(Đã in trong "Baroque và ẩn hoa". Dành cho những ai chưa đọc.)
I
Người con gái ấy anh đã gặp ba lần; anh để
ý đến nàng và nàng để ý đến anh. Không thể nào không để ý đến nàng, vì với tấm
thân nhỏ nhắn, mong manh rất đỗi yêu kiều, bộ ngực thật căng hơi tương phản với
thân hình mảnh dẻ mong manh ấy, làn da trắng xanh mát rượi như hoa sen, dáng đi
tha thướt, lưng ong ẻo lả như dây bìm, dáng quay đầu mềm mại như thiên nga, một
khuôn mặt hoàn hảo, vầng trán cao trắng muốt, đôi mày bán nguyệt, má lúm đồng
tiền, cái miệng xinh với nụ cười chúm chím làm anh bồi hồi trong lòng, người
con gái ấy, chỉ gặp một lần, dù một thoáng cũng không thể nào quên - giữa đám
đông xám xịt của vỉa hè, nàng ngời sáng như trăng rằm Trung thu.
Nhà nàng nghèo, anh biết; bởi ba lần tình cờ
gặp anh đều thấy nàng mặc một chiếc áo độc nhất; áo vải sờn, thô, một mảnh vá
hình chữ nhật trên vai phải, có trời biết để lại cho nàng từ đời thuở nào, thế
nhưng vẫn cho người đời thấy rằng đấy là chiếc áo trắng, màu trắng thật sự, mặc
dù hơi ngả sắc vàng - làm sao khác được một khi thời gian in dấu lên nó nhiều
thế kia - nhưng sạch bong, tinh tươm, không một gợn nhăn, dường như không hạt bụi
nào có thể đậu lên đó. Chiếc áo bó chẽn làm lồ lộ đường nét bộ ngực tròn căng của
nàng.
Anh thấy nàng bước đi ngoài phố, lần nào
cũng mang xách nặng - nàng đi chợ về. Rất đỗi khiêm nhường, e lệ, nàng cúi đầu
cố không để người ta chú ý tới mình (nhưng hoài công: người ta dùng mắt để lột
trần nàng...). Thế nhưng thấy một chú mèo con sưởi nắng bên cột đèn đường, nàng
ngồi thụp xuống vuốt ve, một nụ cười trìu mến và sung sướng nở trên môi. Cũng nụ
cười ấy nàng đã trao anh ba lần, và mỗi lần như thế là một cơn mưa đầu mùa mát
rượi lòng anh...
Nàng đi ngoài phố, rồi rẽ vào một hẻm lớn,
từ hẻm lớn rẽ vào hẻm con, từ hẻm con lại vào hẻm con nữa, vào hẻm con nữa, cái
loại hẻm nhiều không sao kể xiết ở cái thành phố quái gở này - chỉ vừa một người
xoay tới xoay lui, không có mặt trời; đấy là hang giun đất. Từ phố vào con hẻm
lớn vầng trăng Trung thu đã mất một phần ánh sáng, lọt vào hẻm con thì vầng
trăng mất hút trong bóng tối của địa ngục. Cả ba lần anh đều theo nàng, và cả
ba lần đến nơi ấy anh lại dừng, e ngại... Giờ thì anh muốn đập đầu mình xuống đất
vì tội đã không theo nàng đến cùng, để nắm được nàng, để giữ được nàng, để bảo
vệ nàng...
Những người sống ngoài phố gần hẻm lớn xác
nhận rằng đêm hôm ấy, thứ bảy, mười lăm tháng ba, vào quãng 23 giờ rưỡi đến 24
giờ, hay muộn hơn, họ thấy nàng từ trong hẻm đi ra, ý chừng rất vội. Họ nhận ra
nàng ngay vì dáng người kiều diễm quen thuộc, vì chiếc áo trắng duy nhất nàng
có để mặc ra đường, họ biết nhà nàng - mãi sâu trong tận cùng cái mê cung vô số
con hẻm chằng chịt giấu biệt đằng sau vẻ ngoài nền nã của đường phố -; họ biết
gia đình nàng chỉ có ba người: nàng, cha nàng, người anh tật nguyền của nàng; họ
biết cha nàng là thợ giày, cha nàng bị đau tim nặng, họ biết ông thường lên cơn
bất thần nửa đêm về sáng, mỗi lần như vậy nàng lại tất tả đến nhà ông y sĩ
quen, mời ông thăm bệnh cho cha. Thế nên họ chẳng lấy làm lạ rằng nàng ra khỏi
nhà giữa đêm khuya như thế.
