Nhà Huế, trong Thành Nội (Phần 2, trích tiểu thuyết "Life Navigator 25: Người tình của cả thế gian")

Giờ thì có lẽ tôi đã biết nên làm gì trước những lời như thế của y. Tôi ngồi, cố giữ nhịp thở đều và chậm. Y vẫn đứng, xoay lưng lại tôi, tiếp tục mắt dán vào chỗ có thể là có cánh cửa ấy, tuy nhiên tôi cảm nhận được rằng y đang quan sát tôi bằng thứ giác quan nào đó sau lưng y. Trong một khoảnh khắc tôi không biết mình có đang khó chịu hay không trước sự chăm chú quan sát này. Tôi ngồi nhìn y cho đến khi nghe y nói, “Được rồi, amico”, thì tôi mới hơi giật mình nhận ra rằng trong một lúc vừa qua, không rõ bao lâu, tôi đã không còn nghĩ đến nàng nữa. Tôi dần dần nhận ra mình đang quan sát y ít nhất là cũng bằng như y đang quan sát tôi. Và sự quan sát của tôi mà y là đối tượng không giống với sự quan sát của y mà tôi là đối tượng. Điều này tôi chợt nhận thấy rất rõ, qua độ rắn hay độ mềm của cái nhìn của mỗi chúng tôi. Và tôi cảm thấy có lẽ nên làm cho cái nhìn về phía tôi trở nên mềm hơn một chút. Tôi không chắc mình làm được việc đó. Sau một lát tôi nhận ra rằng sở dĩ như vậy là do tôi nhìn bằng mắt còn y thì không. Tôi liền rứt mắt ra khỏi y, nhìn xuống sàn. Dưới chân tôi là cả một vùng màu tro thẫm mà trong đó hai bàn chân tôi chỉ là hai khối thẫm hơn, gần như đen, không rõ hình thù, không đường viền. Tôi tập trung tâm trí vào hai khối đen mà tôi biết là hai chân mình đó, cho đến khi hầu như không còn cảm thấy đó là hai chân mình nữa, tuồng như tất cả dây thần kinh cảm giác và vận động chạy bên trong hai bàn chân đó từ lúc nào đấy đã biến mất, cứ vậy cho đến khi tôi nghe ai đó gọi, như thể từ phía bên kia một khu vườn rộng trong bóng tối.

Được rồi, vào thôi, amico.

Tôi không đứng dậy ngay và y cũng không chờ điều đó. Tôi mơ hồ nghe như có tiếng cót két dưới chân mình, tuồng như sàn gạch dưới chân đã đột ngột biến thành sàn gỗ, một cái sàn gỗ ọp ẹp cong vênh. Tôi biết đó chỉ là ảo giác, song tự dưng tôi cảm thấy cần phải bước đi một cách thận trọng hơn, gượng nhẹ hơn với bề mặt dưới chân mình, hoài nghi về sự vô hại của bản thân mình đối với vạn vật. Y tiến về phía vũng tối cuối phòng, tôi theo sau y. Y đưa tay về phía một chỗ nào đó trong vũng tối ấy, nắm lại. Đúng là có cửa, tôi nghĩ. Y để tay trên quả đấm cửa mà thực tình tôi vẫn chưa thấy rõ ấy, lặng vài giây, kiểu như vận động viên nhảy cao hay nhảy cầu luôn luôn cần một khoảng lặng chừng mươi giây trước khi thực sự làm cái động tác mà họ đã dành nhiều tháng nhiều năm để chuẩn bị và có mặt ở đây, lúc này để làm. Mỗi lần mở cửa này, để bước sang phía bên kia cửa nơi có nàng, y cũng đều như thế chăng? Tôi có thể hình dung y đang nín thở, tuy cũng có thể không phải vậy. Bản thân tôi, tôi không biết mình có đang nín thở hay không – chỉ khi chợt nghĩ tới điều đó, tôi mới băn khoăn không rõ trong mấy giây vừa rồi mình có nín thở không.

Y kéo quả đấm về phía mình, mở cửa. Giờ thì tôi thực sự nín thở. Một vùng ánh sáng ập vào tôi, trùm kín tôi như một dòng lũ. Theo bản năng tôi hơi rùn mình lại, hơi xoay đầu sang một bên, nheo mắt, giơ tay lên ngang mặt để bảo vệ mắt, trong tích tắc cảm thấy chỗ tựa của hai chân mình trên sàn không còn vững nữa. Cảm giác như một phần của tôi đã bị hòa tan lập tức trong dòng ánh sáng và bị nó cuốn phăng đi về phía sau tôi. Phải mất vài giây tôi mới đứng thẳng lại được, mở to mắt để nhìn mà biết mình đang đối mặt cái gì.

Căn phòng rất rộng, rộng hơn nhiều so với tôi chờ sẽ thấy. Rất rộng, rất sáng, đến độ trong thoáng chốc tôi có cảm tưởng mình như con chuột vừa tiến ra từ bóng tối và thấy trước mặt mình đại sảnh cung điện nhà vua vào đêm vũ hội. Tuy nhiên tôi nhanh chóng nhận ra đó là ấn tượng sai, bị phóng đại lên bởi sự bất ngờ. Trên thực tế nó không quá rộng đến như vậy - có lẽ chỉ dài trên dưới hai mươi mét và rộng chừng sáu mét -, song dù sao thì cũng không tương hợp mấy với khoảnh sân nhỏ và căn phòng trước không lấy gì làm rộng mà tôi đã đi qua. Phòng hoàn toàn trống, không có bất cứ vật dụng gì, khiến cho nó càng có vẻ rộng. Hai bức tường hai bên, và có lẽ cả bức tường thứ ba ngăn giữa phòng này với phòng ngoài đều phủ kín một lớp mà nhìn kỹ một chút tôi nhận ra là nỉ cách âm với tông màu hẳn người ta hay gọi là vàng đất hay hoàng thổ tuy nhiên có phần gắt hơn, chói hơn, có lẽ gần hơn với màu vàng kim hay thậm chí màu của lửa. Ánh sáng vàng từ một dãy bóng đèn nhỏ gắn âm trên trần càng làm cho sắc vàng kim hay lửa đó càng bén và mạnh hơn, gần như làm nhưng nhức sâu trong hốc mắt tôi. Trần rất cao, không dưới ba mét rưỡi hay bốn mét, làm cho không gian ánh sáng tán xạ này càng có vẻ mênh mông choáng ngợp và khiến cho từng phân khối không khí trong đó dường như đều lóng lánh một cách vô hình và mang cạnh sắc. Sàn phòng không lát gạch mà tráng xi măng, một thứ xi măng tốt, cực phẳng, cực bóng, không có bất kỳ chỗ nào mấp mô hay nứt nẻ. Không cửa sổ. Bức tường xa nhất, ở cuối phòng, đối diện với tôi, là cả một tấm gương khổng lồ từ sàn lên tận trần, chính giữa tấm gương là một cánh cửa và trong khung cửa đó là một người giống hệt tôi đang đứng nhìn thẳng vào tôi. Không có dấu hiệu nào cho thấy sự hiện diện của máy điều hòa không khí mặc dù gần như chắc chắn phải có một thứ như thế. Ai cũng cần phải thở, nàng, tôi hay Ryutaro. Và, từ chỗ máy điều hòa, tự dưng đầu tôi nhảy sang một ý nghĩ khác: nhưng một không gian như thế này, ngay giữa khu dân cư đông đúc, nhà cửa vườn tược san sát và đầy ngõ ngách này sao? Nhưng tôi không có thì giờ để nghĩ. Vì ngay lúc đó tôi thấy nàng.

Thật ra trước đó tôi đã thấy nàng rồi, nhưng kỳ thực là mắt tôi thấy song tri giác tôi chưa ghi nhận, hãy còn chần chừ chưa muốn ghi nhận: tôi có thấy một vật thể dạng người, song ý thức tôi không nối kết được ngay vật thể đó với nàng. Và ngay khi ý thức tôi đã nhận ra được đó là nàng, có một cảm giác gợn lên nơi tủy sống tôi hoặc là một số cơ và gân dọc theo sống lưng tôi sun lại: tôi hiểu ra rằng mình sợ thấy nàng.

