Thứ Năm, 7 tháng 2, 2013

Nghệ thuật trình diễn, một sáng mùa hè, Granada (6) (trích từ "Life Navigator 25: Người tình của cả thế gian")

Nàng ngồi, nhìn người-bay và/hoặc giọt máu mới xuất hiện của chàng ta và đường đi của nó bằng ánh mắt giống như thể nàng đang thấy chàng ta bị lột da sống. Và bằng cách nào đo chàng biết ngay rằng từ nãy tới giờ (bao lâu?) nàng không một lần nào rời mắt khỏi người-bay. Không như chàng. Chừng như nàng biết chỉ bằng cách đó nàng mới có thể cứu chàng ta, hoặc như thể nàng làm việc này bằng toàn bộ sức mạnh tâm hồn và tinh thần của nàng bởi đó là điều độc nhất nàng có thể làm cho chàng ta. Giọt máu giờ đã gần chạm tới một trong các viên gạch lát sân thượng, phản chiếu nắng tạo thành một ánh lóe đùng đục, mỡ màng, dày. Bỗng chàng nghĩ ra một điều, liền lia mắt nhìn lại đám người kia. Ai trong những người đó đang không nhìn người-bay, không nhìn chàng, mà nhìn nàng? Song chàng không còn thì giờ để nhìn ra điều đó. Những người kia chưa kịp lọt vào thị trường của chàng thì chàng đã quay ngoắt đầu lại phía nàng: chàng như hốt hoảng nhận ra kịp thời rằng lẽ ra chàng không được rời mắt khỏi nàng dù chỉ một giây, giống như nàng đã và đang làm với người-bay, rằng rốt cuộc thì tâm hút của vũ trụ là ở đó, ở nàng.

Nàng có ý thức về điều đó không? Trong khoảng một phần nhỏ của giây trong đầu chàng có thoáng qua câu hỏi đó. Nàng bắt đầu giơ một tay lên, và động tác đó lập tức thu hút trọn vẹn tâm trí chàng. Toàn bộ đám đông hít vào ngực một hơi sâu, làm như nơi cổ tay và các ngón tay nàng có những sợi dây vô hình buộc vào các dây thần kinh điều khiển hệ hô hấp của tất cả những người có mặt. Và nghiêm trang làm sao, không, nghiêm cẩn làm sao dáng vẻ của nàng khi nàng làm động tác này: nàng như đang thực hiện nó (hay dù chỉ mới đoạn chớm khởi đầu của nó thôi) bằng toàn bộ sức mạnh của tâm hồn nàng, bằng một sức mạnh lớn hơn toàn bộ sức mạnh của tâm hồn nàng, tích hợp sức mạnh tâm hồn của không chỉ một con người.

