(trích tiểu thuyết đang hoàn thành “Cospolist Nổi Loạn”)
Lần đầu tiên Huệ và tôi nói chuyện
về các thế giới tưởng tượng hay hư cấu của tôi là vào một tối đầu đông ở Hà
Nội.
Tôi đang đánh răng, chuẩn bị đi ngủ
thì cô gọi điện. Đi bar với em, cô nói. Tôi nhìn đồng hồ. Đã gần 11 giờ đêm,
tuy nhiên sau một thời gian quen biết tôi đã bắt đầu quen với tính cô. Mỗi lần ta
cố cưỡng lại cô là một lần ta bớt hiểu cô hơn một chút. OK, tôi nói, thầm vui
vì đã kìm được thôi thúc muốn từ
chối. Chúng tôi hẹn nhau ở quán bar Agorapolis, một nơi đã trở nên quen thuộc
với tôi. Dĩ nhiên nếu không kể đến chuyện tôi chưa bao giờ quen được với khoảnh khắc thấy cô bước vào
qua khung cửa chìm trong ánh sán màu tím nhạt ấy, cái khoảnh khắc đánh dấu bước
chuyển của tôi sang một thế giới khác mà ở đó chuyện trụ vững được là khó khăn hơn nhiều.
Có lẽ tôi sẽ khó nhớ được lúc đó cuộc chuyện trò giữa chúng
tôi đã bắt đầu như thế nào. Tôi chỉ có thể hồi tưởng rằng đến một lúc nào đó,
hẳn là từ quãng một phần ba câu chuyện trở đi, Huệ đang nói về việc cha mẹ cô
sợ nhất là sợ mình khác người.
Họ là tiêu bản điển hình cho cái mà người
ta hay mô tả là một phẩm tính đặc trưng của người Việt. Sợ sự khác biệt.
Tuy nhiên đó không phải là một
trong các chủ đề thu hút sự quan tâm đặc biệt của chúng tôi. Thực tế là, sau
một chốc cả hai chúng tôi đã lại bị cuốn vào một trong vài chủ đề quen thuộc
giữa chúng tôi: những giấc mơ và
ảo giác hay linh thị của cô. Phải, bây giờ thì tôi có thể nói mình đã nhớ lại
thực sự rõ. Chủ đề đầu tiên thực sự buộc hai chúng tôi phải đắm mình vào, dù
chẳng phải vì nó thú vị hay gì, là chủ đề cha mẹ tôi và quan hệ hiện thời giữa
tôi với mẹ tôi. Chúng tôi nói về cha tôi, người
đã thất lạc/mất tích từ nhiều năm trước ở một vùng hoang mạc khó gọi tên gần
biên giới Trung Quốc-Mông Cổ. Tôi nói về mẹ tôi và cái nhà hàng Việt Nam toàn
món Huế ở thành phố Reykjavik xa xôi của bà, cái thành phố tôi luôn nghĩ mình
sẽ tới nhưng trong thâm tâm biết mình sẽ không bao giờ tới, bởi cái khối thân
xác to cao lừng lững của một lão già Thụy Điển dường như sẽ chắn giữa con đường
từ tôi đến mẹ tôi cho đến muôn kiếp. Tôi nhớ Huệ đã tỏ ra chân thành quan tâm
và cảm thông với nỗi cô đơn mà cô cho rằng chắc hẳn tôi phải kéo lê trong lòng
một khi tôi là con của một người
cha như thế và một người mẹ như
thế. Tôi nhớ tôi đã phủ nhận sự tồn tại của một nỗi cô đơn như thế, nói rằng
tôi không cô đơn, ít nhất là không cô đơn theo cách cô nghĩ. Đúng hơn, tôi đã
học được cách rút dưỡng chất
nuôi sự tồn tại của mình từ chính sự cô đơn đó, tình trạng không buộc ràng,
không cội rễ đó, mặc dù điều này nói ra nghe có vẻ giả tạo và lên gân đến
đâu.
Về phần mình, đến một lúc Huệ lại
bắt đầu nói về những giấc mơ của
cô. Tôi không còn nhớ đích xác mối liên tưởng hay sự chuyển mạch nào đã làm
cuộc trò chuyện của chúng tôi đi từ sự cô đơn - hoặc không cô đơn - của tôi
sang những giấc mơ ấy, những giấc mơ mà ngay từ lần gặp thứ hai
giữa chúng tôi cô đã bắt đầu hé lộ cho tôi, một cách hoàn toàn giản dị và tự
nhiên, như thể cô đã sớm biết tôi vốn dĩ có dự phần trong đó. Cứ mỗi lần mơ như
vậy rồi giật mình thức dậy, em lại cảm thấy như toàn bộ sức lực đã bị tháo sạch
ra khỏi người mình qua một cái
lỗ vô hình ở nửa thân dưới mình, Huệ nói. Và trong khi cô nói, tay trái cô vung
lên phác một cử chỉ duyên dáng và mơ hồ, không dứt khoát, về phía chỗ nào đó
quãng giữa rốn và chỗ kín của cô.