Nàng ở tít đầu kia phòng, gần sát vách gương. Nàng như đang quỳ một gối hoặc đúng hơn là như thể vừa sắp khuỵu ngã thì trụ lại kịp thời bằng cách chống một tay xuống sàn, tì toàn bộ sức nặng cơ thể lên đó, một gối chạm sát đất, gối kia hơi chổng lên, cẳng chân choãi mạnh ra sau.Tuy nhiên nhìn kỹ khó mà biết được nàng vừa suýt ngã song tự ghìm lại được vào khoảnh khắc cuối hay đó là một tư thế do một cái gì đó gây ra hoặc nàng tự tạo ra cho mình và nàng đã giữ như vậy từ lâu hơn tôi có thể hình dung rất nhiều, ít nhất là, trong khoảng một chặp (mười giây?) tôi đứng đó nhìn, nàng không mảy may cử động, không nhúc nhích chút nào để ra khỏi tư thế đó, giống như một ảnh chụp ba chiều hay bức tượng sáp.

Nàng mặc áo váy bằng chất liệu gì không rõ song có lẽ rất nhẹ, mềm, giống như một thứ chất nửa lỏng tuôn chảy theo từng đường cong thân thể, một thứ chất lỏng lạ và hòa ái lan đều trên thân nàng thành một lớp mỏng tang và cũng trở nên ấm, thở và uyển chuyển như nàng, trở nên càng giống nước hơn nhờ sự uyển chuyển này của nàng. Nó có màu xanh nõn chuối với những họa tiết to nhỏ sẫm màu hơn mà tôi không thấy rõ là gì do khoảng cách xa, kiểu đầm một vai, hở trọn hai tay, dài hơn gối một chút, có lẽ vậy, một bộ đầm tôi chưa thấy ở nàng bao giờ, có lẽ nàng đã kịp may hoặc mua trong thời gian chúng tôi không gặp nhau vừa qua, cũng có thể nàng may hoặc mua từ lâu song nàng chưa bao giờ mặc khi có tôi, nhưng tại sao? Những phần lộ ra của thân thể nàng lúc này – hai cánh tay trần, đôi cẳng chân gần như trần, phần gáy – mang một sắc trắng dịu, đằm, tương tự như ngọc trai, nổi bật theo cách riêng của mình trên nền vàng nhức mắt xung quanh, “như nắm tuyết trong lò lửa”. Mái tóc dài của nàng đổ trên lưng thành những làn sóng cuộn óng đen, một lọn to đổ xuống che khuất khuôn mặt xoay nghiêng của nàng. Hai bàn chân nàng, không đi tất, đang mang một thứ gì đó mà phải mất một hai giây tôi mới nhìn ra được là đôi giày trượt pa tanh. Tôi ngẩn ra trong một thoáng, thế rồi tôi hiểu nàng đang làm gì.

Tôi ngoái lại nhìn Ryutaro. Y vẫn đứng trong khung cửa, chưa tiến vào phòng cùng với tôi. Y đứng, nhìn thẳng về phía nàng, không bận tâm đến cái nhìn của tôi. Như thể y đang lần đầu tiên thấy nàng ở đây, lúc này, trong trạng thái như thế này, cũng như tôi. Y nhìn nàng như thể không phải chính y là người đã dựng nên cái không gian này, tạo ra toàn bộ chuyện này. Hoặc có thể nói cảm giác của tôi là như thể y nhìn ra được thứ gì đó đằng sau vách gương kia, y nhìn xuyên qua nó như tôi nhìn xuyên qua không khí, và có gì đó tựa như sợi tơ vô hình cực mảnh nối liền một điểm bên trong y với một điểm trong cõi vô hạn hoặc gì đó giống như cõi vô hạn, một thứ “dây vũ trụ” như người ta nói.

Sự bất động của nàng vẫn kéo dài, và trong tĩnh lặng hoàn toàn - mọi âm thanh của thế giới bên ngoài hoàn toàn không lọt vào được đây, cũng bằng như chúng tôi đang ở trong một hầm trú ẩn sâu hàng chục cây số dưới lòng đất -, thứ duy nhất tôi nghe được là tiếng thở của tôi và tiếng tim tôi đập. Tôi căng tai, căng toàn bộ mình ra, như thể làm vậy tôi sẽ nghe được những tiếng tương tự từ nàng, tiếng thở của nàng, tiếng tim nàng đập. Có một khoảnh khắc tưởng như tôi thực sự nghe được. Tôi chuyển cái nhìn từ Ryutaro sang nàng rồi từ nàng sang Ryutaro, biết y sẽ nhìn lại tôi. Y nhìn lại tôi. Tôi nhướn mày, cảm thấy mình sẽ nói gì đó với y, nhưng tôi không nói. Đó là bởi, một cách đột ngột - cũng giống như, cái sự thật rằng không phải là mình đang còn sống, người ta chỉ có thể ngộ ra nó một cách đột ngột -, tôi nhận ra cái điều như thể đã tồn tại từ trước khi tôi bắt đầu có ý thức về thế giới: sự cô đơn của Ryutaro, nỗi buồn của y. Có lẽ đó là lý do khiến tôi có cảm tưởng y đang nhìn thấy nàng không phải từ khoảng cách hơn chục mét mà từ ngàn cây số. Và tuy y đang cách tôi không quá một mét trong không gian, có những thứ ở y và ở tôi mà chắc hẳn hai chúng tôi không bao giờ thấy được ở nhau dẫu là sau hàng triệu năm: như thể y là vật chất còn tôi là phản vật chất hay ngược lại, như thể y và tôi là ở hai đầu của một lỗ đen.

Có chuyển động ở nàng. Tôi chợt nhận thấy điều đó. Nó là loại chuyển động gây cho ta một sang chấn ở bên trong, gần như chuyển động đột ngột mà ta hình như nhận thấy ở một pho tượng, một bức ảnh, một xác chết. Đó là lúc tôi thấy đầu nàng bắt đầu ngẩng lên. Động tác này của nàng chậm, quá chậm, hầu như có thể sánh với tốc độ di chuyển của con ốc sên, của dòng sông băng. Cứ như thể tôi sẽ phải quan sát từ đây tới chậo tối thì mới biết được đích xác đoạn cuối của nó, sau nó là gì, nó dẫn tới đâu. Giá như đó chỉ là ảo giác. Rốt cuộc đầu nàng đã ngẩng lên thẳng hoặc gần như thẳng, dường như sau khi nhiều năm đã trôi qua. Tôi chợt thoáng có cảm tưởng động tác này là do tôi, nàng đã bằng cách nào đó nhận ra được sự hiện diện của tôi, ngàng sắp quay đầu lại tìm tôi ngay bây giờ đây. Nhưng không phải. Nàng không quay đầu về phía tôi. Nàng không quay đầu về phía chúng tôi. Không, không có vẻ gì là động tác này của nàng có liên quan đến sự xuất hiện của hai chúng tôi. Nó chỉ liên quan đến một cái gì đó vừa xuất hiện ở bên trong nàng. Có gì đó bên trong nhắc nàng tiếp tục chuyển động sau khi nàng đã ngừng đủ lâu.

Nàng ngẩng lên, nhìn thẳng vào hình chiếu của bản thân mình trên vách gương. Nàng nhìn nó suốt một hồi, có thể trong vài giây, có thể lâu hơn, tuồng như mãi đến giờ nàng mới nhận ra có một hình chiếu của mình như vậy ở trên đời, hoặc nhìn ra ở nó một cái gì đó mà từ trước đến nay nàng không thấy được. Hoặc như thể bây giờ nàng mới nhận ra rằng hình chiếu này có gì đó muốn nói với nàng và nàng đang băn khoăn không biết liệu có bao giờ nàng sẽ hiểu được thứ ngôn ngữ nó đang dùng để nói, tuy nhiên cái nỗ lực quả cảm của nó để nói thì nàng hiểu. Có lẽ đó là lý do khiến cho, sau một hồi lặng nhìn, nàng hơi rướn mặt về phía trước, lại gần mặt gương hơn (động tác này tôi cảm thấy được thì đúng hơn là nhìn thấy), làm như bằng cách đó ẩn ngữ của hình chiếu và ẩn tính của gương sẽ mềm hơn ra, trong ra một chút, trở nên dễ xuyên thấu hơn một chút đối với nàng.