Nàng giơ một tay lên - tay trái -, gần như thẳng đứng, cùi chỏ áp vào ngực, bàn tay cao hơn vai một chút, đầu mút các ngón tay nhô cao hơn chút ít so với đường thẳng nối cặp chân mày, một động tác mơ hồ, khó hiểu, có thể là cử chỉ chào, có thể là động tác muốn ngăn lại một điều gì đó hay một hành động của ai đó, và cũng hao hao giống một hành vi trong một nghi lễ nào đó, có ý nghĩa ban phúc, tỏ lòng cảm thông, hay thậm chí tha thứ. Khuôn mặt bầu bầu, hồng, (giờ thì nó đã bớt đỏ lựng mà trở lại gần với màu hồng vốn có hơn), lồng trong mái tóc dày, đen, mềm, loăn xoăn, hơi rối vì gió, đôi mắt to, đen, ươn ướt giống như vừa mới khóc hay sắp khóc, một bên miệng hơi nhếch lên tạo thành một nét biểu cảm cũng mơ hồ, khó tả khó nắm, có lẽ là đa nghĩa cũng như động tác tay kia, nàng gợi liên tưởng một cách lạ lùng đến Nàng Thơ đang được vẽ ra dưới bàn tay gân guốc thô ráp của Otto Dix song đầy cảm xúc hơn, trong trạng thái khẩn thiết hơn, gợi ra một sự gì đó hiểm nghèo hơn, gần với sự chết hơn, nếu có thể nói vậy. Phải, gần với sự chết hơn, và ngay khoảnh khắc nhận ra điều đó chàng cảm thấy toàn thân mình run lên, nói chính xác hơn là giật thót lên một cái duy nhất. Đây chính là động tác sẽ làm thay đổi hoàn toàn và tận gốc thế giới, ngang bằng hoặc hơn động tác nhấn nút khởi động chiến tranh hạt nhân của tổng thống Hoa Kỳ hoặc ai đó tương đương, chàng cảm được điều này bằng gan ruột mình. Miệng nàng chợt hé ra, như sắp kêu lên hay như để làm một cái gì đó vô thanh song có khả năng làm rúng động không gian giống như một tiếng kêu. Đột ngột, như chợt nhớ ra, chàng ngoái đầu nhìn giọt máu. Còn khoảng mười đến mười lăm xăngtimét nữa nó sẽ chạm đến nền gạch, nó rơi mới chậm làm sao hoặc thời gian đã chậm đi làm sao bởi sự hiện diện của nó! Và chàng chợt cảm thấy mình cần phải tóm lấy giọt máu đó, không để nó va chạm vào gạch cứng mà vỡ tóe ra ở đó, mất đi tính chỉnh thể của nó, ấy là việc chàng phải làm. Tại sao, chàng không thể biết, và không có thời gian để nghĩ. Không chần chừ dù chỉ một phần nhỏ của giây, chàng bắt đầu lao tới chỗ người-bay và chuẩn bị sẵn trong đầu hình ảnh mình sẽ khuỵu gối, cúi gập người xuống khi đến đó. Và trong khi chàng làm vậy, một cảm giác giống như là nỗi kinh sợ xuyên qua tim chàng như một tia sáng nóng bỏng: mình không kịp mất, không kịp mất, cơ thể mình chuyển vận chậm quá, chậm quá! Ấy thế mà hình như đây chính là nó, cái việc mà chàng có mặt ở đây lúc này để làm, việc mà chàng hiện hữu để làm! Và chàng đang làm nó, chàng không thể thất bại được! Đồng thời pha lẫn trong cái cảm giác kinh sợ này là một cảm giác kinh ngạc cũng ngắn ngủi và xuyên thấu và suýt nữa làm tê liệt chàng: chàng đã đi một con đường rất dài, qua bao nhiêu năm tháng, bao nhiêu nỗi đau, bao nhiêu khắc khoải, bao nhiêu khao khát và giấc mơ, từ khi chàng có tia nhận thức đầu tiên về thế giới, hoặc từ trước đó nữa, để tới được nơi này, một trong những nơi đẹp nhất, đáng mơ ước nhất trên trái đất, để rồi chính tại thời điểm này chàng làm chính cái việc này chứ không phải việc gì khác, như một chuyện đương nhiên, kết quả của một sự sắp đặt thiên tài chính xác đến chi tiết nhỏ nhất, nơi mà dường như sự sai biệt dù chỉ một milimét của vị trí rơi của một sợi tóc cũng có thể làm thay đổi vận mạng của không chỉ một con người và mỗi phần nghìn của milimét này đều có thể được điều chỉnh một cách mạnh bạo và quyết đoán bởi ai đó giống như người bẻ ghi hoán chuyển các đường tàu.

Trong một nỗ lực duy nhất, cuối cùng, tối hậu để làm cái việc đó, chàng lao hết tốc lực để vượt qua khoảng cách giữa mình với người-bay (nhìn thì gần, bốn năm mét, nhưng sao bây giờ có vẻ xa hơn nhiều), rạp mình gần sát đất (có cảm tưởng như vai chàng đã thực sự cạ xuống nền gạch), rướn tay trái ra hết cỡ, căng đến độ các khớp xương vai chàng dường như tuột hết ra tới nơi, năm ngón tay xoãi rộng (trong khoảng một phần mười giây hay gì đó chàng nghe một ước muốn cháy bỏng là giá như bàn tay chàng xoãi hết ra có thể phủ kín không phải vài đềximét vuông mà khoảng năm bảy mét vuông). Và giá như nó có thể thoắt cái trở thành mỏng tang như cái màng bọc thực phẩm, để cho thậm chí dù giọt máu dù chỉ còn cách bề mặt viên gạch chừng năm milimét thì tay chàng vẫn có khả năng len vào cái khoảng không nhỏ xíu còn lại giữa hai thứ đó, vẫn còn có khả năng đón lấy giọt máu, như đón giọt duy nhất của một thứ mưa ngàn năm mới có một lần rơi xuống từ trời. Và giá như, nếu ngay cả chừng đó vẫn chưa đủ, chàng có thể, đúng ở một phần trăm giây cuối cùng, hóa thân thành chính viên gạch kia, để đón lấy giọt máu bằng phương tiện là chính thân thể chàng.