Lạ lắm anh à, Huệ nói. Cảm giác cứ
như là sức sống của em, hay đúng hơn là sự sống của em, gần như toàn bộ sự sống
của em đã ở lại với giấc mơ, làm
như chính giấc mơ mới đúng là
thực tại, còn cái thực tại nơi em vừa thức dậy này chẳng qua là một trạng thái
không thật… ở đó em chẳng là gì hơn một cái vỏ rỗng, chỉ là một chuỗi đường
viền ngoài không có bề dày, không trọng lượng, không thực chất… Thành thử theo
nghĩa nào đó chắc là không thể nói rằng những giấc mơ ấy rút mất sức sống hay sự sống của em, mà đúng hơn là
các giấc mơ ấy nhắc em rằng sự
sống của em thật ra còn nằm ở những nơi khác, hoặc sự sống của em vừa ở nơi này
vừa ở nơi kia, ranh giới giữa các giấc
mơ đó với thực tại của em (cái nơi mà em nghĩ là thực tại của em) chẳng
khác gì mấy so với ranh giới giữa nơi sương mù loãng hơn với nơi sương mù dày
hơn, em cảm thấy thế, nói lại bằng lời thật là khó, em chỉ mong rằng những gì
em vừa nói đủ giúp anh hình dung được
phần nào đó những gì em cảm thấy.
Khi đó chúng tôi đã rời quán, quyết
định tản bộ một hồi loanh quanh các phố trước khi vào lại một quán khác nếu
thích. Chúng tôi lên ngay chiếc xe buýt đầu tiên ngẫu nhiên dừng lại chỗ chúng
tôi đang đi tới, đó là một chiếc thuộc tuyến chạy về phía đông thành phố. Xe
khá đông nên chúng tôi phải đứng. Tôi cố kìm nỗi thôi thúc trong vô thức muốn
dịch chân mình ra một chút để không tiếp tục cọ vào lớp vải chiếc quần cô mặc
thấm đẫm hơi ấm và sự mềm mại của da thịt cô.
Có lần em thấy em đi trên xe buýt
như thế này, cô chợt nói, gió lùa qua cửa kính xe mở hé làm cho một món tóc cô
lay động, hết che khuất gần trọn một bên má thì lại để lộ nó ra như để lộ một
vầng sáng lạ. Tôi chú ý rằng cô không dùng chữ “nằm mơ”. Em đang đứng ở một chỗ
gần như thế này, hoặc cũng có thể… (cô tỏ vẻ hơi do dự) cách đây hai ba dãy
ghế, đằng kia… Em đang nhìn về phía cuối xe, chắc là ngẫu nhiên thôi, không
nghĩ gì cả, thì bỗng nhiên thấy một khuôn mặt mà em nhận ra là mẹ em. Tuy rằng
ngay lúc đó em đã tự nhủ đây không thực sự là khuôn mặt mẹ em, không phải là mẹ
em trong thực tế, nhưng đồng thời em lại cảm thấy không thể nghi ngờ gì nữa, đó
là mẹ em.
Lúc đó xe buýt đang đi trên một con
đường khá rộng men theo bờ biển, chỉ cách mép nước chừng mươi mười lăm mét.
Thoạt tiên em lấy làm lạ rằng Hà Nội làm gì có đoạn đường cao tốc chạy dọc bờ
biển, nhưng rồi em quên ngay điều đó mà nhìn kỹ hơn quang cảnh biển đang mở ra
trước mắt em. Phần lớn biển hoàn toàn tối thẫm, hình như lúc ấy đang đêm không
trăng, cũng không có nhiều mây và sao trên trời, tuy nhiên, từng quãng, trong
khi xe tiếp tục chạy, em thấy dường như khoảng biển ngay trước cửa sổ chỗ em
ngồi sáng lóa lên một cách kỳ lạ… Kỳ dị.
