Anh là ai? Toàn bộ con người Jazmina toát lên câu hỏi đó, cô mang tất cả sự khổ sở và bướng bỉnh của đứa trẻ đòi được biết bằng mọi giá điều bí ẩn lớn đầu tiên mà nó gặp trong đời.
Chúng tôi gặp nhau tại một quán cà phê sân vườn không xa căn nhà nhỏ cô đang cư ngụ, gần một ngày sau sự kiện ấy. Những gì xảy ra lúc đó vẫn đang tiếp tục làm rung lên một phần nào đó ở bên trong cô, mặc dù bề ngoài cô bình lặng như nước trong chiếc cốc đã hơn một ngày không ai đụng tới.
Chưa đến 5 rưỡi chiều nhưng Jazmina đã gọi vài món thuộc thực đơn tối, nàng – từ nay tôi gọi Jazmina là nàng – tỏ ra rất đói, và nàng nói với tôi như vậy. Nàng không nói rõ hơn, nhưng tôi cảm thấy cái đói nàng đang phô ra là quá lớn so với nếu nàng chỉ đơn thuần không ăn trưa. Một cái đói mãnh liệt, sâu sắc, đặc biệt hơn cái đói bình thường, nàng cần một thứ như thế để che giấu cảm xúc, không cho tôi hoặc ai thấy nàng đang mất tự chủ. Một bàn ăn ê hề, một cái miệng ăn và uống liên tục, những cái đó chẳng hề ảnh hưởng tí nào đến phong thái cao nhã của nàng và sức hấp dẫn của nàng đối với tôi. Tôi biết mình không việc gì phải vội vã. Tôi biết, những chuyển động dềnh lên hạ xuống đều đặn, chậm rãi, thư thái, chốc chốc lại căng hơn bình thường một chút của bộ ngực cao nhỏng ẩn sau lần vải xa tanh màu cát vàng kia, nó đang tiến một cách ngập ngừng, thập thõm, nghi hoặc, song không thể quay lui, trên một hướng đi mong manh, mơ hồ, không thực sự xác định, mà một trong những đích đến là một kẻ nào đó giống tôi, hao hao như tôi. Tôi cảm thấy thích nàng hơn, vì cảm kích cái cung cách nàng vẫn giữ vẹn được “phong thái cao quý” và “dáng vẻ đầy phẩm giá” ngay giữa lúc đang dò từng bước như một ả bị quáng mắt hoặc mù dở đang sợ sệt dấn tới trên một lối đi hẹp khấp khểnh giữa hai dãy hàng rào tua tủa nhành gai: nàng là loại đàn bà vẫn ngời ngời cao nhã như đại diện của một loài hơn hẳn giống người ngay cả khi đang bị một lũ đầu trâu mặt ngựa lột hết quần áo giam vào lồng sắt. Tôi hình dung trong đầu một cảnh tương tự thế mà mỉm cười: tôi nhận ra rằng cái sự thật đó về Jazmina không phải là do tôi phán đoán; tôi biết.
Tên tôi là D., tôi nói, quan sát nàng ghim một trong mấy miếng cá hồi mà nàng đã dùng nĩa xắn ra trong đĩa, một cách chậm rãi, thận trọng, tuồng như nó có thể bay vụt lên bất cứ lúc nào. Tôi có một nghề để kiếm sống, một vài khả năng riêng, và tôi là người tự do. Vừa nói tôi vừa thấy lại trong óc cảnh tôi ném lên mặt bàn tấm danh thiếp của tôi - trên đó không có tên thật của tôi - trước khi quay người đi ra khỏi quán, biết rằng sau lưng tôi Jazmina sẽ (một cách kín đáo và đầy phẩm cách) nhặt nó lên cho dù nó có rơi lạc xuống sàn vì tôi ném hơi quá mạnh hoặc ném có phần cẩu thả và hờ hững. Tôi biết, những điều tôi vừa nói - đang nói - chẳng có ý nghĩa gì với nàng.
Tôi nói với nàng chính điều ấy.
Nàng đẩy đĩa cá hồi đang ăn dở sang một bên, như thể đột ngột nhận ra mình không cần đến nó nữa hoặc thật ra ngay từ đầu nàng đã không cần đến nó. Nàng rút khăn ăn lau miệng, khoan thai, rất đỗi khoan thai, “như thể toàn bộ thời gian trong vũ trụ này là của nàng”. Nàng nhấp một ngụm nước tonic không pha. Suốt thời gian làm các việc đó, nàng không nhìn tôi, như thể nàng đang ngồi một mình.