Nhà người y sĩ cách đó khoảng ba trăm mét,
nàng đi bộ, nàng không có xe. Có một quãng chừng hơn trăm mét nhà cửa thưa thớt
mà lại chỉ có một phía, bên kia đường là đồng trống, cỏ dại, lau lách mọc tràn,
không có đèn đường, hôm ấy lại hầu như không trăng, nhưng nàng không sợ; nàng
đi quen rồi.
Một người bán thuốc dạo ngồi không xa chỗ ấy
- nơi có ngọn đèn đầu tiên mà sau khi ra khỏi quãng tối lẽ ra nàng sẽ băng qua
- nhớ lại rằng đêm mười lăm tháng ba, khoảng 24 giờ mười phút hay mười lăm phút
gì đó, có một tốp lính Mỹ, chừng bảy, tám tên, mười tên không chừng, say chuếnh
choáng, ngật ngưỡng từ trên phố lại, ngược chiều với nàng, vẻ dồn nén, hung bạo
và âm thầm. Nhác thấy chúng từ xa người bán thuốc lật đật dẹp hàng: ai biết được
đêm hôm như thế, giữa lúc muốn nổ tung như thế, chúng có thể làm trò gì.
Sáng tinh mơ ngày thứ hai 17 tháng ba, người
ta phát hiện ngoài kênh quãng gần chợ xác chết một thiếu nữ. Cái xác còn mới,
không một tí áo quần, mặt méo xệch một cách ghê rợn, môi như hai miếng thịt
nát, tóc rũ rượi, một mảng bị dứt đứt tróc cả da đầu; cặp vú nhão nhoét, biến dạng,
như hai tảng bột méo mó nặn bởi tay người khùng rực lên dấu răng đen xịt, sâu
hoắm, hai bàn tay nắm chặt tứa máu, hai chân dạng rộng tênh hênh một cách quái
đản, cửa mình mở tung như bị một trái bộc phá. Người ta kể xác người con gái
chưa kịp trương lên và bốc mùi, trắng hếu một cách kinh tởm, nhiều chỗ toạc da
bầm máu nước chưa hoà tan, trôi lềnh bềnh giữa đám rác rưởi - giấy lộn, lá chuối
gói bánh, bao thuốc rỗng, mảnh chiếu, rơm rạ, củi mục - vật vờ, dập dềnh sát
bên bờ như đám tuỳ tùng kinh khủng của cái xác ấy; cảnh tượng ấy gây nên nỗi
khiếp đảm không sao tả xiết trong lòng những kẻ chứng kiến; nhiều em bé kêu
thét lên, một phụ nữ gần như ngất xỉu; người ta phải đưa chị vào quán nước dưới
bóng cây bã đậu để xức dầu cho chị.
- Tội nghiệp con nhỏ... Con cái nhà ai thế
không biết? - người ta thở dài chép miệng.
Anh không chứng kiến cảnh ấy.
Nhưng cũng chưa bao giờ anh không chứng kiến
cảnh ấy.
II
“.... ”
là tiếng chửi thề thông dụng và hung hãn nhất
của Người Mỹ. Mặc dù thứ ngôn ngữ Anglo - Saxon ấy không xa lạ với tôi, tôi
không bao giờ, sẽ không bao giờ muốn nhắc lại nó. Nhưng bất cứ lúc nào Người Mỹ
dùng tiếng chửi đó với các bạn tôi, khi họ khạc tiếng chửi đó vào mặt các bạn
tôi và dập thân thể họ lên người các bạn tôi, máu trong toàn bộ huyết quản tôi
lại sôi lên vì một nỗi phẫn nộ cùng cực, và khi đó những lời nguyền rủa khủng
khiếp - bằng chính thứ tiếng Anglo-Saxon đó - lại nổ tung toé khỏi miệng tôi.
Và chính vì cái điều đó - rằng tôi nã vào họ hàng tràng lời nguyền rủa khủng
khiếp -, Người Mỹ đặc biệt căm ghét tôi và ra sức liên tục hành hạ tôi.
