Thứ Ba, 4 tháng 7, 2017

Vài lời về tôi (2)

Về thực chất, tôi là người đa cảm. Tôi có thể chảy nước mắt khi nghe một bản nhạc, xem một bộ phim, cho một nỗi đau nào đó, hoặc cho bản thân - như một đứa trẻ.

Đọc kỹ “Life Navigator 25: Người tình của cả thế gian”, người ta có thể nhận ra điều này, ít nhất là qua một số phần của nó.

Tuy nhiên, tôi đồng thời là người có lý trí mạnh. Tôi có thể gạt qua bên những cảm xúc mạnh nhất để làm việc mà lý trí tôi biết là đúng. Trong văn chương, điều này thể hiện qua việc tôi   không có hứng thú với thể loại fantasy, trong khi thực sự say mê science fiction, và văn của tôi, bởi vậy, mang hơi hướng science fiction một cách hoàn toàn tự nhiên: là người có thiên hướng lý trí, tôi luôn có xu hướng muốn rằng những tưởng tượng của mình, dù có vẻ bất kham đến đâu, đều phải dựa trên một căn bản logic nào đó, một logic có thể hiểu được đối với đầu óc con người. Ngoại lệ duy nhất là những tưởng tượng của tôi trong giấc mơ của các nhân vật - mà người ta có thể đọc thấy trong “Life Navigator...” và nhiều truyện khác -, nơi mà logic chủ đạo là logic của mơ, vốn chẳng giống mấy với logic của thực tại.


Con người đa cảm trong tôi tin điều kỳ diệu là có thật. Con người lý trí của tôi biết điều kỳ diệu là có thật, vấn đề là xác suất của nó. Con người tổng thể của tôi thì hiểu rằng điều kỳ diệu sinh ra từ ta; bản thân ta dự phần quyết định xác suất ấy.

Trước những gì loài người đã, đang và sẽ làm, tôi có một tình cảm vừa yêu vửa ghét con người. Điều đó, hiển nhiên, là một trong những nét xuyên suốt các tác phẩm tôi viết.

-----------

Ảnh: Essaouira (hay Mogador), Maroc. Một trong những nơi tôi muốn đến và sẽ đến.

Thứ Tư, 28 tháng 6, 2017

Nghĩ về nghề

Khởi đầu một dự đồ nghệ thuật mới cũng giống như khởi đầu một tình yêu mới: để nó tựu thành, cần năng lượng, cần sự tươi mới, cần sự rộng mở, cần chất men, cần lửa, cần trí tưởng tượng, cần sự tự tri, cần sự đam mê.


Tôi ngưỡng mộ những nhà văn vừa viết khỏe vừa cho ra lần lượt hết kiệt tác này đến kiệt tác nọ là vì vậy: bước vào cuộc phiêu lưu mới luôn luôn vừa như một người trưởng thành đầy kinh nghiệm vừa như một thanh niên mới lớn vừa như một đứa trẻ.

--------
tranh của Serge Marshennikov.

Thứ Ba, 27 tháng 6, 2017

Nhạc phim và tôi.

Vẻ đẹp khôn cưỡng, đầy ám ảnh của những bộ phim như “Tâm trạng khi yêu” (Vương Gia Vệ), “2046” (Vương Gia Vệ), “Chuyến tàu của Châu Ngư” (Tôn Châu), “Mê cung của thần Pan” (“Pan’s Labyrinth”, Guillermo del Toro), “Trinh nữ và quái vật” (“Panna a netvor”, Juraj Herz), “Nostalghia” (Andrey Tarkovski), “Cuộc đời kép của Veronique” (“La double vie de Veronique”, Krzysztof Kieslowski), “Công chúa Mononoke” (Hayao Miyazaki)… một phần quan trọng là nhờ âm nhạc của chúng.

Những nghệ sĩ kỳ tuyệt như Shigeru Umebayashi, Zbigniew Preisner, Toru Takemitsu, Petr Hapka… có thứ năng lực đáng mơ ước để có thể, bằng âm nhạc của mình, góp phần vào những tác phẩm điện ảnh toàn bích.


Ao ước của tôi là, trong khi viết, luôn luôn cảm thấy đồng hành với dòng ngôn từ của mình là một nền nhạc giống như nhạc của các phim ấy. Sao cho, nếu truyện tôi viết ra có cơ hội hóa thân thành bộ phim, thì âm nhạc của nó là một thứ âm nhạc đẹp khôn cưỡng, đầy ám ảnh giống như thế.

-------------

Cảnh trong phim “Nostalghia”.

Thứ Ba, 20 tháng 6, 2017

Nghĩ về nghề (1)

Bạn có thành thật nghĩ rằng bạn phải đọc toàn bộ trước tác của Hegel, Schopenhauer, Montaigne, Heidegger... và/hoặc có vốn kiến văn tương tự - và chỉ vậy thôi - thì mới có thể viết văn hay và/hoặc thẩm văn tốt? Nếu bạn nghĩ vậy, bạn chẳng hiểu về văn chương, và nghệ thuật nói chung. Văn chương/nghệ thuật không chỉ là chốn của những triết gia, nhà tư tưởng và học giả đầy ắp lý trí: Nó còn là - nó phải còn là - chốn của những sức mạnh bản năng, quỷ dị, gần với ma thuật. Nếu bản thân anh không có cái đó, anh làm sao bước vào những thế giới tạo thành chủ yếu bởi những sức mạnh đó được.

 --------------



Nhà văn đích thực thì không nghển cổ hóng vài lời của nhà phê bình "chuyên nghiệp". Bởi, nhà phê bình chuyên nghiệp, do đặc thù của mình, đôi khi có thể là người đọc tốt nhất (đúng như họ nghĩ và muốn mọi người phải đồng ý) tuy nhiên trong nhiều trường hợp là người đọc tồi nhất. Nhất là đối với những nhà văn cùng thời.

Người đọc tốt nhất của nhà văn là người đọc hãy còn chưa hiện hữu. Người đó sẽ hiện hữu khi một người đọc "bình thường" bước vào cuốn sách với một con đường đúng và với một tâm trí rỗng. Người đọc mà anh không ngờ tới nhất, và/hoặc người đọc sau anh nhiều nhiều năm. 

---------------

 Tranh của Laurent Parcelier.