Đoạn nàng nói.
Nói tôi nghe, đêm qua anh mơ thấy gì.
Đàn bà, vài người đàn bà, một gã đàn ông hộ pháp, những cú đánh trời giáng, máu, rất nhiều máu, cái chết, tôi nói.
Ai chết? Đàn bà?
Không. Là tôi. Tôi bị đánh chết.
Thật đáng ngưỡng mộ cái khả năng che giấu tâm trạng hay cảm giác thật của mình ở nàng. Hoàn hảo đến độ tôi chợt tự hỏi, phải chăng cái được nàng tỏ lộ ra ngoài - vốn có thể trái ngược với những gì thật ở bên trong - cũng là thật nốt.
Ai đánh chết anh? Gã hộ pháp? nàng hỏi, ngả hẳn người vào lưng ghế, nheo nheo mắt nhìn tôi, nhấp thêm một ngụm tonic, vẫn nhìn tôi, đưa lưỡi liếm quanh môi, bặm miệng, rồi trề môi ra, như thể đang băn khoăn không biết nên làm gì là hơn bằng các cơ miệng của mình.
Gã hộ pháp, tôi nói.
Vì sao? Vì anh muốn cứu người đàn bà kia?
Tôi không biết, lặng một chút tôi nói, lờ mờ cảm thấy có lẽ mình đang nói dối. Tôi không phải là người hùng. Tôi đã không làm gì để chống lại hắn. Mặc dù lẽ ra tôi phải chống lại, dù một cách tuyệt vọng, dù biết là vô ích. Tôi chỉ làm được mỗi một chuyện là lẩy bẩy van xin hắn. Tôi nhận ra mình hèn thế nào, nhưng điều đó không ngăn tôi tiếp tục lẩy bẩy và van xin. Những người đàn bà chẳng có liên quan gì. Tôi nhìn thấy họ và nghĩ đến họ, rồi thì hắn xuất hiện và tôi bị hắn đánh.
Có đau không? nàng hỏi, giọng ngọt ngào và đầy bí mật, như thể nàng đang hỏi tôi sau khi vừa bất ngờ hôn tôi: có thích không?
Cô có yêu loài vật không?
Nhà tôi ở Coimbra có năm con mèo, nàng nói, mặt bừng sáng. Có đêm cả năm con cùng ngủ với tôi. Hễ có con nào ốm, tôi sẵn sàng hủy một chuyến nghỉ cuối tuần ở biển với thằng bồ để ở nhà chăm sóc nó.
Hãy hình dung có kẻ lần lượt đánh chết từng con một trước mắt cô mà cô không làm gì được. Hoặc thế này. Hình dung ai đó nhét đứa con bảy tám tháng gì đó của cô - giả sử cô có con - vào một cái bao tải, buộc túm lại rồi cầm búa tạ quai liên hồi vào đấy, và cô buộc phải xem cảnh đó từ xa, qua camera. Hoặc cho nó vào máy giặt và cho máy chạy liên tục mười phút. Cô cảm thấy thế nào, tôi cũng cảm thấy thế ấy khi quan sát mình bị kẻ khác đánh chết… ở đó.
Tôi cứ nghĩ rằng Marco chưa bao giờ làm hại ai, im một thoáng, ngoảnh ra mặt giáp đường phố của quán cà phê rồi lập tức nhìn lại tôi, nàng nói. Mấy ngón tay phải thon dài, móng giũa cực công phu, sơn màu đất son, khẽ động đậy trên mặt bàn, như thể chợt nhớ ra một điệu fandango gì đó hoàn toàn bất ngờ đến trong trí nàng.
Anh ta chưa bao giờ cho chúng tôi biết anh ta từng làm gì khi còn ở Ý. Tuy nhiên, chưa bao giờ anh ta cố gắng tỏ ra cho chúng tôi thấy anh ta là người khiêm nhường, tử tế, vô hại. Anh ta thường xuyên nói bóng gió anh ta là một tên biến thái, một thứ gì đó ghê gớm đang tiềm tàng. Tôi không tin… Đúng hơn là chẳng buồn để tâm. Tôi cần là cần cái gì, tôi chờ đợi cái gì, điều đó chắc anh biết.