Và cả khi Người Mỹ cuồng thú hành hạ tôi, tức
là khi mỗi một centimét vuông cơ thể họ là một tảng núi thịt thông minh và điên
dại đè nát tôi, tôi vẫn chửi họ, thoá mạ và nguyền rủa họ bằng tiếng
Anglo-Saxon của họ, mà một người trong số họ từng dạy tôi; mặc dù miệng tôi,
hàm tôi, họng tôi thường xuyên bị thít chặt, trét kín, lèn cứng bởi xương thịt
nhầy nhụa và tàn bạo của họ, những tràng nguyền rủa vẫn nghiến qua hai hàm răng
tôi thành tiếng rít long óc, vẫn phòi ra thành tiếng rên rỉ và tru tréo sởn gáy
họ. Phải, đó là tất cả những gì tôi nói với Người Mỹ trong một thế kỷ bẹp dí giữa
gọng kềm phọt máu của họ, cùng các bạn tôi, các Nữ Sinh bị bắt vì những lá truyền
đơn và những quả bom xăng chống Người Mỹ.
Không còn gì khác ngoài những lời nguyền rủa
khủng khiếp đó tuôn ra khỏi miệng tôi; vào mặt Người Mỹ. Và tôi nói những lời
sau với các bạn tôi, khi mồ hôi họ đầm đìa như mưa dầm thối ruộng cày, khi máu
từ chỗ thiêng của họ lai láng như suối, khi nước mắt nóng rẫy của họ từ từ ứa
và ròng ròng chảy như mưa trút xuống máng xối:
Nếu chúng ta muốn sống thì chúng ta sẽ sống,
các chị ạ. Nếu chúng ta quyết thắng, chúng ta sẽ thắng. Có thứ sức mạnh nào sai
khiến được tâm hồn ta!.. Chị em cứ nghĩ mà xem: trăm nghìn roi vọt mẹ cha có bắt
ta quên nghĩa với người thương được không? Lòng yêu Tổ quốc của ta còn thiêng
liêng hơn thế, còn bất diệt hơn thế. Chị em ơi!.. Nếu không chịu nổi thì hãy cứ
khóc vì những vết thương đau, nhưng đừng cho chúng tưởng rằng ta sợ... Phần
tôi, tôi không khóc đâu... Điều duy nhất chúng ta thua đàn ông, ấy là nước mắt...
Miệng nói vậy nhưng tôi, mắt tôi cay xè, giọng
tôi run; tôi cắn môi nhịn khóc. Tôi đâu có rỏ một giọt nước mắt sau lần bị bốn
mươi tên lính dày vò, khi mỗi thớ thịt thân tôi là một vết thương và mỗi hơi thở
tôi để lại một bong bóng máu dưới lỗ mũi, một bợn máu trên mép giống như vết cợn
bẩn sau khi tôi ăn chè mè đen. A ha! Tôi quay đi quay lại nhìn mọi người, và mọi
người đăm đăm nhìn tôi, kẻ đang đứng trước họ với cặp má bầu bĩnh, với đôi vai
tròn, với bộ ngực cao, lớn và chắc; họ nhìn và như biết đó là lần cuối cùng
trông thấy tôi; họ có lý, họ rất có lý, vì đêm hôm đó tôi đã tự sát giữa chừng
một cuộc tra tấn đầy bạo dâm, dưới mắt một Người Mỹ.
Và nếu thời gian cho phép, nếu các bạn cho
phép, tôi sẽ còn nói nữa, nói không dứt về những cơn quằn quại của tôi, về nỗi
ê chề của tôi, về người yêu của tôi, về người tình của tôi, về các người tình của
tôi, về cái nhọt dưới bả vai tôi, về nốt ruồi bên cánh mũi tôi, về những điệu
ru Tình yêu vẳng trong tai tôi, về vị cay của cơm hến trên lưỡi tôi, về dòng
trăng đêm nào đó vẫn tuôn đầy hiên nhà sực nức hương nguyệt quế của tôi, về chiếc
guốc đứt quai dưới bóng Ngọ Môn làm nỗi thẹn bừng lên hai má tôi, về chiếc tách
sứ vỡ tan tành dưới cái giật thót của tay tôi khi nghe tiếng kêu cứu thê thiết
dội tới từ chùa Từ Đàm làm kinh động đêm bình yên của tôi, về những tên Mỹ gào
rú, bị xả ra trăm mảnh và bắn tung lên trời vì bom và tiếng chửi thề trong giấc
mơ tôi, về hớp không khí cuối cùng của tôi mà cùng với nó tôi hiểu thế là hết
cuộc hiện tồn của tôi trên cõi thế tuyệt diệu và đau đớn này, cõi thế mà dù gì
đi nữa tôi vẫn yêu vì đó là cõi thế đã cho tôi chính tôi và tất cả những gì của
tôi.