Sau đó nàng hơi rướn vai phải lên, điều này tôi cảm nhận rõ. Lập tức tôi liền cảm thấy như cũng có một cái gì cũng chuyển động nơi vai phải của chính mình. Không phải chuyển động của xương, khớp, sụn và cơ, mà là chuyển động như của một luồng khí dọc theo một thứ giống dây thần kinh song không phải dây thần kinh, đường kinh mạch, có lẽ vậy. Thế rồi, vai phải nàng giữ nguyên vị trí và tư thế vừa thay đổi ấy, vai trái nàng đến lượt mình chuyển động. Nó từ từ nhấc lên với chính xác cùng một tốc độ và biên độ giống như vai phải, chính xác đến độ có thể nói chuyển động này là ảnh qua gương – tuy có độ trễ về thời gian – của chuyển động kia. Và một lần nữa tôi nghe được hoặc tưởng mình nghe được một sóng chuyển động lan ở sâu bên trong vai trái mình.

Nàng giữ nguyên tư thế đó - hai vai nhô cao y hệt nhau, mắt dán chặt vào chính mình bên kia vách gương - thêm một lúc nữa - là bao lâu? tôi không thể biết được. Dường như nàng cần ngần ấy thời gian để cho cuộc trao đổi này giữa nàng với cái tôi kia của nàng - dù trao đổi gì đi chăng nữa - đạt tới một mức độ vừa đủ đáp ứng cho nhu cầu bên trong nào đó của nàng. Nhưng tôi biết thế nào cũng sẽ đến lúc nàng chuyển động, ý tôi là thực sự chuyển động. Chỉ cần tôi đợi. Chỉ cần tôi có khả năng chờ đợi. Nàng bắt đầu thẳng người dậy, chậm, giống như một động tác yoga vốn dĩ đã chậm giờ lại còn bị kéo dài. Nói cách khác, tôi chỉ có thể đoán trước hoặc dự cảm được rằng đây là động tác vươn thẳng người lên từ tư thế khom gập kia, và phải mất một khoảng lâu tôi mới có thể quan sát được rằng đúng như thế.

Đến khi nàng đã đứng hẳn dậy, lưng thẳng, vai ngay, chỉ có đầu vẫn cúi, hai chân thẳng, dạng ra một chút, một chút thôi, trên đôi giày trượt patanh, thì thêm một quãng thời gian lâu hơn thế nữa đã trôi qua. Và trong khi nàng đứng như thế, lại đứng yên thêm chút nữa, tôi chợt có cảm giác là lạ rằng nàng có vẻ cao hơn, mảnh hơn so với bình thường, so với hình ảnh nàng vốn đã nhập sâu vào tâm trí tôi đến độ thường tái hiện trong mơ. Có thể đó là hiệu ứng đặc biệt gây ra bởi bộ đồ tôi chưa thấy nàng mặc bao giờ ấy, tôi tự bảo mình vậy, để tự trấn an, tự thuyết phục rằng mọi thứ vẫn bình thường, mọi cái đều ổn, song tim tôi vẫn không yên, vẫn nghe như có cái bàn mài tí hon đang cần mẫn mài mỏng một góc nào đó trong tim tôi.

(còn tiếp)

Những gã hề (I Pagliacci)

 Những gã hề

(I Pagliacci)

Tác giả: Ruggiero Leoncavallo

  

Trần Tiễn Cao Đăng

chuyển ngữ từ bản tiếng Anh

có tham khảo nguyên bản tiếng Ý

        Lời nói đầu

        Hồi Một, Cảnh Một - Phía trước nhà hát

        Hồi Một, Cảnh Hai

        Hồi Một, Cảnh Ba

        Giải lao

        Hồi Hai, Cảnh Một

        Hồi Hai, Cảnh Hai - Vở kịch

      

LỜI NÓI ĐẦU

TONIO

Thưa quý vị! Cho tôi được nói đôi lời!

Xin thứ lỗi vì tôi ra có một mình. Tôi là Lời nói đầu!

Tác giả chúng tôi yêu tập quán xưa là có lời nói đầu cho câu chuyện,

Nên khi ông muốn hồi sinh cho quý vị niềm vinh quang của hài kịch cổ,

Ông đã gửi tôi đến cùng quý vị để nói lời đầu.

Nhưng không phải để huênh hoang như những kẻ ngày xưa

Rằng nước mắt của kịch sĩ là không thật, là giả dối,

Rằng y không có trái tim để cảm tiếng thở dài, tiếng khóc, nỗi đau

Không! Không! Tác giả đêm nay sẽ bày ra cho quý vị

một mảnh đời đầy tiếng cười và nỗi u buồn.

Châm ngôn duy nhất của ông:

Nghệ sĩ cũng là người, và chính vì con người, ông cầm bút.

Và câu chuyện ông kể cùng quý vị là chân thực!

Những ký ức vùi sâu chôn chặt một ngày kia khuấy động trái tim ông,

Bằng những giọt nước mắt thật, ông đã viết

Và đánh dấu thời gian bằng những tiếng thở dài!

Nào, giờ đây trên sân khấu

Quý vị sẽ thấy chúng tôi như những con người,
Yêu ghét như đời thực

Sẽ thấy những trái quả u buồn của tình yêu và nỗi đam mê!

Quý vị sẽ nghe những trái tim khóc lóc héo hon,

Những tiếng thét nộ cuồng, thống khổ, cùng tiếng cười cay độc.

Vì vậy, khi nhìn chúng tôi, xin quý vị

Chớ nhìn bộ cánh sặc sỡ thêu kim tuyến của anh hề

Mà hãy nhìn thấu tâm hồn chúng tôi.

Trái tim chúng tôi là trái tim người,

Chúng tôi, cũng như quý vị, là người bằng xương thịt

Cũng hít thở bầu không khí của cõi thế đơn côi này!

Ý đồ của chúng tôi như vậy. Giờ xin mời quý vị xem mọi chuyện diễn ra.

Nào, kéo màn lên!

     

HỒI 1

CẢNH 1
PHÍA TRƯỚC NHÀ HÁT

ĐỒNG CA MỞ MÀN - NAM NỮ

Trông kìa, họ đến...

Đoàn kịch hát rong!

Rộn rã trống dong,

Đàn sáo tưng bừng,

Trông kìa họ đến!

Này nàng Columbine xinh tươi,

Này chàng Punchinello vui nhộn,

Xem chàng sải bước đường hoàng,

Gõ trống, gật đầu chào các mỹ nương.

THANH NIÊN

Này Harlequin!

Thúc lừa đi chứ!

CANIO

Quỷ tha ma bắt!

PEPPE

Nào nào, đồ khỉ!

Lùi lại! Họ tới kia rồi!

Kìa, xe đang tới!

Ôi chao huyên náo!

Ôi trống inh tai!

DÂN LÀNG

Hoan hô Punchinello!

Vua của các chú hề!

Ngài làm chúng ta vui vẻ,

Ngài vô tư nhất trên đời!

Chúng ta hát ngợi ca ngài,

Muôn năm Punchinello!

CANIO

Cám ơn!

DÂN LÀNG

Hoan hô!

CANIO

Cho tôi nói!

DÂN LÀNG

Nào, diễn kịch đi nào!

CANIO (gõ trống)

Kính thưa quý vị!

DÂN LÀNG

Điếc tai quá. Ngừng đi cho!

CANIO

Cho tôi được nói vài lời!

DÂN LÀNG

Suỵt! Suỵt! Làm ơn im đi,

Nào, mời ông cứ nói!

CANIO

Tối nay lúc bảy giờ tôi xin mời quý vị

Đến xem kịch của chúng tôi, quý vị sẽ hài lòng, tôi cam đoan thế.

Quý vị sẽ xem nỗi đau của chàng Punchinello tội nghiệp

Chàng trả thù thế nào đối với một tên phản phúc,

Quý vị sẽ xem Tonio bụng phệ cùng những mưu mô hiểm độc,

Một kết hợp lạ lùng giữa tình yêu với nỗi hận thù.

Quý vị hãy đến, chúng tôi hân hạnh đón chào,

Tối nay vào lúc bảy giờ! Lúc bảy giờ! Xin hãy đến.

DÂN LÀNG

Rất sẵn lòng, rất sẵn lòng!

Chúng tôi sẽ đến xem ông diễn.

Lúc bảy giờ! Lúc bảy giờ!

(Tonio bước lên để giúp Nedda bước xuống xe. Nhưng Canio bợp tai y).

CANIO

Cút đi!

(Nhấc Nedda xuống)

PHỤ NỮ (với Tonio)

Nào chàng tình nhân đẹp trai, chàng thấy thế nào?

THANH NIÊN

Anh bạn có thích không?

(Tonio vung nắm đấm về phía các thanh niên)

TONIO (nói riêng)

Hắn sẽ phải trả giá về việc này, rồi các người sẽ thấy!

DÂN LÀNG (với Canio)

Này, đi làm một cốc với tôi không?

Quán đằng kia có rượu rất ngon.

CANIO

Rất sẵn lòng!

PEPPE

Hai người đợi tôi với! Tôi cũng đi.

CANIO

Này Tonio! Mày có đi không?

TONIO

Tôi phải tắm cho lừa.

Tôi sẽ theo các vị sau.

DÂN LÀNG (với Canio)

Này ông bạn! Anh ta chỉ đợi ông đi khỏi là sẽ ve vãn Nedda đấy.

CANIO

Anh nghĩ vậy ư?

Tin tôi đi, chẳng nên chơi cái trò như thế với tôi đâu;

Cứ để Tonio nghiền ngẫm điều tôi nói.

Bởi sân khấu và cuộc đời là hai thứ khác nhau;

Là hai thứ khác nhau!

Bởi nếu đằng kia (chỉ về phía nhà hát) tôi bắt gặp nàng - người đẹp của tôi -

cùng với tình nhân,

Tôi sẽ giảng cho nàng một bài nho nhỏ về đức hạnh,

rồi lặng lẽ chịu trận đòn gậy của gã tình nhân.

Và công chúng sẽ vỗ tay mà phá lên cười, hả hê, nhẹ dạ!

Nhưng nếu Nedda thực sự dối lừa tôi...
Thì kết cục sẽ khác, hẵng chờ khắc thấy.

Tin tôi đi, một trò chơi như vậy
Chẳng đáng để chơi đâu!

NEDDA

Y nói vậy là ý gì cơ chứ?

DÂN LÀNG

Nhưng nhất định ông không thể nghi ngờ nàng.

CANIO

Nghi ngờ nàng ư? Không. Không thể có chuyện ấy,

Ta yêu nàng, ta tôn thờ nàng.

THANH NIÊN

Nghe kìa! Đội kèn túi đó! Kèn túi tới rồi!

ĐÀN ÔNG

Kìa, người ta đi về phía nhà thờ!

NGƯỜI GIÀ

Nghe kìa kèn thổi vui sao!

Từng cặp tung tăng đi dự lễ chiều!

PHỤ NỮ

Hoàng hôn tím đã buông,

Dóng dả hồi chuông

Nhắc ta đến nhà thờ dự lễ!

Đi thôi!

CANIO

Lần nữa xin hãy nhớ,

Xin mời đến lúc bảy giờ!

ĐỒNG CA CHUÔNG

Đi thôi! Đi thôi!

Đinh đong, đinh đong!

Hoàng hôn tím đã buông,

Chuông nhà thờ dóng dả,

Gái trai ơi, đi lễ chiều thôi!

Đinh đong, đinh đong!

Gái trai ta miên man

Trong giấc ái tình tay ấp môi hôn.

Nhưng kìa mẹ để mắt nhìn,

Hãy coi chừng! Cẩn thận!

Đinh đong! Muôn vật chói ngời
Bởi hào quang tình ái!

Đinh đong! Chuông chiều giục giã,

Ai ơi, hãy đến nhà thờ!

CẢNH 2

NEDDA

Hắn canh chừng ta với ánh nhìn rực lửa!

Ta cúi đầu, những sợ

Hắn phát hiện những suy tư thầm kín của ta!

Ôi, nếu hắn ngờ vực ta...

Hắn sẽ tàn bạo biết chừng nào mà kể!

Nhưng... chỉ vớ vẩn, ta không sợ.

Ấy chỉ là những giấc mơ ghê rợn viển vông.

Hãy rọi lên ta, ôi vầng dương huy hoàng chói lọi giữa hè!

Mỗi mạch máu ta phập phồng, nóng hổi,

Nỗi đam mê của ta như ngọn triều dâng.

Ôi tim ta, trái tim thao thức của ta, mi đi đâu?

A, bầy chim! Ta nghe tiếng cánh của các ngươi xào xạc,

Các ngươi tìm gì? Đi đâu? Ai biết được!

Mẹ ta từng biết ý nghĩa tiếng hót của các ngươi  

Bài hát mẹ hát ta nghe tự thời thơ ấu

Còn ngân vang mãi trong ta.

Trên cao tít tắp chúng kêu

Rồi lao vút lên bầu không như những mũi tên bằng ánh sáng.

Bất chấp những đùn mây, chẳng sợ gì nắng chói

Chúng bay, bay mãi về phía bầu trời!

Bay mãi! Lên cao, cao mãi không thôi!

Ôi! Không mệt mỏi, dang đôi cánh tự do,

Bay theo giấc mơ mình, theo những gì tuyệt đẹp mãi xa

Chúng bay cao mãi qua những đám mây vàng.

Dù gió hú, đêm thâu,

Chúng sải cánh dài đến tận trăng sao,

Mặc sấm chớp, mưa sa,

Chúng bay, bay mãi trên vực thẳm và biển cả.

Trên đôi cánh không chùn chúng bay, bay mãi

Đến mãi kia, nơi xứ lạ xa xôi

Mà chúng từng mơ và có thể chẳng bao giờ biết được.

Nhưng ước mơ và khát vọng của chúng, không gì ngăn cản nổi

Bởi số phận dẫn đường, chúng vẫn bay, bay mãi, bay, bay!

(Tonio vào)

NEDDA

Sao? Anh đấy ư! Tôi cứ ngỡ anh đã ra chợ rồi cơ chứ!

TONIO

Lỗi là ở tiếng hát của nàng. Bài hát đã mê hoặc tôi.

Và tôi không thể rời nàng.

NEDDA (Cười khinh miệt)

Ha ha! Nghe nên thơ lắm.

TONIO

Chớ cười, Nedda.

NEDDA

Tới quán rượu đi.

TONIO

Tôi biết nàng căm ghét tôi, cười cợt nhạo báng tôi

Bởi tôi là thằng Hề!

Tuy nhiên tôi cũng có ưu tư, hoài bão, giấc mơ

Và một trái tim biết phập phồng, thổn thức!

Những khi nàng qua trước mặt tôi, khinh khỉnh, mắt nhìn như không thấy

Nàng đâu có biết nỗi đau đang siết chặt cõi lòng tôi!

Tôi dâng xin nàng linh hồn tôi, sự sống của tôi,

Hãy nghe tôi,

xin nàng hãy cho tôi nói...

NEDDA (Ngắt lời)

- Rằng anh yêu tôi.

Anh vẫn đủ thời gian để nói với tôi điều đó tối nay.

Tối nay khi anh đóng vai hề

Trợn mắt méo mồm,

Sao không đợi đến khi đó hẵng tỏ tình một thể?

TONIO

Không, ngay bây giờ tôi sẽ nói với nàng

Và nàng phải nghe tôi nói.

Tôi yêu nàng, tôi tôn thờ nàng,

Tôi khao khát có được nàng mãi mãi.

NEDDA

Nói tôi nghe nào, Tonio ngốc nghếch,

Có phải lưng anh ngứa ngáy thèm một trận đòn chăng,

Hay có phải tai anh cần một cái véo điếng hồn,

Có vậy mới mong lửa tình của anh nguội bớt?

TONIO

Nàng chế giễu tôi ư? Quá đủ rồi.

Thề có thập giá Đấng Cứu thế, tôi sẽ bắt nàng trả giá!

NEDDA

Anh dọa đấy à?

Tôi có phải gọi Canio đến cho anh không?

TONIO

Nhưng trước hết tôi phải hôn nàng đã!

NEDDA

Bỏ tay ra!

TONIO

Không! không! Nàng phải là của tôi!

NEDDA (quất roi vào Tonio)

Bỏ tay ra, đồ khốn!

TONIO

Có Đức Mẹ Thăng thiên chứng giám, Nedda,

Ta thề sẽ trả thù nàng.

NEDDA

Biến đi, đồ hiểm ác!

Mi có tâm địa thật xấu xa

Và thân hình mi dị dạng, chao ôi! Còn xấu xa hơn thế!

CẢNH 3

SILVIO

Nedda!

NEDDA

Silvio! Chàng đến giờ này ư. Điên quá mất thôi!

SILVIO

Ái chà chà! Chẳng có gì nguy hiểm cả, em yêu, ta biết,

Canio và Peppe đang tì tì uống nơi quán rượu.

Nhưng ta vẫn cẩn trọng, theo con đường qua bụi rậm tới đây.

NEDDA

Chàng đến sớm hơn chút nữa thì Tonio đã tóm được chàng rồi.  

SILVIO

Ha ha! Thằng hề ấy ư?

NEDDA

Phải dè chừng cái thằng hề ấy. Hắn yêu em.

Hắn vừa nói với em bằng những lời cháy bỏng

và trong cơn thèm khát bạo cuồng

Hắn xông vào, muốn hôn em.

SILVIO

Trời ạ!

NEDDA

Chàng chớ quá lo! Cái kiểu si mê ấy,

Vụt một roi là xong tất.

SILVIO

Sao em cứ sống mãi thế này, hở Nedda?

Số phận ta nằm trong tay em,

Nedda ơi, ở lại với ta!

Đêm nay hội chợ vãn rồi

Sớm mai em đã lên đường!

Nedda ơi, Nedda!

Một khi em đã đi xa

Làm sao ta sống được với cõi lòng tan nát?

NEDDA

Silvio!

SILVIO

Nedda, Nedda, hãy trả lời ta:

Nếu em chẳng còn hứng thú nào với chồng em,

Nếu cuộc sống lang thang này đã khiến em chán chường mỏi mệt,

Nếu tình yêu bao la này của em không phải lửa rơm,

Thì chúng ta sẽ trốn đêm nay,

Đêm nay hãy trốn cùng ta, cùng ta, em nhé!

NEDDA

Chao ôi, đừng lôi kéo em! Phải chăng đời chưa đủ buồn đau?

Silvio, đừng lôi kéo em nữa.

Thật ngu xuẩn, thật điên rồ!

Phải chăng em đã không trao chàng trái tim em?

Chàng đã có tình em, xin chàng hãy từ biệt, hãy đi đi.

Hãy thương tình, đừng lôi kéo em,
Đừng hành hạ trái tim mềm yếu của em thêm nữa!

Xin đừng lôi kéo em!

Biết đâu đấy... chia tay là hơn cả!

Nước mắt mà chi, lời nói mà chi; ta không còn duyên phận gặp nhau.

Nhưng mỗi khi nhớ lại tình ta, từ lần đầu gặp gỡ chàng,

Em sẽ mơ về chàng, sống cho chàng, trọn kiếp chẳng quên chàng.

SILVIO

Không! Em không yêu ta!

TONIO (theo dõi)

Tao bắt được mày rồi, thằng khốn!

NEDDA

Em yêu chàng, em yêu chàng!

SILVIO

Nhưng mai em vẫn bỏ ta mà đi?

Cớ sao em lại bỏ bùa yêu cho ta

Nếu như em sẽ bỏ ta một mình trong tuyệt vọng?

Sao em lại trao ta nụ hôn bằng đôi môi cháy bỏng

Sao lại ấp tim em vào trong trái tim ta?

Dẫu em quên bao âu yếm giữa hai ta

Ta vẫn còn nhớ mãi giấc mơ kỳ diệu ấy,

Ta muốn trái tim em, muốn những nụ hôn em nồng cháy,

Ta muốn hồn em chảy tan trong đáy hồn ta!

NEDDA

Làm sao em quên một khi chàng luôn hiện diện trước em,

Tim chàng đã dệt ma lực của tình yêu khắp lên em,

Với những lời chàng nói, dây kia chàng đã trói

Em chỉ muốn được tình chàng ôm chặt thân em.

Ôi, đừng bỏ em! Em dâng chàng trái tim em

Và em là của chàng mãi mãi!

SILVIO

Đến với ta chứ?

NEDDA

Vâng! Hôn em đi, tình yêu của em!

SILVIO

Quên quá khứ đi, chớ nghĩ tới ngày mai!

NEDDA

Hãy nhìn vào mắt em, hãy hôn em để xua tan nỗi buồn của em.

SILVIO

Trong mắt em, ta hôn để xua tan nỗi buồn ta.

TONIO (với Canio)

Đi nhẹ, thật nhẹ, ngài sẽ bắt gặp quả tang hai anh ả!

SILVIO

Em yêu, ta đợi em bên dưới, lúc nửa đêm!

Đến cùng ta nhé, em yêu, khi muôn sao lấp lánh.

NEDDA

Người tình hỡi, em là của chàng, đêm nay và mãi mãi!

CANIO (nghe lỏm)

Ha!

NEDDA (với Silvio)

Bay đi, chàng ơi!

NEDDA

Ôi, Chúa trời che chở cho chàng!

TONIO (cười lớn)

Ha! Ha!

CANIO

Đồ hèn! Mi ở đâu?

NEDDA (với Tonio)

Giỏi lắm, được lắm, Tonio.

TONIO

Phải, chính tôi đấy.

NEDDA

Chỉ có ngươi mới làm như vậy, đồ hèn!

TONIO

Lần sau tôi mong sẽ bắt quả tang!

NEDDA

Ngươi làm ta căm ghét và ghê tởm.

TONIO

Hoặc yêu ta, hoặc căm ghét ta! Với ta, đằng nào cũng thế thôi.

CANIO

Thế là cô ta lại lừa được ta lần nữa! Lại đánh bại ta.

Hắn biết lối đi này quá rõ.

Nhưng không sao. Ngay bây giờ cô phải cho ta biết

Tên gã tình nhân cô.

NEDDA

Ai kia?

CANIO

Mi! Thề có Chúa trên trời!

Và nếu ngay lúc này ta chưa cắt cổ họng mi

(rút dao găm ra)

Ấy chỉ vì trước khi ta giết mi, trước khi lưỡi dao ta tắm đỏ máu mi,

Con đàn bà đê tiện kia, mi phải nói

Tình nhân mi là ai. Nói ngay!

NEDDA

Lời lăng mạ của ông vô ích. Môi tôi vĩnh viễn niêm kín rồi.

CANIO

Tên nó là gì, ta hỏi mi. Ngay bây giờ, mi phải cho ta biết.

NEDDA

Không! Không! Không bao giờ tôi nói đâu.

CANIO

Có Trời chứng giám, ta sẽ giết mi.

(Pepper vào, giật dao khỏi tay Canio)

PEPPE

Xin dừng tay, thưa ông chủ, vì tình yêu của Chúa,

Thiên hạ kìa! Thấy không! Người ta đang tới đó.

Nhìn kia, họ từ nhà thờ đến đây xem kịch,

Đi nào. Bình tĩnh, tôi xin ông.

CANIO

Ta bảo cứ mặc ta. Tên nó là gì, nói ngay, tên nó!

PEPPE

Tonio, lại đây giữ chặt ông chủ.

Thiên hạ tới lối này. Đừng để họ nhìn thấy các người.

Còn Nedda, cô đi đi, tôi bảo.

Đi thay trang phục đi. Cô biết đó
Canio là người nóng nảy nhưng nhân hậu.

CANIO

Nhục, nhục quá!

TONIO (với Canio)

Bình tĩnh đi, ông chủ! Tốt hơn là cứ giả vờ!

Thằng khốn sẽ quay lại, tôi tin chắc.

Hãy để tôi canh chừng! Đã đến giờ biểu diễn.

Biết đâu đấy, gã tình nhân sẽ đến xem và hớ hênh lộ mặt.

Chúng ta phải kìm nén, phải giả vờ, để thắng!

PEPPE (với Canio)

Đi nào, đi thay trang phục đi, tôi xin ông.

(với Tonio)

Còn anh lại đàng kia đánh trống, Tonio!

CANIO

Diễn kịch ư, khi tim ta đang điên dại vì sầu khổ,

Ta không biết ta đang làm gì đây, đang nói gì đây.

Nhưng ta phải chấp nhận. Can đảm lên, tim ta ơi!

Mi không phải đàn ông! Mi chẳng qua là một anh hề!

Vận quần áo anh hề, tô son trát phấn,

Người ta trả tiền cho mi vì họ muốn được cười.

Nếu Harlequin cướp đi Columbine yêu dấu của mi,

Hãy cười lên, Punchinello! Thiên hạ sẽ hét "Hoan hô!"

Hãy lấy tiếng cười giấu biệt nỗi sầu và nước mắt của mi,

Hãy hát, vui vẻ gánh cho tròn vai diễn của mi,

Cười lên, Punchinello, cho mối tình đã dứt,

Cười lên, cho nỗi buồn đang ngấu nghiến trái tim mi.

HẾT HỒI MỘT

(còn tiếp)

Nhà Huế, trong Thành Nội (trích tiểu thuyết "Life Navigator 25: Người tình của cả thế gian")

Từ sân bay Phú Bài vào thành phố, tôi khấp khởi trong lòng, biết sẽ gặp nàng. Tôi mừng vì có thể mình đã đến đúng lúc. Tôi biết nàng đang ở Huế với ai. Tôi biết những gì họ định làm, sắp làm, chắc chắn sẽ làm nếu không có tôi. Nếu tôi không xuất hiện kịp thời. Liệu sự xuất hiện của tôi có làm thay đổi gì không, tôi không chắc. Thậm chí dù sự xuất hiện của tôi chẳng làm thay đổi một cái gì thì tôi cũng không thể không xuất hiện. Tôi cần chứng kiến, vậy là đủ...

Nàng ở bên một tay nhiếp ảnh người Nhật. Người này, theo tôi biết, điên không thua nàng. Và trong số ít những thứ có thể làm anh ta bớt điên có nhạc Trịnh Công Sơn. Và nhạc Chopin. Và Leos Janácek. Zoltan Kodaly. Arvo Pärt. Krzysztof Penderecki. Toru Takemitsu, dĩ nhiên. Theo nàng nói, tuy có khi nàng phát âm không chuẩn những tên đó. Và một hai tên khác nữa nàng không nhớ chính xác và tôi không thể luận ra dựa theo cách nàng mô tả tác phẩm của họ. Rất có thể tôi không biết họ. Nhưng khi nào điên thì anh ta điên. Điên vô độ, nàng nói. Và tôi hiểu, điên không vô độ là một khiếm khuyết như thế nào đối với họ.

Tôi tự nhủ hãy để cho niềm vui sắp được gặp nàng chiếm lĩnh tâm hồn mình. Tôi kiểm soát mình sao cho điều đó diễn ra. Và càng vào đến trung tâm Huế tôi càng thấy mình bình tâm hơn. Ít nhất là tôi tưởng tượng như vậy. Tôi cố tự thuyết phục rằng không phải chỉ là tôi đang tưởng tượng như vậy. Bầu trời và những vòm cây của Huế vào một ngày nhiều nắng cuối hè đầu thu khiến cho việc ôm giữ những ý nghĩ và tâm trạng u ám ở trong mình trở nên khó hơn. Vừa mới dứt mưa. Một vẻ tươi mới toát ra ngay cả từ mỗi viên gạch lát vỉa hè, giống như một chiếc xe mới toanh vừa được rửa bởi người thợ rửa xe tận tâm và lành nghề nhất thế giới. Như thể mọi vật quanh tôi vừa mới được làm ra hoặc được chế tạo lại một cách sao cho các đường viền đều sắc nét như trong tranh khắc axít. Ít nhất thì đó là cảm giác của tôi. Tôi nôn nả muốn xe đi nhanh hơn, nhanh nữa, cho chóng đến lúc được thấy nàng, song mặt khác phần nào đó trong tôi lại mong cho phút đó chậm đến. Chỉ khi xe đã đi qua khỏi Phu Văn Lâu, tôi mới nghĩ ra là đáng lẽ nên gọi điện trước cho nàng. Nhưng việc đó không dễ. Đã từ lâu nàng không dùng di động, không vào mạng. Còn, gọi cho khách sạn ư? Gọi thông qua người khác ư? Lại phải chịu thêm sự bấp bênh đó ư? Sự bấp bênh khi có một kẻ khác ở bên nàng còn chưa đủ sao?

Cái giày vò tôi không phải là chuyện nàng có thể có quan hệ luyến ái hay quan hệ xác thịt với Ryutaro hay không. Nếu có chuyện đó, tôi sẽ bứt rứt không ít. Đương nhiên. Đau đớn, phải. Đương nhiên. Nó đúng là đau đớn. Nhưng đó không phải là thứ giày vò tâm trí tôi nhiều nhất, gặm nhấm bên trong tôi một cách tàn độc nhất. Tôi biết điều đó. Nàng biết điều đó. Bởi vậy mà lần này, ít nhất là riêng lần này nàng để tôi gặp Ryutaro. Tôi hiểu tình thế của mình. Tôi hiểu. Tôi không thể không hiểu. Tôi không thể hình dung mình sẽ sống tiếp ra sao nếu mình không đủ khả năng hiểu ngay cả một điều như thế. Chuyện tôi sẽ tiếp tục tồn tại như thế nào, sống tiếp ra sao tùy thuộc vào chuyện tôi sẽ vượt qua như thế nào ít phút sắp tới, khi trước mặt tôi là cả hai người đó, nàng và Ryutaro. Nàng và Ryutaro, đó là như một sự tổ hợp có khả năng đập nát tôi như đập nát quả trứng và việc tôi phải làm là đập vỡ bản thân điều đó, cái ý nghĩ đó, khả năng đó, nỗi ám ảnh đó - như đập vỡ quả trứng.

Một căn nhà cũ, hẳn không dưới năm hoặc sáu mươi năm tuổi, nằm trong khu vườn râm mát có bể cá ở một khu im vắng trong Thành Nội. Một hàng rào dâm bụt thấp ngăn cách vườn với con đường nhỏ rải lớp nhựa lâu năm lở lói, hầu như không có xe cộ lại qua trừ một đôi trai gái cưỡi xe máy - ít nhất là tại thời điểm chiếc taxi chở tôi từ khách sạn trên mạn Kim Long tới đây và thả tôi xuống. Ở nơi đây, như người ta thường nói, thời gian không chuyển động, hoặc hồ như không chuyển động, hoặc chuyển động theo cách đặc biệt nào đó khiến con người không thể tri giác được, khiến cho với con người nó hầu như đứng sững, một vũng thời gian tù đọng bất động bên cạnh những dòng thời gian lưu chuyển ở những nơi khác. Chẳng phải vô cớ mà nơi này được họ chọn làm vị trí triển khai dự đồ của họ, nàng và Ryutaro. Họ cần một vũng lặng như thế, chìm xuống tận đáy nó, sao cho lực nén đè lên những gì đang muốn bùng ra từ bên trong họ tăng bội đến cực điểm. Điều đó tôi biết. Ít nhất là dựa trên những gì tôi cho là mình hiểu về nàng. Nàng cần cái cảm giác phong kín, bị vùi sâu trong đất. Tôi hít sâu vào ngực bầu không khí đượm mùi cây cỏ, đậm mùi đất, mùi tường vôi cũ. Có mùi rêu, và cái có thể gọi là mùi của sự tịch lặng. Ngàn năm nữa sẽ trôi qua trước khi có một hòn sỏi bị dịch chuyển hay tự mình dịch chuyển ở đây, cảm giác tịch lặng đến như vậy. Có những người cảm thấy ngần ngại không muốn bước đi ở nơi như thế này, ngại bước chân mình sẽ làm kinh động một chút cái tịch lặng đó. Tôi là kẻ như thế. Nhưng tôi vẫn bước, nghe tiếng những mảng nhựa đường bong tróc cọ rào rạo dưới gót giày mình.

Tôi đứng bên hàng dậu dâm bụt cao ngang ngực, nhìn ao nước có hòn non bộ giữa khoảnh sân trước nhỏ, thoáng thấy cái lưng có màu giống như quả hồng của một con cá vàng, chợt nghe cái cảm giác lạ lẫm rằng con cá này thật ra là ảnh chiếu của một con cá khác mà tôi đã nằm mơ thấy một lúc nào đó hay thậm chí trong một giấc mơ tôi hãy còn chưa mơ. Nước trong ao đó, nước mà cá kia đang bơi, đó là một khối nước có từ nhiều trăm năm trước và thậm chí ở một thế giới khác và lúc này, ở đây, nó chỉ là chút tàn dư câm lặng thâm u của bản thân nó đã từng. Đó là một ảo giác, tôi biết, nhưng ngay lúc này nó mạnh hơn thực tại hoặc cái mà ý thức tôi bảo là thực tại. Tôi đứng đó hồi lâu (năm phút? mười phút? hơn thế?), lần khân, cảm thấy rằng cái quyết định giơ tay bấm chuông cửa nhà này, nó cũng xa tôi giống như một vệ tinh của sao Thiên vương xa các đầu ngón tay tôi.

Nhưng rốt cuộc ảo giác chấm dứt; tôi buộc nó chấm dứt. Tôi bước tới chỗ cánh cổng thấp (thấp đến độ đáng ngờ, chỉ ngang bụng tôi mà tôi thì không cao lắm), nhấn chuông.

Một lát sau cửa mở, một dáng người xuất hiện trong khung cửa, cách tôi chừng ba mét.

Ryutaro.

Là y, dĩ nhiên. Y không như tôi chờ đợi. Không như tôi hình dung. Không thực sự ưa nhìn. Không ưa nhìn. Không có nét hay vẻ gì nổi bật, đặc biệt. Có vẻ không toát lên thứ thần thái gì đặc biệt. Ít nhất đó là ấn tượng trong ba bốn giây đầu tiên tôi im lặng quan sát y, hết sức tập trung. Khoảng ba mươi lăm đến bốn mươi. Cũng có thể trẻ hơn hoặc già hơn. Không quá cao, không quá thấp. Không mập, không ốm, không lực lưỡng vâm váp, không dặt dẹo ẻo lả. Tóc không dài, không ngắn, không xoăn, không bù xù tổ quạ, không bóng nhẫy, không hói trụi, không húi cua. Vai không rộng quá, không xuôi quá. Mặt hơi dài, nhưng cằm vuông. Trán rộng, dô, mũi lớn, hàm chắc, miệng rộng vừa phải. Cằm lún phún râu, không ria. Mắt to, sâu, đen. Tôi quyết định nhìn lâu vào đó. Nếu có thể phát hiện ra gì đó ở sâu trong y thì không có cách nào hơn thông qua cặp mắt này.

Mặc sơ mi ngắn tay bằng lụa màu xanh cô ban cũ sờn, quần lửng màu vàng đất có vài vết ố đen, một bên túi quần phồng tướng, cứng ngắc, như con ếch muốn phưỡn bụng ra cho to bằng con bò, có trời biết đựng cái gì, chân mang dép lê (loại dép lê mà các chú Nhật hay Hàn hay Tàu ba lô đặc biệt thích mang), y đứng nơi cửa, nhìn tôi, không chào, không cười, không thân thiện, không ác cảm, không dè dặt, không tò mò, không châm chọc, không khinh khỉnh. Chỉ tỏ lộ vừa đủ, không thừa không thiếu, cái thực tế rằng y biết tôi là ai tuy chưa từng gặp tôi và biết tôi sẽ đến, rằng ở chừng mực nào đó hoặc theo nghĩa nào đó y đang đợi tôi đến.

Rốt cuộc, vẫn không rời chỗ của mình nơi cửa, y gật đầu với tôi. Và rồi, như một nhân vật trong tranh nhô ra khỏi bức tranh,  y bắt đầu chuyển động, đặt từng bước khoan thai xuống từng bậc của ba bậc tam cấp ngắn, bước xuống lối đi hẹp lát đá (kỳ thực là ngắn ngủn) nối cửa vào nhà và cổng, tiến về phía tôi. Tôi theo dõi những bước chân y, tư thế, trạng thái của toàn bộ thân thể y trong khi y bước. Tôi không định làm thế. Tự nó thu hút tôi. Sự nhẹ tênh của y, nó thu hút tôi. Y là một nhân vật mà hễ chân bước đến đâu là khoảnh đất hay vỉa hè hay sàn nhà hay nhựa đường dưới chân y đều biến thành thể khí, vừa đúng trong khoảnh khắc chân y tiếp xúc với nó, chỉ với riêng y, nó biến thành thể khí hầu có thể đồng nhất với thực tánh của thứ chất liệu làm nên thể xác y, rồi thì, liền sau đó, khi chân y đã rời đi, nó liền lập tức trở lại thể rắn như cũ, và đến lượt khoảnh đất hay vỉa hè hay sàn hay nhựa đường kế tiếp chuyển thành thể khí vào khoảnh khắc tiếp xúc với chân y, cứ vậy không ngừng.

Y mở cổng cho tôi.

Vào đi, amico.

Y nói bằng tiếng Việt, trừ chữ amico. Y mở rộng cổng, đoạn tránh sang bên nhường lối cho tôi. Khi tôi bước vào (cố tình không vội vàng), y không nhìn tôi mà hướng cái nhìn vào một phía khác. Nhưng không phải là y tránh mắt tôi hoặc cảm thấy khó chịu nếu nhìn tôi lâu hơn. Y không còn chú tâm đến tôi nữa, chỉ có vậy. Trong nháy mắt tôi đã trở nên quá nhỏ bé đến độ bằng như không còn hiện hữu bên cạnh cái gì đó mà tâm trí y vừa lại quay về; tôi giống như một mẩu gỗ mục mà sóng đánh dạt vào gần dưới chân y, chỉ đáng cho y nhìn trong vài giây; biển trước mặt vẫn là cái mà y cảm thấy bằng toàn bộ bản thể y rằng y phải hướng về.

Bước qua cổng, đến lượt mình tôi tránh sang bên, chờ y khóa cổng. Y làm việc đó một cách cẩn trọng vừa phải, không rề rà, không vội vàng. Một lần nữa, dù không chủ định, hoặc có thể có, một chút, tôi quan sát thật chăm chú từng cử động nhỏ nhặt của y. Và bỗng tôi nhận ra, với một cái gì gần như là cú choáng thoáng qua: y là chủ của nơi này. Không, nói thế không đúng. Chỗ này và y là một: y là nó, nó là y, nói vậy đúng hơn, dẫu không phải đúng nhất.

Tôi để y đi trước dẫn đường. Tại sao tôi làm vậy mặc dù rõ ràng trong thâm tâm tôi chỉ muốn một mình phăm phăm tiến tới, không bận tâm tới y? Y mở cửa nhà, vào trước, tránh sang một bên khung cửa, một lần nữa đợi tôi. Nó vừa giống cử chỉ của một chủ nhà chu đáo ân cần, để tâm đến khách của mình trong từng chi tiết nhỏ nhặt, vừa giống như phong thái của một tay chủ nhà khó chịu và cáu bẳn sẽ làm khi điều quan trọng nhất với y không phải là khách cảm thấy thế nào khi lần đầu tiên bước vào nhà y mà là làm sao cho cửa kia, sau khi được mở, phải đóng trở lại càng sớm càng tốt, và đồng thời cũng dường như có khả năng hàm chứa cả một sự trân trọng cao độ nào đó, tuồng như việc duy nhất mà y có mặt ở đây để làm là mở cửa cho tôi; bước qua cửa này, về thực chất, là đặc quyền thuộc về một mình tôi.

Sau khi y đã đóng cửa, tôi khẽ xoay người để đối diện y, nhìn thẳng vào mắt y. Đứng gần nhau thế này, tôi nhận thấy chúng tôi cao gần ngang nhau. Từ y bốc ra mùi hăng hắc tự nhiên của cơ thể, không phải mùi cáu ghét lưu cữu, không phải mùi quần áo lâu ngày không giặt, không lẫn mùi thuốc lá, mùi những cái răng sâu. Không mùi nước hoa hay lăn khử mùi. Mùi gây liên tưởng đến mùi một con gấu, một con hoẵng trong rừng, hoặc có thể một con gấu mang hồn hoẵng, một con hoẵng mang hồn gấu.

Tôi nhìn thẳng vào mắt y.

Y nhìn sâu vào mắt tôi, và bỗng tôi nhận ra rằng cái nhìn của y hướng vào tôi có thể được mô tả bằng từ này: dịu dàng.

Y nói, giọng ôn tồn:

Chúng tôi chờ anh, amico.

Một lần nữa, từ ấy giống như một miếng cao dán thẳng vào tim tôi, dính, bí, dễ chịu (phải, dễ chịu, điều tôi không chờ đợi): amico.

Một câu trả lời bật lên vòm miệng tôi, như con chim bay lên đập mình vào chấn song lồng đòi thoát ra ngoài, mặc dù tôi hãy còn chưa có ý niệm gì về hình hài cụ thể của nó. Trên thực tế tôi im lặng, hoặc về thực chất tôi im lặng. Gã cũng im, lắng nghe câu trả lời và/hoặc sự im lặng của tôi. Chúng tôi đứng vậy, nhìn nhau, im lặng, lắng nghe nhau, trong cảnh tranh tối tranh sáng của căn nhà. Cửa lớn đã đóng và hình như mọi cửa sổ đều đóng trừ một cánh ở đâu đó không đóng song đang kéo kín rèm. Mất khoảng mươi giây – ý tôi là mươi giây sau khi rốt cuộc tôi cũng rời mắt khỏi y - tôi mới bắt đầu phân biệt được hình dáng các vật thể và các khoảng không gian trống ở quanh mình. Một phòng khách bình thường của một căn nhà ở bình thường. Một bộ xa lông cũ - xét theo kiểu dáng chứ không phải theo tình trạng hao mòn của chất liệu, bởi hiện thời trong mắt tôi toàn bộ bề mặt nó là một màu có lẽ từa tựa như tro pha loãng, sẫm, đục, nhờ nhợ, như trong một bức bưu ảnh cũ bị lấm bụi xi măng. Một tủ thờ, lớn, không quá lớn. Một tivi, không quá nhỏ, không quá lớn, đặt trên một cái gì thâm thấp, hẳn là loại kệ thấp chia thành nhiều ngăn nơi người ta có thể đặt đầu video, bộ loa và một số đĩa nhạc bên cạnh nhiều thứ khác, song tôi không thấy gì khác ngoài hình thù và đường nét chung của cái kệ và chiếc tivi. Một lọ hoa kê trên cái đôn nhỏ đặt bên cửa sổ - tôi thấy được hình dáng mờ mờ của mấy nhành hoa song không thể đoán được hoa gì, không thể biết hoa đang nở hay sắp tàn, dù thế nào thì cũng không nghe thấy mùi hoa. Trên cái bàn nhỏ kê sát vào một góc, một cái gì giống như máy quay đĩa kiểu xưa, có lẽ đúng vậy, cùng một khối dài dài, có góc cạnh, đen đen, có lẽ là một dãy đĩa hát xưa, 45 vòng, 33 vòng rưỡi dựng đứng dọc tường. Trên hai trong bốn bức tường có hình thù của những kệ sách, lòng các kệ sách đó giống như những hố trũng có cạnh vuông vức, sâu, dài, tối thẫm, tôi cố căng mắt nhìn song không thể phân định được các kệ này có chất kín sách không, đó đại để là những loại sách gì, có lẫn với báo, tạp chí, các loại hồ sơ ấn phẩm khác không. Có mùi âm ẩm lưu cữu của một căn nhà Huế trong những tháng mưa dầm, gợi nhớ mùi những thanh ván gỗ cầu tàu dầm nước lâu năm.

Tôi muốn nói gì đó với Ryutaro, miệng tôi hé mở, nhưng tôi liền nhận thấy câu hỏi chưa sẵn sàng để thành hình. Tuy nhiên y đọc được nó. Y nhún vai, khoát rộng tay, một cử chỉ gần như bao trọn căn phòng, và mơ hồ, như bộc lộ ý muốn bao trọn mọi ý nghĩa mà căn phòng có thể ẩn giấu và đồng thời thừa nhận rằng việc đó không thể.

Cuối cùng tôi cũng hỏi được rành rọt:

Cô ấy đâu?

Mắt không rời tôi, y khẽ đưa tay, rất khẽ, về phía một trong hai cái ghế đơn của bộ xa lông:

Ngồi đi, amico.

Một câu nói dồn lên miệng tôi nhưng tôi ghìm nó lại, nuốt xuống. Tôi có thể cảm thấy nọc độc của nó loang ra trong người tôi như chất dịch đen sì của một con mực. Tôi ngồi xuống cái ghế y chỉ, thoáng có cảm giác mình đang rơi trong tư thế ngồi xuống một cái giếng.

Từ dưới đáy cái giếng ấy tôi ngẩng lên nhìn y, nhẫn nhục và ngoan ngoãn “như con bê nhìn lên kẻ sắp chọc tiết mình”.

Y im lặng nhìn tôi khoảng vài giây.

Anh sẽ phải đợi cô ấy một chút, y nói.

Tôi đợi cô ấy hàng mấy tháng rồi, tôi nói.

Cô ấy đã đợi anh hàng trăm năm, y nói.

Sau khi y nói xong câu đó, có một khoảng lặng ngắn trong đó tôi có cảm giác như cái kẻ vừa nghe câu đó không phải là tôi mà là một người khác còn tôi đang ở đâu đấy xa chỗ này, không có can hệ gì tới chỗ này. Cảm giác đó qua nhanh và tôi mở miệng ra, nhưng chưa kịp nói gì – chưa kịp nghĩ ra mình muốn nói gì – thì y đã giơ tay lên ra hiệu bảo tôi im lặng, và trong động tác đó của y, thật quái quỷ, có cái gì đó khiến tôi thực sự phải im lặng.

Tôi ngồi, nhìn y, đợi y nói, rồi chợt nhận ra rằng y bảo tôi im lặng không phải là để y nói. Y đăm đăm nhìn tôi một hồi lâu, như để chờ cho sự im lặng của y ngấm sang tôi đủ độ, rồi thong thả đưa mắt về một chỗ ở đầu bên kia phòng. Hẳn là có cánh cửa ở đó. Tôi không thực sự thấy nó, phía đó chỉ là một khối màu tro gần như là chất lỏng đối với tôi. Tôi nhìn sang Ryutaro. Y đang nhìn cái vũng đen nhờ ấy với vẻ giống như thể nó đang nói với y bằng một giọng chỉ mình y nghe được và một ngôn ngữ mình y hiểu. Hoặc có thể chỉ khi nào y đã nhìn vào chỗ đó đủ lâu hoặc đã dồn vào đó một cường độ tập trung đủ lớn, chỉ khi đó, ở nơi vốn dĩ là bức tường, một cánh cửa sẽ chầm chậm hiện hình.

Rốt cuộc y nói, không nhìn tôi:

Đừng chờ đợi nữa, amico.

(Còn tiếp)