Huệ đổi tay cầm dây đai, hồ như
việc chuyển tay và chuyển trọng tâm cơ thể giúp cô có cảm giác bám chắc được hơn vào điều cô đang nói. Ánh
sáng từ các tòa nhà và những ngọn đèn đường dọc theo vỉa hè tuôn vào qua cửa
kính xe liên tục làm cho màu sắc và những mảng sáng tối trên mặt cô biến đổi;
khuôn mặt cô, như ai đó có thể viết, “là/trở thành sân chơi cho một tấn tuồng
ảo hóa vi diệu và khôn lường giữa ẩn và hiện, có và không”. Huệ đưa bàn tay
đang rảnh lên vuốt món tóc đổ xuống hơi che khuất một bên mắt, trong khi bàn
tay nắm dây đai có phần bất giác thả lỏng ra.
Ngay khi đó em không nghĩ ra được, không thể hình dung ánh sáng đó
giống cái gì. Chỉ khi thức dậy được
một hồi, khi đã trở về thực tại được
đủ lâu để cảm thấy cái mình vừa trải qua thực sự là giấc mơ, em mới chợt liên tưởng tới những ngọn lửa bom napan mà
có lần em thấy trên ti vi - chỉ có một chút lửa vàng rực, còn thì toàn khói
trắng ngùn ngụt cuộn lên, không ra hình cái nấm và trông như tán một loài cây
kỳ dị, loài cây ấy nó không có lá mà toàn bộ là bằng một thứ gì giống như cháo
đặc. Em cũng không thật chắc bom napan cháy thực ra có giống thế không, chỉ là
cái gì đó tỏa sáng từ trong lòng biển khiến trong đầu em hiện ra hình ảnh… mối
liên tưởng như vậy.
Rồi sao nữa? tôi hỏi.
Nếu chỉ nghe kể như vừa rồi thì anh
có thể có cảm giác như em rất chú ý đến cái ánh sáng lạ đó ở trong nước biển,
Huệ tiếp, khẽ đưa mắt sang phía tôi. Nhưng thật ra suốt cả thời gian đó em vẫn
quan tâm nhiều hơn đến người đàn bà mà em nhận ra là mẹ em, à, nhân thể, em
quên chưa nói với anh, ấy là mẹ em lúc bà còn trẻ, chắc hẳn là chưa lấy chồng
và chắc chắn chưa sinh ra em. Trông bà không quá hai mươi hai mốt tuổi, trẻ hơn
cả em bây giờ.
Một ông béo ngồi cạnh Huệ lắng nghe
chúng tôi - chủ yếu là Huệ - một cách lộ liễu, mặc dù rõ là ông ta không hiểu
lắm những gì Huệ nói, không nắm bắt được cái mạch vô hình chạy bên dưới các lời
lẽ, tình tiết, hình ảnh. Song hiển nhiên cái cuốn hút ông ta mạnh hơn hết mà
không cần sự rõ ràng nào là bản thân Huệ.
Như em vừa nói, em chú ý chủ yếu là
tới bà đó, nhất là từ lúc bỗng nhiên em nhận ra bà ấy dường như đang cười với
em, không, bà ấy cười với em bằng ánh mắt, bằng cái gì đó tỏa ra từ bên trong
bà thì đúng hơn, bởi vì đường nét miệng bà thì không thay đổi, không một cơ nào
trên mặt bà cử động một cách rõ rệt cả.
Huệ lại đổi tay nắm dây đai. Mắt cô
chớp chớp, đoạn cô khẽ nhíu mày, môi tự dưng dẩu ra. Tôi thích những lúc gương
mặt cô có những biến đổi như vậy.
Thế rồi đúng vào thời điểm em cảm
thấy mình nhận thức được nụ cười của bà ấy một cách rõ rệt hơn hết, rõ đến
không thể nhầm được thì xe chạy qua một chặng khác ở đó biển đột ngột sáng lòa
lên một cách khác hẳn trước đó, rực cả trời đất giống như là ánh chớp vậy. Như
kiểu một ánh chớp không phải từ trên trời xuống mà từ dưới biển lên. Ánh chớp
lóe lên trong nháy mắt thôi, nhưng sao nó lại gây ra nhiều thay đổi đến thế cơ
chứ…
Huệ ngừng nói, nhìn đăm đăm vào một
điểm khó xác định ngoài cửa sổ xe. Chúng tôi đang chui qua dưới cầu vượt chỗ
giao nhau dẫn tới đường cao tốc đi Nội Bài, những dãy đèn đường cùng đèn pha
các dòng xe sáng rực và uốn lượn như rắn. Tôi căng óc cố hình dung phần nào sự
khác biệt giữa những ánh sáng đó với cái ánh sáng Huệ đang nhìn thấy.