Và nếu cho tôi sống lại khoảnh khắc bất kỳ
nào đó trong cuộc hiện thế đã qua của tôi thì sẽ lại chính tôi, chính tôi,
chính tôi tuôn xối xả vào Người Mỹ những tràng nguyền rủa khủng khiếp; và sẽ
không Người Mỹ nào đang sống còn có dịp biết miệng tôi có thể thỏ thẻ những lời
dịu dàng như thế nào, có thể trao những nụ hôn quấn riết và nóng hổi như thế
nào. Và, mặc dù tôi không muốn, tôi biết rõ sẽ không cách nào ngăn nổi những
tràng nguyền rủa đó chuyển hóa thành một đoạn bầm dập trong tâm linh kiếp sau hạnh
phúc và đáng thương của tôi.
III
Con
đường
- Bạn
ơi, thế là cuối cùng nàng đã gặp được chàng... Ta uống mừng nàng đi! Vâng, tôi
muốn uống mừng nàng, cầu phúc cho nàng...
- Bạn xúc động quá đấy. Hẵng ngồi xuống đã;
ghế ngay sau lưng bạn kia...
- Chao ôi, bạn không hình dung được điều đó
là thế nào ư?.. Nhưng không... tôi, chính tôi cũng không tin, chưa bao giờ
tin...
- Vậy nói đi, nói nhanh đi.
- Trời, tôi biết bắt đầu từ đâu đây?
- Bình tĩnh nào! Ngồi xuống đi. (Ngừng một chút)
Nàng đã tới được Con Tàu Trắng chứ?
- Vâng, nàng đã tới! Và nhanh hơn bất kỳ dự
đoán nào của chúng ta, nhanh hơn ý thức của chúng ta!
- Nàng đi bằng chính con đường Vũ-trụ-đa-tầng
chứ?
- Đúng thế, đúng như thế! Và nàng
đã...
- Thế thì có gì đáng ngạc nhiên nữa? Nào,
ta uống mừng nàng!
- (vẫn còn rất xúc động) Nhưng tôi...
- Bạn hoàn toàn không ngờ ư?
- (cúi đầu) Tôi đã quá lo cho nàng...
o
o o
o o
... Thế là nàng đã đến được với anh. Ôi,
giá nàng ngoảnh lại, nàng sẽ thấy con đường nàng đã qua mới dài làm sao; nhưng
nàng chỉ nhìn trước mặt, nàng tìm anh - nàng đến vì anh mà!..
Nàng biết mình đang ở đâu - bên hồ Shankar,
hướng Bắc. Giờ này ai nấy đều đang làm việc, rừng không một bóng người. Nàng chẳng
muốn quấy rầy ai; chọn chỗ ngồi thoải mái dưới bóng cây champa, nàng đợi.
Hẳn mình trông không đến nỗi nào đâu nhỉ?
Chẳng biết anh sẽ nghĩ sao khi thấy mình như thế này... Nàng thầm nghĩ khi soi
mình trong gương bằng chất dẻo sáng lấp lánh, kích thước thay đổi tuỳ vị trí và
tư thế người sử dụng. Lúc này nàng ngồi trên cỏ tóc tiên, đối diện với gương,
thân hình nằm gọn giữa chiếc khung vàng sáng như mặt trời. Nàng rất sung sướng
thấy mình không bị ảnh hưởng bao nhiêu bởi chuyến hành trình độc nhất vô nhị vừa
qua. Chỉ có điều tóc tai hơi rối, nàng lấy lược ra chải. Cặp má hơi xanh, nàng
tìm cách mỉm cười thật tươi để tạo thêm sắc hồng. Rồi nàng thay chiếc áo quen
thuộc mà anh rất yêu, và do đó cũng vô cùng thân thiết với nàng - trắng như tuyết,với
những làn mây - hay sương - màu xanh tim tím. Chỉ có điều phải điều chỉnh chút
ít cho vừa với cái bụng đã thay đổi kích thước khá nhiều của nàng.