Đó là toàn bộ những gì diễn ra trong tâm tưởng chàng trong khoảng một phần ba đến một phần năm giây chàng căng hết trí não, tinh thần và thể xác mình hòng đón giọt máu rơi. Chúng choán đầy đầu chàng, là toàn bộ nội dung của ý thức chàng đến độ không có gì thuộc thế giới xung quanh còn hiện hữu đối với chàng. Tai chàng không nghe được cái âm thanh mới vừa vang lên còn một vài phần của thân thể chàng thì không cảm nhận được ngay tức thì tác động của những gì đến cùng với âm thanh đó: nó giống như là một cú quất bằng roi da hay bằng đầu khóa kim loại của thắt lưng da, không phải quất vào da chàng mà xuyên qua da, mỡ và thịt chàng như xuyên qua không khí để quất thẳng vào tim chàng hay những cơ quan nội tạng trọng yếu khác của chàng và vào tủy sống chàng và chỉ trong thoáng chốc xóa sạch gần như hoàn toàn ý thức của chàng, biến tâm trí chàng thành một vùng trắng xóa rỗng không, một cõi mù câm lặng, chết sững, vô tận trong khi thể xác chàng vẫn đang kiên trì, bền bỉ, cứng đầu cứng cổ thực hiện đến cùng cái hành động mà nó đã bắt đầu.



Chàng đổ vật xuống cùng lúc với giọt máu của người-bay lọt qua kẽ hở giữa ngón giữa và ngón áp út của bàn tay trái chàng đang xòe ngửa ra mà cày sát xuống nền gạch. Chỉ một phần của giọt máu là tiếp xúc với chàng và để lại dấu vết của mình, hai vết nhỏ xíu đỏ tươi ở hai mép ngón, ngón giữa mép phải, ngón áp út thì mép trái. Chàng nằm sấp, đầu ngật qua một bên, mắt mở to nhìn chằm chằm bàn tay mình nằm đó xoãi rộng, trơ khấc, bất lực, vô tích sự, dây chút máu (riêng chi tiết cuối này thì do góc độ của đầu mà có thể mắt chàng không thực sự thấy, chàng chỉ đang thấy nó qua trung gian là xúc giác của chàng thôi, tuy rằng giọt máu của người-bay cho chàng cảm giác nóng hay lạnh hay không nóng không lạnh mà chỉ đơn giản là ướt thì không ai có thể biết được, không thể biết nếu chỉ nhìn vào cặp mắt chàng đang đục đi rất nhanh tuồng như một phần lớn chất liệu làm nên nhãn cầu và võng mạc chàng đang chuyển thành một thứ thạch có độ nhớt cao màu trắng nhờ nhờ trộn thêm chút chì và chút bồ hóng hay muội than, qua đó có thể thấy sự mờ dần đi của ý thức ở bên trong).

Có một thinh lặng lớn, rất lớn trùm xuống khắp xung quanh chàng. Thinh lặng lớn dập lên chàng như cơn sóng lớn dập lên hạt cát và chàng nằm đó lặng im, bất động, tay xòe, mắt mở to, miệng há, không còn nhận biết gì về thế giới hoặc có thể đang nhận thức về thế giới theo một cách khác tuy về điều này không ai có thể biết chắc được. Đám đông tiếp tục chùn lại không tràn lên: họ đang còn bận chiêm quan việc cuối cùng chàng làm, khoảnh khắc cuối cùng (có thể là cuối cùng) của chàng sau phát súng mà tất cả đều nghe thấy trừ chàng, tuy nhiên điều này sẽ kéo dài không lâu, chỉ một hai giây gì đó thôi, bởi họ sẽ không đủ kiên nhẫn rốn đợi thêm tí nữa hầu tiêu hóa được ít nhất một phần ý nghĩa của điều vừa diễn ra, họ không có thì giờ cho việc đó, họ hay ít nhất phần lớn họ không thể đợi thêm nữa rồi mới hẵng làm việc mà họ đang toàn tâm toàn ý muốn làm. Họ ồ tới trước, như đám đông xồ vào trong siêu thị ngày Thứ sáu Đen sau khi rốt cuộc thì cũng được bật đèn xanh. Và trong thời đoạn vài giây kể từ khoảnh khắc họ bắt đầu ồ tới cho tới thời điểm người nhanh chân nhất và/hoặc may mắn nhất trong số họ bắt đầu thực sự có thể làm việc họ muốn, rốt cuộc người quan sát cũng có thể hiểu ra: nói gọn một câu thì họ muốn làm gì. Xét qua hướng mắt họ nhìn, hướng tay họ rướn, hướng người họ vặn, cái kiểu mắt họ mở, mày họ nhướng, miệng họ ngoác, mũi họ phồng, hàm họ căng, răng họ nghiến, lưỡi họ (ít nhất là lưỡi một vài người) thè, có thể thấy một điều “rõ như ban ngày”: điều họ muốn là tới được ngay bên dưới người-bay, bật nhảy tại chỗ và/hoặc vươn mình rướn tay hết cỡ sao cho chạm vào chàng ta, túm được tóc chàng ta (khi chàng ta hạ xuống vừa tầm) đủ chắc để có thể lôi, vít, giật được chàng ta xuống đất. Giữa rừng thân thể rừng cặp chân rừng cánh tay rùng rùng chuyển động trong cơn cuồng hứng và hăm hở và hung hăng – làm cho nền sân thượng rung lên - kia không thể nào còn thấy được nàng, một trong ba cấu phần của tác phẩm sắp đặt gồm ba môđun mà từ thời điểm một trong hai môđun kia chuyển vị trí và đổ xuống thì cũng mặc nhiên vỡ rụn và biến ngay vào hư không, không ai còn nghĩ còn chút bận tâm nào về nàng, không ai còn chút ý niệm nào rằng ở đâu đó tại đây lúc này vốn dĩ có nàng và vẫn đang có nàng. Nhưng rồi đột nhiên trận lũ người khựng lại tuồng như có một quả lựu đạn từ đâu đó vừa được ném vào ngay giữa họ và điều này họ kịp nhận ra vào một phần giây cuối cùng. Hoặc như thể ngay ở vị trí mà họ đang nhắm tới có một hình thể đầy máu bỗng hiện ra như từ một bộ phim ma hạng bét nào đấy, đại loại như vậy. Những người tiến ở hàng đầu, ngay sau khi khựng lại, liền bị quán tính của dòng lũ người từ phía sau dồn tới, lập tức đổ dúi dụi và bị những người ở ngay phía sau chồm tới giẫm lên rồi thì chính những người này lại bị những người ngay sau lưng họ dồn tới đẩy ngã dúi dụi rồi chồm tới đè lên và cứ thế lớp sau dồn tới chồm lên lớp trước phủ lên lớp trước đè lên lớp trước và rồi bản thân nó lập tức bị lớp sau nữa làm đúng như vậy với nó và cứ vậy cho tới khi có năm bảy lớp người chồng chất lên nhau thì động năng dồn tới mới bắt đầu giảm thiểu đến độ có thể bị cản lại bởi bức tường hay cái đê chắn làm bằng những thân người.

Giờ thì khi dòng lũ người về cơ bản đã ùn tắc lại và cao độ tương đối của nó – ít nhất là phân khúc đầu tiên của nó – đã giảm đi, người quan sát có thể thấy được cái mà trong vài giây qua không thể thấy.

(Còn tiếp)

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét