của riêng tôi. Ngẩng lên tôi thấy hình như nàng vừa cắn nhằm lưỡi sao đó; má đỏ bừng, hẳn đau lắm nên nước mắt nàng trào ra. Tôi phải lấy làm lạ tại sao nghe tiếng kêu như thế mọi người vẫn bình chân như vại - chỉ lao xao tí chút nhưng một cách vui vẻ và vẫn cười -, nhưng hình như chỉ mình tôi nghe thấy tiếng ấy. Một tay bụm miệng, nàng vẫn cho mọi người thấy nụ cười dịu dàng như xin lỗi đã buộc mọi người lo lắng tới mình, tay kia nàng nhã nhặn từ chối cốc nước suối ai đó vừa đưa cho. Không hề mất vẻ đường hoàng, vẫn thoải mái, tao nhã, duyên dáng, nàng nhanh nhẹn đứng dậy, nghiêng mình nói khẽ gì đó với những người kế bên rồi lui vào buồng trong với dáng điệu như cần thu xếp gì đấy nhỏ thôi nhưng khiến nàng không yên tâm và chẳng ai giúp nàng được, cài lại móc khuy cạp váy chẳng hạn; nàng quay lại ngay đấy thôi. Chẳng có lý do gì để hoài nghi điều đó; những tiếng cười đôn hậu và vô tâm tiễn chân nàng; nhưng có cả một cái nhìn đau đáu hướng theo nàng, cái nhìn của Hiền; vị tất từng ấy người có ai hiểu cái nhìn ấy ? Dường như trong khoảnh khắc em chỉ muốn xô ghế chạy thốc vào với mẹ, nhưng cũng có thể em sẽ bất thần ném choang bất cứ vật gì trong tay xuống đất rồi ôm riệt đầu thét một tiếng váng óc. Nhưng cảm giác đó chỉ ập đến với tôi như một tia chớp: kìa em đã sửa thế ngồi, tiếp tục dùng thìa xắn bánh ngọt và điềm đạm trả lời người lớn: Không cần đâu bác ạ; mẹ cháu ra ngay đấy thôi ! Một trong những bạn gái thân nhất của nàng nhìn tôi đăm đăm; không hiểu có ánh trách móc hay dò xét trong cái nhìn của chị không; nhưng cái nhìn đó - cũng như cái nhìn con trẻ - xoáy vào lòng tôi.

Hình như chàng muốn nói thêm gì đó, nhưng chàng chỉ im lặng chú mục vào một điểm ở rất xa, cũng có thể chàng không thấy gì.

Mấy ngày sau, khi đã vào Nam, tôi được tin nàng ngã dập đầu vào cọc mùng. Ai nấy đều ngỡ ngàng cứ như nghe một chuyện đùa kém cỏi và không tế nhị chút nào vậy.

Cơn nguy kịch đã qua; nàng vẫn tỉnh táo và mỉm cười khi thấy họ nơi ngưỡng cửa, có điều chẳng hiểu sao nàng không nói được nữa, dù các bác sĩ quả quyết nàng không bị tổn thương phần mềm nào có thễ dẫn đến điều đó. Nhưng điều đáng nói hơn là khi các bạn chuẩn bị ra về, nàng giữ riệt tay họ ; và chỉ khi đó như thể lần đầu tiên họ thấy nàng khóc. Nước mắt chẳng mấy chốc ướt đầm cả khăn trải giường; cả đời họ chưa thấy ai khóc nhiều đến như vậy. Mặc dù con gái hầu như không rời nàng nửa bước, chu đáo, ý tứ và dịu dàng như người lớn, nàng có vẻ căng thẳng, thẫn thờ là lạ khi giáp mặt con, nghiêm trang và đằm thắm một cách hơi khác thường mỗi khi cố nói điều gì với con. Ngược lại, Hiền đối với mẹ cũng gần như người chị ân hận đã đánh em mình quá đau, hay người vợ trìu mến với gã chồng vũ phu luôn đánh đập nàng nhưng lúc này sắp sửa lâm chung. Họ quyết định thay phiên nhau túc trực bên nàng, và chỉ khi nàng đã thiếp đi yên lành dưới tay quạt của họ, Hiền mới nhỏ nhẻ kể rằng đêm trước khi xảy ra tai nạn, không hiểu sao nàng gần như lên cơn động kinh. Sợ nàng thức giấc, và hiểu rằng đây không phải câu chuyện có thể nghe hay nói trong vòng mười lăm phút, họ để một người ở lại rồi dẫn em vào căn tin bệnh viện. Gặng hỏi lần hồi họ mới biết đó không phải lần đầu tiên; không chỉ một lần Hiền bắt gặp trong giường mẹ những chiếc áo gối ướt đầm, nhàu nhĩ như ruột lợn và đầy những dấu răng. Lại có một hôm Hiền đi học về sớm, bỗng dưng em lại đi ngả sau và nghe tiếng mẹ khóc trong buồng tắm lẫn trong tiếng nước rào rào tràn ra khỏi hồ. Nhưng mấy hôm sau buổi sinh nhật đáng nhớ đó nàng mới thật sự khác lạ; đêm nào nàng cũng hầu thức trắng nhưng lại như người mộng du; khiến Hiền cũng hầu như không ngủ, vừa chợp mắt đã lập tức giật mình tỉnh như sáo dù chỉ nghe tiếng mẹ thở dài ngoài cửa sổ chẳng khác gì ngay đầu giường em. Có một đêm như thế, hồi lâu không nghe thấy gì nữa, em cứ tưởng mẹ đã rời chỗ đó, nhưng rồi chợt nghe mẹ khe khẽ hát. Em chỉ nghe trọn câu đầu Một em nhớ đôi bạn chung tình, sau đó thì ngắc ngứ, tiếng được tiếng mất trong những làn gió chớm thu lùa qua hàng hiên. Em chưa hề nghe mẹ hát bài quan họ ấy, nhưng em luôn có cảm giác mẹ sinh ra để hát chính những bài hát ấy. Từng chữ một, bài hát tan tác trong gió như những cánh hoa khô nhưng thấm sâu vào lòng em như những giọt nước mắt chính em cố nuốt ngược vào trong không chỉ đêm này hoặc đêm hôm qua.

Mọi người hiểu đúng ra họ không bao giờ được biết những chuyện ấy, nhưng có lẽ điều đó cũng tốt, bởi bây giờ họ có thể ôm chặt em vào lòng mà an ủi rằng em có thể và cần phải tự hào về bố mẹ em, khuyên nhủ em rằng hơn lúc nào hết mẹ cần tình yêu và sự cảm thông của em và tất cả mọi người, rằng những người thân yêu không bao giờ bỏ mặc mẹ con em trong những ngày này, và em cần độ lượng hơn với mẹ, cần dũng cảm hơn, cần dũng cảm như mẹ.

Ba tháng sau nàng dần dần hồi phục được tiếng nói; tôi thấy nàng một lần nơi hiên nhà, nàng ngồi khẽ đung đưa người trong ghế mây đọc một cuốn sách dày bìa da, hình như là Kinh Thi mà tôi đã thấy trên giá sách của nàng. Chưa bao giờ tôi thấy nàng đẹp một cách não nùng như vậy, mong manh như cô gái nhỏ trong bộ đồ mặc nhà bằng vải nhẹ với những bông hoa màu nõn chuối và da trời. Trời lúc ấy lặng gió, nhưng không hiểu sao bóng nàng in trên bức tường vàng ruộm nắng chiều dường như rung rinh; khi nàng khoan thai ngẩng lên như thể nghe tiếng ai gọi, tôi lật đật giấu mình sau cọc rào, mặc dù tôi hoàn toàn không muốn thế; sau một thoáng dường như phân vân không biết nên quay về hướng nào, nàng bỗng xếp sách đứng dậy, vẻ dáo dác như đang tìm ai - chẳng hiểu sao dáng điệu nàng rất giống một người mù, cũng có thể nàng bị quáng mắt vì ngược nắng. Bằng dáng điệu đó nàng ngập ngừng giây lát rồi bước thẳng về phía góc rào nơi tôi đứng; bỗng mặt nàng ngời lên một nỗi hân hoan dịu dàng và hết sức trẻ thơ, như thể vừa tìm thấy một cuộc sống mới; miệng nàng mấp máy như muốn gọi, thế là tôi vùng chạy mà mãi khi ra tới bến xe mới lờ mờ hiểu không phải nàng trông thấy hay cảm thấy tôi, mà nàng nghe thấy hương thơm vòng hoa cam trên tay tôi, mà tôi tin sẽ mang lại cho nàng niềm vui.

Chàng nín lặng rất lâu, rồi bỗng đứng dậy bước ra bao lơn nhìn về phía những mái ngói đổ dài xuống bến sông vốn đã đỏ lại càng đỏ như đồng dưới ánh tà dương. Sống mũi, gờ trán, gò má chàng đỏ rực như lửa trong ánh nắng cuối cùng ấy, nhưng mắt chàng ướt đẫm. Trong gió vẳng lại mùi khét nhà ai đốt lá trong vườn. Tôi nhè nhẹ đến gần, quỳ xuống, ấp bàn tay buông thõng của chàng vào trán tôi. Tôi sẽ khuyên chàng trở lại với Thanh Tâm, để nói những gì chàng còn thấy cần nói, làm những gì chàng nên làm như một con người. Nhưng trước tiên, tôi phải làm gì đó để giúp chàng qua nỗi đau này và bắt đầu một cuộc sống mới.

Trần Tiễn Cao Đăng