Đứa con nàng cựa quậy; nàng vỗ nhẹ lên chỗ
mà nàng biết là cái đầu bằng trái cam của nó.
- Yên nào, để mẹ đi gặp cha... Cha con đấy!
Nàng rất muốn tự mình đi tìm anh, nhưng trước
tiên nàng phải dỗ cho đứa bé nằm yên đã. Eva và Radda gặp nàng trong tư thế ấy:
ngồi gọn dưới bóng cây, tay xoa chiếc bụng căng phồng, hai chân khép về một
bên, duỗi dài trên cỏ, dáng mềm mại, dịu dàng như chiếc cổ thiên nga.
- Kìa, LAN! Cách gần trăm thước Radda đã nhận
ra nàng, vội vàng chạy đến rõ nhanh. Đến sát bên Lan, nàng quỳ xuống, ôm chặt bạn
vào lòng.
- Lan! Lan thật ư! Đúng là bạn rồi... Trời
đất quỷ thần ơi! Bạn làm thế quái nào đến đây được?! Lại còn mang thai nữa... Gần
tới ngày còn gì! - giọng run run, Radda siết đầu bạn vào ngực mình; nàng ứa nước
mắt.
Eva đứng đàng sau, im lặng - nàng đã nghe
nói nhiều về Lan, nhưng đây là lần đầu tiên nàng gặp người thiếu nữ mà người ta
nói “đáng yêu như chính cuộc đời” ấy; và nàng sửng sốt nhận ra rằng ngôn từ lắm
khi bất lực và tầm thường làm sao...
Radda vẫn ôm riết lấy Lan, trìu mến vuốt ve
khắp người nàng, nhất là cái bụng to của nàng.
- Ôi, bạn dễ thương quá! Ai ngờ được cơ chứ?
Cừ thật. Xem cái bụng này: Hẳn chú nhóc không dưới bốn kílôgam đâu... Kìa, Eva!
Lại đây, lại đây! Làm quen đi: Lan, nàng tiên của chúng tôi. Đây là Eva, bạn rất
tốt của chúng ta, Lan ạ...
Eva mỉm cười dè dặt, thế rồi, hơi do dự,
nàng cũng quỳ xuống, cầm tay người bạn mới, siết thật lâu.
- Tôi là Eva... Chào bạn. - nàng nói ngắn gọn,
nhưng trong giọng nói nàng còn có thể nghe thấy: Tôi tiếc rằng trước kia đã
không hề biết bạn... Nếu biết bạn từ lâu, thì tôi đã có thể, như Radda, ôm chặt
bạn vào lòng... Radda nói phải: bạn là nàng tiên của chúng ta.. Bạn dễ thương
quá!
Lan cũng nồng nhiệt siết tay Eva; nàng cũng
nhận thấy Eva thật đáng yêu, lại đẹp vô cùng nữa, chỉ có điều, không hiểu sao
cái nhìn chị ấy buồn rười rượi...
- Rất mừng được làm quen với chị, Eva... -
nàng mỉm cười, hôn lên má người bạn mới. Eva cũng mỉm cười, hôn lại nàng, và thế
là chẳng còn thứ hàng rào nào ngăn cách họ nữa.
- Thật không ngờ bạn đến được đây, Lan ạ...
Bạn tìm John chứ gì? Chúng tôi sẽ gọi.
- Không, để tự mình đến với anh ấy!
Nàng dợm đứng lên, nhưng bàn tay khoẻ mạnh
của Radda đã nắm vai nàng giữ lại.
- Không được. Anh ấy phải đến đây.
Giờ kể nghe nào: Bạn làm cách nào đến được
đây, làm sao đuổi kịp tàu chúng tôi? Bạn đi nhanh hơn ánh sáng được ư!..
- Mình hóa thân vào Đại-Vũ-Trụ.
- Không thể như thế!!!
- Sao lại không? Người Ngực Rừng làm được
điều đó hàng thế kỷ nay rồi...