Ánh sáng đó, nó… nói sao nhỉ, nó
dường như nuốt chửng hết thảy sự vật, làm mọi thứ biến mất, tan hòa vào nó,
chắc thế. Có thể đấy chỉ là ảo giác của em thôi, bởi sau khi nó tắt đi, mặc dù
em vẫn còn như bị lóa mắt mất một lúc, song dần dần mọi vật quanh em lại hiện
ra, giống như cũ, cái nào ở đâu thì ở đấy, những hàng lưng ghế, những cây cột,
những khung cửa sổ, rồi thì những con người… khuôn mặt họ, gò má họ, vùng gáy
họ, cánh tay họ, bả vai, lưng… Dường như không có gì thay đổi. Duy chỉ có…
Mẹ em, tôi nhẹ nhàng nói.
Bà không còn đó nữa, Huệ nói sau
khi khẽ nuốt nước bọt, điều tôi cảm thấy hơn là nhìn thấy. Cô ngừng một chút,
như băn khoăn không biết liệu mình có đủ sức nói ra được điều muốn nói không. Nhưng có lẽ đúng hơn phải nói là chỉ
có mắt em mới không còn nhìn thấy bà… những đường nét, hình khối, màu sắc,
những mảng sáng tối của thân thể hay là khuôn mặt bà thì không… Còn thì bằng
cách nào đó em vẫn tiếp tục cảm thấy khá rõ sự hiện diện của bà ở ngay chỗ bà
vừa biến mất, anh hiểu không? Cứ như thể đúng là bà đã biến thành không khí, nhưng
là một thứ không khí hơi khác với không khí thường xung quanh, nó trong hơn,
sáng hơn… có ý thức hơn, có lẽ là thế.
Người Anh có cách nói rằng một cái
gì đó không sinh ra “từ không khí loãng” (from thin air), ý nói không phải tự dưng
từ chỗ không thành có, tôi nói. Tuy nhiên vấn đề có lẽ không phải ở chỗ cái gì
đó có thể hay không thể sinh ra, mà ở cách hiểu của chúng ta về cái gọi là
không khí loãng ấy.
Nói đoạn, tôi vô tình chuyển cái
nhìn sang ông béo và nhận thấy ông ta đang nhìn chòng chọc vào tôi bằng ánh mắt
khó tả, như thể ông ta vừa muốn ngăn tôi làm gì đó vừa chờ đợi tôi làm gì đó.
Với một ả đàn bà như thế này mà chú em cứ lảm nhảm những chuyện mông lung xa
vời thế kia thì thật là…, tôi có thể diễn dịch nét mặt và cái nhìn của ông ta
theo cách như vậy, dĩ nhiên là nếu như tôi muốn.
Chính tại khoảnh khắc đó, trong bầu
khí quyển của những gì Huệ vừa nói tới hoặc đang hoài công gợi tới, và dưới cái
nhìn của người đàn ông kia, sự xa lạ và không khoan nhượng sừng sững, có thật của nó,
tôi đã bật ra với Huệ những lời đầu tiên về giấc mơ của tôi, những kẽ nứt và khe hở đầu tiên qua đó Huệ có
thể bắt đầu thoáng thấy cái thế giới ẩn kín đằng sau lớp vỏ hay bức tường vốn
là bề ngoài của tôi.
Trong cái ánh sáng không thể nhìn
thấy đó của thứ mà hai chúng tôi chỉ có thể nhìn thấy trong tâm tưởng, tôi cố
vẽ ra cho Huệ thấy những đường nét đầu tiên - ban đầu hãy còn gần như vô hình -
của cái thế giới mà tôi vừa quyết định rằng mình nên và cần chia sẻ với cô. Tôi
nói về cái thế giới mà những gì đầu tiên tôi nghe được, biết được
là những ngôn ngữ người ta dùng để gọi
tên nó và nói về nó. Xe đang tiếp tục bon tới những trạm dừng cuối, càng lúc
càng nhanh bởi càng lúc dòng xe càng bớt dày đặc. Trên nền cái cảm giác chuyển
động trong không gian này, sự chuyển động càng lúc càng dễ dàng và càng lúc
càng tích tụ hủy diệt cũng như tự hủy diệt này, tôi nói với Huệ về việc tôi
không bao giờ thực sự có cảm giác chính mình đã nghĩ ra - tạo ra - cái thế giới
ấy. Đúng hơn là tự nó, theo một ý đồ tinh vi có sẵn từ trước mà cũng có thể
hoàn toàn ngẫu hứng bốc đồng, nó đã tự hé lộ dần dần từng chút một cho tôi, và
việc của tôi là nhận ra, nhớ ra nó.