Tất cả ngần ấy câu nàng nói nhanh, gần như một hơi, thi thoảng bị ngắt bằng một nụ cười, nụ cười khiến hai khóe môi nàng nhếch lên trong nháy mắt nhưng không làm thay đổi bất cứ phần nào khác của mặt nàng, rồi thì biến mất như một bóng ma thoáng hiện trong giấc mơ. Anh ta… Nàng chớm nói tiếp song ngừng lại, vụt nhìn sang tôi. Trong khi nàng nhìn như vậy, trán nàng nhăn, cặp mày cau lại một cách đau khổ giống như Suwanai Akiko giữa lúc đang chơi Concerto cung mi thứ của Mendelssohn, “nét mặt của kẻ bị giằng xé bởi hai nỗi ám ảnh mạnh như nhau, ám ảnh về cuộc sống và ám ảnh về cái chết”.
Cô chờ đợi cái gì, tôi hỏi, biết rằng nàng biết tôi biết câu trả lời. Một giọt nước mắt bắt đầu lăn ra khỏi một trong hai mắt nàng, như thể tôi là người đầu tiên hoặc một trong những người đầu tiên bắt được nó chuyển động, người đầu tiên xứng đáng để nó bắt đầu chuyển động. Tôi biết tôi đang nắm được chỗ nào đó, mảnh hơn màng tế bào, bên trong người đàn bà này. Tôi chìa tay qua bàn, kề ngón trỏ vào má nàng để đón giọt nước mắt ấy.
Tôi sẵn sàng nghe em nói bất cứ điều gì, miễn là em có thể nói với tôi, tôi nói.
Tại sao tôi phải nói với anh nhỉ, nàng nói, nhìn tôi bằng ánh mắt “giống như mặt trời lọc qua làn sương đẫm hơi nước”. Nàng nói câu đó với vẻ tội nghiệp của đứa con nít nhắm tịt mắt không dám nhìn hậu quả việc mình vừa làm, tuồng như nếu nhắm mắt như thế đủ lâu thì mọi cái sẽ trở lại y như trước, như không có gì xảy ra.
Tôi nói:
Nếu em hãy còn chưa biết chắc tại sao thì hãy nghe tôi nói với em trước. Có lẽ sau khi tôi nói về tôi cho em nghe xong, em sẽ dễ quyết định hơn liệu có sẽ nói với tôi điều gì đó về em không.
Được, anh nói đi, nàng nói, sau khi nhìn tôi đăm đăm trong khoảng vài giây, đoạn khẽ nhún vai, nhướn mày, nhếch mép cười, không hẳn ra nụ cười, mà đúng hơn là như một lời thách thức thầm lặng.
Tôi là người viết, tôi nói. Tôi viết bởi yêu thương nhân loại cũng như bởi căm ghét nhân loại. Tôi làm việc vì sự thiêng liêng của sự sống và vì sự tầm thường của sự sống. Tôi… Tự dưng tôi ngập ngừng một chút, như phân vân không biết liệu mình đã xác quyết điều sắp nói đến mức nào. Tôi làm việc để thấu hiểu vì sao gìn giữ sự sống và vì sao hủy diệt sự sống.
Tôi không phải người đầu tiên anh chọn để nói điều đó. Nàng nhìn thẳng vào mắt tôi một lát, mỉm cười, phô hai hàm răng trắng đều, rồi lập tức thôi cười, vừa nhè nhẹ lắc đầu vừa nói, một phần của nụ cười vẫn còn thấp thoáng nơi môi trên. Lặng một chút, kín đáo thở ra một hơi dài, nàng nói tiếp, Tuy nhiên có một điều cứu vãn cho chuyện ấy. Đó là chẳng phải dễ dàng mà anh chọn được người này hay người kia.
Làm sao em biết? tôi hỏi, giọng thoáng giễu cợt, có thể là có chút giễu cợt.
Không phải tôi biết. Đó chỉ là một cảm giác.
Tôi thường tự hỏi có thật là tôi muốn hủy diệt tất cả mọi thứ ở quanh mình, để bắt đầu lại, hay không.
Nàng đăm đăm nhìn tôi trong hai ba giây, bằng ánh mắt như thể nàng không thật sự hiểu tôi nói gì. Đoạn nàng phì cười, lập tức thôi cười, đưa mắt sang phía khác, rồi lập tức nhìn lại tôi và lại phì cười. Sau đó nàng đẩy đĩa cá hồi ra xa hơn nữa khiến một phần của nó gần như chòi ra khỏi mép bàn. Thế rồi, như thể đã quyết định sau một hồi phân vân, nàng nhướng mày, nhìn thẳng vào tôi.