- Nhưng họ là người Ngực Rừng! Còn chúng
ta...
- Có gì khác đâu! Mình đi theo con đường của
họ, và thế là mình biết.
- Điều đó... như thế nào? - Radda hồi hộp.
- Nói thế nào nhỉ? Nói chung là tuyệt diệu!
- Lan mỉm cười.
- Tuyệt diệu ư? - Radda lặp lại. Thử nghĩ
mà xem: nàng Lan-Ngực-Bông-Sen mảnh mai và trắng ngần kia, bụng mang dạ chửa,
đi trên cái gì đó tạm kêu là ”tàu” của người Ngực Rừng, từ vật-chất chuyển sang
phản-vật-chất, rồi từ phản-vật-chất chuyển sang vật-chất, từ Tiểu-Vũ-Trụ làm cú
nhảy vô biên vào Đại-Vũ-Trụ, rồi từ Đại-Vũ-Trụ rơi tự do sang Tiểu-Vũ-Trụ, mà vẫn
nguyên vẹn, vẫn cứ tươi rói, tinh anh, vẫn dịu dàng như thế...
- Thấy bạn như thế này mà... họ vẫn cho bạn
đi cùng ư? - Radda đưa mắt nhìn cái bụng to của Lan.
- Nó chẳng làm sao đâu. Bạn thấy
không...
- Nhưng...
- Hãy tin mình; trước sau mình chỉ lo cho
nó thôi.
- Ôi, mình biết nói gì nữa! Lan ơi, bạn cừ
thật đấy! - một lần nữa Radda lại nồng nhiệt ôm lấy nàng.
Chính lúc ấy John xuất hiện đằng xa.
Dễ nhận ra anh vô cùng vì chẳng còn ai cao
lớn bằng anh nữa. Anh chạy phăng phăng, mái tóc bồng bềnh phấp phới in hệt bờm
ngựa; mà thật, dường như anh chạy còn nhanh gấp mấy lần con ngựa đua nhanh nhất
trong lịch sử các trường đua ngựa khắp thế giới. Chạy sau anh là các chàng trai
bạn anh - họ không đuổi kịp anh, hơn nữa họ cố tình để anh được thấy nàng trước
nhất.
Lan không ngồi được nữa, nàng đứng dậy - lẽ
ra nàng đã chạy bay về phía anh nhanh chẳng kém gì anh để đu lên cổ anh, giá bụng
nàng đừng nặng như thế.
- Lan!... - anh cố kìm lại không gọi tên
nàng quá to; giọng anh vỡ ra, phập phồng, run rẩy. Nàng không đáp, chỉ mỉm cười
với anh, vươn cả hai tay về phía anh. Anh lao đến chỗ nàng như một cơn lốc, dừng
lại sát bên nàng như một chiếc Mercedes thời cổ có bộ thắng cực mạnh, anh nhấc
bổng nàng lên bằng hai tay, ép nàng vào ngực như thể nàng là một em bé.
- Em làm gì ở đây?! - đặt nàng xuống đất,
anh hỏi.
- Em muốn đi với anh, - nàng bình tĩnh nhìn
vào mắt anh.
- Nhưng mà trời ơi, ai bảo em làm thế? Ai
cho phép em? - anh dừng một chút. - Trời đất, em tôi đã làm gì thế này! - câu
cuối cùng giọng anh trầm hẳn xuống; anh thở dài hôn lên má đầm đìa lệ của nàng,
chính anh cũng ứa nước mắt.
Bây giờ anh mới nhận thấy kích thước khác thường
của bụng nàng.
- Em gần sanh? - anh cau mày.
- Con anh đấy, - nàng cụp mắt xuống, nhưng
miệng cười quá tươi, ”rạng rỡ như mặt trời”.
Anh sững người một lát, rồi chầm chậm bế
nàng lên, một cách nâng niu, một cách trang trọng. Anh hôn lên cái bụng to của
nàng - đấy là anh hôn nàng, vợ hiền kỳ diệu của anh, đồng thời cả con anh nữa.
Mãi đến khi bế nàng qua cửa vào ngôi lầu đẹp đẽ hình củ hành mọi người vừa tạo
nên dành cho nàng, anh mới thốt lên:
- Em hư lắm, em biết
không?