Bàn tay tôi nắm dây đai nãy giờ đã
bắt đầu mỏi, tôi đổi sang tay kia, tay trái. Tôi nhận thấy rằng trong thâm tâm
tôi đang tự hỏi những gì mình vừa nói có hoàn toàn đúng như điều tôi thực sự
cảm thấy không, hay liệu, bằng ngôn từ, tôi vừa mới sáng tạo ra một dị bản mới
vừa giống lại vừa khác nó. Tôi đã không nói với Huệ rằng, trên thực tế, tôi
không chỉ ghi lại những gì tôi nhớ ra về cái thế giới đó, những gì nó hé lộ nay
một phần mai một mẩu cho tôi, mà đồng thời tôi cũng sửa đổi nó, bổ sung nó, tạo
ra những mảng hoàn toàn của chính tôi đặng thế vào chỗ những phần tôi không nhớ
ra, không nhìn ra được rõ ràng
hoặc biết ngay từ đầu rằng mình sẽ không bao giờ truy xuất lại được. Trong khi tôi đắm mình trong suy
nghĩ này, về sự bất lực của ngôn ngữ trong việc làm trung gian giữa cái ở trong
tôi với cái ở ngoài tôi, Huệ đăm đăm nhìn tôi trong khi ông béo bắt đầu ngó
chệch sang hướng khác, vẻ vừa lơ đãng vừa sốt ruột. Cuối cùng, không rõ có phải
là một cách vô thức hay không, Huệ hơi nhích lại gần tôi, vừa đủ để bàn tay
không nắm dây đai của cô chạm khẽ vào vai tôi.
Nếu anh từng làm mẹ, hoặc nếu anh
có tình yêu thương sâu nặng đối với mẹ anh, thì chắc anh sẽ làm chủ tốt hơn cái
trạng thái tâm thức ấy, cô nói.
Phải, lặng một thoáng tôi nói,
tránh nhìn mắt cô, một cách vô thức, chắc vậy, không chỉ mắt cô mà cả mắt của
ai đó, cái gì đó, tôi không thể nói được.
Nếu anh có thể cảm nhận được tâm trạng của một người mẹ có đứa con không bao giờ muốn
thấy mặt mẹ mình, cảm thấy như thể đó tâm trạng của chính anh, thì em nghĩ anh
sẽ thấy được gần hơn, rõ hơn cái
anh đang có ở trong anh, Huệ nói tiếp.
Bất chợt tôi cảm thấy như có giọt
nước lạnh giá vừa từ đâu đó lọt vào phần mỏng nhất bên trong tôi khiến chỗ đó
lập tức se lại, trong khi ánh mắt Huệ hướng vào tôi - trong khoảnh khắc tôi bất
giác nhìn lại cô - chừng như có chút thay đổi về sắc độ, tựa hồ trên đường đi
của nó bây giờ có một chút nước.
*
Xe vào đến bến cuối, hầu như chỉ
còn hai chúng tôi. Gã béo đã xuống từ một trạm trước, tôi biết rõ cái thời điểm
đó, bởi vì như thể sức ép từ phía một trong các thực tại mà tôi sống vừa tạm
thời thoái lui. Hai chúng tôi xuống xe, đứng lặng thinh đối diện trong chốc lát
với cái mênh mông hoang vắng của quảng trường trước mặt Sân Vận động Quốc gia.
Sự nguy hiểm khét tiếng ở khu vực này của thành phố khiến cho sự hoang vắng và
trống lộng này nhuốm một sự khác biệt, có lẽ gần như một phần trăm giây cuối
cùng được hãm chậm lại, kéo giãn
ra thành vài phút cuối cùng trước khi một viên đạn từ nòng súng nào đó gặp phải
trán ta và xuyên vào não ta, vài phút vô tận khi ta ngắm viên đạn nhích dần
từng nanômét lại gần ta mà ta tuyệt không cưỡng lại được. Trong một thoáng tôi hối tiếc cái quyết định chọn chính
tuyến xe này mà lên cùng Huệ, và như vậy tôi đứng đó, mười lăm hai mươi giây,
nửa phút, một phút hoặc lâu hơn nhiều đối với tôi, trong khi tim tôi chuyển
sang một nhịp khác hẳn, chậm hơn nhiều, có những thời điểm chậm đến mức tưởng
như tim đã ngừng đập, trước và trong sự hoang vắng lừa mị và hung hiểm này, bên
cạnh một trong những cô gái đáng cho anh sống nhất và đáng cho anh chết nhất,
với một thực thể đang lớn lên không ngừng bên trong tôi, tạm thời hãy còn sơ
khai và chưa thật rõ hình hài song càng lúc càng chắc chắn là lúc nào đó không
xa sẽ làm nứt căng tôi, vỡ toác tôi ra nếu tôi không làm ngay một cái gì đó.
Chẳng cần phải nói về những bất
trắc, hiểm họa, tai ương vân vân có thể xảy ra với tôi và Huệ, trước hết và chủ
yếu là Huệ, tại nơi đó vào giờ phút ấy. Tôi cũng sẽ không nói nhiều về vết rách
của tôi, vết rách giữa cái ở ngoài tôi mà tôi muốn ôm trọn, gồm thâu vào trong mình, và cái ở trong tôi mà tôi
muốn mở ra, muốn giải phóng ra. Cho đến bây giờ, nhớ lại đêm đó, tôi vẫn tiếp
tục cảm thấy nó không có thật. Nhưng có lẽ điều đó cũng là thích đáng, sao cho
sức nặng của nó bên trong tôi vừa đủ để tôi có thể chịu được. Tôi đã định còn quanh co nữa trước khi cảm thấy mình có
thể nói ra điều mà trước sau gì tôi cũng phải nói, cho dẫu đó là điều không thể
nói, cho dẫu nó thực sự là thế, cho dẫu nói xong thì tôi cũng không còn sức để
tiếp tục thở trên đời này. Tuy nhiên tôi biết câu tôi vừa nói xong là dối trá,
một cách vô ích và vô lối, bởi không ai khác biết rõ hơn tôi rằng dẫu nói đi
nói lại chuyện này đến trăm lần ngàn lần - nếu nhất thiết phải thế - thì tôi
cũng chẳng chết được: tôi sẽ
sống, bởi chỉ những gì tôi sẽ làm, những gì sẽ diễn ra sau khi tôi nói ra
chuyện đó mới thực sự đáng kể.
Tôi không nói với Huệ điều tôi đang
nhìn thấy hay cảm nhận trước, điều mà tôi hiểu Huệ cũng đang thấy hay cảm nhận,
hiểu qua ánh mắt cô, qua vẻ bình thản không thể lay chuyển của cô, qua mái tóc
dày phủ kín lưng cô ánh lên một ánh sáng đen ngời rạng trong bóng tối. Tôi đề
nghị với cô bằng giọng giản dị, điềm tĩnh, dứt khoát, giọng tốt nhất tôi có thể
có lúc đó: Mình đi khỏi đây thôi, Huệ.
Trong khi nói thế, tôi nhìn vào mắt
Huệ mà hiểu rằng chúng tôi sẽ chẳng đi đâu hết. Trong ánh nhìn của cô có cái gì
đó, mạnh như hai cánh tay đàn ông rắn chắc nhất, giữ tôi lại. Sự quyết liệt,
hòa lẫn với một nỗi mệt mỏi sâu xa mà hẳn cô không giấu nổi dù muốn giấu, khiến
cho mắt cô giống như mắt một người đàn bà chấp nhận chết vì việc mình sẽ làm.
Nhưng khi cô nói, giọng cô khẽ và điềm nhiên, như khi chúng tôi ngồi trong thư
viện trường cô giữa bốn bề toàn sách, ánh sáng dịu mắt và sự yên tĩnh.
Thư thả nào. Anh đã bao giờ đứng
nơi đây, vào giờ này, trước cảnh vắng ngắt không một bóng người như thế này
chưa? Đúng ở mấy từ “như thế này chưa” giọng cô bắt đầu nhuốm một âm sắc sinh
động, phấn khích, giống như đứa trẻ bắt đầu thực sự tiết lộ về một cuộc phiêu
lưu bí mật của mình.
Và cô càng nói, một nụ cười càng
bắt đầu nở ra, lộ rõ trên môi cô, giống như cái nháy mắt và bàn tay khẽ vẫy đầy
vẻ đồng lõa với ai đó hoặc gì đó vô hình trong không khí, tuy có chút ưu tư,
như thể mãi đến giờ cô mới nhớ ra sự hiện hữu của người hoặc vật này. Trong nháy mắt tôi lại có cái cảm giác quen
thuộc là mới nhìn thấy cô lần đầu tiên, một con người tôi chưa từng thấy ở cô, nhưng ngay sau đó trong tâm trí
tôi trở lại hình ảnh Huệ tự rứt tung mấy cúc áo mình trên sàn nhảy Nihil
Grande, với khuôn mặt vừa biểu cảm một cách khó tả thành lời vừa bất động đến
ghê người như một cái mặt nạ
kịch Noh, và tôi hiểu rằng con người
này, giống như bản thân thế giới, bao hàm nhiều tầng thực tại không ngừng vượt
ra khỏi tầm thu nhận của tôi. Rồi thì một cái đau, không quá đột ngột nhưng
buốt nhói, bừng lên trong ngực tôi, nó liên quan tới một điều mà tôi biết mình
có thể hiểu được nếu muốn.
Anh chưa tận mắt thấy cảnh này bao
giờ phải không? cô nói, liếc sang tôi, rồi lập tức lại xoay cái nhìn ra phía
trước. Xem kìa, khẽ chớp mắt cô nói, như đứa trẻ vừa sợ vừa muốn đánh thức một
cái chưa biết song hoàn toàn có thể dự cảm được. Vắng thế này mới thực là vắng chứ! cô tiếp. Nghe cô nói
vậy, tự dưng tôi ngứa ngáy muốn nói gì đó, và chưa kịp nhận ra thì nó
đã bật khỏi miệng tôi, “Chắc đối với em thì nó không vắng thế đâu”. Đồng
thời tôi cảm thấy như có luồng gió lạnh quét qua người tôi, giữa khi trong đầu tôi lóe lên cái gì đó như dự cảm về
những gì chỉ mình Huệ thấy được
trong khoảng không này dù tối hay không tối.
Để chặn lại cái gì đó mà tôi không
ý thức được, tôi lập tức nói
tiếp,
Dù sao đi nữa theo anh mình nên đi
khỏi đây. Anh không sợ những gì anh không nhìn thấy, ít nhất là không sợ chừng
nào có em. Anh chỉ không muốn có bất trắc nào xảy ra với hai đứa mình, trước
hết là với em, từ những sinh vật bằng xương bằng thịt mà ta dễ dàng nhìn thấy. Cảnh
vắng vẻ này - tôi ngừng một thoáng, khoát tay một vòng ra trước mặt - thật bất
thường quá. Câu nói này rõ là để che giấu nỗi bứt rứt mà tôi đột ngột cảm thấy:
tôi biết mình vừa nói dối. Bóng tối rỗng không, khoảng không gian mà tôi không
chắc có phải là nơi sự sống và sau-sự-sống hòa lẫn vào nhau hay chăng, nếu có
thì như thế nào và ở mức độ nào, tôi không thể nói về nó một cách dễ dàng và ít
suy nghĩ như vậy.
Thế anh vẫn cho rằng em thì không
sợ những cái chỉ mình em thấy sao, Huệ nói. Nếu là một người khác thì câu đó hẳn đã được thốt ra bằng giọng gay gắt, hoặc đanh lạnh khô khan hoặc
tấm tức thế nào đó, nhưng với bản tính của mình Huệ nói ra một cách điềm tĩnh
và nhu mì. Trong đáy cặp mắt rất đen của cô, tôi nhìn thấy cái bóng tối mà tôi
chưa bao giờ cảm thấy mình đủ sức bước qua. Mép tôi bắt đầu khẽ giật. Tôi không
nghĩ đến việc kìm nó lại, trong khi tôi tiếp tục nhìn sâu vào mắt cô khoảng
hai, ba giây, cố chuyển thành lời những ý nghĩ đang xoay tít mù trong tâm trí
tôi. Nhưng tôi quyết định im lặng. Tôi hít một hơi dài, kìm giữ tâm trạng mình,
và nói giản dị, Sẽ không đáng sợ đến thế đâu, chúng ta có hai người.
Có những điều chúng ta không thể
làm gì để thay đổi cả dù chúng ta có bao nhiêu người đi chăng nữa, Huệ nói khẽ, thôi không nhìn tôi.
Em đang thấy gì? tôi hỏi, gần như
thì thầm. Và rồi, trong nháy mắt, một cái gì đó đanh rắn, tối tăm vụt hiện
ngang qua mặt cô, như có một cánh cửa chắn sáng vừa sập xuống giữa tôi với cô
rồi lập tức giật lên hoặc biến mất. Sao lúc nào anh cũng ở bên em vậy? Anh về
đi, cô nói, bằng giọng vừa phải song hơi gắt, một chút gay gắt mà tôi nghe thấy
lần đầu ở cô. Và ngay sau đó, như ngạc nhiên và bối rối về chính mình, cô chìa
tay trái, khẽ chạm mấy đầu ngón lên mu bàn tay tôi.
Không, anh cứ ở đây với em, cô nói,
và lúc đó tôi nhận thấy mắt cô, khác với trước đây vài mươi giây, bắt đầu rân rấn
ướt.
*
Không lời đáp nào theo sau câu hỏi
này của tôi. Huệ lại quay ra nhìn phía trước bằng cặp mắt rân rấn ướt ấy, dường
như không còn biết có tôi ở đó. Nhìn cô, một ý nghĩ bóp chặt tim tôi, rằng một
trong những việc tôi cần làm nhất trên cõi đời là làm sao cho những điều trông
thấy đừng khiến con người này quá đau đớn. Đồng thời, đâu đó sâu bên
trong tôi dậy lên cái gì đó như một nỗi xót xa dằng dặc, giống nỗi cồn cào khi
nhớ lại thân thể người yêu dấu
vừa mới khuất - chưa bao giờ tôi muốn ghì lấy người đứng trước mặt tôi đến như vậy, ghì cho đến từng lỗ chân
lông ở những nơi gần như chưa bao giờ lộ ra dưới ánh mặt trời của thân thể cô,
từng góc khuất và nếp gấp hay khúc cuộn khó dò của tâm trí cô.
Dù em thấy gì đi nữa thì cũng hãy
nhìn thấy anh, nhớ rằng có anh đây, tôi nói. Đồng thời, một cách tự nhiên, tôi
nắm lấy tay Huệ.
Bàn tay Huệ vừa ấm vừa lạnh, ẩm,
chắc và mềm, gần gụi và xa cách trong tay tôi. Cảm giác nắm bàn tay ấy trong
tâm trí tôi có lẽ cũng giống như cảm giác nắm tay một người thân đã mất từ lâu của mình trong thứ dịch vụ hiện thực ảo
nào đó mà một người bạn tôi từng
nếm qua và kể cho tôi. Con người
mà ta xiết bao yêu thương đang đứng trước mặt ta, bàn tay vật chất của họ ta
đang riết chặt trong năm đầu ngón tay vật chất của mình, mũi ta nghe thấy - như nghe thấy - mùi mồ hôi, mùi dầu gội,
mùi nước hoa, mùi tóc quen thuộc của người
ấy, không khí trên da ta thấm đượm hơi ấm của thân xác người ấy, tuy nhiên ở góc nào đó thuộc phần phía sau của tâm trí
ta vẫn thường trực cái điểm ý thức chói sáng, dai dẳng, không thể dập tắt, tỉnh
giác một cách vô lối, nhắc nhở ta không ngừng rằng cái giấc mơ ban ngày do con người
tạo dựng ra này, cái thực tại giả mà chúng ta đang khao khát gấp nhiều lần thực
tại “có thật” này, nó có thể biến mất trong nháy mắt ngay lúc này, tuyệt không
lưu vết, nếu có một người khác
muốn như thế, bằng một cử động nhỏ của ngón tay, hoặc bằng một câu khẽ với cái
hệ phần mềm đã được lập trình để
hiểu lập tức các lệnh bằng giọng nói con người.
Tôi siết mạnh hơn tay Huệ, đến nỗi
bình thường ra hẳn cô đã phải kêu lên vì đau. Nhưng cái cô đang nhìn mạnh hơn
tôi. Tôi nghe thấy tim cô như đang thắt lại thông qua bàn tay mà tôi đang siết
chặt. Và từ trong cô, một cái gì đó vô hình đang phóng chiếu ra sự hiện hữu của
nó, sự hiện hữu mà tôi sờ thấy được qua
xúc giác và cảm nhận được bằng chỗ nào đó ở phần sau cơ thể tôi.
Và như vậy, trong tâm thế đó, dưới thứ ánh sáng dữ dội ập xuống từ
những ngọn đèn cao áp treo cao đến phi lý và mạnh đến phi lý xung quanh Sân Vận
động Quốc gia, tôi nhìn thấy Huệ mà dần dần cảm thấy mình đang nhìn một người khác, một thực thể khác vừa hé lộ từ một vùng
của thực tại mà cho tới giờ vẫn ngoài phạm vi tiếp nhận của tôi. Những đường
cong cặp má bầu của cô chuyển thành cái gì đó sâu và lừa mị hơn nhiều so với nó
trước kia, và tôi nhận ra rằng nếu ngay bây giờ Huệ biến mất trước mắt tôi như
thể từ đầu đến giờ thật ra cô chỉ là một ảo ảnh, hoặc nếu cô đột ngột chuyển
hóa thành một hình dạng khác mà tôi không thể hình dung, tôi sẽ không ngạc
nhiên. Tôi quan sát cô một hồi, không nghĩ gì, không chờ đợi gì. Huệ không
chuyển hóa, không biến mất, chỉ có hai dòng nước mắt bắt đầu chảy xuống dọc hai
má cô.
(...)