Tôi có một người anh họ. Cao to, nhảy giỏi, mặt đẹp như David. Hễ đã nhìn thấy anh ta thì bất cứ cô gái nào cũng sẵn sàng đẩy con bạn thân nhất của mình vào tù hay xuống vực nếu như có nguy cơ rằng con này sẽ ngăn không cho cô độc chiếm anh ta. Năm anh ta hai mươi bảy ruổi, vào một ngày đầu tháng Mười, anh ta trèo lên mỏm đá cao nhất ở Averinza, đấy là một thị trấn ven biển quê nhà của mẹ tôi, nếu anh muốn tôi sẽ kể về nó sau, anh ta trèo lên mỏm đá ấy và từ đó nhảy xuống vùng nước bên dưới. Vấn đề là anh ta làm thế đúng lúc triều xuống, nước cạn nhất, thành thử sau khi gặp lớp nước mỏng thì thân thể anh đập mạnh xuống nền đá ở ngay dưới nước.
Nàng ngừng nói một chút, chuyển cái nhìn sang hướng khác, thở ra một tiếng, nhếch mép.
Anh nằm vô tri giác hơn ba tháng thì chết. Không ai biết tại sao anh làm vậy, rủi ro hay tự sát. Anh chẳng hề nói gì. Không có một dấu hiệu gì. Phần lớn gia đình tôi tin hoặc muốn tin rằng đấy là rủi ro. Riêng tôi, không hiểu sao tôi luôn luôn cảm thấy đó là tự sát. Một cách để hủy diệt tất cả, để bắt đầu lại. Mặc dù có Chúa biết được bắt đầu lại cái gì.
Tôi hỏi nàng có tin ở Chúa không. Ngài có đóng vai trò gì trong chuyện đó không.
Nàng im lặng nhìn tôi giây lát rồi khẽ lắc đầu, tuy nhiên tôi hiểu cái lắc đầu này không nhất thiết bao hàm câu trả lời ‘Không’.
Tôi nói tiếp:
Chuyện em vừa kể nghe như một bộ phim tôi đã xem, thậm chí có thể nói hai chuyện xảy ra gần như ở cùng một điểm.
Phim gì? nàng hỏi, giọng vừa bối rối vừa nhuốm chút gì đó khiêu khích, như thể nơi hai hàm răng nàng vừa có một làn hơi giấm thoảng qua.
Nếu ta giả định rằng ông anh em tự sát, tôi nói, cầu cho linh hồn anh ta an nghỉ, để hủy diệt tất cả, trên hết là hủy diệt hiện hữu của chính anh ta, đặng bắt đầu lại cái gì đó (có Chúa biết như em nói), thì có một kẻ khác nào đấy đang hủy diệt dần dần từng bộ phận một của thế giới quanh hắn và từ đó làm ra những cái khác, bắt đầu lại từ đầu theo cách của riêng hắn. Kẻ này và ông anh em về thực chất là giống nhau hay khác nhau?
Này, tôi không cho phép ai đề cập đến anh tôi theo cách đó đâu, nàng nói. Dứt lời, nàng nhìn tôi chằm chằm thêm mấy giây, ánh mắt u ám nhiều hơn bực tức. Đoạn nàng quay phắt sang hướng khác, và, như thể lập tức quên mất cơn bùng phát này hoặc để quên nó đi càng nhanh càng tốt, nàng chu môi thổi phù vào mấy sợi tóc xỏa từ trên trán xuống ngay trước mắt nàng, chú tâm vào việc đó, vào lọn tóc hết dạt ra lại rơi ngay về chỗ cũ như thách nàng hãy thử thêm lần nữa một cách dứt khoát hơn, hữu hiệu hơn, hiếu thắng hơn, thế là nàng thổi, tuồng như chuyện này quyết định sự bình an và cân bằng của toàn bộ cuộc đời nàng.
Ngay khi tôi tự hỏi nàng có sẽ nói tiếp không, nàng nói.
Tôi đã hy vọng rằng chúng ta không ngồi với nhau ở đây để làm những việc ngu ngốc như anh vừa làm. Tuy nhiên, hình như đối với anh đó không phải việc ngu ngốc. Anh cố tình nói thế, trong khi biết đó không phải lời của chính anh. Anh không phải loại đó. Tôi nghĩ thế. Tôi cảm thấy… Tôi tin như thế.
(Còn tiếp)
Chúng tôi gặp nhau tại một quán cà phê sân vườn không xa căn nhà nhỏ cô đang cư ngụ, gần một ngày sau sự kiện ấy. Những gì xảy ra lúc đó vẫn đang tiếp tục làm rung lên một phần nào đó ở bên trong cô, mặc dù bề ngoài cô bình lặng như nước trong chiếc cốc đã hơn một ngày không ai đụng tới.
Chưa đến 5 rưỡi chiều nhưng Jazmina đã gọi vài món thuộc thực đơn tối, nàng – từ nay tôi gọi Jazmina là nàng – tỏ ra rất đói, và nàng nói với tôi như vậy. Nàng không nói rõ hơn, nhưng tôi cảm thấy cái đói nàng đang phô ra là quá lớn so với nếu nàng chỉ đơn thuần không ăn trưa. Một cái đói mãnh liệt, sâu sắc, đặc biệt hơn cái đói bình thường, nàng cần một thứ như thế để che giấu cảm xúc, không cho tôi hoặc ai thấy nàng đang mất tự chủ. Một bàn ăn ê hề, một cái miệng ăn và uống liên tục, những cái đó chẳng hề ảnh hưởng tí nào đến phong thái cao nhã của nàng và sức hấp dẫn của nàng đối với tôi. Tôi biết mình không việc gì phải vội vã. Tôi biết, những chuyển động dềnh lên hạ xuống đều đặn, chậm rãi, thư thái, chốc chốc lại căng hơn bình thường một chút của bộ ngực cao nhỏng ẩn sau lần vải xa tanh màu cát vàng kia, nó đang tiến một cách ngập ngừng, thập thõm, nghi hoặc, song không thể quay lui, trên một hướng đi mong manh, mơ hồ, không thực sự xác định, mà một trong những đích đến là một kẻ nào đó giống tôi, hao hao như tôi. Tôi cảm thấy thích nàng hơn, vì cảm kích cái cung cách nàng vẫn giữ vẹn được “phong thái cao quý” và “dáng vẻ đầy phẩm giá” ngay giữa lúc đang dò từng bước như một ả bị quáng mắt hoặc mù dở đang sợ sệt dấn tới trên một lối đi hẹp khấp khểnh giữa hai dãy hàng rào tua tủa nhành gai: nàng là loại đàn bà vẫn ngời ngời cao nhã như đại diện của một loài hơn hẳn giống người ngay cả khi đang bị một lũ đầu trâu mặt ngựa lột hết quần áo giam vào lồng sắt. Tôi hình dung trong đầu một cảnh tương tự thế mà mỉm cười: tôi nhận ra rằng cái sự thật đó về Jazmina không phải là do tôi phán đoán; tôi biết.
Tên tôi là D., tôi nói, quan sát nàng ghim một trong mấy miếng cá hồi mà nàng đã dùng nĩa xắn ra trong đĩa, một cách chậm rãi, thận trọng, tuồng như nó có thể bay vụt lên bất cứ lúc nào. Tôi có một nghề để kiếm sống, một vài khả năng riêng, và tôi là người tự do. Vừa nói tôi vừa thấy lại trong óc cảnh tôi ném lên mặt bàn tấm danh thiếp của tôi - trên đó không có tên thật của tôi - trước khi quay người đi ra khỏi quán, biết rằng sau lưng tôi Jazmina sẽ (một cách kín đáo và đầy phẩm cách) nhặt nó lên cho dù nó có rơi lạc xuống sàn vì tôi ném hơi quá mạnh hoặc ném có phần cẩu thả và hờ hững. Tôi biết, những điều tôi vừa nói - đang nói - chẳng có ý nghĩa gì với nàng.
Tôi nói với nàng chính điều ấy.
Nàng đẩy đĩa cá hồi đang ăn dở sang một bên, như thể đột ngột nhận ra mình không cần đến nó nữa hoặc thật ra ngay từ đầu nàng đã không cần đến nó. Nàng rút khăn ăn lau miệng, khoan thai, rất đỗi khoan thai, “như thể toàn bộ thời gian trong vũ trụ này là của nàng”. Nàng nhấp một ngụm nước tonic không pha. Suốt thời gian làm các việc đó, nàng không nhìn tôi, như thể nàng đang ngồi một mình.
Đoạn nàng nói.
Nói tôi nghe, đêm qua anh mơ thấy gì.
Đàn bà, vài người đàn bà, một gã đàn ông hộ pháp, những cú đánh trời giáng, máu, rất nhiều máu, cái chết, tôi nói.
Ai chết? Đàn bà?
Không. Là tôi. Tôi bị đánh chết.
Thật đáng ngưỡng mộ cái khả năng che giấu tâm trạng hay cảm giác thật của mình ở nàng. Hoàn hảo đến độ tôi chợt tự hỏi, phải chăng cái được nàng tỏ lộ ra ngoài - vốn có thể trái ngược với những gì thật ở bên trong - cũng là thật nốt.
Ai đánh chết anh? Gã hộ pháp? nàng hỏi, ngả hẳn người vào lưng ghế, nheo nheo mắt nhìn tôi, nhấp thêm một ngụm tonic, vẫn nhìn tôi, đưa lưỡi liếm quanh môi, bặm miệng, rồi trề môi ra, như thể đang băn khoăn không biết nên làm gì là hơn bằng các cơ miệng của mình.
Gã hộ pháp, tôi nói.
Vì sao? Vì anh muốn cứu người đàn bà kia?
Tôi không biết, lặng một chút tôi nói, lờ mờ cảm thấy có lẽ mình đang nói dối. Tôi không phải là người hùng. Tôi đã không làm gì để chống lại hắn. Mặc dù lẽ ra tôi phải chống lại, dù một cách tuyệt vọng, dù biết là vô ích. Tôi chỉ làm được mỗi một chuyện là lẩy bẩy van xin hắn. Tôi nhận ra mình hèn thế nào, nhưng điều đó không ngăn tôi tiếp tục lẩy bẩy và van xin. Những người đàn bà chẳng có liên quan gì. Tôi nhìn thấy họ và nghĩ đến họ, rồi thì hắn xuất hiện và tôi bị hắn đánh.
Có đau không? nàng hỏi, giọng ngọt ngào và đầy bí mật, như thể nàng đang hỏi tôi sau khi vừa bất ngờ hôn tôi: có thích không?
Cô có yêu loài vật không?
Nhà tôi ở Coimbra có năm con mèo, nàng nói, mặt bừng sáng. Có đêm cả năm con cùng ngủ với tôi. Hễ có con nào ốm, tôi sẵn sàng hủy một chuyến nghỉ cuối tuần ở biển với thằng bồ để ở nhà chăm sóc nó.
Hãy hình dung có kẻ lần lượt đánh chết từng con một trước mắt cô mà cô không làm gì được. Hoặc thế này. Hình dung ai đó nhét đứa con bảy tám tháng gì đó của cô - giả sử cô có con - vào một cái bao tải, buộc túm lại rồi cầm búa tạ quai liên hồi vào đấy, và cô buộc phải xem cảnh đó từ xa, qua camera. Hoặc cho nó vào máy giặt và cho máy chạy liên tục mười phút. Cô cảm thấy thế nào, tôi cũng cảm thấy thế ấy khi quan sát mình bị kẻ khác đánh chết… ở đó.
Tôi cứ nghĩ rằng Marco chưa bao giờ làm hại ai, im một thoáng, ngoảnh ra mặt giáp đường phố của quán cà phê rồi lập tức nhìn lại tôi, nàng nói. Mấy ngón tay phải thon dài, móng giũa cực công phu, sơn màu đất son, khẽ động đậy trên mặt bàn, như thể chợt nhớ ra một điệu fandango gì đó hoàn toàn bất ngờ đến trong trí nàng.
Anh ta chưa bao giờ cho chúng tôi biết anh ta từng làm gì khi còn ở Ý. Tuy nhiên, chưa bao giờ anh ta cố gắng tỏ ra cho chúng tôi thấy anh ta là người khiêm nhường, tử tế, vô hại. Anh ta thường xuyên nói bóng gió anh ta là một tên biến thái, một thứ gì đó ghê gớm đang tiềm tàng. Tôi không tin… Đúng hơn là chẳng buồn để tâm. Tôi cần là cần cái gì, tôi chờ đợi cái gì, điều đó chắc anh biết.
Tất cả ngần ấy câu nàng nói nhanh, gần như một hơi, thi thoảng bị ngắt bằng một nụ cười, nụ cười khiến hai khóe môi nàng nhếch lên trong nháy mắt nhưng không làm thay đổi bất cứ phần nào khác của mặt nàng, rồi thì biến mất như một bóng ma thoáng hiện trong giấc mơ. Anh ta… Nàng chớm nói tiếp song ngừng lại, vụt nhìn sang tôi. Trong khi nàng nhìn như vậy, trán nàng nhăn, cặp mày cau lại một cách đau khổ giống như Suwanai Akiko giữa lúc đang chơi Concerto cung mi thứ của Mendelssohn, “nét mặt của kẻ bị giằng xé bởi hai nỗi ám ảnh mạnh như nhau, ám ảnh về cuộc sống và ám ảnh về cái chết”.
Cô chờ đợi cái gì, tôi hỏi, biết rằng nàng biết tôi biết câu trả lời. Một giọt nước mắt bắt đầu lăn ra khỏi một trong hai mắt nàng, như thể tôi là người đầu tiên hoặc một trong những người đầu tiên bắt được nó chuyển động, người đầu tiên xứng đáng để nó bắt đầu chuyển động. Tôi biết tôi đang nắm được chỗ nào đó, mảnh hơn màng tế bào, bên trong người đàn bà này. Tôi chìa tay qua bàn, kề ngón trỏ vào má nàng để đón giọt nước mắt ấy.
Tôi sẵn sàng nghe em nói bất cứ điều gì, miễn là em có thể nói với tôi, tôi nói.
Tại sao tôi phải nói với anh nhỉ, nàng nói, nhìn tôi bằng ánh mắt “giống như mặt trời lọc qua làn sương đẫm hơi nước”. Nàng nói câu đó với vẻ tội nghiệp của đứa con nít nhắm tịt mắt không dám nhìn hậu quả việc mình vừa làm, tuồng như nếu nhắm mắt như thế đủ lâu thì mọi cái sẽ trở lại y như trước, như không có gì xảy ra.
Tôi nói:
Nếu em hãy còn chưa biết chắc tại sao thì hãy nghe tôi nói với em trước. Có lẽ sau khi tôi nói về tôi cho em nghe xong, em sẽ dễ quyết định hơn liệu có sẽ nói với tôi điều gì đó về em không.
Được, anh nói đi, nàng nói, sau khi nhìn tôi đăm đăm trong khoảng vài giây, đoạn khẽ nhún vai, nhướn mày, nhếch mép cười, không hẳn ra nụ cười, mà đúng hơn là như một lời thách thức thầm lặng.
Tôi là người viết, tôi nói. Tôi viết bởi yêu thương nhân loại cũng như bởi căm ghét nhân loại. Tôi làm việc vì sự thiêng liêng của sự sống và vì sự tầm thường của sự sống. Tôi… Tự dưng tôi ngập ngừng một chút, như phân vân không biết liệu mình đã xác quyết điều sắp nói đến mức nào. Tôi làm việc để thấu hiểu vì sao gìn giữ sự sống và vì sao hủy diệt sự sống.
Tôi không phải người đầu tiên anh chọn để nói điều đó. Nàng nhìn thẳng vào mắt tôi một lát, mỉm cười, phô hai hàm răng trắng đều, rồi lập tức thôi cười, vừa nhè nhẹ lắc đầu vừa nói, một phần của nụ cười vẫn còn thấp thoáng nơi môi trên. Lặng một chút, kín đáo thở ra một hơi dài, nàng nói tiếp, Tuy nhiên có một điều cứu vãn cho chuyện ấy. Đó là chẳng phải dễ dàng mà anh chọn được người này hay người kia.
Làm sao em biết? tôi hỏi, giọng thoáng giễu cợt, có thể là có chút giễu cợt.
Không phải tôi biết. Đó chỉ là một cảm giác.
Tôi thường tự hỏi có thật là tôi muốn hủy diệt tất cả mọi thứ ở quanh mình, để bắt đầu lại, hay không.
Nàng đăm đăm nhìn tôi trong hai ba giây, bằng ánh mắt như thể nàng không thật sự hiểu tôi nói gì. Đoạn nàng phì cười, lập tức thôi cười, đưa mắt sang phía khác, rồi lập tức nhìn lại tôi và lại phì cười. Sau đó nàng đẩy đĩa cá hồi ra xa hơn nữa khiến một phần của nó gần như chòi ra khỏi mép bàn. Thế rồi, như thể đã quyết định sau một hồi phân vân, nàng nhướng mày, nhìn thẳng vào tôi.
Tôi có một người anh họ. Cao to, nhảy giỏi, mặt đẹp như David. Hễ đã nhìn thấy anh ta thì bất cứ cô gái nào cũng sẵn sàng đẩy con bạn thân nhất của mình vào tù hay xuống vực nếu như có nguy cơ rằng con này sẽ ngăn không cho cô độc chiếm anh ta. Năm anh ta hai mươi bảy ruổi, vào một ngày đầu tháng Mười, anh ta trèo lên mỏm đá cao nhất ở Averinza, đấy là một thị trấn ven biển quê nhà của mẹ tôi, nếu anh muốn tôi sẽ kể về nó sau, anh ta trèo lên mỏm đá ấy và từ đó nhảy xuống vùng nước bên dưới. Vấn đề là anh ta làm thế đúng lúc triều xuống, nước cạn nhất, thành thử sau khi gặp lớp nước mỏng thì thân thể anh đập mạnh xuống nền đá ở ngay dưới nước.
Nàng ngừng nói một chút, chuyển cái nhìn sang hướng khác, thở ra một tiếng, nhếch mép.
Anh nằm vô tri giác hơn ba tháng thì chết. Không ai biết tại sao anh làm vậy, rủi ro hay tự sát. Anh chẳng hề nói gì. Không có một dấu hiệu gì. Phần lớn gia đình tôi tin hoặc muốn tin rằng đấy là rủi ro. Riêng tôi, không hiểu sao tôi luôn luôn cảm thấy đó là tự sát. Một cách để hủy diệt tất cả, để bắt đầu lại. Mặc dù có Chúa biết được bắt đầu lại cái gì.
Tôi hỏi nàng có tin ở Chúa không. Ngài có đóng vai trò gì trong chuyện đó không.
Nàng im lặng nhìn tôi giây lát rồi khẽ lắc đầu, tuy nhiên tôi hiểu cái lắc đầu này không nhất thiết bao hàm câu trả lời ‘Không’.
Tôi nói tiếp:
Chuyện em vừa kể nghe như một bộ phim tôi đã xem, thậm chí có thể nói hai chuyện xảy ra gần như ở cùng một điểm.
Phim gì? nàng hỏi, giọng vừa bối rối vừa nhuốm chút gì đó khiêu khích, như thể nơi hai hàm răng nàng vừa có một làn hơi giấm thoảng qua.
Nếu ta giả định rằng ông anh em tự sát, tôi nói, cầu cho linh hồn anh ta an nghỉ, để hủy diệt tất cả, trên hết là hủy diệt hiện hữu của chính anh ta, đặng bắt đầu lại cái gì đó (có Chúa biết như em nói), thì có một kẻ khác nào đấy đang hủy diệt dần dần từng bộ phận một của thế giới quanh hắn và từ đó làm ra những cái khác, bắt đầu lại từ đầu theo cách của riêng hắn. Kẻ này và ông anh em về thực chất là giống nhau hay khác nhau?
Này, tôi không cho phép ai đề cập đến anh tôi theo cách đó đâu, nàng nói. Dứt lời, nàng nhìn tôi chằm chằm thêm mấy giây, ánh mắt u ám nhiều hơn bực tức. Đoạn nàng quay phắt sang hướng khác, và, như thể lập tức quên mất cơn bùng phát này hoặc để quên nó đi càng nhanh càng tốt, nàng chu môi thổi phù vào mấy sợi tóc xỏa từ trên trán xuống ngay trước mắt nàng, chú tâm vào việc đó, vào lọn tóc hết dạt ra lại rơi ngay về chỗ cũ như thách nàng hãy thử thêm lần nữa một cách dứt khoát hơn, hữu hiệu hơn, hiếu thắng hơn, thế là nàng thổi, tuồng như chuyện này quyết định sự bình an và cân bằng của toàn bộ cuộc đời nàng.
Ngay khi tôi tự hỏi nàng có sẽ nói tiếp không, nàng nói.
Tôi đã hy vọng rằng chúng ta không ngồi với nhau ở đây để làm những việc ngu ngốc như anh vừa làm. Tuy nhiên, hình như đối với anh đó không phải việc ngu ngốc. Anh cố tình nói thế, trong khi biết đó không phải lời của chính anh. Anh không phải loại đó. Tôi nghĩ thế. Tôi cảm thấy… Tôi tin như thế.
(Còn tiếp)
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét